Your research : 1 result for ամօթալի

Ամօթալի, լւոյ, լեաց exact entry

adj.

shameful, disgraceful, ignominious, scandalous.

· Calfa

NBHL (8)

Ո՛չ է արժան բարբառել ինչ ամօթալի։ Ծածկել զամօթալին արժան է, քան թէ ի մէջ բերել. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ նխ. ՟Բ։)

Ամօթալի ինչ իրս յանձն առցէ կրել, կամ գործել։ Որք զամօթալիսն կամ դժնդակս ինչ կրեն. (Նիւս. բն. ԻԹ։)

Ամօթալի ախտիւ զազրագործ էր։ Նախատեաց զնոսա արքայ ամօթալի բանիւք. (Խոր. ՟Գ. 38. 25։)

Ամօթալի գործք (անարգք)։ Ընդ փառաց զգեցեալ են ամօթալի ձաղութիւնս. (Պիտ.։)

Մերկանալ զամօթալի դէմս տգիտութեանն. (Յհ. կթ.։)

Մերկ եւ ամօթալի ելանելոց եմ յերկրէ. (Վրք. հց. ՟Բ։)

Այնուհետեւ հանդերձեալ ես ամօթալի ժուժկալել. (Կլիմաք.։)

Զի մի՛ անյօժարաբար ամօթալիք լիցուք. (Նիւս. բն. ԻԶ։)


Entries' title containing ամօթալի : 2 results

Ամօթալից

adj.

cf. Ամօթալի.

· Calfa

NBHL (9)

Քան զայս չարչարանս ոչ ինչ այլ ինչ է ամօթալից, անարգ, եւ անօրէն։ Քեզէն առնես զաչսդ ամօթալիցս։ Զամօթալից բարսն յանձին ունել. (Ոսկ.։)

Լինի նա մերկ եւ ամօթալից եւ խայտառակեալ. (Մծբ. ՟Զ։)

Կողոպտեալ եւ ամօթալից թողոյր։ Ամօթալից առնել զերեսս իւրեանց. (Ագաթ.։)

Ո՞ զամօթալից գիծսն լուասցէ մեզ առ ի լաւագունի եւ գեղեցկի ընդունելութեան գրոյ. (Սարկ. քհ.։)

Տրտմեալք եւ ամօթալիցք. (Յհ. կթ.։)

Արձակ ունելով զխորհուրդս ձեր՝ շրջին յամօթալիցսն. (ՃՃ.։)

Խրատիցես զամօթալից բարսն յանձին ունել. (Ոսկ. եփես.։)

Գնաց, կամ գնայ, կամ շրջի ամօթալից. (Բրս. Խ. Մկ։ Խոսր.։ Թղթ. բարուք.։)

Որ վերակացու էին նոցա՝ ամօթալից տրտմեցան. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 16։)


Ամօթալիք

s. pl. turpitude, obscenity;
privy parts.

· Calfa


Definitions containing the research ամօթալի : 61 results

Ամօթոյ, ոյք

s. pl. cf. Ամօթալիք.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՄՕԹՈՅ եւ ԱՄՕԹՈՅՔ. Սեռականն բառիս ամօթ. որպէս ա. եւ գ. ամօթալի. ամաչելի. եւ ամօթալիք. ամօթանք. առականք. որ եւ ԱՄՕԹ ասի. խպնելու բան կամ տեղ, ամօթը. այպլը. այըպը. ուտ. ἁσχήμων, τὰ ἁσχήμονα, εὑσχήμονα, τὰ τῆς ἁσχημοσύνης quae sunt pudoris, turpia, pudenda


Քարուակ

adj.

infamous, disparaged, disgraced, blasted;
— կալ, to bear, to pocket an affront, to put up with an insult, to behave in an infamous manner, to behave brutally, filthily.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

. ի-ա հլ. «խայտառակ, ամօ-թալի» Ոսկ. կողոս. 604. որից քարուակ կալ «ամօթալի գործով խայտառակուիլ» Ոսկ. մ ա. 15. բ. 6. քարոականութիւն Ոսկ. մ. ա. 13, բ. 24. քարուականք Ոսկ. մ. ա. 15 բ. 23, որից և Սարգ. յկ. ը. բ. տպ. էջ 108։

NBHL (1)

ἁσχήμον indecorum, turpis, ignominiosus. բայիւ ἁσχημονέω turpiter ago. Ամօթալի. խաղք ու խայտառակ .... Ուստի ՔԱՐՈՒԱԿ ԿԱԼ՛Է Գործել զամօթալիս, եւ խայտառակիլ.


