Definitions containing the research ամ : 10000 results

Երկնահանգոյն

adj.

cf. Երկնահանգէտ.

· Calfa

NBHL (1)

Գլուխք էք վերամբարձ եւ երկնահանգէտ. (Երզն. լուս.։)


Երկնահաս

adj.

reaching heaven, very high, very elevated.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնահաս սանդուխք, կամ տունկ, ճեղ. կամ գիտութիւն, կամ լեառնն. (Անան. եկեղ.։ Երզն. լուս.։ ՃՃ.։ Նչ. խնդ.։)


Երկնահար

adj.

struck by heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնահարացն երկիր պագանեն։ Զերկնահարսն՝ որ յաստուծոյ ատեցեալ են, զնոսա պաշտել եւ երկիր պագանել ոչ ամաչեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Երկնահոյլ, հուլից

s.

celestial assembly;
cf. Երկնագումար.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնահոյլ բանակք, կամ խմբաւորութիւն. (Անան. եկեղ.։ Մաշտ.։)


Երկնահոս

adj.

flowed or come from heaven, celestial.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛կ շանթ երկնահոս, եւ կայծակնաբուղխ վարդապետութեամբ քո վառեա՛. (Ոսկ. լուս.։)


Երկնաճեմ

adj.

that walks in heaven;
celestial.

· Calfa

NBHL (3)

(արմատն է ճեմել, եւ ճամուկ) Որ ինչ հայի ի ճեմարան կամ ի զարդս երկնից. երկնային.

Յորժամ մարմինն հոգիասցի, երկնաճեմ լիցի. (Վրդն. ծն.։)

Հասու եղեալ ամենայնի՝ գեր ի վերոյ երկնաճեմք երեւեցան. (Շիր.։)


Երկնային

adj.

celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.

· Calfa

NBHL (5)

οὑρανικός, οὑράνιος , ὅλυμπιος caelestis Որ ինչ յերկինս է, եւ սեպհական երկնից, երկնաւոր. երկնական. ( ի սուրբ գիրս ասի Երկնից, կամ Երկնաւոր).

Երկնային զօրք, կամ զինուորութիւնք, կամ դասք. (որ եւ Երկնայինք, այսինքն հրեշտակք). (Շար.։)

Սուրբ, երկնային, աստուած, եւ հայր ամենակալ. (Ժմ.։)

Հովուին կամ ադամայ երկնայնոյ։ Հացիւդ կամ իւղովդ երկնայնով։ Երկնային արքայութիւն, փառք, ուղի, եւ այլն. (Նար.։)

Հրաման տուեալ երկնային ծովուն հեղուլ ի վերայ ցամաքի». իմա՛ ամպոց, կամ ջուրց վերնոց։


Երկնաչու

adj.

that goes, that leads to heaven, celestial.

· Calfa

NBHL (3)

Որ չուէ, կամ ընդ որ լինի չուեալ յերկինս.

Յամենայն ժամու զմեզ երկնաչու ճանապարհին յարգարեսցո՛ւք. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)

Աստեղք զերկնաչուսն՝ առաքինութեամբ պայծառս նշանակէ. (Վրդն. ծն.։)


Երկնապատիկ

adj.

that makes a circuit or a course in heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եւս առաւել զուարթանային պայծառութեամբ քան զերկնապատիկն զամբարս. (Պիտ.։)


Երկնապիշ

cf. Երկնահայեաց.

· Calfa

NBHL (1)

Զբերդն ամիւկ՝ զզարմանալին զամրոցն, զոր երկնապիշ եւ պարանոցատանջ՝ իմս գիտէ անուանել բան. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Երկնաստեղծ

adj.

that has created heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկնաստեղծ քո ձեռացդ ձեռնադրելոց։ Պաշտպանեա՛ երկնաստեղծ ձեռամբդ. (Նար. ՟Ձ՟Բ. ՟Ձ՟Դ։)


Երկնատուր

cf. Երկնաձիր.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկին օրէնք մեզ երկնատուրք գրեալ մատամբն աստուծոյ այլ ոչ առաքին. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)


Երկնացոյց տախտակք

s.

astronomical chart.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ ցուցանէ զերկինս կամ զչափ շարժման երկնից.


Երկնաւոր, աց

adj.

celestial, divine;
հայրն մեր —, our heavenly father.

· Calfa

NBHL (3)

οὑράνιος, ἑπουράνιος caelestis Երկնային. որ, կամ որ ինչ յերկինս է. եւ Սեպհական երկնից. աստուածային. հոգեւոր. իմանալի, անապական, գերահրաշ.

