Definitions containing the research ական : 10000 results

Քաջալեր

adj.

encouraging, inspiriting;
— լինել, —ս մատուցանել, տալ, to rouse the courage, to give heart to, to inspirit;
cf. Քաջալերեմ;
—ս առնուլ, to pluck up courage, to take heart, to cheer up.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՋԱԼԵՐ. ա. իբր Քաջալերական. քաջալերիւ.


Քաջախոհ

adj.

judicious, wise, prudent.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՋԱԽՈՀ եւս եւ ՔԱՋԱԽՈՀԱԳՈՅՆ ՔԱՋԱԽՈՀԱԿ. Քաջախորհուրդ. խոհական. իմաստուն.


Քաջախորհրդութիւն, ութեան

s.

good sense, wisdom, prudence.

· Calfa

NBHL (1)

εὑβουλία bonum consilium, prudentia. Խոհականութիւն. իմաստութիւն. խորհուրդ քաջ.


Քաջակազմութիւն, ութեան

s.

good furniture;
strong or iron constitution.

· Calfa

NBHL (1)

Զբանականին քաջակազմութեան օրէնս տարորիշ (յանբանից) յարդարէ. վասն զի անբանքն ոչ ունին՝ որով արգելուն զհեշտութիւն. (Լծ. ածաբ.։)


Քաջակերպութիւն, ութեան

s.

sightliness, comeliness.

· Calfa

NBHL (1)

εὑμορφία pulchritudo. Բարետեսականութիւն. գեղեցկութիւն.


Քաջահաճոյ

adj.

very pleasant, most agreeable.

· Calfa

NBHL (1)

εὑδόκιμος, εὑάρεστος probus, probatus, acceptus, valde geatus, bene placens. Բարեհաճոյ. հաճոյական. ընդունելի.


Քաջահայր

cf. Հօրամոյն.

· Calfa

NBHL (1)

ըստ յն. բարեհայր. էւբա՛դօր. εὑπάτωρ . որպէս մականուն Եւպատովր, որ եւ ՀՕՐԱՄՈՅՆ ասի. որպէս թէ բարի հօր բարի զաւակ. թէպէտեւ երկոքեան չարք էին.


Քաջահմուտ

adj. s.

very erudite, well versed, skilful, very learned;
bachelor;
— գիտունեանց, bachelor of sciences;
— լինել իմիք, to be well acquainted with, to be a connoisseur in, to know thoroughly.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջահմուտ կամեցեալ լինել ընթերցողաց (այսինքն կամիմք՝ զի լինիցին)։ Չլինելն քաջահմուտ արքայութեան երկնից եւ յարութեան։ Յարուեստական եւ քաջահմուտ բժշկի դեղոց ողջացայք. (Խոր. ՟Բ. 65։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։ Երզն. լուս.։)


Քաջամասնութիւն, ութեան

s.

fortune, prosperity, felicity.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարեցելումն եւ վարեցելումն բնութեամբ քաջամասնութեամբ։ Աիական քաջամասնութեան հանգէսք. (Փիլ. լին.։ Յհ. կթ.։)


Քաջամարտիկ, տկաց

adj. s. warlike, martial, brave soldier.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր Արիական.


Քաջամարտութիւն, ութեան

s.

bravery, valour.

· Calfa

NBHL (2)

Արիական մարտ. նահատակութիւն. արութիւն քաջութեան.

Բազում արիական քաջամարտութեամբ ընդ իւրեաւ նուճեալ։ Յաղթել քաջամարտութեամբ։ Իբրեւ զյեսու քաջամարտութեամբ. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Ա. 7։ Մագ. ՟Ժ՟Դ։)


Քաջամտութիւն, ութեան

s.

sharp-mindedness, genius intelligence, sagacity.

· Calfa

NBHL (1)

Ունիս քեզ օգնական եւ յոյս քաջամտութեան զտէր. (Աթ. սղ.։)


Քաջայաղթ

adj. s.

victorious, bright, signal;
famous conqueror.

· Calfa

NBHL (1)

καλλίνικος victor egregius. Բարեյաղթ. յաղթական. տիրապէս յաղթօղ. քաջ.


