Definitions containing the research եղկ : 301 results

Ռակայ, ից

s.

raca, fool, dolt, blockhead, madcap.

· Calfa

NBHL (1)

ῤακά raca, fatuna. Բառ եբր. ռագ. արաբ. ռագը. (յորմէ ռայէ, ստրուկ). Մեղկ. թոյլ. տկար տխմար. յիմար.


Պարուրեմ, եցի

va.

surround;
to envelop, to cover, to conceal, to enclose, to shut up;
— or ի բաց —, to strike out, to eliminate, to take away, to retrench, to trim round.

· Calfa

NBHL (1)

Պատառեաց զպարուրեալ թակարդն։ Որ ժպրհի անարգել զծնօղս, նախատի, եւ պատկառանօք պարուրի ... Մեղկեալն ախտաւոր ցանկութեամբ՝ պարուրէ թաքուցանէ ի քննողաց զամօթ ի գործսն։ Որք եղիցին յայնժամ պարուրեալ ի թաքստեան. (Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. առակ. եւ յայտ։)


Սաւան, աց

s.

sheet.

· Calfa

NBHL (1)

Զեղկ ջուրն ի վերայ մարմնոյ չափէ, եւ ապա սաւանով ծածկէ. (Մխ. բժիշկ.։)


Պինդ, պնդոյ, պնդոց

adj. adv.

firm, steady;
hard, solid, strong, fast, compact, close, stiff;
constant, immovable, steadfast, firm, infrangible, unshaken;
— պնդով, strongly, steadily;
— կալ, to hold fast, to preserve, to persist;
— ունել, to hold firmly to, to retain.

· Calfa

NBHL (1)

Զյոյժ պինդ մեղկ առնէ. (Իսիւք.։)


Պղծաբան, ից

adj.

turpiloquent, foulmouthed, nasty, ribald, filthy, obscene, blaspheming, cursing.

· Calfa

NBHL (1)

Զխեղկատակութիւնս. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 8։)


Պոռնկեմ, եցի

va.

cf. Պոռնկեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՈՌՆԿԵՄ ՊՈՌՆԿԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑκπορνεύω . Տալ պոռնկիլ. եւ լայնաբար՝ Իդացուցանել. մեղկել.


Պոռնկեցուցանեմ, ուցի

va. fig.

to cause to commit fornication, to prostitute, to abandon to prostitution;
to induce to idolatry, to idolize.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՈՌՆԿԵՄ ՊՈՌՆԿԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑκπορνεύω . Տալ պոռնկիլ. եւ լայնաբար՝ Իդացուցանել. մեղկել.


Պրկեմ, եցի

va.

to bind, to strain, to tighten, to tie tight, to pinion;
to stretch, to lengthen out;
cf. Յօն.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկինս ձգեաց իբրեւ խորան, եւ պրկաց զնոսա իբրեւ զփեղկս. (Ճ. ՟Գ.։)


Սրահ, ից

s.

drawing-room, hall, saloon;
curtain;
church-porch, portico, court;
corridor.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՐԱՀ. αὑλαία aulaeum, cortina. Սրահակ. փեղկ կամ առագաստ սրահից.


Սրտապինդ

adj.

re-animated, encouraged;
courageous, intrepid.

· Calfa

NBHL (1)

Պինդ կամ պնդեալ սրտիւ. քաջասիրտ. արի. արիական. անվեհեր. ժիր. անմեղկելի.


Վաճառակուր

adj.

selling or sold wretchedly;
— առնել, to sell;
— լինել, to be sold.

· Calfa

NBHL (1)

Վաճառակուրս անգին գանձին՝ վասըն յագման որովայնին (որպէս զեսաւ)։ Վաճառակուր գոլ եղկելին՝ կորոյս ըզշահն ընդ վաճառին (յուդա). (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. խոստով.։)


Վայ, ի, ոյ, ից, ոց

s.

woe, cry of pain or grief, lament, wail, moans;
disaster, calamity, misfortune;
— զ—իւ աղաղակել or ճիչել, to cry bitterly, to wail, to lament aloud, to deplore, to complain;
— կարդալ անձին, to create misfortunes for oneself;
արդարեւ —ի են արժանի, they are truly unhappy.