Երկնաւոր յուսոյն, կամ վայելից, խորհրդոյն, փրկութեան. (եւ այլն. Փարպ.։)

Գրեցի ձեզ բանս աստուածային լի իմաստութեամբ երկնաւորաւ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։)


Երկնաքաղաքացի, ցւոյ, ցեաց

adj. s. inhabitant of heaven.

· Calfa

NBHL (3)

Երկնաքաղաքացի նմանիւր (երեւեալն). (Փիլ. սամփս.։)

Երկնաքաղաքացի արամբն պօղոսիւ. (Փարպ.։)

Ըստ հոգեւոր առաքինութեանն ամենեքեան երկնաքաղաքացիք. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երկնեմ, եցի

va.

to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.

· Calfa

NBHL (5)

Տրտմեսցին, եւ երկնեսցեն հառաչմամբ. (Վրք. հց. ՟Բ։)

Վշտագին երկնեմ, զի ոչ ամենեքեան զայսպիսի այր գիտեն. (Ոսկ. հռ.։)

Յամենայն ժամ երկնէին զմահաբեր չարիսն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)

Կամ Առթել, յառաջ բերել ինչ ճգամբք.

եւ չ. ὡδίνω parturio, in partu doleo Երկամբք ծնանել, եւ կրել զցաւ ի ծնանելն. տղաբերքի ցաւ քաշել.


Երկնուղէշ

adj.

having branches very high or reaching to heaven.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ զուղէշ երկնաբերձ կամ երկնային.

Եւ ծառ երկնուղէշ անթարշամ խնծորին. (Նար. կուս.։)


Երկնուստ, յերկնուստ

adv.

from heaven, from on high.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղագս յերկնուստ իջանելոյ. (Մամբր.։)

Ի յերկնուստ հայեցող ի վերայ նորա. (Ոսկ. համբ.։)


Երկնչիմ, եայ, երկի՛ր, կերո՛ւք, կի՛ք

vn.

to fear, to be afraid of, to dread, to apprehend, to be frightened, to tremble;
to distrust;
մի երկնչիք, don't be afraid, never fear.

· Calfa

NBHL (2)

Լուայ զձայն քո, եւ երկեայ։ Մի՛ երկնչիր։ Յահէդ ձերմէ երկիցեն. յորոց երկնչէիքն՝ երկիցեն ի ձէնջ։ Երկեան երկիւղ մեծ։ Երկեան արքն երկիւղ մեծ ի տեառնէ։ Ի զարհուրանաց սրտի քո՝ զոր (այսինքն որով) երկնչիցիս։ Երկիցէ յերեսաց նորա ամենայն երկիր։ Անդ երկիցեն զերկիւղ։ Երկերուք, եւ այլն։

Գտանի եւ Երկեալ, կամ Երկնչեալ, իբր ռամկական։


Երկնչոտ

cf. Երկչոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ զանձինս աներկիւղս ունելոյ՝ զնա եւս երկնչոտ ուսուցանէին. (Մամբր.։)


Երկնօրէն

adv.

like heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնօրէն լայնութեամբ. (Նար. խչ.։)


Երկոտանի, անւոյ, անեաց

adj. s. two-footed, biped.

· Calfa

NBHL (1)

Զչորքոտանիս կամ զերկոտանիս. (Վրդն. ծն.։)


Երկոտասան, ից

adj.

twelve;
— յիւնիսի, the 12th of June, the twelfth instant.

· Calfa

NBHL (4)

Զերկոտասան ամ ի ծառայութեան կացեալ էին։ Երկոտասան ազգ ծնցի։ Երկոտասան իշխանք նոցա։ Եւ էին որդիք յակոբայ երկոտասան։ Ըստ ազգացն երկոտասանից։ Ամաց իբրեւ երկոտասանից։ Յամաց երկոտասանից (հետէ).եւ այլն։

Ժամուք երկոտասանօք (կամ երկոտասանիւք). (Ճ. ՟Բ.։)

Ի սկզբան երկոտասան ամի թագաւորութեան իւրոյ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Որ օր երկոտասան էր ամսոյն առաջնոյ. (՟Բ. Եզր. ՟Ը. 31. յն. երկոտասաներորդ։)


Երկոտասաներորդ, աց

adj.

twelfth.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւուրն, կամ յամսեանն, կամ յամին երկոտասաներորդի. (Թուոց. ՟Ե. 78։ ՟Դ. Թագ. ՟Ը. 25։ ՟Ի՟Ե. 27։)


Երկոտասանեքեան

adj.

all the twelve.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգացն երկոտասանեցունց (կամ երկոտասանից). (Ել. ՟Լ՟Թ. 14։)


Երկոտասանեքին, եցունց

adj.

cf. Երկոտասանեքեան.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգացն երկոտասանեցունց (կամ երկոտասանից). (Ել. ՟Լ՟Թ. 14։)


Երկոտասանիցս

adv.

twelve times.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոտասան անգամ. տասուերկուկ հեղ.


