opportunity.
Հաւան բանիւք, եւ որ միանգամ աղբիւր ունի դիպողութեան. (Փիլ. լին.։)
Զքաջութիւն սրտի. զդիպողութիւն պատշաճ յամենայն իրս։ Յանվրէպ դիպողութիւն առնն (ի նետաձգութեան) վստահեալ. (Փարպ.։)
chance, accession, accident, adventure, event, incident, luck, hazard, lot;
contingency.
Ի դիպուածոց աստի վտանգեալ. (Յհ. իմ. ատ.։)
accident, occurrence, chance;
meeting, rencounter;
collision.
watch-tower;
scuttle of a mast;
mark at which one aims in shooting;
summit or top of plants, flowers;
observer, guard;
aspect, sight, face;
writing;
telescope;
binocle, double opera-glass;
— տեղիք, box (at a theatre).
Ի դիտակ ոստոցն։ Ծառք ամբարձուղէշք, երկնընթաց դիտակք ընտրութեան։ Արփիական լուսոյն դիտակք։ Ծագմանն դիտակ։ Տեսարան գլխոյն դիտակի։ Ի տիպ դիտակի։ Դիմաց դիտակի սրբութեան սեղանոյ. (Նար.։)
Իսկ Վրք. հց. ՟Ը. Դիտակ գրի, որպէս Պիտակ, նամակ.
cf. Դիտակագործ.
that has a fine face, elegant, charming.
Վայելուչ դիտակաւ. գեղեցկադիտակ. տեսքով, շնորքով.
observatory;
watch-tower;
height, elevated place.
Կանգնեաց յաղեքսանդրիայ դիտանոցին բարձր աշտարակ. (Եւս. քր. ՟Բ։)
to be killed on the spot;
— արկանել or առնել, to kill one on the spot.
ԴԻՏԱՊԱՍՏ կամ ԴԻ ՏԱՊԱՍՏ. Դիակնացեալ, եւ գէշ անկեալ.
the chief shepherd, or overseer;
archbishop.
Յարկ դիտապետին բանական հօտին (այսինքն քրիստոսի)։ Դիտապետք երկնաբնակք, վերատեսուչք անմոլարք. այցելուք ուղղադատք (առաքեալք)։ Տէր ստեփաննոս լերինդ մոկաց հզօր դիտապետ։ Իբր զեփրեմեան լերին հոգիընկալ հզօր դիտապետն (սամուէլ մարգարէ). (Նար.։)
cf. Դիտեմ.
Դիտաւորեալ զգուշացուցանէ. (Մագ. ՟Ձ՟Ա։)
Դիտաւորեալ բոլորիցն նորահրաշ. այսինքն ստուգիւ երեւեալ. (Պիտ.։)
intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.
Անգեղց ի հեռաստանէ զգիշոյ ականելոյ դիտաւորութեան. (Եզնիկ.։)
Աչք զբարձրգոյն դիտաւորութիւնն ըմբռնեցին. (Բրս. հայեաց.։)
Ի զգալի դիտաւորութեան գրաւորական քում նամակի՝ ընդ ծնեալս բանի տեսի եւ զհայրդ բանիս. (Շ. թղթ.։)
Զգուշական կենցաղ՝ մի դիտաւորութիւն ունի՝ զոգւոցն փրկութիւն. (Բրս. ճգն.։)
Երկոցունց մարգարէութեանց մի եւ նոյն դիտաւորութիւն է. (Եզնիկ.։)
Իմաստասիրութիւն դիտաւորութիւն ունի զհոգիս մարդկան զարդարել. (Սահմ. ՟Ժ՟Ե։)
Կամացն աստուծոյ մի է դիտաւորութիւն՝ փրկութիւն մարդկան։ Ըստ դիտաւորութեան բարձրութեան որմոցն՝ այնպէս ի հիմն զմեծամեծ քարինսն թաւալեցուցանեն. (Սարգ.։)
Զդիտաւորութեան գործ՝ նոցա հաւատացեալ է եպիսկոպոսին. (Կանոն.։)
Զքահանայապետական դիտաւորութիւն ի գործ արկանել. (Շ. ընդհանր.։)
to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.
