expugnable, that can be easily taken.
· Calfa
ԴԻՒՐԱՌ եւ ԴԻՒՐԱՌԻԿ. Դիւրին յառնուլ. իբր ախորժելի, կամ զբռամբ ածելի.
Յորժամ մեղաց դառըն պատառ, մեզ երեւի քաղցր եւ դիւրառ. (Շ. այբուբ. ՟Բ։)
cf. Դիւրառ.
· Calfa
ԴԻՒՐԱՌ եւ ԴԻՒՐԱՌԻԿ. Դիւրին յառնուլ. իբր ախորժելի, կամ զբռամբ ածելի.
Յորժամ մեղաց դառըն պատառ, մեզ երեւի քաղցր եւ դիւրառ. (Շ. այբուբ. ՟Բ։)
slippery;
fragile, weak.
· Calfa
Մեք տկարք, եւ դիւրասաղապ բնութիւնս. (Ի գիրս խոսր.։)
Դիւրասայթաք բնութիւն. (Սկեւռ. աղ.։)
cf. Դիւրասաղապ.
· Calfa
Մեք տկարք, եւ դիւրասաղապ բնութիւնս. (Ի գիրս խոսր.։)
Դիւրասայթաք բնութիւն. (Սկեւռ. աղ.։)
easy to miss or mistake.
· Calfa
Անօթ դիւրայրելի եւ դիւրաբեկ նշանակ է դիւրասխալիցն. (Վրդն. ղեւտ.։ Մխ. ապար.։)
delicate, sinsible.
· Calfa
Դիւրավնաս է բնութիւնս ի մեղս։ Արտաքին եւ դիւրավնասելի ... ներքին եւ հաստատուն. (Սարգ. յկ. ՟Ը. եւ ՟Դ։)
very vile, very despicable.
· Calfa
ԴԻՒՐԱՐՀԱՄԱՐՀ ԴԻՒՐԱՐՀԱՄԱՐՀԵԼԻ. Դիւրաւ արհամարհելի, անգոսնելի. որ ասի եւ ԴԻՒՐԱԽՈՇՏԱՆԳ.
Կարի յոյժ փոքր, եւ դիւրարհամարհ լինի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 43։)
to facilitate;
to lighten, to relieve;
to give repose;
to soften, to alleviate.
· Calfa
ἑξευμαρίζω facile reddo Դիւրին եւ հեշտին կացուցանել. հեշտալի առնել. մեղմել. դիւրել. դիւրութիւն տալ. սփոփել. թեթեւացուցանել. քաղցրացուցանել.
Դիւրացուցանել ումեք զդժուարինս, կամ զկարիս, զկեանս, զմիտսն ի չարչարանաց. զբազումս ի կապանաց. զայրին ողորմելի. զվիրաւոր եւ զկարօտ մարմինն. զմեղադրութեանն սաստ, ի սիրտս զսնոտի խոստմունս. (Ճ. ՟Բ.։ Պիտ.։ Նիւս. կազմ.։ Վրք. հց. ՟Բ։ Ճ. ՟Ա.։ Մաշկ.։ Լմբ. առակ.։ Ոսկ. ՟բ. կոր.։ Յհ. կթ.։)
easily, with facility, at pleasure;
pliantly;
currently.
· Calfa
εὑχερῶς, ῤᾳδίως faciliter, facile (Ի բառէս դիւր). որ եւ ԴԻՒՐՈՎ. ԴԻՒՐԵԱՒ. ԴԻՒՐԱԲԱՐ. ԴԻՒՐԱՊԷՍ. Հեշտեաւ. առանց դժուարութեան. անաշխատ. եւ Յօժարութեամբ. մտադիւր. անխտիր. համարձակ.
Դիւրաւ երեւի սիրողաց իւրոց. (Իմ. ՟Զ. 13։)
Դիւրաւ հասանելին ամենայն՝ դիւրաւ արհամարհելի։ Ոչխար դրոշմեալ ոչ դիւրաւ դաւաճանի. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. մկրտ.։)
Զայսոսիկ լութեալ՝ եւ այլքն դիւրաւ իմասցին. (Աթ. ՟Ա։)
Դիւրաւ ձգին, եւ դիւրաւ ածեալ լինին առ ի յառաքինութիւն միտք կուսին. (Փիլ. քհ. ՟Թ։)
Որ զիւր պակասամտութիւնն եւ զդառնամաղձութիւնն իմանայ, դիւրաւ ներէ ընկերին. (Կլիմաք.։)
ԴԻՒՐԱՒ ա. իբր Դիւրին. եւ Լաւ.
