Definitions containing the research ագի : 2122 results

Շչեմ, եցի

vn. fig.

to hiss, to whistle;
to hoot.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կերպ վիշապի ... շչեաց ահագին. (Պտմ. աղեքս.։)


Շրջաբեր

adj. s.

orbicular, spherical, round;
—ք, whirling or turning round.

· Calfa

NBHL (1)

Վերին բանագիտութեան արուեստն ի մասն մի ստացեալ լինի յաշխարհիս՝ յերկին, եւ ի շրջաբերս, եւ ի պարս աստեղացն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 43։)


Շրջադրութիւն, ութեան

s.

surrounding, enclosure.

· Calfa

NBHL (1)

Հայեա՛ ի յանզերծ վտանգիցս շրջադրութիւն։ Որ յայսքանեացս շրջադրութիւն զանակնկալն գիւտ նշանակեցեր։ Սանձարկու լեզուի, շրջադրութիւն շնչոյ, կացուցիչ հագագի։ Իբր զընդարձակ ծոց արարածոց, եւ երկրի՝ արեգականն շրջադրութեան. (Նար. ՟Խ. ՟Կ՟Գ. ՟Զ. եւ Նար. խչ.։)


Շրջան, աց

s.

turn, gyre, turning, circuit, revolution, circumvolution, circulation, conversion;
course, cycle, period, circle, round;
turning, wheeling, winding;
sinuosity;
change, vicissitude;
— մեծ, period or cycle of five hundred and thirty-two years;
—ք ջուրց, whirlpool, vortex;
— զօրաց, evolution;
— առնուլ, to turn, to make or take a turn, to turn or whirl round and round, cf. Շրջաբերիմ, cf. Պտուտեմ;
to circulate, to revolve, to move;
to spin round upon one leg.

· Calfa

NBHL (1)

ՇՐՋԱՆ ՄԵԾ՝ ըստ տումարագիտաց՝՝ է Հինգհարիւրեակ բոլորակ. ազգ ինչ դարու.


Շքադիր, դրաց

adj. s.

honouring, paying honour;
—ք, courtiers, attendants.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուագիր. մեծարօղ.


Շքեղացուցանեմ, ուցի

va.

to decorate, to adorn, to beautify, to embellish;
to honour, to glorify.

· Calfa

NBHL (1)

Երեւելի զարդուք ցանգ զմեզ շքեղացուցանէր։ Շքեղացուցանեն զթագաւորն գագիկ կրկին փառաւորութեամբ. (Արծր. Դ. 12։ Ե. 3։)


Ոլորտանամ, ացայ

vn.

to be circumscribed, bounded, limited.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ՝ ի բաց պարուրիլ. զատանիլ, կամ տարագիր գտանիլ.


Ոհ

int.

alas ! oh ! ah ! o !
վայեաց եւ ասէ, ո՜հ տէր, he cried out and said, oh! my Lord !
ո՜հ ինձ տէր, ah ! oh ! alas, oh dear ! woe is me !
ո՜հ անմտութեանն, ո՜հ կուրութեանն, oh what folly ! oh what blindness !
ո՜հ եւ աւաղ աւուրն այնորիկ, oh dreadful day !
ո՜հ հովիւք, woe to the shepherds !
ո՜հ մոլորութիւն, ո՜հ յիմարութիւն, oh what a mistake ! what nonsense !
ո՜հ թէ, would to God !
ո՜հ ո՜հ, ha ! ha !
ո՜հ, ո՜հ օր, woe, woe to the day !.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛հ անագորոյն մտացն։ Ո՜հ թշնամանացս։ Ո՜հ ամբարտաւանութեանս։ Ո՜հ կուրութեանն։ Ո՛հ անտեղոյս եւ ահագին յիմարութեանս։ Ո՜Հ ապախտաւորութեանն։ Ո՜հ անմտութեանն. (Ոսկ. մտթ.։ Սեբեր. եւ այլն։)


Ողբալից

adj. adv.

lamentable, deplorable, plaintive;
tragical;
lamentably, plaintively.

· Calfa

NBHL (1)

Լցեալ ողբովք. սգալից. արտօսրալից. ցաւագին. լալագին.


Ողբերգակ, աց

adj. s.

singing plaintively;
singer of laments;
tragedian, tragic author.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՂԲԵՐԳԱԿ. իբր Ողբերգական. լալագին.