σκοπεύω, κατασκοπεύω, κατασκέπτομαι , κατανοέω, ἁποβλέπω speculor, attendo, intendo, respicio, observo, considero, exploro Որպէս դէտ նկատել. դէտակն ունել. ուշ ունել. նայիլ, զննել աչօք եւ մտօք. տեսանել. ի միտ առնուլ. պ. տիյտէն, տիտէն, տեսանել.
Առ ագահութիւն եւ յատուկ գործս մահկանացու բնութիւնս դիտէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
Դիտելով զվիմափոր գերեզմանն. (Շար.։)
Դիտելով զսէր։ Դիտեա՛ զճշգրտութիւն ասացելոցս. (Լմբ. սղ.։)
observation;
remark;
speculation;
episcopacy;
— առնել, to observe.
Այցելութեանց՝ բարեզգեստից դիտողութեան։ Զընտրեալն այցելութիւն մաքուր դիտողութեան։ Զքահանայապետն մեր դիտողութեան. (Նար.։)
sight, aim;
intention.
Հայեա՛ց ի խորագոյն դիտումն ասացելոցս. (Ոսկ. գծ.։)
Զի՞նչ իցէ բանս դիտումն։ Դիտումն էր պօղոսի. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)
idolatrous, idolator
Դիցապաշտ կախարդութիւն, կամ մոլորութիւնք. (Ագաթ.։ Շար.։)
idolatry.
Զարիւն զոհից անասնոց դիւցապաշտութեան. (Ագաթ.։)
cf. Դիւահար.
Բախեալ ի դիւէ. այսահարեալ. այսահարական. մոլեգին.
Ամենայն մարդիկ դիւաբախ (կամ դիւաբախք) մոլեգնէին. (Ագաթ.։)
Իբր զխելագար դիւաբախ իմն ողորմելի. (Նար. ՟Կ՟Թ։)
Դիւրանայր նա սակաւիկ՝ ի մոլեգնեալ դիւաբախին. (Մագ. ոտ. մանուչ.։)
diabolically.
Դիւաբար արեգական կաքաւիցէք. (Եղիշ. ՟Գ։)
Դիւաբար ի մեղսն հաստատեալ կայ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ե։)
where demons dwell.
Դիւաբնակ բանտն դժոխոց. (Ոսկ. գծ.։)
Դիմեցին ի դիւաբնակ անապատն։ Դիւաբնակն բագնաց, կամ կաղաղանաց։ Զմեհեանս դիւաբնակ. (Կաղանկտ.։ Անան. եկեղ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Է։ Վրդն. օրին.։)
Դիւաբնակ սպասաւորք, կամ նենգաւոր. (Յհ. իմ.։ Շ. եդես.։)
possessed, demoniac.
Ընդ այսակիր անզգայելոցն դիւալլուկ եւ քարակոշկոճ. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)
that has a devilish will;
that is desired by the devil, diabolic.
Անօրէն դիւակամ մարդիկ. (Ագաթ.։)
diabolic;
enraged.
Որ զդիւական գունդսն (զլէգէոն դիւաց) ընկղմեցեր ի տարտարոսն. (Հ=Յ. օգոստ. ՟Ժ՟Թ.։)
Սաստեա՛ տագնապօղ եւ դիւական տենդիս ջերմութեան. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
Դիւականն հայցուածս ի խոզսն մտանել. (Մագ. ՟Ժ՟Է։)
that has a communication with the devil.
Արծաթսիրութիւնն մորոս եւ անմիտ գործէ, նա՛ եւ չար քան զշունս, եւ դիւահաղորդս. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 11։)
to be possessed;
to play the devil, to be enraged.
ԴԻՒԱՀԱՐԵՄ ԴԻՒԱՀԱՐԻՄ. δαιμονίζομαι, ὁχλοῦμαι a daemone vexor, turbor Հարկանիլ ի դիւէ. լլկիլ. այսահարիլ. մոլեգնիլ.