· Calfa

NBHL (2)

Վայ եւ եղուկ զայնոսիկ վարկանի. իմա՛, վայի արժանի, եղկելի. (Յճխ. ՟Ժ՟Է։)

οὑαί vae Վա՛յն, կամ ձայն աշխարանաց. եղկութիւն, թշուառութիւն. աղէաք. ճիչ. ողբ. սէքիլլիք, պէլա, վայնասուն. եւ սէքիլ.


Վայ

int.

woe ! alas ! oh ! ah !
— քեզ, woe to you!
— ինձ, — զիս, — զինեւ, woe is me ! how unhappy I am !
— — քաղաքդ մեծ ! woe ! woe to the great city !.

· Calfa

NBHL (2)

Վայ եւ եղուկ զայնոսիկ վարկանի. իմա՛, վայի արժանի, եղկելի. (Յճխ. ՟Ժ՟Է։)

οὑαί vae Վա՛յն, կամ ձայն աշխարանաց. եղկութիւն, թշուառութիւն. աղէաք. ճիչ. ողբ. սէքիլլիք, պէլա, վայնասուն. եւ սէքիլ.


Վայեմ, եցի

vn. va.

to whine, to cry out, to deplore, to lament aloud;
to utter woes, to menace with woe.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՅԵՄ. ն. Վա՛յ տալ. եղկելի համարել. (հակառակն երանելոյ)


Վատաշնորհ

cf. Ապաշնորհ.

· Calfa

NBHL (1)

Վա՛յ քեզ եղկելի եւ վատաշնորհ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե։)


Վարակումն, ման

s.

entanglement, embarrassment, labyrinth, puzzle, scrape;
infection, contagion.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղաց վարակմամբ կապեալ կան եղկելիքն. (Գր. հր.։)


Շնչաբերիմ, եցայ

vn.

to begin to breathe, to fetch breath, to respire;
to become animated.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչ ի խ օրն. եւ ապա շնչաբերի եւ հոգեւորի մանուկն։ Ի քառասուն օրն շնչաբերի մանուկն եւ կենդանանայ. էգ մանուկն յետ եղկուց քառասնից յութսունն շնչաբերեալ կենդանանայ. (Վրդն. աւետար.։ Կանոն.։)


Դեռ, — եւս

adv.

still, yet, to this hour;
newly, recently.

· Calfa

NBHL (1)

Այն ինչ դեռ տէգ մուրուացն բուսանէր։ Ահա դեռ թուլացեալ մեղկի. (Փարպ.։)


Խեղդեմ, եցի

va.

to strangle, to suffocate, to stifle;
to wring, to twist (the neck);
to vex, to torment, to doviolence to.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ինչ խստութեամբ խեղդել, եւ ոչ համակ թուլութեամբ մեղկել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Ա։)


Խենեշանամ, ացայ

vn.

to live in effeminaoy, to plunge into voluptuousness and debauchery, to revel, to feast, to be immodest, dissolute, debauched.

· Calfa

NBHL (1)

θρύπτω inepte facio τρυφάω in deliciis vivo μαλακίζομαι mollesco, effeminor. Խենեշաբար վարիլ. թուլամորթ գտանիլ. մեղկանալ (յն. մալագի՛զօմէ). գրգիլ. փափկանալ. ցոփանալ. զեղխիլ. շըլըխտի՝ թոյլ կեանք ունենալ.


Խենեշութիւն, ութեան

s.

voluptuous and effeminate life, lasciviousness, debauchery, wantonness, dissoluteness.

· Calfa

NBHL (1)

μαλακία mollitia. Խենէշն գոլ, եւ խենեշանալն. Մեղկութիւն. թուլամրթութիւն, փափկասիրութիւն. ցոփութիւն. զեղխութիւն. եւ Վատասրտութիւն. թուլութիւն, շըլըխտիութիւն.


Խիթամ, ացայ

vn.

to doubt, to suspect, to disbelieve, to distrust;
to look at with an evil eye.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանք եղկեսցեն զիս, եւ թռչնոց ազգք խիթասցեն (կամ խթասցեն) ընդ իս. (Մամիկ.։)


Խլիչ, չի, չաց

s.

rooter out, weeder out, extirpator.

· Calfa

NBHL (1)

Խլիչ ագահութեան, կամ վնասուց, կորստեան, կամ ծոյլ եւ մեղկ խորհրդոց. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Բ։ Ի գիրս խոսր.։)


Ծուլանամ, ացայ

vn.

to idle, to be lazy, slothful or idle, to live in idleness.

