s.

hammer;
— քարահատաց, stone-cutter's pick;
կտցաւոր —, pick-axe, mattock.

s.

πέληξ, πέλεκυς securis, bipennis λαξευτήριον ascia, instrumentum ad incidendum σφύρος malleus. Գործի երկաթի՝ հատիչ, փշրիչ, ջախիչ, տաշիչ. որպէս տապար. սակր. ուրագ. ուռն. նիգ.

Իբրեւ զմուրճ, որ հատանէ զվէմ։ Մուրճ եւ ամենայն ինչ երկաթի ոչ հնչեաց ի շինել նորա։ Փայտատօք եւ մրճովք կործանեցին զնա. (Երեմ. ՟Ի՟Գ. 29։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 7։ Սղ. ՟Հ՟Գ. 6։)

Եհար մրճօք փորել զհիմունսն. (Խոր. ՟Գ. 27։)

Եհար մրճովն ի վերայ գագաթանն, եւ գոգեաց զսաղաւարտն ... տեղի տայր սաղաւարտն մրճին սմբատայ. (Մամիկ.։)

Ո՛րչափ մուրճս մանրեաց մի վէմն. (Իսիւք.։)

Հատու իբրեւ զմուրճ. (Մխ. երեմ.։)

Մրճօք խորտակեցին զմարմինն. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ի.։)

Հրամայեաց կապարեալ մրճօք հարկանել՝ զկուրս նորա. (Ճ. ՟Ա.։)

• , ո հլ. (յետնաբար ի-ա հլ.) «մուրճ, չաքուճ» ՍԳր. Խոր. որից մրճաւոր Եփր. վև արև. 66. Զենոբ 46. գրուած է մուրջ Սոկր. 267։

• Հիւնք. մուրկ բառից։ Patrubany Հև 1906, 347 ասում է թէ կապ չունի լտ. marcus «կռան», martulus «մուրճ». հաւ. mlatù, ռուս. молотъ «մուրճ» բա-ռերի հետ, այլ իբր բնիկ հայ կապւում է սանս. mr-náti «մանրել», mūrna-«մանրած, փշրած», յն. μαρϰίνω «ջըն-ջել», հիսլ. merja, marδa «ծեծել, ման-րել», հբգ. morsāri «սանդ» ևն բառե-րին։

• ԳՒՌ.-Մշ. մուրջ։