Definitions containing the research ամ : 10000 results

Եպիսկոպոսութիւն, ութեան

s.

episcopate, dignity of bishop, bishopric.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ լնլոյ հնգետասան ամաց եպիսկոպոսութեան մեծին վրթանայ։ Կացուցանել յեպիսկոպոսութիւն փոխանակ յուսկան. (Խոր. ՟Գ. 11. 16։)


Եռ, ից

s. adj.

ebullition, hubbling;
three;
boiling;
third.

· Calfa

NBHL (2)

Եռ քաղցուոյ։ Յորժամ ի յեռէ դադարէ. (Վստկ.։)

Միշտ յեռ գոլով՝ ծասքէ ատամունքն մանրելով լկերակուրն. (Ճ. Թ.) իմա՛, կամ ունելով զմարմանջ լնտերաց, եւ կամ յեռեալ գոլով շարից ատամանց։


Եռաբաժին առնեմ

sv.

to trisect.

· Calfa

NBHL (1)

Եռաբաժին արարեալ նոյ զաշխարհ ամենայն՝ յարեւելից մինչեւ ի մուտս արեւու. (Եպիփ. ծն.։)


Եռաթիւ

adj.

three, composed of three numbers;
ternary.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՌԱԹԻՒ (անձամբ).


Եռաթուեան

cf. Եռաթիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Զեռաթուեան եւ զեզակի լոյսն աչալուրջ երեսօք համարձակապէս տեսանելով. (Թէոդոր. խչ.։)


Եռաժանի

cf. Երեքժանի.

· Calfa

NBHL (1)

cf. երեքժանի, եւ երեքարձէն։ Նմանութեամբ ասի ի գծագրութեան տարեկան բոլորակի.


Եռալուսեան

adj.

having three lights.

· Calfa

NBHL (1)

Համապատիւն կցորդութեանց ... եռալուսեանն զուգակցութեանց. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Եռականգուն

adj.

of three cubits or fathoms.

· Calfa

NBHL (1)

Եռակ հաւատոց (որ յերրորդութիւնն) հետեւմամբ. (Սիսիան.։)


Եռակըմպանոց

adj.

furnished with three couches or seats.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցեն երրեակ ըմպանոցք կամ նստարանք ուտելոյ եւ ըմպելոյ. ըստ յն. եռընկողմանոց. τρίκλινος, -ον tribus lectis instructus, triclinium


Եռակի

adv.

trebly.

· Calfa

NBHL (1)

Եռակի տրամատի ամանակացն զանազանութիւն, ի ներկայս, յանցեալն, յապառնին. (Խոսրովիկ.։)


Եռահիւսակ

adj.

that consists of three things or words;
— նուագ, trisagion.

· Calfa

NBHL (3)

Եռահիւսակ սրբասացութիւն, կամ սրբասացութիւնք. (Անյաղթ բարձր.։ Անան. եկեղ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)

Եռահիւսակ պսակ». իբր յերից նիւթոց կամ գունոց հիւսեալ. (Նանայ.։)

ԵՌԱՀԻՒՍԱԿ մ. Իբր Եռահիւսակ սրբասացութեամբ.


Եռահրաշ

adj.

wonderful, astonishing, surprising.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ երից գլխոց հրաշալի. երից հրաշալի կամ փառացի.


Եռաճեղ

adj.

having three branches.

· Calfa

NBHL (2)

Որոյ են երեք ճեղք կամ ճիղք. իրեք ճղով.

Երկճղի կամ եռաճեղ. (Ոսկիփոր.։)


Եռանդեան

adj.

of yesterday.

· Calfa

NBHL (1)

Զորմէ յիշատակեալ մեր յեռանդեան տրամաբանութեան. (Մագ. ՟Լ՟Զ։)


Եռանդն, անդեան

s.

ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.

