Definitions containing the research եւ : 10000 results

Երկաթագիր

adj. s. written with a style or large needle, capital;
capital letter.

· Calfa

NBHL (2)

Գրեալ գրչաւ երկաթեաւ. (մատեան հին, եւ գլխագիր տառ)

Յայտ է յերկաթագիրս, եւ ի գրչագիրսն։ Յերկաթագիր մատեանսն։ Ի մագաղադ եւ ի թուղթ՝ երկաթագիր եւ գրչագիր. (Մխ. ապար.։)


Երկաթագործ, աց

s.

blacksmith, forger;
cf. Երկաթագամ.

· Calfa

NBHL (2)

Առաւել պատուիցի երկաթագործ, եւ փայտագործ. (Մխ. դտ.։)

Սանձեալ թիակօքն զերիվարս տախտակագործացն՝ բեւեռակապ երկաթագործացն. (Ագաթ.։)


Երկաթակապ

adj.

chained, bound with iron;
— առնել, to enchain, to put in chains or fetters, cf. Շղթայեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենեսին իբրեւ զգազանս ինչ ի վայրէ երկաթակապս ածեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 8։)


Երկաթակուռ

adj.

made or furnished with iron;
— շաւիղ, cf. Երկաթուղի.

· Calfa

NBHL (2)

Ի զօրութենէ պակասեալ վասն ծանրութեանն, եւ վասն երկաթակուռ զինուցն. (Լաստ. ՟Դ։)

Ի վաղիւն կռուեցան երկաթակուռ մահակօք՝ իբրեւ զուռունս դարբնաց, որ բախեն ի վերայ սալից. (Պտմ. վր.։)


Երկաթակտրութիւն, ութեան

s.

iron mine.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿԱԹԱԿՏՐՈՒԹԻՒՆ ԵՐԿԱԹԱՀԱՆՔ. որ եւ ասի երկաթահատք. Մետաղք, ուստի երկաթն հատանի. եւ Հանումն երկաթոյ.

Գերմանիա ... ունի անտառս յոյժ մեծածառս, եւ զերկաթակտրութիւն (ա՛յլ ձ. երկաթահանս). (Խոր. աշխարհ.։)


Երկաթահանք, նաց

s.

cf. Երկաթակտրութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

ԵՐԿԱԹԱԿՏՐՈՒԹԻՒՆ ԵՐԿԱԹԱՀԱՆՔ. որ եւ ասի երկաթահատք. Մետաղք, ուստի երկաթն հատանի. եւ Հանումն երկաթոյ.

Գերմանիա ... ունի անտառս յոյժ մեծածառս, եւ զերկաթակտրութիւն (ա՛յլ ձ. երկաթահանս). (Խոր. աշխարհ.։)

Պարսպեցին զնա տուն բնակութեան իւրեանց, եւ կոչեցին սարակինէ, որ ասի երկաթահանք. (Պտմ. վր.։)


Երկաթահատ, ից

s.

miner;
—ք or — մետաղք, cf. Երկաթահանք.

· Calfa

NBHL (2)

Հատանօղ զերկաթ ի լերանց. եւ Երկաթահանք.

Յերկաթահատ եւ ի պղնձագործ մետաղսն». յն. գործօղք զմետաղսն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 18։)


Երկաթապատ

adj.

bound, furnished with iron.

· Calfa

NBHL (1)

Զշառաւիղ արմատոյ դորա թողէ՛ք յերկրի՝ երկաթապատ, եւ պղնձապատ». յն. երկաթի կապանօք. (Դան. ՟Դ. 12. եւ 20։)


Երկաթեղէն, ղինի, նաց

adj.

of iron;
— գործիք, tool, instrument of iron.