Աղօթիւք քո արդ եւս դիւրաւ եմ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)
easy, commodious.
· Calfa
Դիւր. դիւրին. եւ Հեշտեաւ.
Անդորր դիւրաւոր։ Դիւրաւորս ընթացո՛ ի յաւարտումն լրման. (Նար. ՟Զ. եւ ՟Ձ՟Ե։)
friable, easy to reduce to powder.
· Calfa
Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)
that changes easily, changeable, mutable, variable, versatile.
· Calfa
Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)
Քունք թեթեւք եւ դիւրափոփոխք. (Բրս. թղթ.։)
Առաջին (խորան) էր իբրեւ զտաղաւար դիւրափոփոխ. (Ոսկ. գծ.։)
Բարք դիւրափոփոխ եւ անհաւատագոյն. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
Դիւրափոփոխ եւ սնոտի իբրեւ զերազ. (Շ. մտթ.։)
Հեստեալք եւ դիւրափոփոխք. (Յհ. կթ.։)
Զի մի՛ այլոց դիւրափոփոխից եւ ծուլացելոց կորստեան առիթ լինիցին. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Դիւրափոփոխ.
· Calfa
Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)
Քունք թեթեւք եւ դիւրափոփոխք. (Բրս. թղթ.։)
Առաջին (խորան) էր իբրեւ զտաղաւար դիւրափոփոխ. (Ոսկ. գծ.։)
Բարք դիւրափոփոխ եւ անհաւատագոյն. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
Դիւրափոփոխ եւ սնոտի իբրեւ զերազ. (Շ. մտթ.։)
Հեստեալք եւ դիւրափոփոխք. (Յհ. կթ.։)
Զի մի՛ այլոց դիւրափոփոխից եւ ծուլացելոց կորստեան առիթ լինիցին. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Դիւրափոփոխ.
· Calfa
Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)
Քունք թեթեւք եւ դիւրափոփոխք. (Բրս. թղթ.։)
Առաջին (խորան) էր իբրեւ զտաղաւար դիւրափոփոխ. (Ոսկ. գծ.։)
Բարք դիւրափոփոխ եւ անհաւատագոյն. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
Դիւրափոփոխ եւ սնոտի իբրեւ զերազ. (Շ. մտթ.։)
Հեստեալք եւ դիւրափոփոխք. (Յհ. կթ.։)
Զի մի՛ այլոց դիւրափոփոխից եւ ծուլացելոց կորստեան առիթ լինիցին. (Ճ. ՟Ա.։)
very dissoluble.
· Calfa
Մոխիր ասաց, զի զդիւրաքակն անձն երեւեցուցանել մարթասցէ. (Կոչ. ՟Զ։)
easy, commodious;
that walks easily;
currently.
· Calfa
Որպէս սակաւ ինչ եւ զնուրբ միջոց՝ դիւրաքայլ համարեցաւ. (Ճ. ՟Գ.։)
cf. Դիւրաւ.
· Calfa
cf. Դիւրաւ, եւ հեշտեաւ։ (Փիլ. լին. ՟Դ. 24։ Ագաթ.։ Փարպ.։ Խոսր. պտրգ.։)
easily cancelled or soon effaced.
· Calfa
Եւ որ եւս է նուազական առակեալն սարդն .. եւ ոստայն նորա դիւրեղծ. (Համամ առակ.։)
to facilitate, to make easy;
to accommodate;
to allay, to solace, to relax, to soften;
to unravel;
to level;
to defer;
to untie;
to abate.
· Calfa
Դիւրեաց զերկիրն արքունական. (որ ասի եւ ԴԻՒՐԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Ճ. ՟Բ.։)
ներգործական բայ չէզոքական բայ ἁγαθοποιέω, εὑεργετέω, εὑλογέω prosum, benignus sum Դիւրութիւն առնել. անդորրութիւն տալ. հանգուցանել. եւ Դիւրացուցանել. բարեգործել, օգտել.
ԴԻՒՐԵԼ. որպէս Հարթել. դուրել։ Վստկ. ՟հա. ՟հզ։ Ըստ իմիք եւ այն.
Դիւրեալ եւ պատրաստեալ են ճանապարհք աստուածապաշտաց. (Ես. ՟Ի՟Զ. 7։ (յն. լոկ՝ պատրաստեալ)։)
tolerable, supportable.