Ողբերգական, ի, աց

adj.

tragical.

· Calfa

NBHL (1)

θρηνῴδης, θρηνητικός, τραγικός ad luctum pertinens, lugubris, tragicus. Սեպհական ողբերգութեան եւ ողբերգակաց. ողբական. ողբաձայն. լալագին.


Ողոմպիադ, աց

s.

olympiad.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանակք թագաւորաց, եւ ողոմպիադաց, որ թարգմանի ըմբշամարտաց։ Յաւելից ի սոյն եւ զդիր ողոմպիադացն, որք ի յունաց գրեցան։ Յունաց առաջին ողոմպիադն կարգեցաւ։ Առ վաթսներորդիւ եւ հինգերորդիւ ողոմպիադաւն։ Յունաց ողոմպիադք (մրցանքն, եւ թուականն). ՟Ա. ողոմպիաս, յորում յաղթէր կուռբոս հեղիացի ի ստագին։ Յաղթեաց յողոմպիոջն վեցիցս, ի պիթիոջն վեցիցս. եւ այլն. (Եւս. քր.։)


Ողորկ, ի, ից

adj. fig.

sleek, glossy, smooth, terse, polished;
level, plane;
refined, sweet, affable, agreeable;
artful, cunning, crafty;
elegant, polite.

· Calfa

NBHL (1)

Շրթունք ողորկք ծածկեն զսիրտս տրտմագինս. (Առակ. ՟Ի՟Զ. 23։)


Ողորմ, ոյ

s. adj. adv.

pity, compassion;
pity-stirring, piteous, pitiable, moving, touching, miserable, unhappy, unfortunate, sad, deplorable, dismal;
—, —ս, — —, touchingly, humbly, in a suppliant manner;
miserably, piteously, pitiably, deplorably, lamentably;
compassionately;
— խօսել, to speak pitifully or deplorably;
յաղերս եւ յ— խոնարհեցուցանել, to touch, to excite or move to compassion, to inspire pity;
անկցի — իմ առաջի քո, have compassion on me ! have mercy on me !.

· Calfa

NBHL (3)

Աղաչեմ, տէր իմ արքայ, անկցի ողորմ իմ առաջի քո». իմա՛ գութ, որպէս ողորմագին աղերս՝ յայտնիչ ողորմելի վիճակի։

ՈՂՈՐՄ. մ. Ողորմելի եւ ցաւագին օրինակաւ. կողկողելով. աղերսանօք. պաղատանօք. գութ առաջի արկանելով. եւ Կարեկցաբար, ախտակցաբար.

ՈՂՈՐՄ. ա. οἱκτρός, ἑλεεινός miserabilis, miser, flebilis ἑλεεινότερος miserabilior. իբր Աղիողորմ. ողորմագին. ողորմելի. գթալի. կարեկցութեան արժանի. շարժիչ սրտի ի գութ. աւաղելի. եղկական. ողորմուկ, ողորմելի, խղճալու, խեղճ.


Ողորմաբար

cf. Ողորմ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՈՂՈՐՄ. Ողորմելի օրինակաւ. եւ Ցաւագին. եւս եւ՝ Ողորմելով.


Ողորմուկս արկանեմ

sv.

to excite to commiseration by loud laments, to touch with pity, to move.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՂՈՐՄՈՒԿ որ եւ ՈՂՈՐՄԻԿ. Ողորմագին. խեղճ, խղճալի.


Ողոք, ոյ

s. adj. adv.

supplication, petition, entreaty, instance;
insinuation, persuasion;
suppliant, beseeching, mild, humble, insinuating, persuasive, attractive, fawning;
—ով, softly, humbly, kindly;
յ— ածել, to persuade, to soften, to affect, cf. Յորդորեմ, cf. Յօժարեցուցանեմ;
յ— անկանել, դեգերել, to supplicate, to beg humbly, to entreat, to pray earnestly, cf. Աղերսեմ, cf. Աղաչեմ.

· Calfa

NBHL (1)

δέησις preces, supplicatio, rogatio κολακία adulatio, blandiatiae. Ողորմ աղերս, որպէս ողողանօք ( ողիկ ողիկ գալով ). աղաչանք. կամ բողոք թախանձագին. ամոք եւ համոզիչ բան. կողկողանք. հրապոյրք. շողոքորթութիւն. քաղցրութիւն. նիազ. լօղօզ, րիճա.


