east-wind;
east-side;
shady place between mountains, cool & moist valley.
ἁπηλιώτης (որ եւ ապելիոդ՝ անուն արեւելեան հողմոյ) subsolanus σκιώδης umbrosus, opacus. Տեղի անարեւ. ծործորք. ձոր. հովանաւոր կողմն լերանց եւ հովտաց. գիճին, եւ զով. ասի եւ ԵՄԱԿ. եբր. էմէգ.
Յուղխաջուր եհղեղատաց ի ծմակին կողմանց անտի. (՟Ա Մակ. ՟Ժ՟Բ. 37։)
Ագռաւուց ի ծմակաց վաղագոյն ի ջերին տեղիս գնալոյ. (Եզնիկ.։)
հազար այր գնացե՛ք ընդ ծմակն, եւ միւսն ընդ դաշտն. (Մամիկ.։)
Ծմակ տեղեաց, որ արեւն ի յինքն սակաւ հասնի. (Վստկ.։)
Ծմակ. (ստուգն. կամ շուք. Հին բռ.։)
ԾՄԱԿ. cf. ԵՄԱԿ
• , ի-ա հլ. «արև չտեսած՝ շուք տեղ ձորի մէջ» Եզն. Մամիկ. Վստկ. 48. որից ձմակային «ձորային անարև տեղ» Ճառընտ. «հիւսիսային (կողմը)» Պտմ. վր. ծմակա-նիստ Պիտ. ბմակացեալ Փիլ. Բենիկ. Մագ. թղ. 22. ծմակին «արևելեան քամին փչած տեղը» Ա. մակ. ժբ. 37. ծմակեցուցանել «մթագնել» Փիլ. ժ. բան. 221 և լին. 125 ծմակեցուցիչ Լմբ. մատ. 187. անծմակ Փիլ. լին. և ժ. բան։
• Տէրվ. Altarm. 102 կցում է ձմեռն բառին. ծմակ բառի հետ ձայնապէս նման է դնում զնդ. zəmaka «ինչ որ ձմեռնաւին ըռու անուն»։ (Սրանից պէտք է լինի Ալիշան, Հին հաւ. 137)։ Հիւնք. զամաք բառից։ Պատահական նմանութիւն ունի պրս. [arabic word] cam «ձո-
• րական տեղիք՝ որք լինին ի մերձակայ տեղիս գեղջ»։
• ԳՒՌ.-Երև. Տփ. ბմակ, Մշ. ბմագ, Հմշ. ձմագ, Զթ. ձօմօգ, ձօմոգ, Ախց. Կր. Մկ. ծմա, Սլմ. Վն. ბմm, Խրբ. ձմա. այս բոլո-րը նշանակում են «հիւսիսահայեաց անարև՝ ստուեռոտ տեղ, լատկապէս անտառի մէջ». վերջին առումից ձևացել է Գոր. Ղրբ. ծմակ «անտառ»։ Նոր բառեր են ծմակթափան, ծը-մակկող, ծմատեղ, ծմակամոշ։