· Calfa

NBHL (4)

Մի՛ օտարոտի համարել զեռանդն ինչ՝ որ ի փորձութիւն ձեզ լինիցի. (՟Ա. Պետ. ՟Դ. 19. յն. հրացումն։)

Կաթսայն որ յերեմիայի յեռանդն ցուցաւ, որ ի հիւսիսոյ ի հարաւ ձգէր յայնժամ զցնցուղս եռանդեան, այժմ ի հարաւոյ ի հիւսիսի ահագին եռանդեամբ. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)

Զհոգեւոր սիրոյն եռանդն ածէր առ ամենեսին. (Բուզ. ՟Դ. 4։)

ζέσις, βρασμός , πύρωσις եւ այլն. fervor, succensio, aestus եւ այլն. որ եւ ԵՌ ԵՌԱՑՈՒՄՆ, ԵՌԱՆԴՈՒՄՆ. Եռալն՝ ըստ ամենայն առման. որպէս եփումն, բորբոքումն, վառումն, գրգիռ, փոյթ. եփ, եւ վառուիլը.


Եռանդնալից

adj.

fervid, ardent, zeal-ous, eager

· Calfa

NBHL (1)

θερμότατος fervidissimus Եռանդեամբ լի. ջերմագին.


Եռանդնակայծակ

adj.

sparkling;
fiery.

· Calfa

NBHL (1)

Որ եռացմամբ կայծակունս արձակէ, կամ շանթս հրեղէնս.


Եռանդնաշարժ

cf. Եռանդնոտ.

· Calfa

NBHL (2)

Եռանդեամբ շարժեալ. եռանդնոտ.

Եռանդնաշարժ սէր, կամ գնացք. (Տօնակ.։ Վրդն. ծն.։)


Եռանդնասէր

adj.

devout, spiritual.

· Calfa

NBHL (2)

Եռանդնասէր սրտի ջերմութեամբ. (Յհ. կթ.։)

Եռանդնասէր կամօք զյիշատակս նոցա կատարեն. (Ճ. ՟Ժ.։)


Եռանդնոտ, աց

adj.

boiling, hot;
fervent, ardent;
fiery, spiritual;
devout.

· Calfa

NBHL (1)

Եռանդնոտ միտք, կամ ապաշխարութիւն, սէր, արիւն, բնութիւն. (Կոչ. ՟Բ. 15։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։ Վրդն. սղ.։ Մագ. ՟Զ։)


Եռանդումն, ման

s.

cf. Եռանդն.

· Calfa

NBHL (9)

Շառագնեցան երեսք նորա եռանգմամբ սրտի. (Եփր. դատ.։)

Ի բովս վարդապետութեան՝ հոգեւոր սիրով եռանդմամբ. (Ագաթ.։ եւ Կորիւն.։)

Հրոյն եռանդմամբ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Զանշէջ գեհենին պատրաստել հրահոսան եռանդմունսն։ Եռանդմամբ արեանն. (Ճ. ՟Ա.։)

Խրոխտացաւ հաւատոցն եռանդմամբ. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 5։)

Գթածութեամբ եռանդմամբ զքաւութիւն անջնջելի նոցա մեղացն ի գթածէն իւրմէ հայցէր տեառնէն. (Բրս. ի ստեփ.։)

Ողջախոհութեամբ զբոց եռանդման (կամ եռանդմանց) ցանկութեան զովացուցանեմք. (Նիւս. երգ.։)

Որպէս խորտակեալ անօթ եռանդմամբ ձուլեալ վերստին նորոգէ. (Լծ. կոչ.։)

Որով (կամ որում) դաւիթ հոգւոյն եռանդմամբ ցանկայ. (Թէոդոր. կուս.։)


Եռանկիւն, կեան

s.

triangle.

· Calfa

NBHL (3)

Պատկանին՝ որպէս եռանկիւնքն ի քառանկիւնսն։ Յեռանկիւնացն (կամ յեռանկիւնիցն) ծնանի քառանկիւնին. եւ քառանկիւնին ծնանի յեռանկիւնիսն, միակի եռանկիւնւոյ բաղկացութեան. (Մագ. ՟Ը. եւ ՟Հ՟Զ։)

Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)

ԵՌԱՆԿԻՒՆ ԵՌԱՆԿԻՒՆԻ τρίγωνον, -ος triangulum, -lus, -laris գրի ստէպ եւ ԵՌԱՆԳԻՒՆ, Ի. Ձեւ կամ թիւ որ ունի զերիս անկիւնս ըստ երից կողմանց.


