Entries' title containing ական : 2182 results

Ըմբռնողական, ի, աց

adj.

having the virtue or power to take, to apprehend, to understand;
— մէգ, surrounding, circumambient;
foggy;
— կոկորդ, attracting, swallowing.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մթութիւն ըմբռնողական միգին կորստեան վրիպեալ դանդաչեմ։ Եբաց զկոկորդն ըմբռնողական, եւ եկուլ զդադան. (Նար. ՟Ժ՟Թ. եւ ՟Կ՟Ը։)


Ըմպելական, ի, աց

adj.

potable, drinkable, fit to be drunk

· Calfa

NBHL (1)

Ծով փոփոխի առ ըմպելական. (Փիլ. բագն.։)


Ընդականութիւն, ութեան

s.

mild or gentle looking, affectionate or tender care, protection.

· Calfa

NBHL (2)

Հայեացք ական՝ քաղցր կամ պաշտպանողական. Նազար.

Ընդականութիւն տեառն իմ առ իս է. (Ճ. ՟Ա.։)


Ընդանթական, ի, աց

adj.

under the armpits;
— մազք, the hair growing -.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդանթական մազքն են այծահոտք. (Բժշկարան.։)


Ընդդիմաբանական, ի, աց

adj.

contradictory;
after hearing both sides.

· Calfa


Ընդդիմախօսական

cf. Ընդդիմաբանական.

· Calfa


Խտական, ի, աց

adj.

condensable.

· Calfa


Խտականութիւն, ութեան

s.

condensability.

· Calfa


Խտրական, ի, աց

adj.

ceremonial.

· Calfa


Խրատական, ի, աց

adj.

admonitory, didactic, moral, instructive.

· Calfa

NBHL (5)

Ի բանից խրատականաց եւ հրամանաց աստուծոյ. (Սարկ. քհ.։)

Սակաւ բանիցըս խրատական, լե՛ր ամրագոյն դու պահապան. (Շ. առ ապիրատ.։)

Բանիւ վարդապետութեան խրատական հանճարով. (Ի գիրս խոսր.։)

Զխրատականսն առաջի դնէ։ Ընկալարու՛ք եւ զխրատականսն. եւ զի՞նչ են խրատականքն. (Սարգ. յկ. ՟Դ։ եւ Սարգ. ՟բ. պ. ՟Զ։)

Խրատական է աստուածային բանն, եւ ոգւոյ տկարութեան քաջ բժիշկ. (Փիլ. լին.։)


Զինուորական, ի, աց

adj. s.

military, soldierly, soldier-like;
soldier;
— արուեստ, tactics.

· Calfa

NBHL (5)

Ցանկալի եղեալ զինուորական արհեստիւն։ Զինուորական կողմանն. (Կորիւն.։)

Զինուորն իմաստութեամբն զզինուորական իրին արհեստն կրթէ. (Պիտ.։)

Կարգ զինուորական։ Գունդք զինուորական. (Լմբ. սղ.։ եւ Գանձ.։)

Որպէս զզինուորական ոմն. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)

Կոչէր զբազումս ի զինուորական քրիստոնէից. (Եղիշ. ՟Բ։)


Զիջական, ի, աց

adj.

mild, humble, condescending, complaisant.

· Calfa

NBHL (2)

Խոնարհական. զիջանելով եղեալ, ասացեալ.

Վասն այսորիկ դարձեալ զիջական. զոր ետուր ինձ ասէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34։)


Զղջական, ի, աց

adj.

plaintive;
penitent.

· Calfa

NBHL (4)

Ուր գոյ զեղջ. Որպէս Զղջացօղ, եւ Ողբական.

Պա՛րտ է թողուլ զղջականին. (Յիսուս որդի.։)

Միշտ մեղանչական եմք, եւ զղջականք. (Ի գիրս խոսր.։)

Յօրինել քեզ երգս ոչ զղջականս, այլ հոգեւորս եւ ուրախարարս. (Շար.։)


Ցնդական, ի, աց

adj.

volatile.

· Calfa

NBHL (1)

Ձայն փողոյ անյօդ է, եւ ցնդական. (Երզն. մտթ.։)


Ցնդականութիւն, ութեան

s.

volatility.

· Calfa


Ցնորական, ի, աց

adj.

imaginary, fanciful, fantastic, illusory, chimerical, extravagant, air-built.

· Calfa

NBHL (6)

φανταστικός speciem meram habens. Երեւութական. ուրուական. ստուերական. սնոտի եւ յիմարական. որ ինչ լինի առ աչս մարդկան.

Զցնորական տօնն առնիցեն (ընդ հրէայս)։ Ցնորականօք վրիպեալք. (Սեբեր. ՟Է։ Թէոդոր. խչ.։)

Բաւական քեզ ի մերմէ զբաղանացս թեւակոխութիւնք ցնորականք. (Մագ. լ։)

Ցնորական խոժոռադէմ տեսիլք. (Լմբ. իմ.։)

Ծառայս եւ աղախնայս, եւ բազում եւս այլ ցնորական պաճուճանս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 10։)

Ցնորականն այն՝ վատթար եւ դառն ուսումն. (Սարկ. հանգ.։)


Ցոլական, ի, աց

adj.

shining, sheeny.

· Calfa

NBHL (1)

Փայլածութիւնն բանական դրդումն՝ խաղաղական շարժմամբ. ցոլական ծախումն՝ փայլատակմանց բարդեամբ ... զցոլականն եւ զբանականն ոչ ընկալաւ եկեղեցի. (Շիր.)


Ցուղ ականջաց

sn.

auricular tube or cavity.

· Calfa

NBHL (1)

Շնորհատուր հոգւոյն լցեալ զնա՝ գիտութեանն էր աղբիւրացեալ զամենայն լսելեացն ցուղս ականջացն եւ սրտիցն երկրին. (Բուզ. ՟Գ. 12։)


Ցուցական, ի, աց

adj. gr.

demonstrative, indicative;
— առնել, to demonstrate, to evince, to evidence, to prove, to show;
cf. Մատն;
— դերանուն, demonstrative pronoun

· Calfa

NBHL (13)

ՑՈՒՑԱԿԱՆ ՀՈԼՈՎ՝ ասի ի Հին քեր. տրականն, որ եւ պատուիրական, առաքական, եւ թղթական, պէսպէս թարգմանութեամբ յն. ձայնիս. ἑπισταλτική. վասն որոյ շփոթ իմն է դրեալն անդ ի հյ.