Ամօթ, ոյ, ով

s.

shame, confusion, abashment;
bashfulness;
ignominy, turpitude;
baseness;
յ— առնել, to put to shame, to confound;
յ— լինել՝ զամօթի հարկանել, to be ashamed, to be confounded, to blush;
—ք, privy parts.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս գործ ամօթոյ եւ խայտառակութեան. ամօթալի եւ զզուելի ինչ. գարշութիւն. րուսվայլըգ. αἱσχημοσύνη turpitudo

ԱՄՕԹ ՀԱՄԱՐԵԼ. Իբրեւ ամօթալի ինչ անձին՝ կամ անարգ համարել. ամօթ սեպել, խպնելու՝ ցած բան սեպել.


Ամօթանք, նաց

s. pl. shame, confusion, abashment;
bashfulness;
parts of shame.

· Calfa

NBHL (1)

Ամօթ, եւ իրք ամօթոյ. ամօթալիք. գարշելիք. ծանականք. առականք. անվայելչութիւն. խայտառակութիւն. խպնելիք. այըպ. րէզալէթ. րուսվայլըգ. ἁσχημοσύνη turpitudo, αἱσχύνη pudor, ignomina, dedecus, τὸ αἱσχρόν turpe probrosum


Այպն

s.

raillery, mockery, derision;
— կատականաց, ignominy, contempt;
— առնել, — եւ կատակ առնել, — կատականաց առնել, to jeer, to deride, to mock, to ridicule, to rail, to insult, to despise, to scorn;
— լինել, to be derided or a laughing-stock.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս տճկ. ա՛յպ, այը՛պ Ամօթ. ամօթալի պակասութիւն. առիթ այպանութեան. խայտառակ ինչ. խաղքութիւն. խաղքութիւն. րէզալէթ. αἱσχρόν, αἷσχος. probrum, probrosum, turpitudo, dedecus, pudor


Աշխարհաւանդիկ

s.

publican;
tavern keeper.

· Calfa

NBHL (1)

Զագահսն ի մէջ ածցուք, եւ զաշխարհաւանդիկս, եւ դարձեալ զգինեվաճառսն ամօթալից հանգանակացն։ Զբազումս ի նոցանէ գտանիցես խոհակերս, եւ իշավարս, եւ աշխարհաւանդիկս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 13։ ՟Գ. 5։)


Արատ, ոց

s.

spot, stain, blemish;
vice, fault, defect;
sign, natural mark;
blot, disgrace;
յ— հայել, to regard amorously or indecently.

· Calfa

NBHL (1)

μῶμος, σπίλος, πάθος, αἱτία macula, vitium, nota, labes Նիշ տգեղ. բիծ. սպի. ախտ. պնկասութիւն. կեղտ. պատճառ բասրելի. ամօթալի ինչ.


Առակեմ, եցի

va.

to allegorize, to make use of parables;
to confront, to compare, to resemble;
to expbse to public censure.

· Calfa

NBHL (1)

παραδειγματίζω, ἁποκαλύπτω. ignominiae expono, gtarduco. Խայտառակել. մերկանալ զամօթալիս. նշաւակել յանդիման առնել ի նշաւակ.


Աղտեղի

adj.

soiled, dirtied, spotted, befouled, stained;
impure, filthy, obscene;
greasy, muddy, mucky, nasty, dirty.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ամօթալի. անհամեստ. անվայել. պիղծ. անարժան. αἱσχρός turpis, foedus այըպ.


Աղտեղութիւն, ութեան

s.

greasiness, dirtiness, foulness, stain, impurity;
turpitude, excess;
sweepings;
excrement;
տուն աղտեղութեան, privy, necessary;
անօթ աղտեղութեան, chamber-pot or utensil.

· Calfa

NBHL (1)

ῤυπαρία, ῤύπος, ἁκαθαρσία sordes, immunditia, impuritas, ἁσχημοσύνη turpitudo աղտոտութիւն, մնտռութիւն. քիր. փիսլիք. մուրտարլըգ. Աղտ. աղտութիւն. արատ. եւ աղտեղի եւ ամօթալի իրք, որք պղծեն զմարմին կամ զհոգի. աղբ. աղբեւք. անսրբութիւն. պղծութիւն.


Անշփոթ, ից

adj. adv. without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.

· Calfa

NBHL (1)

Եւս եւ Անապական. անշաղախ. անփորձ յառնէ. (գուցէ իբր անշփելի. անհպելի). եւ կամ Չունօղ ամօթալի ինչ.


Անպատեհ, ից

adj.

unbecoming, improper, unsuitable, unfit, absurd, unseemly.