· Calfa

NBHL (1)

ԾՈՒԼԱՆԱՄ որ եւ ԾՈՒԼԱՄ, ԾՈՒՂԱՄ. ὁκνείω, ῤᾳθυμέω , μέλλω, ἁμελέω piger, deses sum;
desideo, remisso sum animo, cunctor, negligo. Ծոյլ գտանիլ. հեղգալ. պղերգանալ. յուլանալ. դանդաղիլ. թուլանալ. մեղկիլ. ծուլնալ, թուլնալ.


Ընչապտուկ

adj.

grimacing (as a monkey).

· Calfa

NBHL (1)

Մակդիր կապկի, որոյ ունչք պտուտկին իբր խեղկատակութեամբ, կամ է իբր պտկեալ քթով.


Զգայռ, ռօք

s.

belch, eructation, rising (of the stomach).

· Calfa

NBHL (1)

Ինչք յորժամ ի փափկութիւնս ծախիցին, ի մեղկութիւն մարմնոյ լինին, ի զգայռ, եւ ի փուք. (Բրսղ. մրկ.։)


Կակղանամ, ացայ

vn. fig.

to grow soft, to become tender;
to soften, to relent, to be appeased, to become more tractable;
to become effeminate.

· Calfa

NBHL (1)

ἀπαλόνωμαι, μαλακίζομαι, συλλύομαι tener fio, emollior, concilior. Կակուղ եւ փափուկ լինել. ի կակղութիւն փոխիլ. մեղմանալ, զիջանիլ. եւ Մեղկանալ. կակղնալ.


Կակղացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to soften, to mollify, to make tender, supple or pliant, to macerate, to steep;
to soften, to enervate, to move, to affect.

· Calfa

NBHL (1)

μαλακίζω, μαλάσσω, ἁπολύω mollio, emollio, flecto ὀμαλίζω laevigo. որ եւ ԿԱԿՂԵԼ. Կակուղ եւ փափուկ առնել. փափկացուցանել. դիւրել. եւ Մեղմել. ընդելացուցանել. եւ Մեղկել. թուլացուցանել. կակըղցընել, թուլցնել.


Կակղութիւն, ութեան

s.

softness, tenderness, delicacy;
flessibility, pliability;
mildness;
effeminacy.

· Calfa

NBHL (1)

μαλακότης, ἀπαλότης mollities, temeritudo τρυφή deliciae եւ այլն. Կակուղ եւ փափուկն գոլ. փափկութիւն. մեղմութիւն. մեղկութիւն. թուլութիւն.


Կակուղ, կղոց

adj. fig.

soft, tender, delicate;
supple, flexible, pliant;
sweet, mellow;
mild, soft, gentle, meek, affable;
— մետաղ, soft metal.

· Calfa

NBHL (1)

ἀπαλός, μαλακός tener, mollis, blandus. Փափուկ. քնքուշ. մատաղ. եւ Մեղմ. ամոք. թոյլ. մեղկ.


Խտպտանք, նաց

s.

softness, effeminacy;
deceit, insidious caresses, dalliance.

· Calfa

NBHL (1)

βλακεία mollities. եւ ἁπάτη error, fraus. որպէս Հտպտանք. մեղկութիւն. եւ Պատրանք.


Ցոփագնացք

s.

dissolute life, disorderly conduct;
— կեաց, cf. Ցոփագանաց.

· Calfa

NBHL (1)

Միտք մոլորեալք (կամ մեղկեալք) ցոփագնացութեամբ։ Ի ցոփագնացս ինչ ցանկութեամբ յափրացեալք. (Մանդ. ՟Ժ՟Է. ՟Ի՟Ա։)


Ցոփագնացութիւն, ութեան

s.

cf. Ցոփագնք.

· Calfa

NBHL (1)

Միտք մոլորեալք (կամ մեղկեալք) ցոփագնացութեամբ։ Ի ցոփագնացս ինչ ցանկութեամբ յափրացեալք. (Մանդ. ՟Ժ՟Է. ՟Ի՟Ա։)


Ցոփոգի

adj.

effeminate.

· Calfa

NBHL (1)

Ցոփոգի մեղկութեամբն իգանան։ Ամենայն ցոփոգեացն եւ աղալեզուացն չեւ խօսք ի սրտին՝ երդումն ի լեզուն կալ պատրաստ։ Ցոփագեացն եւ աղալեզուացն, թէպէտեւ բիւր անգամ երդնուն, ոչ ոք հաւատայ. (Մանդ. ՟Դ. ՟Ժ՟Ե։)


Փաղաքշանք, նաց

s.

endearments, caresses, wheedling, coaxing;
flattery, adulation, palaver.