Այս գիր լինելութեան, կամ ցուցական այսր ի ներքոյ եդելոյ գրոցս։ Ցուցական տեսակ։ Մի՛ գուցէ անմարմինք էին, եւ ցուցական օրինակի։ Առաքելով զօրութիւն ցուցականս իւրոյ էութեանն։ Ժամանակացն ցուցական գործին (ժամացոյց). (Փիլ. լին. Փիլ. ել. Փիլ. նխ. ՟Ա։)

Է անկարծելւոյ ուրումն (իրիք), եւ անյայտ իրի ցուցական. (Բրս. թղթ.։)

Նշանակ հաւատոյ՝ ցուցական յարացոյց. (Անյաղթ բարձր.։)

Դու հրեշտակացըն ցուցական, տեառն իւրեանց փառք սրբութեան։ Այլ քեզ առցե՛ս տիպ ցուցական՝ զբազում մանկունս աստուածական. (Շ. ոտ. բարձր.։ եւ Շ. առ ապիրատ.։)

Նման սմին քեզ յարացոյցըս ցուցական։ Արուեստիւ ցուցական ժամուց գիտակ լինի նաւավարքն. (Երզն. ոտ. երկն. եւ Երզն. մտթ.։)

Զի՞նչ է իմացական, զի՞նչ է ցուցականն. ոչ ինչ է ընդունայն, այլ՝ ամենայն ինչ օրինակաւ եղեւ. (ՃՃ.։)

Ցուցական ձեւովն դնեն զասելն. այս Յիսուս այնչափ սքանչիցն հրաշագործօղ, այսպէս եկեսցէ դարձեալ. (Ոսկ. գծ.։)

ՑՈՒՑԱԿԱՆ ԴԵՐԱՆՈՒՆ՝ ասին ըստ արդի քերականաց, Սա, դա, նա. Այս, այդ, այն։ որպէս լտ. indicativum, demonstrativum.

Տրական պատուիրական, եւ առաքականն ցուցական. փոխանակ գրելոյ.

Տրականն՝ պատուիրական կամ առաքական կամ ցուցական (ասի)։

Յաւելուն իբրու ցուցական առնել՝ ասելով. մեք ասեն լուաք ի դմանէ. (Ոսկ. գծ.։)

Ցուցական մատն ձախոյ ձեռինն. եւ ի բութանէ ահեկին մինչեւ ի ցուցականն աջոյ ձեռինն։ Ընկալցի մածուցեալ ձեռօք միջոցաւ բութիւնն եւ ցուցականացն. (Մաշտ. ջահկ.։)


Ցուցականապէս

adv.

ostentatiously, with vain show.

· Calfa


Ւիւթական, ի, աց

cf. Հիւթական

· Calfa


Փախստական, ի, աց

s. adj. fig.

fugitive, deserter, runaway;
fugitive, fleeing;
fleeting, transient;
— ծառայ, runaway slave;
— առնել, արկանել, հանել, վարել, տալ, to put to flight;
— լինել, գնալ, երթալ, դառնալ, անկանել, դիմել, to take to flight, to turn tail, to run away.

· Calfa

NBHL (19)

Պանդխտեսցին առ քեզ փախստականքն մովաբու։ Մինչեւ յե՞րբ տեսանիցէք փախստականս։ Ընդ հրէայսն փախըստականս առ քաղդէացիսն։ Փախստական է յերկրէս եւ ի թագաւորութենէ իւրմէ.եւ այլն։

Փախստականք ի յաւիտենական տեսչութենէն անկեալ դնէին. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 2։)

անցցէ յամուրս փախստականաց. յն. ապաստանաց. (Դան. ՟Ժ՟Ա. 39։)

Ըմռնեցաւ ի պորտ կիտին փախստականն. (Լմբ. իմ.։)

Եկն փախթստական ի հրէաստանէ (այսինքն փախստեամբ). (Տոբ. ՟Ա. 21։)

Եկին փախստական առ մեզ. (Խոր. ՟Ա. 20։)

Իբր ի կայունս եդեալք ի փախստականսն։ Ի փառս՝ որ փախստական է, եւ ոչ կայ ի հաստատութեանն. (Ածաբ. ի կիպր.։ Իգն.։)

Արասցէ զնոսա փախստականս։ Զբազումս փախստականս առնէին ընդ երեսս դաշտին. (Ես. ՟Խ՟Ա. 3։ ՟Ա. Մակ. ՟Դ. 15։)

Զզօրս յունաց փախստական արարեալ։ Զմնացեալսն փախստականս արարեալ ցրուէին աստ եւ անդր. (Խոր. ՟Բ. 73։ Փարպ.։)

Փախստական արկանելով ի կղզի ինչ. (Խոր. ՟Ա. 13։)

Զմնացեալսն ցրուեալ յիւրաքանչիւր տեղիս փախստական. (Ճ. ՟Բ.։)

Տաց զամենայն հակառակորդս քո փախստական. (Ել. ՟Ի՟Գ. 27։)

ՓԱխստական լինէր առաջի նորա։ Փախստական լինի կադմոս առ հայկ. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 19։ Խոր. ՟Ա. 10։)

Վասն Աստուծոյ փախստական լինիմ ի քէն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)

Ինքեանք գնացին փախստական ի հայս։ Ամենայն իսկ գունդքն դիւաց ի պահոց եւ յաղօթից փախստական գնան. (Ես. ՟Լ՟Է. 38։ Եզնիկ.։)

Յորդանան լուեալ՝ փախստական դառնայր. (Տաղ.։)

Թողեալ զթագաւորութիւնն՝ փախստական անկանի ի կրիտէս. (Խոր. ՟Ա. 16։)

Փախստական անկանի ի զօրութիւն այնորիկ, որ զայս կատարելոց էր. (Ոսկ. ես.։)

Յերկրէն եգիպտացւոց փախստականդիմէր առ եղբայրն իւր։ Ի պարտութիւն մատնեալ Դեմետրի՝ փախստական դիմէր ի տիւրոս (այսինքն փախստեամբ). (Եւս. քր. ՟Ա։)


Փախստականութիւն, ութեան

s.

flight, escape.