· Calfa

NBHL (1)

ἅτοπος, -ον. absurdus, -um, ἅλογος, irrationalis, ἁνεπιτήδειος, non idoneus, ineptus. Անպատշաճ. անճահ. անտեղի. անբանաւոր. ամօթալի. յոռի. եօլսուզ, եագըշմազ, ապէս. տե՛ս (Յոբ. ՟Դ. 8։ ՟Ի՟Է. 6։ ՟Լ՟Զ. 21։ Գծ. ՟Ի՟Ե. 27։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ա. 6։)


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

· Calfa

NBHL (1)

Անձամբ անձանց ամօթալից առնել զերեսս իւրեանց. (Ագաթ.։)


Անճառ, ից

adj.

ineffable, unspeakable.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս անարժան ի ճառել. անասելի. զոր չէ՛ օրէն ի բերան առնուլ. անլուր. ամօթալի. գարշ. ἅρρητος. nondicendus, infandus, nefandus. անըլմասը նալայըգ.


Զազրութիւն, ութեան

s.

ugliness, filth, act of growing ugly;
deformity, uncleanness;
impurity, dirtiness, nastiness, foulness, lewdness.

· Calfa

NBHL (1)

αἱσχρότης, σαπρία turpitudo, foetor, putredo Գարշութիւն աղտեղի կամ ախտաւոր իրաց. աղտեղութիւն. պղծութիւն. յոռութիւն. վատթարութիւն. ամօթալի գործ կամ բան.


Գարշանք, նաց

s. pl. execration, abomination, horrour;
stain.

· Calfa

NBHL (1)

αἷσχος Turpitudo, foeditas, dedecus գարշութիւն. գործ գարշելի. ամօթ. ամօթալի ինչ.


Զազիր, զրաց

adj.

ugly, deformed, slovenly;
dirty, filthy, indecent, impure, lewd, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

αἱσχρός turpis μιαρός foedus Տգեղ եւ անարգ. յոռի. զզուելի. գարշ. աղտեղի. պիղծ. ամօթալի. գէշ, գարշելի.


Դասալքութիւն, ութեան

s.

desertion

· Calfa


Ժանտանամ, ացայ

vn.

to fall into a passion, to become enraged, angry;
to become ferocious, cruel;
to degenerate;
to spoil, to get spoiled, to ret.

· Calfa


Գձձութիւն, ութեան

s.

cf. Գծծութիւն.

· Calfa


Դուժ, ից

adj.

barbarous;
savage.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինին յովսէփ զդուժ կինն ամօթալից ի բաց մերժեաց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)


Թախիծ, խծի

s. adj.

affliction;
grief;
grievous, afflicting, disconsolate, forlorn;
—ք դժնդակք, black bile, deep sadness;
—ք մտաց, compunction, regret, remorse;
ընկենուլ զ— սրտի, to console, to cheer up;
—ս արկանել առաջի ուրուք, to supplicate, to beseech, to implore.

· Calfa

NBHL (1)

Թախիծ ի դէմսն ամօթալի. (Վրդն. ծն.։)


Զոշ

cf. Զօշ.

· Calfa

NBHL (1)

Յոռի. ցած. զազիր. անարժան. ամօթալի. անամօթ, (պ. զիշտ). որպէս եւ Զօշաքաղութիւնն է ամօթալի շահ.


Զօշաքաղ, ից

adj.

avaricious, sordid, stingy, niggardly, miserly.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Զօշաքաղութեամբ. ամօթալի ագահութեամբ եւ անյագութեամբ.


Կոր

adj. adv. fig. s.

curved, bent, crooked, adun-cous;
ի —, bowed, inclined;
down, below, downwards;
ի — կորացեալ, depressed, cast down;
ի — կործանել, to cut down, to overturn, to throw to the ground, to overthrow, to upset;
to dishearten thoroughly, to strike with dismay, to confound, to abash;
ի — կործանիլ, to fall, to break down, to sink, to be overthrown;
to droop, to be disheartened, to give way, to lose heart, to be ashamed, abashed;
— գիծ, curve.

· Calfa

NBHL (2)

մ.ա. ԿՈՐ Ի ԳԼՈՒԽ. ԿՈՐԱԳԼՈՒԽ. մ.ա. Նոյն ընդ վ. Կորացեալ գլխով. Գլխակորեալ. ամօթապարտ. ամօթալից.

Կորագլուխ եւ ամօթալից եղեալ. (Վրք. հց. ԻԶ։)


Կորագլուխ

cf. Կորակոր;
— առնել, to humble, to abase, to humiliate, to overwhelm with shame;
— լինել, to hang one's head, to get confused, to humble oneself, to lose courage, to be ashamed, abashed, humiliated.