Եռանկիւնի

adj.

triangular.

· Calfa

NBHL (3)

Պատկանին՝ որպէս եռանկիւնքն ի քառանկիւնսն։ Յեռանկիւնացն (կամ յեռանկիւնիցն) ծնանի քառանկիւնին. եւ քառանկիւնին ծնանի յեռանկիւնիսն, միակի եռանկիւնւոյ բաղկացութեան. (Մագ. ՟Ը. եւ ՟Հ՟Զ։)

Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)

ԵՌԱՆԿԻՒՆ ԵՌԱՆԿԻՒՆԻ τρίγωνον, -ος triangulum, -lus, -laris գրի ստէպ եւ ԵՌԱՆԳԻՒՆ, Ի. Ձեւ կամ թիւ որ ունի զերիս անկիւնս ըստ երից կողմանց.


Եռանձնեայ

adj.

of three persons.

· Calfa

NBHL (2)

Եռանձնեայ կամ եռանձնեան աստուածութիւն. (Վրդն. ծն.։ եւ Նանայ.։)

Կամաւոր պատարագին իսահակայ նախանձաւոր գոլով եզականին՝ եռանձնեայք ի վերայ կայծականաց հրոյն ողջակիզեալ զմարմինս. (Հարցնափառ.։)


Եռանուն

adj.

of three names.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զերիս անուանս ի միում անձին իւրում. այսպէս համարեցան ժխտօղք զսուրբ երրորդութիւնն.


Եռավանկ

adj.

trisyllabical;
triphthong.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ երկավանգի եռավանգ լիցի (աբրամն՝ աբրաամ)։ Եռավանգ աբրաամ թարգմանեալ է հայր ընտրեալ հնչման. (Փիլ. լին.։)


Եռացումն, ման

s. chem. boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.

· Calfa

NBHL (5)

Եռացմամբ սիրոյն առլցեալ ի քրիստոս։ Հուր եւ եռացումն հոգւոյ պիտոյանան. (Յճխ. ՟Ժ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Թ։)

Քրայս հալոցաց սաստիկ եռացմամբ անշիջանելի։ Իբր ցնցուղս հրոյ եռացման. (Նար. ՟Ի՟Զ. եւ ՟Կ՟Ը։)

Եւ կամ մկամբ՝ զազրագունին, ի յեռացումն անդաստանին. (Շ. եդես.։)

Երիտասարդական համարձակութիւն, եւ եռացումն սրտի. (Ոսկիփոր.։)

ζέσις ebullitio Եռանդն, եւ եռալն ըստ ամենայն նշանակութեանց.


Եռացուցանեմ, ուցի

va.

to make to boil;
to warm, to give heat;
to make to swarm or crawl.

· Calfa

NBHL (2)

ζέω, ἁναζέω ebullio ἑκβράζω ebullire sive fervere facio Տալ եռալ. յուզել ջերմութեամբ, բորբոքել, ջեռուցանել. ջերմ բղխել. եփ հանել, խիստ տաքցնել, տաք տաք վազցնել.

Կամ ἑκζέω, ἁναφύω expullulo. որպէս Ի վեր բղխել. վխտացնել.


Եռոտանի, նւոյ

s.

tripod, trivet.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ քերթողն առ եռոտանովն երաժշտիցն նստիցի. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Եռօրեայ, էի

adj.

triduan, of three days.

· Calfa

NBHL (2)

Եռօրեայ թաղմամբն. (Նար. ՟Լ՟Դ։)

Ի ստորինս իջեալ, եռօրեայ յամեալ. (Գանձ.։)


Ես, իմ, ինձ

pron.