· Calfa

NBHL (3)

Փախստականն գոլ կամ հալածական. վտարանդութիւն. փախուստ.

Ի փախստականութեանն նեքտանեբայ յեթւովպիա։ Ի փախստականութենէն եւ յօտար աշխարհէն եկն եհաս յիւր աշխարհն. (Եւս. քր. ՟Բ։ Ոսկ. մտթ.։)

Կայր ի փախստականութեան ի նմա։ Զինքն եւ զհասարակ գունդն վարատեալ փախստականութեամբ. (Յհ. կթ.։)


Փական, ի, նաց

cf. Փականք.

· Calfa

NBHL (3)

Բե՛կ զփականդ (ամբարոցդ ի պէտս աղքատաց), զի բացցի քեզ դրախտն. (Եփր. պհ.։)

Ամենայն ինչ նոյնպէս ողջ մնաց, եւ դրունքն ի փականի, եւ շղթայքն ի ձեռս կալանաւորաց՝ որ ընդ նմա կից էին կապեալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9.) (յն. դրանցն փակելոց)։

Եդի նմա սահմանս՝ եդեալ փականս եւ դրունս։ Կազմեցին զնա (զդուռն), եւ զփականս եւ զնիգս. (Յոբ. ՟Լ՟Ը. 10։ Նեեմ. ՟Գ. 3։)


Փականք, նաց

s.

fastening, lock, padlock, latch, bolt;
key.

· Calfa

NBHL (1)

Տաց զփականս Դաւթի նմա։ Տաց քեզ զփականս գիտութեանն։ Ունիմ զփականս մահու եւ դժոխոց։ Որ ունի զփականս Դաւթի. բանայ, եւ ոչ ոք է որ փակէ. եւ այլն։


Փաղակատարական, ի, աց

adj.

perfecting totally.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ փաղակատարական արդարութեան զթլպատութիւնն ետ Աստուած. (Իրեն. ՟Ա. առ Լեհ.։)


Փաղառական, ի, աց

adj.

syllabic.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծաձայնապէս յարմարել ձայնս փաղառական գոչմամբ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.) (յորս եւ վրիպակաւ՝ փաղարական, կամ փողորական)։


Փաղաքշական, ի, աց

adj. gr.

flattering, caressing, coaxing;
diminutive;
— բառ, term of endearment.

· Calfa

NBHL (8)

ՓԱՂԱՔՇԱԿԱՆ. ὐποκοριστικός blandus, extenuatorius. Ըստ քերականաց՝ Նուազական մասնիկ յածանցական անուանս՝ ի նշանակ գորովանաց տղայոց առ ծնողաց առ զաւակս, որպէս՝ որդեակ, մանկիկ, գառնուկ եւ այլն. (յն. իբօգօրիդիգօ՛ս. ի գօ՛րի որ է աղջիկ, եւ բիբ, եւ պաճուճապատանք խաղալիկք աղայոց. )

Որ ինչ հայի ի փաղաքշանս. գորովական. շողոքորթական. հրապուրիչ. շողոմարար. ողոքական.

Ոչ իբր փաղաքշական ինչ, կամ սուտակասպասս (բարբառի). (Ոսկ. գծ.։)

Փաղաքշական խորհրդովք ախտի։ Պէսպէս պատրանս փաղաքշական բանից տայ նմա։ Քանզի փաղաքշական է ազգ իգաց. (Յհ. կթ.։ Լմբ. սղ.։ Վրդն. ծն.։)

Տեսակք են ածանցացն, հայրանունական, փաղաքշական, եւ այլն։ Փաղաքշական է, որ զնուազութիւն նախագաղափարին անբաղդատականի յայտնէ. ո՛րդոն, այրիկ, քարուկ, խոճկորակ, քաղակ. (Թր. քեր.։)

Փաղաքշականն է աղջկական (ըստ յն). եւ զի ոչ ասացաւ ի մերումս վասն պատկառանաց. վասն զի այնպիսեացն բնութիւն սովորեաց ըստ անկատարութեան տիոցն եւ զխօսն անկատար ասել. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)

Է եւ փաղաքշականն՝ մօր առ որդի գորովով գթոյ կոչումն, ձագիկ, գառնիկ, լուսիկ։ Այլեւ զնուազութիւն գաղափարին առանց բաղդատելոյ եւ համեմատելոյ յայտնէ. ո՛րգոն, այրիկ, քարիկ, ծովիկ. զի ի բառիցն յայտ լինիցի նուազութիւն իրին. (Մովս. քերթ. եւ այլն. առ Երզն.։)

Մեծ իշխանն սիւնեաց Վասակ, որ ըստ փաղաքշականին իշխանիկ անուանիւր։ Գրիգոր որդի նորին, որ փաղաքշական անուամբն սուփան անուանիւր. (Յհ. կթ.։)


Փաղղական, ի, աց

adj. fig. devouring or burning;
lascivious.

· Calfa

NBHL (2)

ՓԱՂՂԱԿԱՆ կամ ՓԱՂԱՂԱԿԱՆ. Լափողական, կիզողական, եւ վաւաշական.

Երանի՛ է կուսից, որք կացին յուխտին ընդ Քրիստոսի միաբանութեամբ, եւ պահեցին զանձինս յամենայն փաղղական (կամ փաղաղական) գիջութեանց, եւ ի խորհրդոց անմաքրից. (ՃՃ.։)


Փայլական

s.

pyramid.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի արդ ըստ ուղիղ եւ վայելչական բանին՝ փայլականին հաստատուն եղեալ տեսակ՝ հրոյ տարր եւ սերմ. (Պղատ. տիմ.։)


Փառաբանական, ի, աց

adj.

laudable.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաբանական ձայնիւ մատուցանեն զերգս։ Յասելն զփառաբանական եւ զբազմօրհնեան աղօթս. (Թէոդոր. խչ.։ Խոսր.։)


Փաստաբանական, ի, աց

adj.

argumental, argumentative, oratorical.