Երկուշաբաթի, թւոյ

s.

monday;
դէր —, shrove -;
աւագ, մեծ —, — before Easter.

· Calfa

NBHL (2)

կամ ԵՐԿՈՒՇԱԲԱԹԻ. cf. Երկշաբթի։

կամ ԵՐԿՈՒՇԱԲԱԹԻ. cf. Երկշաբթի։


Երկուորածին

adj.

that brings forth

· Calfa

NBHL (2)

Երկուորածին հօրանցն հաւասար ցուցանէր։ Երկուորածինք են այսպիսի ատամունք. (Նիւս. երգ.։)

Վատթարին չարութիւն երկուորակածին լինի. զի երկմիտ է եւ երկբայ յերկուանօղ անզգամն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 12։)


Երկուորեակ, եկաց

adj. s.

that brings forth, that has twins;
couple, pair;
twin;
—ք, testicles.

· Calfa

NBHL (6)

Եւ երկուորեակք բազում անգամ դէպ եղեւ զի ծնան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Նմանութեամբ ասի.

Կաշառեալք ի չարէն երկուորեակ ամբարհաւաճութեամբ, եւ ի սնոտի կարծեաց խաբեալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Երկուորեակ բարի միաբանութեամբ օգտակարութեան հաստատի. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Երկուորեակ աչօք արեգակամբ եւ լուսնիւ. (Վրդն. ծն.։)

Եւ Երկուորիք. ամորձիք.


Երկուորի, րւոյ, րիք, րեաց

cf. Երկուորեակ.

· Calfa

NBHL (3)

cf. ԵՐԿՈՒՈՐԵԱԿ. ըստ ամենայն առման. δίδυμοι gemelli

ԵՐԿՈՒՈՐԻՔ. δίδυμα testiculi, testes Առականք. ձուանքարու կենդանւոյ. ամորձիք.

Ամենեքեան երկուորիք են, եւ անորդի (կամ անծնունդ) ոչ գոյ ի նոսա. (Երգ. ՟Դ. 2։ ՟Զ. 5։)


Երկոքեան

adj. s. both.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿՈՔԵԱՆ ԵՐԿՈՔԻՆ. δύο, ἁμφότερος duo, ambo, uterque Երկու անձինք կամ իրք միանգամայն. երկաքանչիւր. երկուքնալ

Երկոքեան կողմանքն։ Յերկոցունց կողմանց։ Ի վերայ ձեր երկոցուն։ Առ երկոքեան կողմանսն արդարութեամբ կեցեալ են. (Եղիշ. ՟Զ. ՟Ը։)


Երկոքին, կոցունց

cf. Երկոքեան.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿՈՔԵԱՆ ԵՐԿՈՔԻՆ. δύο, ἁμφότερος duo, ambo, uterque Երկու անձինք կամ իրք միանգամայն. երկաքանչիւր. երկուքնալ

Երկոքեան կողմանքն։ Յերկոցունց կողմանց։ Ի վերայ ձեր երկոցուն։ Առ երկոքեան կողմանսն արդարութեամբ կեցեալ են. (Եղիշ. ՟Զ. ՟Ը։)


Երկչոտ, աց

adj.

timid, fearful, pusill-animous, cowardly.

· Calfa

NBHL (2)

Երկչոտին առանձին իմն չարութիւն ինքեամբ վկայէ դատապարտեալ. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 10։)

Ռոբովամ էր մանուկ, եւ երկչոտ սրտիւ. (՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Գ. 7։)


Երկչոտութիւն, ութեան

s.

timidity, pusillanimity, cowardice.

· Calfa

NBHL (2)

Նուաստ է երկչոտութիւն. իսկ արութիւն՝ նուաստութեան եւ երկչոտութեան թշնամի եւ հակառակ է։ Սրտմտականին, որ ըստ արութեան, եւ ըստ երկչոտութեան է. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)

Երկչոտութիւնն թովմայի տեղեակ առնէ զմեզ. (Մամբր.։)


Երկպառակ

adj.

divided, discordant.

· Calfa

NBHL (2)

Իբր Յերկուս պառակս կամ ի դասս բաժանեալ, անմիաբան. հակառակ.

Զիա՞րդ համահարք՝ միոյ մօր որդիք՝ երկպառակք լիցին. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երկպառակիմ, եցայ

vn.

to be divided, disunited, discordant.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ երկպառակին ի նմանէ (ի թագաւորէն), այլ ի հնազանդութեանն կամ մնան. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ե։)


Երկպառակութիւն, ութեան

s.

disagreement, variance, discord, dissension, division, disunion, quarrel.