Ողոքանք, նաց

s.

supplication, humble prayer, instance;
softness, kind things, soft words, blarney;
attraction, insinuation, persuasion;
fondling, caress, cajoling, coaxing, fulsome flattery, adulation.

· Calfa

NBHL (1)

κολκία, θωπεία adulatio, blandimentum δέησις precatio. supplicatio παραίτησις depreciatio παραίνεσις, ἑπῳδή persuasio ἵαμα medela եւ այլն. Ողոք. ողոքումն. ամոքումն. քաղցրաբանութիւն. աղերս. ողորմագին քծնութիւն. շողոմանք. շողոքորթութիւն. յորդոր. հրապոյրք. թովչութիւն. բուժումն սրտի.


Ողջագուրեմ, եցի

va.

to receive lovingly, to embrace, to kiss.

· Calfa

NBHL (1)

Ըմբռնեալ բարձողաց ձեռացդ բազկօք զանպարագիրն էակ մարդացեալ՝ ի համբոյր հպելոյ մատուցման շրթանցդ ողջագուրեցեր. (Նար. կուս.։)


Ողջանամ, ացայ

vn.

to recover one's health, to heal, to get cured of, to get well again.

· Calfa

NBHL (1)

Ողջացաւ այրն։ ահաւագիկ ողջացար։ Հիւանդացեալ՝ եւ մի՛ ակնկալցի ողջանալոյ։ Լինիցի ի մորթ մարմնոյ նորա կեղ, եւ ողջասցի։ Նստան ի բանակին, մինչեւ ողջացան (ի վիրաց)։ Դիցեն ի վերայ վիրիդ, եւ ողջասցիս։ Վէր մահուան նորա ողջանայր։ Մինչեւ ողջասցի վէր մահու նորա.եւ այլն։


Ոչխարավաճառ, աց

s.

sheep-dealer.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զոչխարավաճառս եւ զմարդագինս արտաքս ելանել. (Ոսկ. եբր.։)


Ոռնամ, ացի

vn.

to howl, to yell.

· Calfa

NBHL (1)

ὡρύω, ὡρύομαι, ἁνοιμώζω ululo, rugio, edo gemitum. Ձայնել գազանաց հեծեծագին. մռնչել. բոռալ. բառաչել. կաղկանձել. վընկվընկալ, պօռալ.


Ոսկիամայր, մօր

s.

Aurea mater (title of Diana).

· Calfa

NBHL (1)

Երկրորդ (մեհեանն) ոսկիամօր ոսկիածին դից. եւ բագինն իսկ յայդ անուն անուանեալ ոսկիահատ ոսկէմօր դիցն. (Ագաթ.։)


Ոսկիապատ, աց

cf. Ոսկիապատակ.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր ի մոգուցն ընծայեալ ոսկիապատ թագիւն՝ թագաւոր փառաց. (Շ. տաղ.։)


Ոսոխ, աց

s.

adversary, enemy, opposite;
antagonist, rival, competing.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակք եւ պարգեւք կան ի մէջ ոսոխացն (ի ստագին). (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)


Ոսպն, պան

s. med.

lentile;
freckles.

· Calfa

NBHL (1)

Փակին՝ ոսպն. (ըստ յն. ֆագօ՛ս, ֆագի՛ )։ Անջորան, ոսպան (կամ ոսբան) տերեւ. (Գաղիան.։)


Որայ, ոյ, ոց

s.

sheaf, bundle;
—ս կապել, to lay corn in sheaves, to bind up into sheaves, to tie in bundles.

· Calfa

NBHL (1)

Որայ կապէաք ի դաշտի՛ միում. եւ կանգնեցաւ որայն իմ, եկաց ուղղորդ. եւ դարձան որայքն ձեր, եւ պագին երկիր իմում որայոյն։ Ժողովեցից հասկ ի մէջ որայոց։ Այլ եւ ի մէջ որայոցն քաղիցէ. (Ծն.։ Հռութ. եւ այլն։)


Որդեկորոյս

adj.

having lost one's children.

