s.

"knee, knees;
ի գուճս անկանել՝ իջանել՝ կալ՝ հարկանիլ, to bend the knees, to prostrate one's self, cf. Ծունր դնել, cf. Ի ծունր իջանել, cf. Խոնարհեմ, cf. Ընդգճիմ;
to squat."

s.

Կոճն եւ ծալքն ծնգաց. ծունկք. ծունր. ուստի Ի ԳՈՒՃՍ ԻՋԱՆԵԼ կամ ՀԱՐԿԱՆԻԼ, ԿԱԼ եւ այլն, է Խոնարհիլ ծունր կրկնելով. ծունր դնել. տարածել զանձն կորացեալ անձամբ, գետնամեծեալ, եւ այլն πίπτω procido, ὁκλακώς curvatus, procumbens եւ այլն. չոքիլ չէօքմէք. ( ի պրս. չուկ).

Ի գուճս իջեալ աղաչէին, կամ երկիր պագանէին աստուծոյ. (Յուդթ. Դ. 10։ Զ. 14։)

Կայր ի գուճս ի վերայ ծնգաց իւրոց. (Գ. Թագ. Ը. 54։)

Յերես անդր, կամ յերեսն ի գուճ իջեալ. (Փիլ. լիւս.։)

Ի գուճս անկանէր. (Ոսկ. մ. Ա. 25։)

Չորքոտանիքն՝ որ ոչ իցեն գազանք, յորժամ ի գուճ հարկանիցին, զառաջին ոտսն ընդ պորտիւն ամփոփեն. (Կիւրղ. ղեւտ.։)

Ուտեն ոմանք ի գուճս ըստ նմանութեան ուղտուց, եւ կէսք նստելով. (Ոսկիփոր.։)

Ամենայն որ ի գուճ հարեալ, զայն ուրո՛յն կացուսջիր. (Եղիշ. դտ.։)

Թագաւորն ի գուճս հարեալ. (Բուզ. Դ. 13։)

Տեսանէր զերանելին պօղոս ի գուճս հարեալ՝ կանգուն ունելով զպարանոցն. (Վրք. հց. ԻԶ։)

Լայր եւ աղաչէր ի գուճ կալով։ Կայր ի գուճն առ ոտս սրբոյն. (ՃՃ.։)

Ի գուճս կոյս եղեալ. (Մագ. ԿԱ։)

Ի գուճս սողալով. (Լաստ. ԺԱ։)

adj.

իբր Կծկեալ. կծծի. ճղճիմ.

Այր նիազ եւ գուճ։ Այր գուճ եւ կոծելի. (Սիրաք նոր. ի վերջն։)

• «ծունկի կոճը, ծալքը». անհոլով է և գործածւում է միայն ոճերով. ինչ. ի գուճս իջանել, ի գուճս կալ, ի գուճս անկանիլ, հարկանել «ծունկ չոքիլ» Յուդթ. դ. 10, զ, 14. Գ. թագ. ը. Ոսկ. մ. ա. 25. Կիւրղ. ղևտ։ Բուզ., որից՝ գճիլ «ծնրադրել» Ոսկ. ճառք 907, Մխ. առակ. Մաշտ. Ոսկիփ., գճեցուցանել, գճկել «թեքել, կորացուցանել» (այս երկու-սր ունի միայն ՀՀԲ) Սիրաք. լը. 33, գճկիլ «չոքիլ» Առաք. պտմ. 190, դիւրագուճ Սարզ, ա. աետո. գ. էջ 213. առանց սղման՝ գունեալ Տաթև. ձմ. ճխ. ընդ մասնիկով՝ ընդգնիլ «չո-քիլ» Յհ. կթ. Լծ. Եւագր. և դ ձայնի սովորա-կան անկումով՝ ընգուճս «ծունկ չոքած» ԱԲ, ընկիճեալ «ծնրադրած» Թիւք. իբ. 23, 31, 31, Ոսկ. նին., ընգճել կամ ընկճել «յաղթել, նուաճել» ՍԳր.։

• Հիւնք. գուճ հանում է պրս. ջուգ «ուղ-տի գճիլը» բառից, իսկ ընկճել<ընկե-նուլ-ից։

• ԳՒՌ.-Մշ. գ'ջիլ «կէս մէջքից ծռիլ», Խրբ. գ'ջգիլ «գճել, ծռեցնել»։ Նոր ձևեր են՝ գրճ-կուիլ, գճուկ, գճկուկ, գճկցնել։

• «կծծի, ժլատ». երկու անգամ մի-այն գործածուած է Սիրաքի նոր թրգմ.։

• ՆՀԲ նախորդի հետ նոյն է համարում։

Warning, for now, these are the entries' title sharing the same character string regardless of its position, not the entries sharing the same root.

Mots dérivés

Գուճք

Դիւրագուճ

Voir tout