Քաջայարմար

adj.

very suitable, becoming, very fit or proper, apt, appropriate.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջայարմար վայելչականօք ի կրկնոցս վերջաւորս փողփողեալս։ Պայծ առանայ եւ արեգակն՝ հանդերձ բոլոր եւ քաջայարմար աստեղօք. (Անան. եկեղ.։ Զքր. կթ.։)


Քաջայարմարութիւն, ութեան

s.

fitness, aptitude, right proportion;
adaptability;
harmony.

· Calfa

NBHL (1)

εὑαρμοστία concinnitas, lepos. Բարեյարմարութիւն. յանկաւորութիւն. վայելչականութիւն, ճահաւորութիւն. դաշնակաւորութիւն.


Քաջայուսութիւն, ութեան

s.

great hope or assurance.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ի խնդամտութիւնս ի բաց ընկեսցուք զերկիւղն, եւ մի՛ ի տրտմականս զքաջայուսութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա։)


Քաջայօժար

adj.

well disposed, very willing, very diligent.

· Calfa

NBHL (1)

πρόθυμος promptus, sedulus, alacer. Բարեյօժար. պատրաստական. զուարթամխո.


Քաջապատրաստ

adj.

quite ready.

· Calfa

NBHL (1)

εὑτρεπής paratus. Պատրաստ ամենայնիւ. պատրաստական.


Քաջապէս

adv.

bravely, courageously, valiantly, stoutly, resolutely.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր ա. Արիական. հզօր.


Քաջապինդ

adj. adv.

very solid, fir, constant;
strong, robust, vigorous;
stoutly, strongly, vigorously.

· Calfa

NBHL (5)

Ի քակտել տան զքաջապինդ ի գործս առաքելալականս։ Ընդ քաջապինդ արշաւանաց երիվարին. (ՃՃ.։)

Զարիական մրցմունս նորա, եւ զքաջապինդ հանդէսս։ Քաջապինդ քաջողջութեամբ սրտի ընդդէմ նորա արիաբար շահատակեալ. (Յհ. կթ.։)

Քաջապինդ հաւատով, եւ յորդորական սիրով. (Եփր. աղ.։)

Քաջապինդն ի հաւատս։ Քաջապինդ հաւատովք հարկանէին զբարձրակոհակ կոյտս ջուրցն։ Քաջապինդ երիտասարդութեամբ զբանն Աստուածոյ յին քեանս բնակեցուցին։ Ի դիմի հարեալ արիականն սրտմտականին՝ քաջապինդ զօրութեամբ արդելու զվնասն առ ի նմանէ։ Եւ զոր յաղագս ճանապարհին քաջապինդ լինելոյ. (Վրդն. ծն.։ Լաստ ՟Ի՟Գ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։ Տօնակ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)

εὕτονος validus, tenax, firmus εὑθαλής bene instructus. Կարի պինդ. հաստապինդ. պնդակազմ. արի. արիական. տոկուն. կարկամ. ամուր, դիմացկուն, հաստուն, պիրկ.


Քաջապնդութիւն, ութեան

s.

solidity, firmness;
vigour, sustained effort, unflagging force.

· Calfa

NBHL (1)

Ունի եւ առիւծն զխրոխտականն եւ զքաջապնդուիւնն. (Եւագր. ՟Բ։)


Քաջասիրտ

adj. adv.

stout-hearted, courageous, intrepid, fearless;
courageously.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ (առաւել ըստ նախնեաց՝) իբր Քաջասրտական. արիական. անվեհեր.


Քաջասնութիւն, ութեան

s.

good nurture or education.

· Calfa

NBHL (1)

Լինելութիւնք եւ քաջասնութիւնք կենդանեաց եւ տնկոց։ Թանձրացեալք խուժադուժական ազգին ոստք քաջասնութեամբք. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Քաջավայելուչ

adj.

very suitable, very decent;
very elegant, handsome, charming.

· Calfa

NBHL (3)

Արքայութիւն երկնից քաջավայելուչ պսակք արդարութեան պատուականք։ Զատս զքաջավայելուչն ի դժուարատեսակէն. (Բրս. հայեաց.։)

Զյոյժ քաջավայելուչ՝ պատուականութեամբ զբարգաւաճեալն ի տունկ ձիթենի. (Պիտ.։)

εὑπρεπής, -ός decorus, decens, speciosus, formosus. Բարեվայելուչ. կարի վայելուչ եւ պատուական. յոյժ վայելչական եւ յարմար. գեղեցիկ. շքեղ. չքնաղ. սիրուն, ըռինտ, աղուոր, օրինած.