I;
ես ինքն, myself;
յինէն կողմանէ, as for me, for my part;
ըստ իս, in my opinion;
ահաւասիկ ես, here I am, here am I;
ես եմ, it is I;
ոչ եմ ինձ եւ յիս, I am beside myself, distracted, I am not master of my self-possession, I am driven mad.

· Calfa

NBHL (2)

Յինէն անսամ ձեզ, եւ ո՛չ է հրամանաւ թագաւորին։ Մեր մեզէն իսկ հասեալ է ի վերայ ստուգութեան դոցա. (Եղիշ. ՟Ը։)

Դերանուն առաջին դիմին ἑγώ (սեռ) ἑμοῦ կամ μοῦ, ἠμείς, ἠμῶν ego (սեռ) mei, nos, nostri Դերանուն առաջին դիմին , յորմէ է բանն. ես.


Ետեղակալ, աց

s. adj.

lieutenant, vicegerent;
successor;
stationary, firm, stable.

· Calfa

NBHL (4)

Նուազագոյն յառաջնումն ցուցեալ, ետ զետէ գործոյն կատարելութեամբն ընդ նմա պայծառութեամբ ծագեալ. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)

Զամենայն նախարարս եւ զզօրագլուխս եւ զտեղեկալս (կամ զտեղակաս). (՟Ա. Եզր. ՟Գ. 2։)

Բարձեալ շրջեցուցանել, կամ ետեղակալ ունել ի ներքս (ի տան՝ զարձանս) զոսկեղէնս եւ զարծաթեղէնս. (Սարկ. հանգ.։)

Ետեղակալ կայանք կամ կայք։ Մեծութիւն ետեղակալ տարերց ի բացուստ իբրեւ շարժունք երեւին. (Վեցօր. ՟Գ. ՟Զ։)


Ետեղապահութիւն, ութեան

s.

lieutenancy.

· Calfa

NBHL (1)

Զաթոռ եպիսկոպոսապետութեան ետեղապահութեամբ յաջորդեաց յովսէփ. (Խոր. ՟Գ. 67։)


Ետղ, ետեղ

s. adv.

place, spot, stead;
առ ետեղ, there, in that very place, in the same place;
immediately, directly, forthwith;
զետղ առնուլ, to stop, to cease to go.

· Calfa

NBHL (2)

Յիւրում ետեղ։ Յորում ետեղ ինքն կամեսցի։ (Խոր.՟Գ. 65։)

Զբազումս առ ետեղ սատակէին։ Համարէր՝ թէ առ ետեղ իցեն. (՟Ա. Մակ. ՟Դ. 15. ՟Ժ՟Բ. 29։)


Երագ, ունք

adj. adv.

quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.

· Calfa

NBHL (4)

Երագ երիվար, կամ ոտք, ընթացք, սլացումն, եւ հրեշտակք, կամ թեւք, կամ Ի թռիչս երագունք. (Ես. ՟Ժ՟Ը. 2. ՟Լ. 16։ Եզեկ. ՟Ա. 7։ Հռ. ՟Գ. 15։ Նար. եւ այլն։)

Արասցէ ելս երագունս փորձութեանս ձերոյ, զի համբերել կարասջիք. (Եփր. ՟ա. կոր.։)

Մտօք երագունք». իբր արագամիտք, սրամիտք. (Կիւրղ. գանձ.։)

Զպատմութիւնն երկրորդեաց երագ երագ ի վերայ վեցօրեայ ժամանակին. (Եփր. ծն.։)


Երագագիր

cf. Արագագիր.

· Calfa

NBHL (1)

Երագագիր դպրի գրչութեամբ. (Յհ. կթ.։)


Երագալուր

cf. Արագալուր.

· Calfa

NBHL (3)

Արագալուր. երագ լսօղ. սուր լսելեօք, որ արտաքին, կամ որ ներքին.

Թեթեւամիտ ազգն անհամեստիցն կանանց՝ երագալուր եւ դիւրահաւան. (Ճ. ՟Դ.։)

Զի մի՛ բազմաբանութեամբ զերագալուր ձեր միտս ձանձրացուցից. (Փարպ.։)


Երագահալ

adj.

soon thawed or lique-fled.