· Calfa

NBHL (3)

Ի վերայ երկաթեղէն եւ կառեղէն ոտիցն. (Դան. ՟Բ. 34։)

Հրամայեաց հանել յերկաթեղէն տապակ։ Զոր կալեալ արշակայ՝ տարաւ ի պարթեւս երկաթեղէն կապանօք։ Կապէ զոտս արշակայ երկաթեղէն շղթայիւք. (Խոր. ՟Բ. 2. 12։ ՟Գ. 35։)

Ադամանդեայ ունելով սիրտ, եւ հոգի երկաթեղէն». այսինքն խիստ եւ կարծր. (Սարկ. քհ.։)


Երկաթի, թեայ

cf. Երկաթեղէն.

· Calfa

NBHL (5)

որ եւ ԵՐԿԱԹԵՂԷՆ. Որոյ նիւթն է երկաթ. յերկաթոյ կազմեալ. երկըթէ շինած.

Անուր երկաթի։ Կառք երկաթիք։ Գրչաւ երկաթեաւ։ Գաւազանաւ երկաթեաւ։ Ձեռակապօք երկաթեօք։ Սղոցօք երկաթեօք։ Տապակ երկաթի.եւ այլն։

Կամ նմանութեամբ՝ որպէս Կարծր, եւ անպտուղ, կամ փակ.

Պարիսպք երկաթիք։ Երկինք կամ երկիր երկաթի, եւ այլն։

Հրաման ետ կապել երկաթեաւ։ Ի կապանաց երկաթոցդ։ Մերձեալ ի կապանս երկաթեաց իմոց։ Վարոցօք երկաթիւք (այսինքն երկաթեօք). (ՃՃ.։ եւ Վրք. հց. ՟Դ։)


Երկախառնեմ, եցի

vn.

to cooperate.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿԱԽԱՌՆԵԼ կամ ԵՐԿԱԽԱՌՆԻԼ. Խառնիլ յերկս. վաստակակից եւ գործակից լինել.

Զորս եւ մեր համօրէն աղաչեալ երկախառնել ընդ մեզ աղօթիւք. (Կորիւն.։)


Երկախումբ

adj.

that consists of two sets;
two, double.

· Calfa

NBHL (4)

Յերկուց իրաց կամ ի բնութեանց խմբեալ, շարադրեալ, բաղադրեալ, միացեալ. այն է աղաւաղ թարգմանութիւն յն. ձայնիս. συναμφότερον եւ լտ. invicem, utrumque simul այսինքն երկաքանչիւր բնութիւն միանգամայն, որպէս ողջմտութեամբ իմանան նախնիք.

Աստուածացեալ մարմնովն, եւ երկախումբ ներմարդութեամբն. (Թէոդոր. խչ.։)

Երկրպագեալ ե՛ւս երկախումբն իբրեւ մի աստուած։ Երկախումբ խոստովանեալ ըստ բնութեանց, եւ մի ըստ միաւորութեան. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Մարդն յօդական եւ երկախումբ, իսկ հրեշտակն պարզ եւ անշարադիր. (Լծ. ածաբ.։)


Երկածին

s. chem. body composed of two substances.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ է հնար երկածին ասել զքրիստոս, այլ միածին եւեթ»։

Ծնաւ ի հօրէ, եւ ծնաւ ի մօրէ. եւ ոչ է երկածին, այլ՝ միածին. (Պիտառ.։)


Երկակ, ի

s.

binary, two;
— եռակ or կի, six, (three times two are six).

· Calfa

NBHL (4)

Երկակն եւ եռակ։ Մի, այն որ յառաջ քան զերկակն։ Ընդ երկակաւն եւ ընդ բազմութեամբն անկեալ։ Զայլ երկակսն շարադրեն. (Փիլ. լին.։)

Պարզ գոլով ... ոչ երբէք հատաւ մտածութեամբք յերկակ։ Ի յատկականս անձնաւորութիւնս երկակ ցուցանէ (զհայր եւ զորդի). (Կիւրղ. գանձ.։)

Ոչ մերկ աստուածութեամբն, այլ հանդերձ երկակօքն՝ հոգւով եւ մարմնով. (Խոսրովիկ.։)

Յերկակ եռակի եւ յեղում (այսինքն յեօթներորդ) ճառի յեղանակեալ. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Երկակենդան

adj.

amphibious, that lives on land and in water.