· Calfa

NBHL (1)

Փարատեցո՛ տէր եւ յինէն՝ զորդէկորոյս սուգ տրտմագին. (Յիսուս որդի.։)


Որթափայտ, ի

s.

vine-wood;
vine-branch, twig, sprig.

· Calfa

NBHL (1)

Է թռչուն ինչ, որ կոչի փիւնիկս. լնու զմագիլսն որթափայտով (կամ որթւով փայտիւ). (Եպիփ. բարոյ.։)


Ործամ, ացայ

vn.

to belch;
to feel inclined to vomit, to retch, to vomit.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդունայն ործալով աղեքսանդր, զգիշերն ամենայն անցուցանէր ցաւագին հեծեծանօք. (Պտմ. աղեքս.։)


Նոմիկոս, աց

s.

lawyer, jurisconsult;
president.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ յն. նօմիգօ՛ս. νομικός legalis, legis peritus, jurisconsultus, notarius publicus. Օրինական. պահապան դիւանի օրինաց. օրէնսգէտ. նօտար կտակագիր. դիւանադպիր.


Նոյն, նորին, նովին, նովիմբ

pron. adj. adv.

himself, herself, itself;
he, she, it;
even, equal, identical;
ditto, do, idem or id;
the same, of the same kind, after the same manner, equally, conformably, identically;
մի եւ —, the same;
ի —, ի նմին, together, all at once;
ի —, — ընդ —, ընդ —ս իսկ, ի մի եւ ի —, ի նմին ժամանակի, -ժամայն, —հետայն, soon, very soon, quickly, in the same moment, immediately, directly;
— գործել, to identify.

· Calfa

NBHL (1)

Անուրջս ահագինս նմին իրի տեսանէր. (Խոր. ՟Բ. 33։)


Նոտարացի

s. adj.

short-hand writer, secretary;
notarial.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Նօտար, կամ նօտրագիր՝ երագագիր գրիչ. նշանագիր.


Նորակնիք, կնքի

cf. Նորակնուք.

· Calfa

NBHL (1)

Նորակնուք քահանայ զաղօթս պատարագին ասէր. (Հ. յնվր. ՟Թ.։)


Նորակնուք

adj. s.

newly baptized;
converted;
ordained;
neophyte.

· Calfa

NBHL (1)

Նորակնուք քահանայ զաղօթս պատարագին ասէր. (Հ. յնվր. ՟Թ.։)


Նորակրօնութիւն, ութեան

s.

innovation or novelty in religious matters;
superstition.

· Calfa

NBHL (1)

Հնարագիտութիւն կռոց ... նորակրօնութեամբ մարդկան եմուտ յաշխարհս. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 14.) (ա՛յլ ձ. նորակրօնաւորութեամբ, կամ նորակրօնաւորութեամբ)։


Նորահնար

adj.

newly invented, modern, fashionable.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգ հանրեալ. նորագիւտ. նորագործ. նորաձեւ.


Նորաձեւ

adj. s.

new-fashioned, innovated, newly found out or invented;
modish, capricious, fantastical;
—ք, fashion, mode, novelty;
նորաձեւս առնել՝ ձեւել՝ մուծանել, cf. Նորաձեւեմ.

· Calfa

NBHL (1)

καινότμιτος, καινότερος novus, insolens. Որ ինչ է նոր ձեւով, անսովոր, անկարգ. նորակերպ. նորագիւտ. նորահնար. նոր եւ վայելչազարդ.


Նորիմաց

cf. Նորահնար.

· Calfa

NBHL (1)

Նո՛ր իմացեալ կամ խորհեալ. նորահնար. նորագիւտ. նորաձեւ.


Նորօրէն

adv. adj.

in a new, unheard of or extraordinary manner, prodigiously;
unheard of, extraordinary.

· Calfa

NBHL (1)

Նորօրէն անձրեւեալ հրածին ամպովք ըստ նորագիւտ հրոյ ցանկութեանն. (Գր. հր.։)


Նուաստացուցանեմ, ուցի

va.

to humble, to abase, to lower, to degrade, to disparage;
— զանձն, to humble or degrade oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամայէ նուաստացուցանել զամբարտաւանութեան բագին (դիւին). (Լծ. կոչ.։)


Նուէր, ուիրաց

s.

offer, offering, present, oblation;
libation;
sacrifice;
—ք, liberality;
cf. Ձօնի;
հաց նուիրաց, shew-bread;
արգադիր —, votive-offering.