· Calfa

NBHL (3)

որ եւ ՓԱՍՏԲԱՆԱԿԱՆ. αἱτιολογικός rationalis, caussaticus, juridicalis. Պատճառաբանական. յառաջբերական պատճառաց կամ պատճառանաց իրաւացի դատելոց.

Որ ըստ իմաստասիրութեան խորշեցուցանէ զփաստաբանականն տեսակն. քանզի հա՛րկ է այն՝ որ ստոյգն գիտէ, եւ զպատճառս ընդ նմին կարծել. (Փիլ. լին. ՟Դ. 22։)

Նա պատճառս փաստաբանականս ի մէջ առնոյր. առ ահի սրտիս ասէ զայն գործեցի. (Յհ. կթ.։)


Փաստական, ի, աց

adj. gr.

causative;
accusative.

· Calfa

NBHL (4)

Կամ ըստ քերականաց՝ Հայցական հոլով, որ ըստ յն. եւ լտ. կոչի դատախազական, ամբաստանական. αἱτιατικός accusativus.

Բանաւոր. իրաւացի. պատճառական.

Յսկզբանն իսկ տենչալի տեսական փաստականին իւրոյ յորդորմանէ. (Մագ. ՟Ը։)

Հայցականն՝ խնդրական, կամ ըստ հելլենացոց լեզուին՝ փաստական. (Թր. քեր.։)


Փաստբանական, ի, աց

adj. gr.

blamable;
causal.

· Calfa

NBHL (3)

Շաղկապք փաստբանականք են, ոյք ի բացատրութեան սակս բաղայց յարառոցին. եւ են այսք. զի, վասն որոյ, վասն զի. (Թր. քեր.։)

Փաստբանականք, այսինքն պատճառաբանականք։ Եւ վարժեսցուք զփաստբանականդ այսպէս։ Իսկ զկնի փաստբանականին՝ է տարակուսեալ, որ է ընդդէմ փաստբանականին. (Երզն. քեր.։)

Պետրոս ճանաչօղ տեառն ե՛ւ յուրաստ փաստբանական. (այսինքն եւ յուրանալ անդ պատճառանօք, կամ ի մեղադրելի ուրացութեան). (Ճ. ՟Ա.։)


Փոփոխական, ի, աց

adj.

changeable, variable, changing, mutable, varying, inconstant;
restless, unsettled, unsteady;
transmutable, alterable.

· Calfa

NBHL (6)

Եւ Այլաբանական. μεταφορικός.

Իմանալով զարարածոց անկայուն եւ անզօր եւ զփոփոխական բնութիւնս, թէ այլ արարօղ գոյ սորա։ Պատկեր հօր՝ ո՛չ փոփոխական, այլ անփոփոխ համանըման։ Ոչ փոփոխական ոք է, եւ ոչ անցաւոր. (Նար. երգ.։ Շ. Խոսր.։ Երզն. մտթ.։)

Եւ իբր Փոփոխ. փոխադարձական.

Է՛ զոր ընթեռնուն բանիւք, եւ է՛ զոր պաշտեն փոփոխական ձայնիւք. (Եղիշ. երէց.։)

Դարձեալ զփոփոխական յորջորջումն ի մէջ բերէ. (Ոսկ. ես.։)

Բարձրութեանն ծառոց փոփոխական յորջորջմամբ զզօրութիւնն նոցա յայտ առնէ. (անդ։)


Փոփոխականութիւն, ութեան

s.

variability, mutability;
transmutability.

· Calfa


Փոփոխմունք արեգական

sn.

tropic;
— անուանց, tropology, allegory.

· Calfa


Փչողական, ի, աց

adj.

wind;
— նուագարանք, wind-instruments.

· Calfa


Փտական, ի, աց

adj.

corruptible.

· Calfa

NBHL (1)

Զի այսոքիկ ամենեքեան փտականք են, եւ գողոց դարանակալաց նիւթք. (Երզն. մտթ.։)


Փրկական, ի, աց

adj.

redeeming, salutary;
wholesome.

· Calfa

NBHL (4)

σωτήριος, σωτηριώδης salutaris. Սեպհական փրկութեան՝ եւ փրկչի. փրկագործակ. փրկաւէտ. կենարար.

Շահեսցուք զհպելն առ Աստուած, եւ զմիաւորութիւն զփրկական։ Յաղագս փրկական յայտնութեանն տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի։ Զխաչն փրկական։ Փրկական շնորհօք։ Անմերձ ի փրկական խորհուրդի։ Որ զփրկական տնօրէնութիւն։ Որ զփրկական տնօրէնութիւն։ Որ զփրկական աւետարանի գուշակելով զխորհուրդ։ Որ ի խորհուրդս փրկականս։ զարիւնդ քո փրկական։ Նշան կոչէ զփրկական զխաչս։ Ի փրկական հաւատն։ Ի փրկական խորհրդոյն։ Փրկական լուսնաւորութեանն։ Բան փրկական։ Ըմպել զարիւնն փրկական։ Աթ. (՟Գ. ՟Դ։ Ագաթ.։ Յճխ.։ Շար.։ Շ. բարձր.։ Ճ. ՟Ա.։ Խոսր.։ Պիտ.։ Նար.։ Սարգ.։)

Երգ եւ բան՝ առողջական եւ փրկական դեղք բժշկութեան են։ Զօրութիւնք՝ փրկական, եւ ապականարան. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ել.։)

Փրկականս այլոց բերել գնել՝ ձիոզ եւ իշոց. (Փիլ. քհ.։)


Փրկչական, ի, աց

adj.

Saviour's, Redeemer's.

· Calfa

NBHL (6)

Ըզկենդանադրութիւն փրկչական պատկերին. (Խոր. ՟Բ. 29։)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ փրկչական։ Փրկչականն պատուիրան յանձին բերեալ կրէր. (Շ. բարձր.։ նար. ՟Հ՟Է։ Վրք. հց. ՟Ի։)

սեպհական փրկչի, եւ փրկութեան կամ փրկագործութեան.