· Calfa

NBHL (6)

Կոկորդիլոսն մարդակեր կենդանին, եւ երկակենցաղ. (Փիլ. լիւս.։)

Է կենդանի ինչ՝ սուբոս անուն, ոչխարանման, երկակենցաղ, եւ ձկնակեր. (Խոր. աշխարհ.։)

ԵՐԿԱԿԵՆԴԱՆ ԵՐԿԱԿԵՆՑԱՂ ԵՐԿԱԿԵՆՑԻԿ. ἁμφίβιος amphibius, in terra et in aqua vivens Ունօղ զերկու վիճակս կելոյ. որ կեայ ի ցամաքի եւ ի ջուր.

Կենդանիք երկակենցաղք՝ ջրոյ եւ ցամաքի իբրու դրացիք. (Արշ.։)

Երկակենցաղ կենդանեաց նմանեալք. (Շ. ընդհանր.։) Որպէս եւ նմանութեամբ ասի.

Նոյնպէս եւ ամենայն մարդ երկակենցաղ եւ երկմիտ՝ զաղփաղփուն է յամենայն ճանապարհս իւր. (Եպիփ. բարոյ.։)


Երկակենցաղ

cf. Երկակենդան.

· Calfa

NBHL (6)

ԵՐԿԱԿԵՆԴԱՆ ԵՐԿԱԿԵՆՑԱՂ ԵՐԿԱԿԵՆՑԻԿ. ἁμφίβιος amphibius, in terra et in aqua vivens Ունօղ զերկու վիճակս կելոյ. որ կեայ ի ցամաքի եւ ի ջուր.

Կոկորդիլոսն մարդակեր կենդանին, եւ երկակենցաղ. (Փիլ. լիւս.։)

Է կենդանի ինչ՝ սուբոս անուն, ոչխարանման, երկակենցաղ, եւ ձկնակեր. (Խոր. աշխարհ.։)

Կենդանիք երկակենցաղք՝ ջրոյ եւ ցամաքի իբրու դրացիք. (Արշ.։)

Որպէս եւ նմանութեամբ ասի.

Նոյնպէս եւ ամենայն մարդ երկակենցաղ եւ երկմիտ՝ զաղփաղփուն է յամենայն ճանապարհս իւր. (Եպիփ. բարոյ.։)


Երկակի

adj. adv. two, double, binary;
twice, doubly.

· Calfa

NBHL (5)

Երկակի սահմանելով զիմաստասիրութիւն, զոմն յենթակայէ, եւ զոմն ի կատարմանէ. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա։) Նոյնպէս եւ առընթեր բայանուանց.

Երկակի ասացուածով յօրինէին. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Երկակի յորջորջմամբ. եւ այլն. (Նար.) (որք լինին եւ ածական)։

Երկակի շրթանցս, կամ բազկաց կամ ունկան։ Ի յերիկամանց մասունս երկակի։ Երկակի հնգիցն։ Եօթանասնեկի երկակի լեզուաց. (Նար. (որք լինին եւ մ. իբր երկիցս)։)

երկակի սոքա ասին գոյացութիւնք, ո՛րզան, մարդն, եւ կենդանի». իմա՛. երկրորդ գոյացութիւնք որպիսի են տեսակք եւ սեռք։


Երկակիսակ

s.

twice two and a half, (five).

· Calfa

NBHL (2)

Մակդիր թուոյս Հինգ, յորում են կրկին երկու եւ կէս, եւ ինքն է կէսն տասին.

Անուն սորա ասի երկակիսակ. զի սա է կէս տասնեկին, եւ կիսորդ երկուց եւ կիսից. (Մագ. ՟Ձ՟Դ։)


Երկակշիռ

adj.

that measures two opposite things;
s. mech. beam, lever of an engine;
— դրամահատ, lever for coining;
— փոխարինիչ, compensating balance.

· Calfa

NBHL (1)

Զուգակշիռ ըստ երկուց մասանց. որպէս տիւ եւ գիշեր ի հասարակածի.