· Calfa
Դժուարակիրս եւ ծանունս զդիւրըմբերսն եւ թեթեւագոյնս ստեղծանելով յանձանց. (Սարկ.։)
easy to take;
easy to understand.
· Calfa
εὑάλωτος captu facilis Զոր դիւրին է ըմբռնել, զբռամբ ածել, որսալ, ստանալ, եւ պատրել.
Անդրոշմն (ոչխար) գողոց դիւրըմբռնելի է։ Եւ ոչ զմանկամարդսն՝ յաղագս դիւրըմբռնելի հասակին. (Ածաբ. մկրտ. եւ Ածաբ. յայտն.։)
Մի՛ հարեւանցի ինչ իրս վարկանիս, կամ դիւրըմբռնելի. այսինքն դիւրասաց. (Լմբ. սղ. ՟Ճ՟Ժ՟Ը։)
susceptible, sensible, easy to understand, acceptable.
· Calfa
Մոմ դիւրընկալ (կնքոյ)։ Դիւրընկալ լսելիք։ Դիւրընկալ եղեն բանին։ Յամլութենէ մտաց առ դիւրընկալ փոփոխելով։ Այնու զնոսա դիւրընկալս առնիցէ։ Օդ դիւրընկալ բնութեամբն, եւ զամենեսեան պարունակելովն. (Բրս. հց.։ Դիոն.։ Շ. բարձր.։ Փիլ.։ Նանայ.։ Ի գիրս խոսր.։)
Զի եւ՛ս դիւրընկալ լսողացն լինիցի. (Կիւրղ. ղկ.։)
easy, light, gentle, commodious;
flat.
· Calfa
ἑχερής, ῤᾴδιος, εὕκολος, κοῦφος facilis, levis եւ այլն. Ուր գոյ դիւրութիւն, կամ չիք դժուարութիւն. դիւր. անաշխատ. անարգել. անխափան. հեշտ. հեշտին. թեթեւ.
Մի՛ դիւրին ինչ ջան համարիջիք։ Բանք քո բարի են եւ դիւրինք։ Էր դիւրին նոցա արգելուլ զնոսա։ Զի՞նչ դիւրին է, ասե՞լ .. թէ ասել ... Դիւրին է մալխոյ. եւ այլն։
Լաւ իցէ այս, այսինքն թեթեւ եւ դիւրին. (Եփր. ՟ա. կոր.։)
Նախ յառաջնոցն եւ դիւրնոցն սկիզբն արասցուք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1։)
ԴԻՒՐԻՆ. Հեշտալի. դիւր. դիւրիչ. եւ Ընտել.
Որք զցանկութիւն եւ զդիւրինս մարմնոյ իբրեւ զբարեպաշտութիւն համարէին. (Շ. յուդ. ՟Թ։)
Ոչ առնել պահանջէ զփոքրն եւ զդիւրինն մարմնոյ. (Մխ. երեմ.։)
յորմէ եւ (Տօնակ.)
ԴԻՒՐԻՆ. Հարթ. ողորկ. որ եւ ԴԻՒՐ. դուր, դուրան
facility, means;
ease, comfort, convenience, well-being, leisure, utterance, liberty;
alleviation, relief.
· Calfa
εὑχέρια, εὑκόλια facilitas եւ այլն. Դիւրին գոլն.
Վասն դիւրութեանն (ա տառի ի հնչման). զօրէն մոմոյ ձեւանալով ի բազում իրս. (Փիլ. լին. ՟Գ. 43։)
Ետես փարաւոն, թէ եղեւ դիւրութիւն։ Եթէ զանձն դիւրութեան տացես. (Ել. ՟Ը. 15։ Առակ. ՟Լ. 32։)
Զշունչն եւ զըմպելին ընդունելով՝ հովացուցանէ, եւ շնչաբերութիւն եւ դիւրութիւն ի տապումն առտուիցէ. (Պղատ. տիմ.։)
Հեշտականութիւն եւ դիւրութիւն։ Անիղձք իցեն առ դիւրութիւնսն։ Ըստ կամս դիւրութեան անձանց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։ Արիստ. առաք.։ Ագաթ.։)
Հնարք եւ դադարք դիւրութեան եւ անդորրութեան. (Նար. խ.։)
Ըմբերանել զոմանց զդիւրութիւնն եւ զյանդգնութիւն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա.) իմա՛ որպէս յն. դիւրաձեռնութիւն։
cf. Դիցաբանութիւն.