Ուսուցանէ մեզ եւ փրկչական բանն։ Ի փրկչական վարդապետութիւնն Քրիստոսի. (Բրս. ապաշխ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28։)

Մարմին տէրունական, եւ արիւն փրկչական։ Ապաւէն ցուցաւ մեզ Սուրբ խաչն փրկչական. (Ժմ.։ Շար.։)

Զփրկչական զմարմինն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Փրփրական, ի, աց

adj.

spumous.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրելեացն ճաշ յօրինեսցցեն.. . զտեսակս հրաշալիս արտակերտելով՝ փրփրականս, եւ ծաղկերանգս՝ ասրակերպս. (Բրս. ի ստեփ.։)


Քակողական, ի, աց

adj.

destructive.

· Calfa

NBHL (1)

Հերձուածն քակողական է. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 36։)


Քահանայական, ի, աց

adj.

sacerdotal, priestly;
—ք, priests.

· Calfa

NBHL (6)

Պատմուճանս քահանայականս։ Զքահայական զկահ. (՟Ա. Եզր. ՟Ե. 45։ ՟Ը. 18։)

Ո՛վ աստուածային եւ քահանայական գլուխ։ Բազմեցուցին ի քահանայական գահոյս։ Քահանայական խորհրդածութեամբք, կամ շնորհիւ։ Քահանայականս աղօթիւք։ Աղօթք քահանայականք։ Քահանայական նուիրմամբ. (Ածաբ.։ Ճ. ՟Բ.։ Յճխ.։ Մանդ.։ Խոսր.։ Նար.։)

Քահանայական տոհմ թէպէտ եւ աղքատ իցէ, մեծապատիւ է հոգեւորօք. (Մխ. առակ.։)

ՔԱՀԱՆԱՅԱԿԱՆՔ գ. որպէս Քահանայք. որ են ի քահանայական կարգի.

Վարդապետօք, քահանայականօք, կուսանօք։ Առաքեալք եւ մարգարէք եւ վարդապետք՝ ամենայն քահանայականօք. (Նար. երգ.։)

ἰεροτικός sacerdotalis ἰερότατος sacrosanctus. Սեպհական քահանայի եւ քահանայութեան. սուրբ նուիրական.


Քահանայապետական, ի, աց

adj.

pontifical.

· Calfa

NBHL (3)

ἰεραρχικός, ἁρχιερατικός pontificius, pontificalis ἰερότατος sacrosanctus, sanctissimus. Սեպհական քահանայապետի եւ քահանայապետութեան. սուրբ. սրբազան.

Եւ զայս յուշ առնեմ քում քահանայապետականիդ հանճարոյ։ Եղելոյ ի կարգի քահանայապետականի։ քահանայապետական իշխանութիւն, կամ սուրբ ժողով, աթոռ, օրհնութիւն, հայցուածք. (Դիոն. երկն.։ Պրպմ. ՟Լ՟Բ։ Մագ. ՟Ա.։ Լմբ. ատ. եւ Լմբ. պտրգ.։)

Ո՛վ գրիգորիոս քահանայապետական գլուխ. (Իգն. յռջբ։)


Քաղաքական, ի, աց

adj. s.

civil, political, civic;
citizen, cf. Քաղաքավար;
politics.

· Calfa

NBHL (9)

πολιτικός civilis ἁστεῖος urbanus. Սեպհական եւ վայելչական քաղաքի կամ քաղաքացւոյ. քաղաքային. քաղքի յարմար.

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ. ա. ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՆ գ. πολιτικός, ἠ πολιτική politica, reipublicae administratio. Քաղաքավարական, գրօղ կամ գրուած զքաղաքավարութենէ. եւ Քաղաքականութիւն, քաղաքավարութիւն. արուեստ եւ գիտութիւն բարեկարգութեան քաղաքի.

Քաղաքականս ուսանել կարգս։ Բազում գործս քաղաքականս յարդարեալ։ Քաղաքական օրէնս եդեալ. (Խոր. ՟Ա. ք։ Յհ. կթ.։ Շ. վիպ.։)

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ. որպէս Քաղաքացի. քաղաքաբնակ. գիտակ քաղաքական կարգաց.

Զքաղաքականս, եւ զքեղջուկս։ Կրօնաւորք՝ քաղաքականաց վարուք վարին։ Պատուականաց եւ ռամկաց, քաղաքականաց եւ գեղջկաց. (Յհ. կթ.։ Ճ. ՟Ը.։ Նար. ՟Գ։)

Ունիմբ սաստել քաղաքականացն եւ օրինադրացն՝ որ յայնժամ էին. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)

Եւ զի քաղաքականք էին, բազում փոյթ յանձին կալեալ (զուսմանց). (Երզն. քեր.։)

Ի քաղաքական շարագութեանց մն դիտաւորութիւն ունին արիստոտէլ եւ պտղատոն Քաղաքական իմաստասէրն կամի նմանիլ Աստուծոյ։ Զգործնականն (մկացութիւն) արիստոտէլականք յերիս բաժանեն. ի քաղաքականն ի տնտեսականն, ի բարոյականն։ Բարոյականն ի տնօրինականումն տեսանի, եւ տնօրինականն ի քաղաքականումն։ Համակար գոյ քաղաքականն գործականին, եւ տնօրինականն քաղաքականին. (Սահմ. ՟Բ. ՟Ի՟Ա։)

Յաղագս քաղքականին։ Քաղաքականացն նախագրի քերականութիւն. (Տօնակ.։)


Քաղաքականութիւն, ութեան

s.

polity;
cf. Քաղաքավարութիւն.

· Calfa

NBHL (5)

πολιτεία, πολίτευμα, ἠ πολιτική, τὰ πολιτικά politica, urbanitas, civilis administratio. Քաղաքականն գիտութիւն, կարգ, եւ տնտեսութիւն, քաղաքակցութիւն, եւ առաքինի քաղաքավարութիւն ըստ օրինաց քաղաքի, կամ որպէս քաղաքակից ընդ քաղաքացիս.