Երկակողմանի

adj.

having two sides;
two sided, reciprocal.

· Calfa

NBHL (3)

Երկակողմանի, եւ յերկուս ակնարկէ։ Զերկակողմանի մարդոյս զգայութիւնս։ Երկակողմանի հինգ զգայութեամբք. (Փիլ.։)

Զորս եւ այժմ կրէ երկակողմանի չարաղանդիցն. (Լծ. ածաբ.։)

Երկակողմանի խրատուք՝ սպառնալեօք եւ աւետեօք. (Տօնակ.։)


Երկակողմ

cf. Երկակողմանի.

· Calfa

NBHL (3)

Երկակողմանի, եւ յերկուս ակնարկէ։ Զերկակողմանի մարդոյս զգայութիւնս։ Երկակողմանի հինգ զգայութեամբք. (Փիլ.։)

Զորս եւ այժմ կրէ երկակողմանի չարաղանդիցն. (Լծ. ածաբ.։)

Երկակողմանի խրատուք՝ սպառնալեօք եւ աւետեօք. (Տօնակ.։)


Երկակտուր, տրոյ

s.

diameter.

· Calfa


Երկամանակ

adj.

that has two times or measures.

· Calfa

NBHL (3)

Ունօղ զերկու ժամանակս հնչման ձայնի՝ որպէս երկար եւ սուղ.

Երկամանակք երեք, ա՛, ե՛, ի՛. (յն. α, ι, ο ). եւ երկամանակք ասին, վասն զի երբեմն ձգտին, եւ երբեմն ամփոփին ... Զմին յերկամանակաց ըստ երկարման առեալ. որպիսի, սի՛րով. (Թր. քեր.։)

Միոյ երկամանակաւ, եւ միոյ սղիւ. (Մագ. ոտ. խչ.։)


Երկայնաբազուկ

cf. Երկայնաձեռն.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաշէս, որ կոչեցաւ երկայնաբազուկ. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։ Ասող. ՟Ա. 5։ Վրդն. պտմ.։)


Երկայնաբան

adj.

prolix, too diffusive, too long, long-tongued.

· Calfa

NBHL (2)

μακρολόγος longus, vel multus in sermone μακρολογία multiloquium μακρὰ λογοί longa verba Շատախօս, եւ Շատախօսութիւն. ուստի ԵՐԿԱՅՆԱԲԱՆ ԼԻՆԵԼ, է Շատ խօսել.

Պատկառէ ի քումմէ լռութենէդ առաւել քան յայլոցն երկայնաբանից։ Համառօտաբար՝ քան զերկայնաբանսն հաւանագոյն. (Ածաբ. ծն. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Է։)


Երկայնաբանեմ, եցի

vn.

to be prolix in discourse, to make long tiresome speeches.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ զի՞ եւս ինձ երկայնաբանելն է. (Խոսր.։)

Զեկուցեալ է ճշգրիտ յառաջագոյն, զի այլ մի՛ եւս լիցի երկայնաբանել։ Ախմարագոյն է երկայնաբանել յաղագս այսպէս յայտնեաց. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկայնակեաց

adj.

that lives long;
— լինել քան զոք, to outlive, to survive.

· Calfa

NBHL (1)

μακρόβιος, μακροχρόνιος, μακροήμερος longaevus, prolongans vitam Որ յերկար կեայ, ապրի, կամ տեւէ. բազմաժամանակեայ.


Երկայնակեցութիւն, ութեան

s.

longevity.

· Calfa

NBHL (4)

μακροβίωσις, μακροβιότης vita longaeva Երկայնակեացն գոլ. երկարութիւն կենաց. երկարատեւութիւն.

Երկայնակեցութեան պարգեւօք պսակէ զկենդանին. (Պիտ.։)

Առողջութիւնք մարմնոց ... եւ երկայնակեցութիւն ամաց. (Եղիշ. ՟Բ։)

Եւ իբր Երկայն կենակցութիւն, եւ յերկար բնակութիւն.


Երկայնահեր

adj.

long-haired.