· Calfa
որ եւ Դիցաբանութիւն. Բան ի վերայ դից. չաստուածաբանութիւն հեթանոսաց.
hero
· Calfa
ἤρως heros, ἠμίθεος semideus Դի՛ցազն համարեալ, իբր յազգէ չաստուածոց կամ քաջաց. կիսաստուած՝ որպէս անմահ եւ սրբազան ըստ հեթանոսաց. եւ Կարի ազնիւ եւ առաքինի.
Սկայիցն եւ դիւցազանց։ Հնազանդել դիւցազինն. (Խոր. ՟Ա. 1. եւ 9։)
Դից իմն, եւ այլոց ոմանց դիւցազանց առասպելս տողեն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Ի զարմէ դիւցազանց. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)
Պատէր ազնուագոյնս զքաղաքն պարսպօք եւ զդրունսն զարդարէր դիւցազունս. (Եւս. քր. ՟Ա.) իմա՛ դիւցազնաբար. յն. սրբազանավայելչաբար.
heroically
· Calfa
ἠρωϊκῶς heroice, fortiter, generose Իբրեւ դիւցազն. արիաբար. առաքինաբար.
heroic;
epic.
· Calfa
ἠρωϊκός heroicus Սեպհական դիւցազանց. եւ Քաջ. առաքինի.
Դիւցազնականն աղեքսանդրոս, ատեան, եւ այլն. (Պիտ.։)
that is become a hero, heroic.
· Calfa
Գեղաւորքն ըստ ժամանակին (երեւէին) առ հասարակ դիւցազնացեալք. (Խոր. ՟Ա. 23։)
cf. Դիւցազնային.
· Calfa
Գեղաւորքն ըստ ժամանակին (երեւէին) առ հասարակ դիւցազնացեալք. (Խոր. ՟Ա. 23։)
cf. Դիւցազնային.
· Calfa
Գեղաւորքն ըստ ժամանակին (երեւէին) առ հասարակ դիւցազնացեալք. (Խոր. ՟Ա. 23։)
deified, placed in the number of heroes or gods;
heroic.
· Calfa
Ի մեր դիւցախառն պարթեւաց, եւ ի քաջ նախնեաց. (Ագաթ.։)
cf. Դիցապաշտ.
· Calfa
Կամին դիւցապաշտ կախարդութեամբ զարհուրեցուցանել զիս իբրեւ զայլս. (Կաղանկտ.։)
s. pl. divinity, false god;
idol;
կարգել ընդ դիս, to deify, to place in the number of gods;
գաշտային —, the rural gods.
· Calfa
Որպէս թէ դիոսք, կամ դեւք, կամ դիակունք. այսինքն Կուռք. սուտ աստուածք. չաստուածք երկրորդականք առ հելլենս. θεοί dii, δαιμόνες daemones (ըստ եբր. էլօհիմ, որ է աստուած, աստուածք, դիք).
Դից զոհել, կամ ծառայել։ Պաշտել զդիս։ Դնել ուխտ ընդ դիս։ Անուանք դից նոցա մի՛ անուանեսցի ի միջի ձերում.եւ այլն։
Տաճարս առ վաճառարանն սրբազանել աստուածոցն իսկ, եւ հետեւողացն աստուծոյցն՝ դիցն. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)
Մարտակիցք մեր աստուածք՝ համանգամայն եւ դիք. եւ մեք իսկ ստացուածք աստուածոց եւ դից. (անդ. ՟Ժ։)
Զդիս դիակունս։ Դից դիականց. (Մծբ.։ եւ Եփր.։)
ԴԻՔ. իբր եզական. Չաստուած ոմն, կամ դեւ. ոգի. θεός, δαίμων տէվ.
to discontinue, to cease.
· Calfa
ԴԼԱՄ կամ ԴՂԱՄ. Դուլ եւ դադար առնուլ. հանդարտիլ. դադար կենալ, դադրիլ.
Ամենեւին ոչ տային դլալ (կամ դղալ), եւ դադարել նոցա. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 2։)
Հա՛պա մի՛ դլար, եւ մի՛ դադարեր. (Եղիշ. ՟Ը։)
kidney-bean.
· Calfa
ԴԿՈՒՂ. Գուցէ լաւ եւս ԴԿՈՒԼ. պրս. տէճր. ընդեղէնն՝ որ այլով անուամբ ասի Լուբիա. լուպիա, լօվիաս
Ոսպն կամ ոլոռն, որիզն եւ դկուղն, եւ սիսեռն. (Ագաթ. (ա՛յլ ձ. դկուշն)։)
fortress, dungeon, fort;
redoubt.