· Calfa

NBHL (1)

Նուէր արգագիր. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Նօտր

cf. Նօտր՞՞՞գիր.

· Calfa

NBHL (1)

(գիր) մանր՝ իբր նօսր, կամ սեպհական նօտարաց, եւ երագագիր դպրաց. որ ի յետին դարս հնարեցաւ՝ զկնի բոլոր կոչեցեալ գրոյ հնարելոյ զկնի երկաթագիր ասացեալ հին նշանագրաց.


Շ (cha)

s.

the twenty third letter of the alphabet, and the eighteenth of the consonants;
five hundred, five hundredth.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խորհուրդ տառիս քաջ նուագի,


Շահատակիմ, եցայ

vn.

cf. Շահատակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ահագին դղրդիւն ի վերայ երկրի առնէին շահատակելով։ Զվիշապն անարի սանձեալ՝ ի մերոյս վերայ շահատակեալ յարձակէր տէրութեան։ Սկայաբար շահատակելով։ Ի շահատակելն իւրում՝ հարկանի։ Անարի ոմն սկայ շահատակէր ի մէջ զօրացն։ Ի քարինս դիւաց է շահատակել. (Խոր.։)


Շաղղայեղց

adj.

fat and lusty, corpulent, bulky.

· Calfa

NBHL (1)

Փիղ՝ ահագին տեսիլ կերպաանաց ունի յանձին՝ մարնեղէն շաղղայեղց անարի. (Վեցօր. ՟Բ։)


Ուտեմ, կերի, կերայ, կեր

va. fig.

to eat;
to run through, to squander, to eat up, to waste, to consume;
to eat away or up, to corrode;
to fret;
to consume, to devour;
անյագաբար —, to eat greedily, to eat up, to devour;
եկեր զամենայն կեանս իւր, he lavished or squandered away all his fortune.

· Calfa

NBHL (1)

Ուտիմ միշտ, եւ անուագիմ (մանրիմ) առ սակաւ սակաւ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Ուրաստ

s.

cf. Ուրացութիւն;
յ— լինել, կալ, cf. Ուրանամ;
յ— լինել յերախտեաց, to be unmindful of favours received, to pay a favour with ingratitude, to be ungrateful, unthankful;
յուրաստ լինիմ, to deny, to disown.

· Calfa

NBHL (1)

Սարրա յուրաստ լինէր զծաղրն։ Յուրաստ կացելոց զաւանդս։ Ոչ կարեմք յուրաստ լինել զահագին տեսիլ յարութեանն։ Զոր եւ յուրաստ կինն լինէր՝ ասելով, չիք իմ այր։ Յուրաստ կալով զմինն՝ թուի նշանակել զայլսն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։ Եղիշ. յար.։ Նանայ.։ Անյաղթ պերիարմ.։)


Չակերտ

s. gr. mark of quotation, inverted commas.

· Calfa

NBHL (1)

Նշանագիծ իբրեւ զգլուխ բոլորագիր չայ տառի, որպէս կերտօղ զչայ. զոր վարեն գրիչք ի սկիզբն տողի կամ ի լուսանցս՝ ի նշանակ բնաբանի, կամ կոչելոյ զվկայութիւնս գրոց եւ հարց. որպէս եւ ի վերայ տառից եդելոց ի լուսանցս՝ առ ի կոչելի ներքս ի տողն, եւ ի վերայ տառից ինչ տողի՝ առ ի ցուցանել զաւելորդն գոլ նոցին կամ զպակասիլն յայլում օրինակի, եւ այլն։ Են եւ որ դնեն կրկին չակերտ կամ ստորակէտ, եւ կամ երիս միջակէտս, եւ այլն։ Այս բառ ի յիշատակարանս գրչաց յետին դարուց եւեթ գտանի։


Չարաբարութիւն, ութեան

s.

ill-nature, wickedness, malignity, iniquity, malevolence;
immorality.

· Calfa

NBHL (1)

Հետեւեալ լինի անիրաւութեանն՝ զրպարտութիւն, ամբարհաւաճութիւն, կեղծաւորեալ մարդասիրութիւն, չարաբարութիւն, եւ խորագիտութիւն. (Արիստ. առաք.։)