Քաջատոհմիկ

adj.

high-born, of good birth, noble, illustrious.

· Calfa

NBHL (2)

Քաջատոհմիկ էր ըստ յոբայն։ Հոգ արար աբրահամ քաջատոհմիկ միածնին յաղագս ամուսնութեան՝ ազնուական լծակցութեան։ Զի մի՛ ժանտանայցէ քաջատոհմութիւնն՝ փոխանորդութեամբ ծառայական ազգին խառնակեալ. (Նիւս. թէոդոր. եւ Նիւս. երգ.։)

որ եւ ՔԱՋԱՏՈՀՄ. εὑγενής nobilis, generosus εὑπατρίδης patricius. Քաջազգի. բարետոհմիկ. ազնուատոհմ. ազնուական. առաքինի.


Քաջատոհմութիւն, ութեան

s.

high birth, nobility.

· Calfa

NBHL (1)

εὑγένεια, τὸ εὑγενές nobilitas. Բարետոհմութիւն. ազնուականութիւն.


Քաջաւէտ

adj.

very brave, valiant, doughty.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւէտ քաջ. երեւելի քաջութեամբ. արի. արիական. յաղթական.


Քաջափառութիւն, ութեան

s.

majesty, magnificence.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ առաւել քաջափառութեան եւ բարեբախտութեան գոլ ասացից ի տանն յայն։ Մեծութիւն, քաջափառութիւն, պատիւք։ Զապականելոցն զամենեցուն աստուստ քաջափառութիւն կարծել. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։ Ածաբ. աղք.)


Քաջեան

adj.

noble, high born, illustrious.

· Calfa

NBHL (1)

γενναῖος . որդի քաջի. քաջատոհմիկ. ազնուական (իբր մականուն. (յն. զէննէ՛ոս. լտ. որդի գեննէոսի)


Քաջութիւն, ութեան

s.

valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.

· Calfa

NBHL (1)

Տարաւ եւ զգազաւոն՝ կասկածեալ յառնն քաջութենէ։ Յերիտասարդական քաջութիւն հասեալսն.


Քաջուղէշ

adj.

fine-branched.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռք իմ բաւական եւ քաջուղեշ, որ նիզակաւ եւ սուսերաւ զբազումս առնէր սրտաթափ. (Կեչառ. աղեքս.։)


Քաջուսումնութիւն, ութեան

s.

great learning, vast erudition, well grounded knowledge;
fondness for science, learning well.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի քաջուսումնութիւն ոչինչ այլ այսպէս օգնական լինել երեւի, որպէս հաստատունն գիտել զայնս՝ զոր ազդեցուցանէ ուսուցօղն ... Քաջուսումնութեամբ դիւրաւ զճշմարիտն կամեցեալ քննել. (Փիլ. լիւս.։)


Քաջօրէն

adv. adj.

courageously;
keeping well the rules.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն առաջիկայ քաղաքս խաղաղութեամբ եւ քաջօրէն ազատութեամբ զմուտն առնել։ Քաջօրէն եւ խաղաղական կեանս ախորժեալ՝ ի բարեաց նմանութիւն հայելով (Խոր. ՟Գ. 27։ Փիլ. իմաստն.։)


Քառակերպեան

adj.

having four forms.

· Calfa

NBHL (1)

Զքո ձեւդ քառակերպեալ նշանակեմք ի քարս եւ ի փայտս եւ յամենայն տարրական գոյացութիւնս. (զքր. կթ. խչ։ եւ Գանձ.։)


Քառանկիւն, կեան

adj. s.

quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Ձեւ երկրաչափական, եւ Համեմատութիւն թուաբանական.


Քառանկիւնի

adj.

having four angles, quadrangular.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Ձեւ երկրաչափական, եւ Համեմատութիւն թուաբանական.


Քառառաջ, ջեայ

adj.

divided in four branches (river).

· Calfa

NBHL (1)

Քառառաջեայ (կամ քառակերպեան) աթոռ խաչիս է բազմական. (Շ. ոտ. բարձր.։)


Քառասնամեայ, էի, ից

adj.

cf. Քառասնամեան.