Ի քաղաքականութիւնս ... պղատովն եզակի մակագրեաց՝ քաղաքականութիւն. իսկ արիստոտելէս յոքնակի՝ քաղաքականութիւնք. (Սահմ. ՟Ի։)

Ամբիծ լինիցի իշխանն յիշխանութիւն, քաղաքացին ի քաղաքականութիւն։ Ո՛յք քաղաքականութեան պարապեալք. (Լմբ. սղ.։ Յհ. կթ.։)

Յանգրանկութիւն երկնայնոց քաղաքկանութեանն գրեցան։ Մեր քաղաքականութիւն՝ ասէ (պօղոս), յերկինս է։ Մեք յերկնաւոր քաղաքականութենէն յերկիր կործանեցաք։ Փոփոխեալ յերկնային քաղաքականութիւն։

Զաստուածն օրհնել եւ փառաւորել՝ այնոցիկ քաղաքականութեանցն արժանաւոր եղելոց. (Յհ. իմ. եկեղ.։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։ Մանդ. ՟Ժ՟Ը։ Մաշկ.։ Ածաբ. յայտն.։)


Քաղաքականօրէն

adv.

politically.

· Calfa


Քաղդէական, ի, աց

adj.

Chaldaic, astrological.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն քաղդէական անվաւերական պատմութեանն։ Քաղդէական գրով։ Լեզուաւ քաղդէական։ Քաղդէական գրով։ Լեցուաւ քաղէական։ Քաղդէական իմաստութեամբ։ Քաղդէական խորհրդովքն ընդ աստեղացն պարս հայէր։ Լքցուք զքաղդէական չարաչար եւ անկարգ խառնակութիւնսն՝ որ ի մեղաց. (Եւս. քր. ՟Ա։ Երզն. մտթ.։ Ճ. ՟Գ.։ Փիլ. իմաստն.։ Սարգ. ՟բ. պ. ՟Բ։)


Քաղցական, ի, աց

adj.

where starvation is felt.

· Calfa

NBHL (2)

Ի քաղցական եւ ի դարմանաւոր աշխարհիս. (Ագաթ.։)

Զքաղցականն եւ զծարաւականն ըստ բնութեան իւրում (զմարմինն՝) հաղորդ առնելով աստուածային անկարօտութեան. (Խոսրովիկ.։)


Definitions containing the research ական : 10000 results

Անվիշտ

adj.

without pain, that has nothing to suffer.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ է անվիշտ տէրունական հրամանացն լռութիւն. (ՃՃ.։)


Անվճար

adj.

invaluable;
unpaid;
infinite, endless.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνήνυτος. qui perfici nequit, infectus. Որոյ չիք վճարումն կամ կատարումն. անզրաւ. անվերջ. անկատարած. անվախճան. անեզրական. դիւքէն մէզ, նիհայէթսիզ.


Անվնաս

adj. adv.

harmless, innocent, innoxious;
unhurt, undamaged, safe and sound;
harmly.

· Calfa

NBHL (1)

Զարեգակն անվնաս ետուր առատ ասպնջականութեան. ((յն. իբր մկ) Իմ. ՟Ժ՟Ը. 3։)


Անտարր, ի, ից

adj.

immaterial, incorporeal.

· Calfa

NBHL (1)

Տարակուսին հրեշտակք՝ անտանելի զայս բնութիւնս գիտելով այնմ անտարր տարողութեան. այսինքն աննիւթական աստուածութեանն, որ կրէ զամենայն եւ այլն. (Նար. երգ.։)


Անտեղեակ, ղեկաց

adj.

ignorant, unlearned, unskilful.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Տգիտական, կամ անտեղի.


Անտեղեկութիւն, ութեան

s.

unskilfubiess, ignorance.

· Calfa

NBHL (1)

Մանկական անտեղեկութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)


Անտեղի, ղեաց

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.

· Calfa

NBHL (5)

Անտեղեօք եւ անչափական վայրօք. (Ագաթ.։)

Չունօղ զտեղի. կարօտ տեղւոյ. թափառական. մէքեանսըզ, տէտիրկին.

Զփոփոխումն անտեղի ի տեղւոջէ ըստ փոփոխական կենացս. (Շ. ատեն.։)

Զնիւթական արարածս (արար) էական գիտութեամբն իւրով յանտեղիս. (Ագաթ.) իմա՛ ի մէջ ոչնչի, ուր ոչ գոյր տեղի։

Հասեալ ի սահմանս իմաստութեան, եւ ոչ անտեղի գոլով ամենայն բժշկական արհեստիցն. (Ճ. ՟Ա.։)


Անտեղիտալի

adj.

hard, inflexible.

· Calfa

NBHL (1)

Անտեղիտալի ներհական կրից. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Անտես, ից

adj.

invisible;
incomprehensible;
— առնել, to neglect, to take no care of, to despise, to quit, to abandon, cf. Անտեսել.

· Calfa

NBHL (1)

Կոյրք, որք ի բնականն եւ ի գրաւորականն անտեսք էին. (Երզն. մտթ.։)


Անտեսակ

adj.

formless, shapeless.

· Calfa

NBHL (2)

Անզարդն զարդարի, եւ անտեսակն տեսականայ։ Զարդարեաց զանտեսակն. (Դիոն. եկեղ.։)

ἁνείδεος. forma carens, inforemis եւս եւ deformis Ոյր չիք տեսակ, տեսիլ կամ կերպ զգալի. աննիւթական. անկերպարան.


Անտեսանելի, լւոյ, լեաց

cf. Անտեսական.

· Calfa


Անտեսութիւն, ութեան

s.

invisibility;
incomprehensibility;
blindness;
connivance.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եթէ անտեսութիւնն միայն բաւական իցէ չարին. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Անտէր

adj.

free, independent;
cf. Անտերունչ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զանտէր ոք եւ զազատ ի դատաստանէ։ Անտէր եղեալ ցանկականս. (Լմբ. սղ.։)


Անտիս

cf. Անտիական.

· Calfa


Անտրտում

adj. adv.

joyful, cheerful;
without sorrow.

· Calfa

NBHL (1)

ἅλυπος. doloris et tristitiae expers. Որ չէ տրտում. ազատ ի տրտմութենէ. անտխուր. անվիշտ. զուարթ. եւ Անտրտմական. զուարթագին. գայզըսըզ, գասավէթսիզ, շէն.