· Calfa

NBHL (2)

ԿՈՐ Ի ԳԼՈՒԽ. ԿՈՐԱԳԼՈՒԽ. cf. Ի ԿՈՐ) Կորացեալ գլխով. Գլխակորեալ. ամօթապարտ. ամօթալից.

Կորագլուխ եւ ամօթալից եղեալ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Կորակնեմ, եցի

vn.

to have the eyes cast down with shame or confusion, to be humiliated.

· Calfa

NBHL (1)

Կորակնեալ ամօթալից։ Կորակնեալք ամօթալից խայտառակեալք։ Ամօթալից կորակնեալք։ Կայր կորակնեալ. (Արծր. ՟Գ. 2. եւ 9։ ՟Դ. 2. եւ 3։)


Կորակոր

adj. adv.

ashamed, confused, depressed, humbled, debased, humiliated;
with hanging head, humbly, full of shame, quite confused, abashed, ignominiously.

· Calfa

NBHL (1)

Կոր ի կոր ամօթալից պարտեալ ամաչեցեալ եւ այլն. (Գր. երէց.։)


Կորանք, նաց

s.

humiliation, shame, debasement, confusion, consternation;
dishonour, ignominy, infamy, opprobrium;
shamefully, ignominiously.

· Calfa


Նշաւակութիւն, ութեան

s.

spectacle, laughingstock;
shame, ignominy, opprobrium;
nickname, by-name;
hardy deed.

· Calfa

NBHL (1)

παράδειγμα, παράσημον traductio, ignominia, prodigium, facinus. Խայտառակութիւն. գործ ամօթալի. գործ նշանաւոր՝ անկարգ կամ արտաքոյ կարգի. առակ նշաւակի. ծանականօք.


Խայտառականք

s.

cf. Խայտառակութիւն.

· Calfa


Խայտառակութիւն, ութեան

s.

shame, opprobrium, disgrace, ignominy, infamy, turpitude, dishonour;
the private parts.

· Calfa


Խանտ

adj.

dishonest, lewd, lascivious.

· Calfa

NBHL (1)

αἱσχρός turpis, foedus. (որպէս Խանձեալ ի մեղս ամօթալիս) Գարշ. ամօթալի. խայտառակ.


Խառնախօս, աց

adj.

that speaks confusedly or impurely, confused;
unchaste, impure.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Զազրախօս. ամօթալիս բարբառօղ. որպէս αἱσχρολόγος.


Խառնխօսութիւն, ութեան

s.

impurity, ohscenity in discourse.

· Calfa


Ճայ, ից

s.

jay.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս ճային, եւ թեւոցն հաւաքման։ Ճայ փոքր է մարմնով, եւ տգեղ տեսակաւ, այլ յանկեալ թեւոց հաւուցն զինքեամբ շուրջ պատեալ ... եւ մնացեալ եղեւ բնական սեւութեամբն ամօթալից. (Նոննոս.։ եւ Առակք ոլիմպիանու։ եւ Պիտ. վերջաբ։)


Կծծի

adj.

stingy, saving, scurvy, niggard, beggarly, paltry, shabby, mean, sordid, penurious, parsimonious, avaricious, covetous;
filthy, dirty, impure, unchaste.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԾԾԻ αἱσχρός, μιαρός turpis, impurus. Զազիր. պիղծ. ամօթալի.


Մակագրեմ, եցի

va.

to inscribe, to write upon, to entitle;
to ascribe;
to compose.

· Calfa

NBHL (1)

Որք շրջաբերութիւն աստեղացն զպատճառ եղելոցն ամենայնի մակագրեն։ Այլեւ ո՛չ աստուծոյ այնպէս պարտ է մակագրել ամօթալիս նչ գործս եւ անիրաւս։ Հարկի, եւ ոչ յօժարութեան մակագրեն զչարութիւնն. (Նիւս. բն.։)


Ձաղանք, նաց

cf. Ձաղ;
cf. Ձաղկանք;
ի ծաղր եւ ի —նս լինել, cf. Ձաղ լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ քան զամենայն մահ՝ ձաղանաց էր. յն. ամօթալի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 18։)


Ձաղութիւն, ութեան

s.

cf. Ձաղումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ փառաց զգեցեալ են զամօթալի ձաղութիւնս։ Բարեբան գովութիւնք միմեանց, եւ թշնամական ձաղութիւնք. (Պիտ.։)


Ձաղումն, ման

s.

