base, foundation;
pedestal;
legs, feet;
anchor;
— արկանել՝ ընկենուլ զ—, to anchor, to cast anchor;
— վերացուցանել՝ լուծանել զ—ն, to weigh anchor;
— արկեալ կալ, to be, to ride or to lie at anchor;
— յուսոյ, anchor of hope;
— փրկութեան, sheet anchor;
last resource, last shift.
ԽԱՐԻՍԽ որ եւ ասի ՍԱՐԻՍԽ. Վր. եւս խարի՛սխի. βάσις basis. Սորին կամ խորին նեցուկ իրաց. պատուանդան, յատակ, ներքոյք.
Խարիսխ սեան, կամդրան, կամ աւազանի (ծով կոչեցելոյ). (Ել. ՟Ի՟Բ. 16։ ՟Լ՟Զ. 36։ եւ լ. 19։ լը. 30։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Զ. 17։)
Ի վերայ սորա իբրեւ ի հաստատուն խարսխի շինել հնար է. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)
Խարիսխն գեղեցիկ եւ վայելուչ դնի յորոյ վերայ սիւնն հաստատի։ Սիւն հաստատեալ է ի խարսխի. (Արշ.։ Նեղոս.։)
Եւ Բեմ փոխր մի բարձր երկրէ՝ որպէս սիւն կարճ կամ ամբոն. βάσις suggestum. (՟Բ. Մնաց. ՟զ. 13։)
Նմանութեամբ Սրունք եւ ոտք, որ բառնան զբոլոր մարմինն.
Ի խարսխաց բարձիցս մինչեւ ցափն կառուցման լրութեան անդամոցս ի կիցս կյից խարսխեաց բարձից տանողաց. (Նար. ՟Ժ՟Ը. եւ Նար. խչ.։)
ԽԱՐԻՍԽ ՆԱՒՈՒ. ἅγχωρα, ἅγκυρα anchora. Երկաթ կամ ճանկ մեծ արկեալ պարանաւ ի յատակ ծովու առ անշարժ պահելոյզնաւն առ ետեղ. որ եւ նմանութեամբ, Ամրութիւն յուսոյ. (յն. լտ. ա՛նգիրա, անքօրա. որ եւ անկիւռա, կամ անկիւրիա)
Ընկեցին խարիսխս չորս։ Զխարսխն ձգելոց իցեն։ Զխարիսխն հատեալ ընկեցին ի ծովն. (Գծ. ՟Ի՟Է. 29. 30. 40։)
Բուռա հարկանել զհանդերձեալ յուսոյն, զոր իբրեւ զխարիսխ հաստատուն եւ անշարժունիցիմք անձանց մերոց. (Եբր. ՟Զ. 19։)
Զոր օրինակ խարիսխն յորժամ ի նաւէն ի խոնարհ կախիցի, չտայ թոյլ նաւին այսր անդր սայթաքել, սոյնպէս եւ յոյսն. (Ոսկ. եբր.։)
Խարիսխ երկաթի գետանաւի կառուցալ ի կառսն՝ արգելաւ, եւ առկայացոյց զմինդաս. եւ այնպէս շինեցաւ քաղաք, եւ կորչեցաւ անկիւրիայ. որ թարգմանի խարիսխ. (Նոննոս.։)
Յայսպիսի խարսխից ի սոցանէ ամենայն հոգոյն զուգակապանս արկանելով գործէր արդեօք միանգամայն մարմինս մեր. (Պղատ. տիմ.։)
Ճանաչել զխորուտս չուանօք խարսխացն ընկեցման փորձին. (Պիտ.։)
Ապաւինութիւն խարսխին լուծաւ. (Նար. ՟Ի՟Ե։)
Խարիսխ յուսոյ հաստատութեան. (Շար.։)
• , ի-ա հլ. (յետնաբար նաև ի հլ.) «պատուանդան, յատակ (սիւնի, աւազանի, բռան1» ՍԳր. «զած բեմ» Բ. մնաց. զ. 13. «նաւի երկաթ» ՍԳր. Ոսկ. եբր. «սրունք, ոտք» Նար. որից խարըսխաձև Ագաթ. վեր-նախարիսխ Երեմ. ծբ. 18. խարսխել Խոր. կարծրախարիսխ Նար. խչ. հաստախարիսխ Նար. խչ. յետին գաւառական ձև է սարիսխ Սոկր. 66. Պիսիդ. Պտմ. վր. էջ 61, 79. Տօ-նակ. Վրդն. պտմ. 11. (հմմտ. սուն, դրաստ, աստ փոխանակ խուն, դրախտ, բախտ)։
• ՆՀԲ վրաց. խարիսխի։ Հիւնք. խօսել բայից։ Bugge KZ 32, 10 -իսխ համա-րում է մասնիկ. հմմտ. խորիսխ։ Patru-bány ՀԱ 1903, էջ 220 նոյն ընդ խո-րիսխ։
• ՓՈԽ.-Վրաց. ხარისხი խարիսխի «աս-տիճան», ხარისხოვანი խարիսխովանի «ար-ժանաւոր, աստիճանաւոր», მეხარისხი մե-խարիսխի «դասական», აღხარისხული աղ-Խարիսխուլի «աստիճանաւոր»։