Դիւահարէին եւ փրփրէին. (Ագաթ.։)
Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)
cf. Դիւահարեմ.
ԴԻՒԱՀԱՐԵՄ ԴԻՒԱՀԱՐԻՄ. δαιμονίζομαι, ὁχλοῦμαι a daemone vexor, turbor Հարկանիլ ի դիւէ. լլկիլ. այսահարիլ. մոլեգնիլ.
Դիւահարէին եւ փրփրէին. (Ագաթ.։)
Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)
devoted to the worship of the devil.
Մոլեալ կամ մոլեգնեալ ի դիւաց. եւ Դիցամոլ. կռամոլ.
Դիւամոլ ազգացն այնոցիկ. (Ագաթ.։)
Դիւամոլի անօրինին սմբատայ։ Ըստ դիւամոլին արտեմոնի. (Մագ.։ Տօնակ.։)
Դիւամոլ ագահութիւն, կամ տանջանք. (Յհ. կթ.։)
cf. Դիւամոլ.
Մոլորեալ ի դիւէ, կամ մոլեգին. դիւահար.
cf. Դիւական.
to torment, to play the devil, to enrage.
Լինել որպէս զդեւ. եւ Դիւագնիլ, մոլեգնիլ ցասմամբ.
Բուռն եհար զդիւացեալ բնութենէն. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
Քաղաքն խռովեցաւ, եւ թագաւորն դիւացաւ խնդրել զանձն մանկանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)
keeper of the records;
librarian;
great officer.
Դեմետրեայ փաղերեանց, որ ամենայն դիւանապանացն գլուխ էր. յն. նախատեսուչ մատենադարանի. (Կոչ. ՟Դ։)
cf. Դիւանապան.
Դեմետրեայ փաղերեանց, որ ամենայն դիւանապանացն գլուխ էր. յն. նախատեսուչ մատենադարանի. (Կոչ. ՟Դ։)
inspired by the devil, diabolic.
Ունօղ զշունչ դիւական. շնչեալ ի դիւէ. դիւազգեաց.
Մեծագոյն պատուով զդիւաշունչ այրն ածին յիւրեանց մէջն. (Կաղանկտ.։)
that worships the devil.
Եղեալ դիցն երկրպագուք, ոչ միայն տարրապաշտք, այլեւ դիւապաշտք. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
idolatry.
Պերոզ ջանայր հաստատել զմոգութիւն դիւապաշտութեան. Զբազումս ի մոգութիւն դիւապաշտութեան առածեալ կործանեաց. (Կաղանկտ.։)
Դիւապաշտութեան զմեզ հաւանեալ ասեն. (Մագ. ՟Լ՟Թ։)
Կռամոլութեան եւ դիւապաշտութեան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)
agitated by the devil.
Որ տայ սարսռիլ դիւական գործակցութեամբ, կամ մոլեգին.
Դիւասարսուռ ջերմնատագնապ ախտաւորութեանց Աստուծով փարատիչ. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
tormented by the devil, possessed.
Տանջեալ ի դիւէ. այսահար. մոլեգին. չարաչար.
Ընդ դիւատանջըս մոլեգին, ի գերեզմանսըն բնակողին. (Յիսուս որդի.։)
Տագնապելոց ի դիւատանջ ահիցն. (Անան. եկեղ։)
magical, enchanted.
μαγικός magicus Կախարդական. մոգական.
Յափշտակելով զգաւազանսն դիւթական. (Շար.։)
place of witchcraft.
Ի վհուկս եւ ի դիւթարանս ընթացեալ. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)
to charm, to enchant, to conjure, to fascinate.
եւ չ. ἑπᾴδω incanto, μαντεύομαι vaticinor Կախարդել, հմայել. գուշակել ստութիւնս ըստ ըղձից, կամ սուտ մարգարէանալ. թովել. շշնջել դիւական կարգացմամբք.