· Calfa

NBHL (1)

Քառասնամենիւ հաշիլ յապականութիւն։ Եւ զայլս ի քառասնամենից մինչեւ ի յեօթանասունս. (Փիլ. ել. ՟Բ. 49։ Եւս. պտմ. ՟Է. 20։)


Քառասնամեան, մեանց

adj.

quadragenarious;
of forty years.

· Calfa

NBHL (1)

Քառասնամենիւ հաշիլ յապականութիւն։ Եւ զայլս ի քառասնամենից մինչեւ ի յեօթանասունս. (Փիլ. ել. ՟Բ. 49։ Եւս. պտմ. ՟Է. 20։)


Քառասնապահ

adj.

keeping lent.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ անվրէպ պահեալ իցէ զքառասնորդական պահս.


Քառաքայլ

adj.

cf. Քառաքեաց.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր կենդանի անձնաւոր զշնչականն քառաքայլ պարտեաց. (Նար. մծբ.։)


Քառերանգ

adj.

four-coloured.

· Calfa

NBHL (1)

Զքառերանգ նիւթս զարդու արքունական ճեմարանիս, զիշխանականին ասեմ մասունս. (Սկեւռ. լմբ.։)


Քառորդ, աց

s.

fourth;
quarter, fourth part;
quarter of an hour;
*quadrant;
— լուսնի, quarter;
cf. Ժամ.

· Calfa

NBHL (1)

Մակբայ՝ թուոց յատկական, երկիցս, երիցս, քառորդ. (Թր. քեր.։)


Քատակեմ, եցի

va.

to liken, to assimilate, to form, to proportion.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մարդականէ ո՞վ քատակեալ՝ որպէս պայծառ արփւոյ նմանեալ. (Շար.։ եւ ՃՃ.։)


Քարադր, ի

s. zool. plover, pluvialis, lapwing;
or jaundice-bird, icterus, galbula.

· Calfa

NBHL (1)

յն. խարատրիօ՛ս. χαραδριός charadrius. (վրիպակաւ գրի եւ Քաղադր, Քաղարդ, Քարարդ) եբր. էնաֆա. Հաւ վայրենի, կամ թռչուն ագեղ՝ բարձր սրունիւք՝ դեդերեալ ի հեղեղատս. լինի մեծ եւ փոքր, եւ այն՝ պէսպէս գունով. ունի ձայն անախորժ, եւ է ի գիշերահաւուց. կարծեալ լինէր առ նախնիս՝ բժշկական ունել ազգումն առ հիւանդս. Որպէս եւ պլինիոս յարմարէ զայն այլում թռչնոյ, որ կոչի դալուկն, ἵκτερος galgulus, galbula.


Քարախունկ

s.

bdellium.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլկազրակ, քարախունկ։ Քարախունկ, թեղօշ ծառոյն խիժ պատուական. (Բժշկարան.։) (Ա՛յլ է եւ թ. գարա քիւննիւք. սեւ խունկ։)


Քարակոյտ

s.

heap of stones.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի յոյժ թանձրանալ դիականցն անկելոցն իբրեւ զքարակոյտս դերբկաց երեւէին. (Եղիշ. ՟Զ։)


Քարահատ, աց

s.

stone-cutter;
paviour's beetle or rammer.

· Calfa

NBHL (2)

Ի քարահատաց եւ ի փայտահարաց Որպէս զմիճաւորս քարահատաց։ Արուեստիւ՝ գործօղ քարի, եւ քարահատ. (Փիլ. տեսական.։ Զենոբ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Զբազումս ի նդոյ ապականեաց։ Ի կապանս եւ ի քարահատս զբոլոր կեանս իւրեանց ծախեցին. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Բրսղ. մրկ.։)


Քարաման

s.

cross-shaped distaff.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տեղի արօտական ըզտուցն գտանէր զհնացեալ ստեւն, եւ առեալ զայն փայտիւ նիւթէր քարամանիւ, եւ տայր ի խորանաբնակ հովիւսն. եւ նոքա արարին զնիւթն զայն նմա հանդերձ զօրէն քրձի. եւ ի նմին հատեալ օձիս՝ ագանէր քրձազգեաց լինելով. (Եպիփ. ծն.։)


Քարանձաւ, աց

cf. Քարայր;
cf. Քարաժայռ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամրանային ի քարանձաւս ամրաշէն բերդից։ Շինեաց եկեղեցի միյամրական քարանձաւին ի կատար քարանձաւին. (Արծր. ՟Բ. 1։ ՟Դ. 11։)