· Calfa

NBHL (1)

Լիրբ եւ երկայնահեր. (Ուռհ.։)


Երկայնահոգի

cf. Երկայնամիտ.

· Calfa


Երկայնաձեռն

adj.

long-handed.

· Calfa

NBHL (1)

μακρόχειρ longimanus Որոյ մի ձեռն կամ երկոքեանն են երկայն. ուստի լինի եւ ասի նաեւ Երկայնաբազուկ. ձեռքը՝ թեւը երկան.


Երկայնաձիգ

adj.

very long, elongated;
that lasts long;
far.

· Calfa

NBHL (7)

Երկայնաձիգ հովիտ, կամ ձող, ելուզմունք բարունակաց, ստեղն, մատունք. (Խոր. ՟Ա. 15։ Պիտ.։ Սկեւռ.։ Մագ.։)

Ընդ նեղ եւ ընդ երկայնաձիգ անցանելով պարանոց. (Արիստ. աշխ.։)

Երկայնաձիգք էին հասակօք։ Երկայնաձիգ ճանապարհ. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. պտմ.։)

ԵՐԿԱՅՆԱՁԻԳ. Յերկարաձգեալ. երկարատեւ. երկար.

Օրն այն մեծ եւ երկայնաձիգ եղեւ քան զամենայն աւուրս. (Ոսկ. ես.։)

Բազում եւ երկայնաձիգ բանս ամբաստանութեան յաճախեաց առ հրէայս. (Ոսկ. ես.։)

Աջողեցաւ ձգել զսուինն. քանզի էր կորովի եւ երկայնաձիգ, հեռի զաշտէսն արձակեալ. (Խոր. ՟Բ. 5։)


Երկայնաճիւղ

adj.

furnished with long branches.

· Calfa

NBHL (1)

Զթանձրախիտ մայրիսն ... եւ զերկայնաճիւղսն. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Երկայնամիտ, մտաց

adj.

patient, that suffers patiently, that perseveres;
— լինել, cf. Երկայնամտեմ.

· Calfa

NBHL (3)

μακρόθυμος longanimis, lenis, patiens Ոյր միտքն կամ սիրտն եւ հոգին է լայն եւ ընդարձակ. յերկարատեւ համբերօղ. եւ հեզ. (որպէս եւ կարճամիտն է անհամբեր) ըստ յն. եւ եբր. երկայնահոգի, կամ երկայն՝ այսինքն ծանր ի ցասումն.

Երկայնամի՛տ լերուք եղբա՛րք իմ մինչեւ ի գալուստն տեառն. (Յկ. ՟Ե. 7։)

Երկայնամի՛տ լեր առ իս. կամ լինիցի առ նոսա. (Մտթ ՟Ժ՟Ը. 26։ Ղկ. ՟Ժ՟Ը. 7. եւ այլն։)


Երկայնամտեմ, եցի

vn.

to be patient, to suffer patiently, to persevere.

· Calfa

NBHL (2)

Ահա մշակ երկայնամտեալ սպասէ պատուական պտղոյն երկրի ... երկայնամտեցէք եւ դուք. (Յկ. ՟Ե. 7։)

Երկայնամտել ի խորին բանս, եւ աշխատել եւ քննել. (Զքր. կթ.։)


Երկայնանամ, ացայ

vn.

cf. Երկայնիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Երկայն լինել. երկայնիլ. եւ Երկարիլ. երկննալ.

Բանն մեծանայ երկայնանալով եւ լայնանալով ըստ արտագնացական ճառին. (Փիլ. ել.։)


Երկայնանիստ

adj.

extended, great.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ ասորեստանն մեծ եւ երկայնանիստ. (Նար. առաք.։)


Երկայնաչափութիւն, ութեան

s.

length;
longimetry.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ երկայնաչափութեան երիցն երեւէին. (Փարպ.։)


Երկայնատարած

adj.

much extended.