· Calfa
ἅκρον, ἁκρόπολις arx գրի եւ իբր ռմկ. դղեկ. Բերդ. ամրոց. ամուր. ամրակողմն քաղաքին. ծայրաքաղաք. ակառն.
Գլուխ իբրեւ դղեակ թագաւորի՝ բնակիչ ունելով զառաջնորդ իշխան զմիտսն. (Փիլ. լին.։)
Գլուխ, յորում իբրեւ ի դղեկի նստեալ մտաց. (Սարկ. քհ.։)
Զի ահա ոչ ընդդէմ կացին, որք ամրագոյն դղեայք էին, եւ փութալիքըն կարծէին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.) ընթերցի՛ր դղեակք, կամ իմա՛ դղեկեանք։
to shake;
to move, to shake off, to agitate;
to raise commotions in a state.
· Calfa
Դղորդեաց զոմանս ի զօրաց անտի։ Շարժումն դղորդեալ քաղաքաց։ Բարկութեամբ եւ մոլորութեամբ դղորդեալ ի վերայ սրբոցն. (ՃՃ.։)
Մոգուցն գալ՝ դղրդեաց զքաղաքն եւ զթագաւորն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 7։)
Դղրդել զօրէնս, զտիեզերս, զերկինս եւ զերկիր. զթանձրութիւն գետնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։ Խոր. հռիփս.։ Ոսկ. ղկ.։ Լմբ. համբարձ.։ Նար. եւ այլն։)
Այլ նոքա եւս առաւել բարկութեամբ եւ մոլութեամբ դղորդեալ ի վերայ սրբոյն. (Տօնակ.։)
Գտանի եւ ԴՂՐԴԱԼ, ացեալ. չ.
Քաղաք սասանեալ, եւ դղրդեալ. (Գանձ.։)
cf. Դղրդիւն.
· Calfa
Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)
Դղրդիւն եւ սօսափիւն զքահանայիւքն պատէր. (Եւս. քր.։)
shock, sion, agitation;
disturbance.
· Calfa
Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)
Դղրդիւն եւ սօսափիւն զքահանայիւքն պատէր. (Եւս. քր.։)
cf. Դղրդիւն.
· Calfa
Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)
Դղրդիւն եւ սօսափիւն զքահանայիւքն պատէր. (Եւս. քր.։)
tail of a sheep.
· Calfa
κέκρος cauda. պ. տիւմ, տիւմլէ. Տուտն ոչխարհի լայն եւ գէր. ոչխրին պոչը.
Առցես ի խոյէ անտի զճարպն եւ զդմակն. (Ել. ՟Ի՟Թ. 22։)
Դմակ, եւ դմակեղ. այսինքն դմակի իւղ. (Վստկ. ՟Յ՟Ժ՟Ե։)
muscle.
· Calfa
μῦς pupa որ եւ ՄՈՒԿՆ, մկունք. Մսոտ մասն մարմնոյ.
Ձեռք զմորթն նրբագոյն ունին, եւ դնդերս ի ներքուստ կուսէ կազմեալս։ Մազ ոչ բուսանելոյն ի նոսա դնդերքն եղեն պատճառք. (Նիւս. բն. ՟Ը։)
s. pl. wave, billow;
contest, contrariety.
· Calfa
ռմկ. դնդղներ, դնդեղ. Դէմ ընդդէմ բախումն. ալիք. ծփանք. եւ Խնդիր հակառակութեան. ընդդիմադրութիւն. ներհակութիւն.
to make a noise;
to murmur, to grumble;
cf. Հնչեմ.
· Calfa
ԴՆԴՉԵՄ կամ ԴՆԴՉԻՄ. որ եւ ԴԴԸՉԱԼ. Ձայն շարժման հանել ջրոց եւ բուսոց, եւ այլն, հեզիկ հնչմամբ. խոխոչել, դռնչել, շչել.
ԴԴԸՉԱԼ կամ ԴԸԴԸՆՉԵԼ. չ. որ եւ Դնդչել. Շարժիլ շշնչմամբ. խոխոջել.
Ընդ աղբերակունս երկնապող դդչացեալ եւ ի վեր գայ. (Վրդն. ծն.։ (այլ ձ. դըդընչէ)։)