Անցանեմ, անցի, անց

vn.

to pass;
to flow, to run;
to pass away, to end, to cease;
to passover, to omit;
— զանցանել, to exceed;
to surpass, to excel, cf. Գերազանցեմ, cf. Յառաջատեմ;
զբանիւ՝ ըստ հրամանն, to infringe, to transgress, to violate, to break;
— ընդ մէջ, to cross;
to pierce, to penetrate;
— վերստին, to repass;
—ի տեղի այլոյ, to succeed;
— ընդոստ, to leap;
— արագ, to hasten;
— զաւուրբք, to grow old, cf. Ծերանամ, cf. Պառաւեմ, cf. Զառամանամ;
— ճրագի, to be extinguished;
— ժամանակի, to elapse;
— անցից, to happen;
— յաշխարհէ, to die, to expire;
հասանել —, to cross, to traverse;
— ըստ չափ՝ ըստ սահման, to surpass, to exceed, to go beyond the limit;
հապճեպ զբազում իւիք, to pass rapidly over many things;
սակաւ ինչ — բանիւ, to speak briefly.

· Calfa

NBHL (2)

Զարքունեօքն անցանէ պատուականութեամբ. (Եղիշ. ՟Ը։)

Պարտ իսկ է՝ յերեւլ լուսոյ արեգականն՝ անցանել լուսոյ ճրագին. (Եփր. համաբ.։)


Անցաւ

adj. adv.

healthy, free from pain;
insensible;
without pain.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտես զայն (կեանս) մնացական եւ անցաւ, եւ զայս՝ անցաւոր եւ տաժանմամբ. (Լմբ. առակ.։)


Անցաւոր, աց

s. adj. passenger, traveller;
fugitive, transitory, perishable, temporal, frail, vain.

· Calfa

NBHL (1)

παραπορευόμενος, φεύγων. transitorius, fugax. Անցական. անցանելի. վաղանցուկ. եղծանելի. կեչիճի.


Անցաւորութիւն, ութեան

s.

instability, frailty, vanity.

· Calfa

NBHL (1)

Անցական եւ եղծանելի գոլն. անհաստատութիւն. փոփոխականութիւն.


Անցաւութիւն, ութեան

s.

health, freedom from pain;
insensibility;
apathy, inaction;
impassibility.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի նոցա (անասնոց) յանցաւութիւն եւ ի ծննդականութիւն. (Մաշտ.։)


Անցնիւր

adj.

each, every.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՑՆԻՒՐ. ἔκαστος, -η, -ον· ἔκαστος ἐαυτοῦ. quisque, etc. singuli (գտանի գրեալ եւ ԱՆՁՆԻՒՐ). Իւրաքանչիւր. ամենայն ոք կամ ինչ՝ մի առ մի. եւ Ուրոյն ուորյն իւրական. միոյ միոյ, անձնական, առանձնական. ամմէն մէկը, ամմէն մէկինը, իրենցը. հեր քէս, հէր պիր, քենտինին.


Անփակ

adj.

unclosed, open.

· Calfa

NBHL (1)

Էական մատանեաւ կնքեալ։


Անփառունակ

cf. Անփառ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ուրեք զաննշանն եւ զանփառունակն ընտրէր (կենցաղ)։ Ի տղայական սկսեալ հասակէն. եցոյց զանփառունակն լինել քան զամենայն որդիս մարդկան. (Սկեւռ. յեսայ.։ եւ Գէ. ես.։)


Անփոյթ

adj.

negligent, careless, inattentive, indifferent, indolent;
— առնել, — լինել, to neglect, to slight, cf. Անտեսել.

· Calfa

NBHL (1)

Ելից արկ ի յականջս նորա զանփոյթ մեծ իրս. (Եփր. համաբ.։)


Անփորձ, ից

adj.

that does not put to the test;
that is not tried or put to the test;
inexperienced, untried, new;
pure, chaste.

· Calfa

NBHL (3)

Տղայական հասակն անփորձ է բարւոյ եւ չարի. (Վրդն. աւետար.։)

Անփորձ գտեալ իշխանական կարգին։ Ոչ եմք անփորձ յայսպիսի աստուածագործակ տնօրէնութեանց. (Լմբ. պտրգ.։)

Որ անփորձ եւ անսուրբ անձամբ ուտէ եւ ըմպէ, պարտական լինի արեանն քրիստոսի. (Եփր. պհ.։)


Անփութութիւն, ութեան

s.

cf. Անփոյթութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Հետեալ լինի զեղխութեան պղերգուիւն, անփութութիւն. (Արիստ. առաք.։ Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. լին.։)


Անփուտ

adj.

not rotten, incorruptible, not liable to decay.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր ի փայտից անփտից տապանակն։ Բնութիւն անմարմնոցն եւ իմանալեացն անփուտ եւ անապական եւ տեւող է. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. լին.։)


Անփոփոխադիր

adj.

cf. Անփոփոխ.

· Calfa

NBHL (2)

Դադարումն եւ կայք յաւիտենականք եւ անփոփոխայեղս. (Մաքս. ի դիոն.։)

Որպէս բնութիւն տուողին անփոփոխական է, նմանապէս եւ տուրքն որ ի նմանէ՝ անփոփոխական է. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Անփոփոխայեղ

adj.

cf. Անփոփոխ.

· Calfa

NBHL (2)

Դադարումն եւ կայք յաւիտենականք եւ անփոփոխայեղս. (Մաքս. ի դիոն.։)

Որպէս բնութիւն տուողին անփոփոխական է, նմանապէս եւ տուրքն որ ի նմանէ՝ անփոփոխական է. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Անքակ

adj. adv.

indestructible, indissoluble;
insoluble;
inherent;
indissolubly.

· Calfa

NBHL (2)

Յանքակ միաւորութիւն յարմարեալ զիշխանականն ընդ խնամականին. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Խառնեաց ընդ աստուածական բնութեանն իւր անքակ. (Նար. կուս.։)


Անքակութիւն, ութեան

s.

indissolubility.