Դիւթիցէ զդիւթութիւն։ Դիւթեցին դիւթութիւնս. (Օր. ՟Ժ՟Ը. 10։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 17։)
Դիւթեա՛ ինձ վհկաւդ. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ը. 8։)
Ի գիշերի դիւթեցի, կամ այլ ինչ յանցեայ. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)
Հանեալ էր զդեւն յաղախնոյ անտի, որ դիւթէրն շրջէր. (Եփր. ՟գ. կոր.։)
charm, incantation, enchantment, witchcraft, sorcery, magic, theurgy.
μαντεία vaticinium Կախարդութիւն. հմայք. թովչութիւն. ըղձութիւն. տե՛ս (Օրին. ՟Ժ՟Ը. 16։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 17։ Իսկ Ես. ՟Խ՟Է. 9.) ըստ յն. φαρμακεία դեղատուութիւն.
Դիւթութիւն քո ի գլուխ քո դարձցի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ. (տպ. դիւութիւն)։)
devilry, witchcraft, wickedness, bad humour.
Դիւանմանն կամ դիւականն գոլ.
easy to be cured, curable.
Մինն դիւրաբոյժ գոլով, եւ միւսն անբոյժ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)
that turns easily, mutable, changeable;
convertible.
Լեզու դիւրադարձ. (Ածաբ.։ Բրս.։ Սարգ.։ Մաշկ.։ Տօնակ.։)
Դիւրադարձ յապաշխարութիւն. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)
that fades easily.
Զխոտ դիւրաթառամ պայծառ զարդարէ. (Իգն.։)
Զի՞նչ դիւրաթառամ քան զմարդ ... նա ե՛ւս վատթարագոյն քան զխոտ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)
condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.
εὑήκοος facile audiens, obsequiosus (իբր ներգ) Դիւրաւ լսօղ. դիւրանսաց. հլու. հեշտ մտիկ ընօղ, անկաճ դնօղ.
Եւ այսպէս դիւրալուր հեթանոսք անսան կոչողին. (Իգն.։)
Դանդաղիմ կարդալ յօգնութիւն զդիւրալուրդ. (Սկեւռ. աղ.։)
Առակս խորիմացս՝ դիւրալուրս. (Ագաթ.։)
Դիւրալուր զխորհուրդս աստուծոյ առնելով. (Նար. երգ.։)
Յեղաշրջեցին զնոյն ի դիւրալուր եւ յախորժակս լսողաց. (Լմբ. պտրգ.։)
Զդիւրալուրն եւ զառանց խոր բառիցն յարգեն։ Դիւրալուրք եւ համառօտք։ Պարզ են բանիւ, եւ դիւրալուր լսելեաց. (Սարգ.։)
easily deceived, that can be taken, dupe.
Դիւրախաբ աչք, կամ տեսութիւն, բնութիւն մարդոյս. (Իգն.։ Սարգ. յկ. ՟Դ. եւ ՟Է։)
Ցանկութիւնք դիւրախաբք. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)
refrangible;
fragile, frail.
Արժան է աստ իմանալ զդիւրախորտակ կամս եւ զգնացս նոցա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 42։)
easily consumed.
Դիւրածախ կենցաղ. (Մագ. ՟Հ՟Ա։)
Դու եղէգն, եւ մեք հուր դիւրածախ. (Արծր. ՟Գ. 9։)
Ազատականութիւն է առաքինութիւն անձինն՝ դիւրածախ ի գեղեցկագոյնսն. (Արիստ. առաք.։)
ԴԻՒՐԱԾԱԽ. ὁλιγοδάπανος exigui vel tenuis sumtus Որ ինչ լինի դիւրին եւ դոյզն ծախիւք. դիւրագին. անշուք.
Եցոյց յամենայնի զանարգն եւ զդիւրածախն (վիճակ կենաց). (Բրս. հց.։)
to bear or produce easily.
cf. Դիւրածին.
Թեթեւ է բան եւ դիւրածնունդ. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)