derision, mockery, laughter;
triumph;
ձաղել —ումն, —ումն յաղթութեան առնել, to triumph, to be triumphant, to conquer.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ փառաց զգեցեալ են զամօթալի ձաղութիւնս։ Բարեբան գովութիւնք միմեանց, եւ թշնամական ձաղութիւնք. (Պիտ.։)


Յետս

adv. adj.

behind, backward;
walking backwards;
— — չոգան, they fell back;
— ընդդէմ, backward;
in an opposite sense, in the contrary directions, against the grain, in a wrong sense or way, contrariwise;
contrary, against, opposite, inverse;
ձախողակի — ընդէմքն պատահեաց նմա, every thing went wrong with him;
fortune was against him;
— or — ընդդէմ դառնալ, to turn back, to retrace one's steps, to return, to go or come back;
կապել զձեռս —, to tie the hands behind one;
cf. Ձեռն;
— կալ, կասել, to cease, to stop;
to abandon, to leave;
— կացուցանել, to hinder, to deter, to divert from;
— հարկանել, to reject, to refuse, to confute, to disprove;
— ընկենուլ, to reject, to contemn, to despise;
— տանել, to abandon, to leave;
— ունել, to hinder, to impede, to divert from;
ձեռս —, with the hands tied behind.

· Calfa

NBHL (1)

Եկիր, եւ ամօթալից դարձար. գնացեր դու յետս ընդդէմ, եւ ամօթով. (Ճ. ՟Ժ.։)


Յեղադարձութիւն, ութեան

s.

mutation;
perversity.

· Calfa

NBHL (1)

Յեղափոխութիւն. փոփոխականութիւն. խոտորումն. ամօթալի ինչ.


Յեղափոխեմ, եցի

va.

to convert, to change, to transform;
to degenerate;
to translate.

· Calfa


Մարզեմ, եցի

va.

to instruct in athletic exercises;
to inure to war;
to exercise, to instruct, to initiate, to teach, to discipline, to form, to train, to civilize, to soften manners.

· Calfa

NBHL (1)

Յորդորելով եւ մարզելով առ ամօթալի իրս գործոց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Ծանակ, աց

adj.

shameful, contemptible, ridiculous, ignominious, infamous;
— or ծաղր եւ — առնել, to cover or load with ridicule, to subjct to contemptuous merriment;
— or ծաղր եւ — կալ, to be lost to all sense of shame.

· Calfa

NBHL (1)

αἱσχρός, -ή, όν, αἱσχήμων turpis, probrosus, indecorus, ignominiosus καταγέλαστος irridendus եւ այլն. Մերկ եւ խայտառակ (իբր ամենայն մասամբք ծանուցեալ. կամ որպէս ռմկ. մօրէ մերկ ծնածի պէս) նշաւակ. ամօթալի, եւ Ամօթ. խայտառակութիւն. խախք ու խաւեր. եւ խախքութիւն.


Ծանականք, նաց

s.

shame, reproach, ignominy, infamy, turpitude;
derision, moekery, raillery;
nakedness, the privy parts.

· Calfa

NBHL (1)

ἁσχημοσύνη ignomina, turpitudo, pudor. որ եւ ԾԱՆԱԿ, ԾԱՆԱԿՈՒԹԻՒՆ. Խայտառակութիւն մերկութեան, կամ երեւելի պակասութեան. նշանակութիւն. անարգութիւն. անտեղութիւն. գարշութիւն. գործ ամօթալի. ամօթ, եւ ամօթանք, առականք. խախտութիւն, ամօթ.


Ծանակեմ, եցի

va.

to dishonour, to ridieule, to sport with, to turn into ridicule.

· Calfa

NBHL (2)

αἱσχύνω pudefacio. Ծանակ առնել. խայտառակել. իսկ կր. ձ. Անամօթիլ. նշաւակել անձամբ զանձն ամօթալի գործովք. խաղքութիւնը դուրս հանել՝ բանալ, խաղք ընել.

Ի հրապարակի յայտ յանդիման ծանակէր. իմա՛ ծանականս կամ ամօթալից գործէր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)


Կցեմ, եցի

va. mus.

to join, to unite, to tie, to bind, to fasten;
to reunite, to tie again, to rejoin;
to insert, to annex, to add;
to proceed, to repeat;
եւ ես կցէի զամէնն, amen I replied;
— զվէրս, to close, to cicatrize;
to accompany.

· Calfa


Պատկառելի, լւոյ, լեաց

adj.

venerable, august;
respectful, bashful;
shameful;
— զանձն ցուցանել, to make oneself respected;
— գործել, ընծայեցուցանել, to render respectable, to cause to be respected.

· Calfa