· Calfa

NBHL (3)

Բաժանումն իբր յերկուս պառակս. անմիաբանութիւն. ապստամբութիւն.

Երկպառակութիւն աշխարհի, կամ զօրաց. (Եղիշ. ՟Ե. ՟Ը։)

Երկպառակութեամբ ճեղքելոյ ի միմեանց. (Փարպ.։)


Երկպատիկ, աց

adj. adv. double;
doubly.

· Calfa

NBHL (1)

Երկպատիկ ժամանակ քան զայս ժուժալ։ Երկպատկի արժանի լինել կենաց. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին.։)


Երկպատկութիւն, ութեան

s.

duplicity, state of that which is double or doubled.

· Calfa

NBHL (3)

διπλόη duplicitas Կրկին գոլն. եւ նմանութեամբ՝ Կեղծաւորութիւն.

Որ էապէսն է բարի, պարզ եւ մեկնակայ տեսիլ է բնութեամբ, ամենայն երկպատկութեան եւ առ ընդդէմն լծորդութեան օտար. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Բ։)

Կիտոսն ընդ ազգի ազգին ծառովք ննջէ ... վասն երկպատկութեան արտաքս ելանէ յեզերս ծովու». ա՛յլ ձ. երկպագութեան, կամ երկպակութեան. իմա՛, կա՛մ երկակենցաղն գոլ, եւ կամ զուգաւորութիւն, կամ կեղծաւորիլն ի նոյն միտս։


Երկսայրի

adj.

two edged.

· Calfa

NBHL (2)

δίστομος anceps Որոյ են երկու սայրք, կամ կողմանք սո՛ւրք. երկբերան. եւ Սուսեր երկբերանեան.

Երկաթ երկսայրի, այսինքն յերկուց կողմանց սրեալ. (Դամասկ.։)


Երկվերարկու

adj.

that has two cloaks.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ունի զկրկին վերարկու կամ զծածկոյթ.


Երկտիրեան

adj.

having two masters.

· Calfa

NBHL (1)

Երկու տեարս ունօղ կամ դաւանօղ.


Երկրաբուղխ

adj.

that is produced, that springs from the earth.

· Calfa

NBHL (2)

Զոր եւ ոռոգանել ասէ երկրաբուղխ աղբերն չորիւք բաժանմամբք գետահետեւեալ. (Տօնակ.։)

Ամենայն վարք աշխարհի կենաց՝ նման են վարուց մշակութեան երկրաբուղխ արմտեաց։ Իշխել ի վերայ ամենայն երկրաբուղխ երկրածին ստացուածոց. (Ագաթ.։)


Երկրագործ, աց

adj. s. agriculturist;
planter, husbandman, labourer.

· Calfa

NBHL (4)

γεωργής, γεωπόνος agricola ἁροτήρ arator եւ այլն. Որ գործէ զերկիր. հողագործ. արդիւնարար. հերկագործ՝ մարդ, կամ եզն. երկիր բանօղ, վարօղ.

Երկրագործ մշակ. (Մամբր.։)

Երկրագործ եզն ակօս պատառելով ի ժամանակի սերմանահանութեան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Եհաս ժամանակ իմաստուն երկրագործացդ յատելոյ զայգի եկեղեցւոյ. (Լմբ. ատ.։)


Երկրագործութիւն, ութեան

s.

agriculture, tillage, culture.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ յամենայն տեղիս երկրագործութիւն, այլ դոյզն ուրեք. (Խոր. ՟Բ. 56։)

Զգործիս երկրագործութեանն հրամայէ պատերազմական գործիս առնել. (Կամրջ.։)


Երկրագրութիւն, ութեան

s.

cf. Աշխարհագրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Պապայ աղեքսանդրացւոյն համառօտաբար երկրագրութիւն։ Պտղոմէական երկրագրութեանն. (Խոր. աշխարհ.։)


Երկրալիր

adj.

that fills the world.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ելից կամ լնու զերկիր. աշխարք լեցնօղ.


Երկրածին

adj.

produced by the earth, terrestrial.

· Calfa

NBHL (3)

γηγενεής terrigena Հողածնեալ. հողածին. հողեղէն. ադամ, եւ ծնունդք նորա. մարդ, մարդկային, երկրաւոր. ադամորդի.

Առաջին երկրածնին ... թագաւորի երկրածնացն ամենեցուն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 20։)

Երկրածին մարդ, կամ մարմին, բնութիւն, բերան, եւ այլն. (Նար.։)


Երկրածնունդ

adj.

cf. Երկրածին.

· Calfa

NBHL (1)

Պարփակեալ զամենեսին զերկրածնեալքս. (Անան. եկեղ։)