· Calfa

NBHL (1)

Որ փութով հալէ կամ մարսէ.


Երագահաս

cf. Արագահաս.

· Calfa

NBHL (3)

Արագահաս. որ փութով հասանէ. իսկոյն ժամանօղ.

Երագահաս կորուստ (կամ արագահաս). (՟Բ. Պետ. ՟Բ. 2։)

Երագահաս սպեղանիք, կամ վախճան կենցաղոյս. (Փարպ.։)


Երագանցուկ

cf. Վաղտանցուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ երագանցուկ համարիցիս զհրդեհսն. (Ոսկ. ես.։)


Երագապէս

adv.

quickly, rapidly.

· Calfa

NBHL (1)

Արագ. երագ երագ. փութապէս. եւ Ի սուղ կամ յետ սուղ ժամանակի.


Երագափոփոխ

cf. Երագայեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ արագ արագ փոփոխի կամ շարժի.


Երագաքայլ

cf. Արագաքայլ.

· Calfa

NBHL (1)

Որք յառաջ քան զնա երագաքայլք էին։ Երագաքայլ թեւօք ամբարձեալ զմիտս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Երագեմ, եցի

vn. va. to make haste, to hasten;
to double the pace, to go quicker, to run, to trot;
to accelerate, to hasten, to press.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԱԳԵՄ ն. ἑπισπεύδω accelero Փութացուցանել. ճեպել, կամ շտապաւ գործել. կանխել.


Երագընթաց

adj.

quick, that runs quick, nimble, swift.

· Calfa

NBHL (2)

Երագընթացն փառաբանչօք՝ վերնաթռիչ պատգամաւորօք։ Ի թեւս թեթեւս յերագընթացս ամպաչու թռչնոյ. (Նար. կուս. եւ Նար. խչ.։)

ταχυδρόμος, ταχύς τῷ δρομῷ velox celer cf. արագընթաց. Արագ ընթացօղ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. շուտ վազօղ, քալուկ, չուստ, արտորացօղ.


Երագութիւն, ութեան

s. phys.

quickness, celerity, velocity, swiftness;
expedition;
acceleration;
frequency;
velocity, speed;
— անկիւնային, angular, circular velocity.

· Calfa

NBHL (2)

Արագութիւն. արագաշարժ կամ երագընթացն գոլ. եւ Աջողակութիւն.

Երագութեամբ անբաւ։ Ոչ կարեմ ասել զերագութիւն ձեռինն. (Խոր. ՟Բ. 59. եւ 82։ Տե՛ս զերագութիւնն եւ զանարգելութիւնն. Լմբ. իմ.։)


Երագումն, ման

s.

velocity, swiftness;
haste, hurry;
acceleration.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաս երագմամբ։ Ի դիմումն երագման ընթացից։ Ձիընթաց երագմամբ։ Առ մտացն երագումն. (Նար.։)


Երազահան, աց

cf. Երազահմայ;
— երազոց, dreamer, visionary.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչեաց զամենայն երազահանսն եգիպտոսի։ Պատմեցի երազահանացն, եւ ոչ ոք էր որ մեկնէր. (Ծն. ՟Խ՟Ա. 8. եւ 24։)


Երազահանութիւն, ութեան

s.

explanation of dreams

· Calfa

NBHL (2)

Մեկնելն զերազս՝ կա՛մ ըղձութեամբ առ աստուծոյ.

Իղձն բաղտամայ՝ բաբելոնացւոցն ապրեցուցիչ երազահանութեամբ, եւ յովսէփ երազատես եւ երազահան փարաւոնի .. . այն հեթանոսացէ, եւ ոչ քրիստոնէից. (Եղիշ. հոգ.։)


Երազայոյզ

adj.

fanatical, visionary.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԱԶԱՅՈՅԶ կամ ԵՐԱԶԱՅՈՅՍ. Որ յուզի զհետ երազոց, կամ յուսայ յերազս. իբր պատիր, սնոտի, սուտ.