· Calfa

NBHL (2)

Այլք ընչիւք պատրեալք լինէին, եւ կէսք փաղաքշանօք մարմնական սիրոյ։ Ոչ ընդ փաղաքշանս ուրուք մեղկէր առ գովութեամբ. (Վրք. ածաբ.։)

Եւ ո՛չ ի փաղաքշանացն մեղկէր։ Փաղաքշանօք ասէին ցնա, ռա՛բբի. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)


Փաղաքշոտ, աց

adj.

fawning;
seductive.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգ իգաց փաղաքշոտ է, եւ մեղկ. (Վրդն. ծն.։)


Փուք, փքոց

s. fig.

breath, wind;
intestinal gas, fart, wind, flatulency, windiness;
swelling, puffiness;
turgidness, bombast;
— հպարտութեան, gust or fit of pride;
անձայն —, noiseless fart, fizzle, foist;
—ս արձակել, հանել —ս, to fart, to let a fart, to break wind;
(անձայն) to fizzle, to foist;
— արձակող, farter;
fizzler, foister.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մեղկութիւն մարմնոյ լինին, ի զգայռ, եւ ի փուք, եւ յաղբոյ յաճախութիւն. (Բրսղ. մրկ.։)


Քակտեմ, եցի

va.

totally, to decompose, to destroy;
to dissolve;
to divide, to separate;
քակտիմ — ի փառաց, to lose one's renown.

· Calfa

NBHL (1)

Զսեղանս քո քակտեցին։ Քակտեսցէ կորուստ զտուն նորա իսպառ։ Եթէ ի մարդկանէ իցէ խորհուրդդ այդ կամ գործդ, քակտեսցի. ապա թէ յԱստուծոյ է, ոչ կարէք քակտել զդոսա։ Քաղաքք քո քակտեսցին առ ի չգոյէ բնակչաց ի նոսա։ Ոչ մնասցէ այդր քար ի քարի վերայ՝ որ ոչ քակտեսցի։ Քակտեցան փեղկք խորանի իմոյ։ Երկրաւոր տաճար շինուածոյս մերոյ քակտեսցի. եւ այլն։


Քաղաքավարեմ, եցի

vn.

cf. Քաղաքավարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բարւոք քաղաքավարեաց ըստ հաճոյից կամցն Աստուծոյ։ Անմեղկելի վարուք քաղաքավարէր։ Ճգնազգեաց առաքինութեամբ քաղաքավարեցին. (Վրք. հց.։ Շ. բարձր.։)


Քաղաքավարիմ, եցայ

vn.

to behave well, to conduct oneself honestly;
to rule with wisdom.

· Calfa

NBHL (1)

Բարւոք քաղաքավարեաց ըստ հաճոյից կամցն Աստուծոյ։ Անմեղկելի վարուք քաղաքավարէր։ Ճգնազգեաց առաքինութեամբ քաղաքավարեցին. (Վրք. հց.։ Շ. բարձր.։)


Քայքայութիւն, ութեան

s.

cf. Քայքայումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զքայքայումն աւերածոյ ցրմանն առեալ տանէին։ Քայքաղումն յիշխանութենէն։ Ոգւոյ մեղկութիւն, մտաց քայքայումն։ Միութիւն խոստովանիմ, եւ ոչ քայքայումն ինչ, կամ լուծումն այսի նութեան յայն. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Բ. 46։ Մանդ. ՟Ժ՟Է. Յհ. իմ. երեւ.։)


Քայքայումն, ման

s.

dissolution, destruction, division, separation;
looseness;
— մտաց, dissipation.

· Calfa

NBHL (1)

Զքայքայումն աւերածոյ ցրմանն առեալ տանէին։ Քայքաղումն յիշխանութենէն։ Ոգւոյ մեղկութիւն, մտաց քայքայումն։ Միութիւն խոստովանիմ, եւ ոչ քայքայումն ինչ, կամ լուծումն այսի նութեան յայն. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Բ. 46։ Մանդ. ՟Ժ՟Է. Յհ. իմ. երեւ.։)


Վաւեր

cf. Վաւերական.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յիշատակ վաւերական յոքնաթշուառ եւ թարմատար անձինս եղկելւոյ. (Սարգ. յիշատ.։)


Վաւերական, ի, աց

adj. s.

authentic, valid, legitimate;
—, —ն, seal, signet, ring;
— մատանի, signet-ring;
— արքունի, great seal.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յիշատակ վաւերական յոքնաթշուառ եւ թարմատար անձինս եղկելւոյ. (Սարգ. յիշատ.։)


Փափկացուցանեմ, ուցի

va.

to soften, to render tender;
to take the greatest care of, to pet, to render delicate, soft;
— զծոմական աւուրս, to banquet on fast days.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπαλύω, ἁπαλύνω mollio, mollem reddo. Տալ փափկանալ. գրգել. մեղկացուցանել. եւ Կակղացուցանել. փափկացնել, փափուկ պահել.