· Calfa

NBHL (1)

Անքակութեամբ ընդ նմա բերելով յուխտ միաբանական սիրոյ. (Յհ. կթ.։)


Անքանակ

adj.

without measure or quantity.

· Calfa

NBHL (3)

Անքան եւ անսահման, տէր ամենայն եզրականին. (Մագ. ոտ.։)

Անըմբոն վարկանելանքանակ բնութեանն քանականալ. (Սարկ. մարդեղ.։)

Անքանակ եմ, եւ չափից անչափական. (Շ. իմ. եղակ.։)


Անքասքնելի, լւոյ, լեաց

adj.

intrepid, fearless, bold.

· Calfa

NBHL (1)

Անքասքնելի բարուք առընկեցեալ զամենայն, արբոյց փոխանակ կենսականի զմահաշունչն դեղ. (Պիտ.։)


Անքատանամ, ացայ

vn.

to be indigent, to be poor.

· Calfa

NBHL (2)

Սպեղանեաց եւ բժշկաց, եւ առ ի սոցանէն օգնականութեան կարօտեալ անքատին. (Փիլ. տեսական.։)

ԱՆՔԱՏԱՆԱՄ ԱՆՔԱՏԻՄ. ἁπορέω, δέομαι. egeo, indigeo, destitutus sum, ad angustias redigor. Ցականիլ. կարօտանալ. կարօտիլ. չքաւորիլ.


Անքատիմ, եցայ

vn.

cf. Անքատանամ.

· Calfa

NBHL (2)

Սպեղանեաց եւ բժշկաց, եւ առ ի սոցանէն օգնականութեան կարօտեալ անքատին. (Փիլ. տեսական.։)

ԱՆՔԱՏԱՆԱՄ ԱՆՔԱՏԻՄ. ἁπορέω, δέομαι. egeo, indigeo, destitutus sum, ad angustias redigor. Ցականիլ. կարօտանալ. կարօտիլ. չքաւորիլ.


Անքթթելի, լւոյ, լեաց

adj. adv.

that does not wink the eye;
without winking, with fixed eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ զինուորականս զանգիտողս մահկանացուս, այլ քերոբէական անքթթելի անմահական գումարտակս. (Նանայ. վերջաբ.։)


Անքթիթ

cf. Անքթթելի.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ զինուորականս զանգիտողս մահկանացուս, այլ քերոբէական անքթթելի անմահական գումարտակս. (Նանայ. վերջաբ.։)


Անքննելի, լւոյ, լեաց

cf. Անքնին.

· Calfa

NBHL (3)

Որ հասանէ անքննականաց. (Յոբ. ՟Լ՟Բ. 24։)

Անքննականն ի քննողաց. (Ագաթ.։)

Ահագին է եւ անքննական. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)


Անօսրանամ, ացայ

vn.

to rarefy;
to become thin;
to be diminished;
to waste;
to become fine or subtile.

· Calfa

NBHL (1)

Որք անօսրանան մտօք, իմացականապէս տեսանեն. (Լմբ. պտրգ.։)


Անօսրութիւն, ութեան

s.

subtilty, thinness.

· Calfa

NBHL (1)

Յանօսրութենէ բեղեզոյ՝ հոգիական վարուց պարզութենէ։ Տեսողականութիւնն սրբի անօսրութեամբ։ Նայելով ի կամս հոգւոյս՝ ճգնութեանն անօսրութեամբ։ Անօսրութիւն առաքինութեան. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Անօրինակ

adj.

unexampled, unparalleled, unequalled.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր չիք օրինակ կամ նմանն. աննման. անհամեմատ. անզուգական.


Աշակերտօրէն

adv.

cf. Աշակերտաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Աշակերտաբար. եւ Աշակերտական.


Աշխատաժիր

adj.

active, diligent.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՇԽԱՏԱԺԻՐ ԱՇԽԱՏԱԽՈՆՋ Ուր կայցէ աշխատութիւն ժիրեւ խոնջելի. քրտնաջան. բազմաշխատ. բազմավաստակ. տարժանական.


Աշխատախոնջ

cf. Աշխատաժիր.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՇԽԱՏԱԺԻՐ ԱՇԽԱՏԱԽՈՆՋ Ուր կայցէ աշխատութիւն ժիրեւ խոնջելի. քրտնաջան. բազմաշխատ. բազմավաստակ. տարժանական.


Աշխատասէր

cf. Աշխատաջան.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Աշխատասիրական. անխոնջ. անձանձրոյթ.


Աշխատասիրաբար

adv.

diligently, carefully.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխատասիրաբար կրթական ջանիւ զինքն զինէր. (Յհ. կթ.։)


Աշխատասիրութիւն, ութեան

s.

diligent labour, elaborate study, industry;
work, production.

· Calfa

NBHL (1)

φιλοπονία, τὸ ἑπίπονον. laborum amor, studium, tolerantia, ἑκπόνησις, elaboratio, elucubratio. Յօժարական աշխատութիւն. գործասիրութիւն. փոյթ ջանից. երկասիրութիւն. անխոնջ վաստակ. ջան. եւ գործ աշխատասիրեալ.


Աշխատութիւն, ութեան

s.

fatigue, trouble, labour, care, endeavour, effort;
work, business;
exeroise;
fabrication;
— մտաց, stretch of the mind, intense application;
աշխատութեամբ, with difficulty, with great trouble.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ունայնասցի վաստակն աշխատութեան փրկական կրից. (Նար. ՟Հ՟Ը։)


Աշխար

s.

mourning, lamentation, complaint;
— դնեմ, cf. Աշխարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՇԽԱՐ որ եւ ԱՇԽԱՐԱՆՔ. (լծ. թ. հայգըրըշ) ὁδυρμός, ὁδύνη, θρῆνος. lametatio. Կոծ. ողբ. լալիւն. ճիչ. կական. սուգ. ցաւ. ողբ լեց, վայնասուն. ֆէրեատ, ֆիզան, սիւկվարի.


Աշխարանուագ

adj.

plaintive, mournful, lamentable.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զնուագ կամ զեղանակ աշխարանաց. ողբերգական. ողորմուկ.