Փափկութիւն, ութեան

s.

delicacy, tenderness;
effeminacy, daintiness, delight, pleasure, voluptuousness;
— խղճի, scrupulousness of conscience, scrupulosity;
— իմաստից, niceties or delicacies of thoughts;
— սրտի, ախորժակի, delicacy of heart, — of taste;
— կերակրոց, luxurious feeding, delicacies, dainty meats, good living;
արօտք փափկութեան, pleasant pastures;
պարտէզ փափկութեան, garden of delights;
օր փափկութեան, holiday;
ի հանդերձս փափկութեան զարդարեալ, tastefully, daintily clothed or dressed;
ընկղմիլ ի —ս, to revel in voluptuousness;
cf. Հատանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԱՓԿՈՒԹԻՒՆ. τρυφερότης, ἀπαλότης mollities, teneritudo. Փափուկն գոլ. մեղկութիւն. կակղութիւն. մատաղութիւն. լաւութիւն. ազնուութիւն.


Փափուկ, փկի

adj. adv.

delicate, soft, dainty, voluptuous;
delicious, tender, nice, exquisite;
charming, gentle, graceful;
holy, sacred;
—ս, delicately, tenderly, gently;
— ախորժակ, fine taste;
— խիղճ, tender or scrupulous conscience.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Գիրգ. քնքուշ. վայելչագեղ. փափկասուն. մեղկ. փափուկ մեծցած, նազիք.


Փեռեկեմ, եցի

va.

to cleave, to rend, to tear, to divide, to open, to break, to burst.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԵՌԵԿԵՄ. διασπάω discerpo. գրի եւ ՊԵՌԵՔԵԼ, յորմէ եւ Երկպառակել. պ. պիւրիյտէն, պիւրրիտէն. թ. փարլաչամագ, պառալամագ Երկփեղկել. պատառել. հատանել. ճեղքել. բաժանել ի մասունս. մեկնել. բանալ. բաշխել.


Փոխանորդ, աց

s.

substitute, representative;
vicegerent, vicar;
successor;
compensation, equivalent;
— արքայի, vice-roy;
— պատրիարքի, patriarch's vicar general;
— բանալեաց, duplicate key;
false key.

· Calfa

NBHL (1)

Որդիք դաւթի առաջինք՝փոխանորդք արքայի։ Սպան զեղկեան զփոխանորդ որքային։ Էր նոցա վերակացու քովքենիաս ղեւտացի, եւ սէմէի եղբայր նորա փոխանորդ նորին. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Ը. 17։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 7։ ՟Լ՟Ա. 12։)


Տարրանամ, ացայ

vn.

to be compounded of elements, to be reduced to elements, to be produced, formed, to exist, to be;
to incorporate, to adhere, to be united, attached;
to be inculcated, impressed or imprinted;
բանիւ տարրացեալ մարմինք, created beings furnished with reasoning faculties;
սողոմոն տարրանայր ի խորս էակաց, Solomon penetrated the secrets of nature;
յերկիւղի նորա տարրասցուք, let us keep his fear in our hearts;
տարրացեալ են ի սիրտ իմ, they have penetrated to my inmost soul;
տարրացաւ խաւարն ի վերայ երկրի, darkness covered the face of the earth;
տարրացեալ առ աստուած սիրով, bound to God by love.

· Calfa

NBHL (1)

Տարրանալ ի հանդէս բարեպաշտութեան։ Յամենայն վարս բարեգործութեան տարրանայր։ Տարրացելոցն առ աստուած սիրով։ Ըստ նորին սրբութեան տարրանամք, հաղորդեալք իրերաց, եւ միացեալք ի քրիստոս։ Յեղկեղի նորա տարրասցուք. (Սոկր.։ Ճ. ՟Ա.։ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։ Տօնակ.։)