· Calfa

NBHL (2)

Երկայնաձիգ. եւ մեծաթեւ. μεγαλοπτέρυλος

Արծուին մեծ՝ մեծաթեւ՝ երկայնատարած. (Եզեկ. ՟Ժ՟Է. 3։ յորմէ եւ Ոսկ. ես. ՟Բ։)


Երկայնացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Երկայնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մորուս երկայնացուցանել, կամ զաւուրս, կամ զանօրէնութիւնս. (Լմբ. առ լեւոն.։ Վեցօր. ՟Զ։ Ճ. ՟Բ.։)


Երկայնաքիթ

adj.

long-nosed.

· Calfa

NBHL (2)

Անձամբ էր միջակ, եւ երկայնաքիթ (սրբոյն մարկոս). (ՃՃ.։ Հ=Յ.։)

Սորա նշանաւորն լինել, եւ նորա երկայնաքիթն լինել՝ անձնաւորութեան են սահմանադրութիւնք. (Դամասկ.։)


Երկայնեմ, եցի, եա՜

va.

to lengthen, to extend, to stretch, to draw, to draw out;
to prolong;
— զոտս or զսրունս, to stride, to straddle.

· Calfa

NBHL (4)

παρατείνω, ἑκτείνω, μακρύνω եւ այլն. extendo եւ այլն. Երկայնացուցանել. երկայն առնել. ձգել. ձգտել. եւ Երկար առնել. յերկարել. երկընցընել.

Միտք ձգի եւ երկայնի այռ ամենայն իմանալիսն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 111։)

Երկայնէր հակառակութիւնն մինչեւ յամիսս հինգ. (Խոր. ՟Ա. 28։)

Տէրն մահու եւ կենաց ե՛ւ կարճել իշխէ զհրամանն իւր, եւ երկայնել. (Եզնիկ.։)


Երկայնժամանակեայ

adj.

that lives or lasts long;
of a long while or time.

· Calfa

NBHL (2)

Թէպէտ եւ ան զփիղ երկայնաժամանակեայ իցէ. (Լծ. կոչ.։)

ԵՐԿԱՅՆԺԱՄԱՆԱԿԵԱՅ ԵՐԿԱՅՆԺԱՄԱՆԱԿԵԱՆ. μακροχρόνιος longaevus χρόνιος diuturnus Երկայնակեաց. եւ Երկարատեւ.


Երկայնժամանակեան

cf. Երկայնժամանակեայ.

· Calfa

NBHL (2)

Թէպէտ եւ ան զփիղ երկայնաժամանակեայ իցէ. (Լծ. կոչ.։)

ԵՐԿԱՅՆԺԱՄԱՆԱԿԵԱՅ ԵՐԿԱՅՆԺԱՄԱՆԱԿԵԱՆ. μακροχρόνιος longaevus χρόνιος diuturnus Երկայնակեաց. եւ Երկարատեւ.


Երկայնմտութիւն, ութեան

s.

longsuffering, patience.

· Calfa

NBHL (3)

μακροθυμία longanimitas որ եւ ԵՐԿԱՅՆԱՄՏՈՒԹԻՒՆ. Ընդ երկար համբերութիւն. ներողամտութիւն.

Զներելովն եւ զերկայնմտութեամբն արհամարհիցես։ Որ համբերն բազում երկայնմտութեամբ. (Հռ. ՟Բ. 4։ ՟Թ. 22։)

Երկոլքումբք տեսանեմբ վարեցեալ զաստուած, երկայնմտութեամբն եւ վրէժխնդրութեամբն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Երկայնութիւն, ութեան

s. geog.

length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the... longitude.

· Calfa

NBHL (3)

μῆκος longitudo μακρότης longinquitas Տարածութիւն ընդ երկայն. եւ Հեռաւորութիւն. եւ Երկար տեւողութիւն. յերկարութիւն.

Երկայնութիւն տապանի, կամ փեղկի։ Սուր՝ թզաւ յերկայնութիւն։ Քսան վտաւանաւ երկայնութեամբ։ Երկայնութիւն ճանապարհի, կամ կենաց, աւուրց. (Ծն.։ Ել.։ Օրին.։ Դտ.։ Դան.։ եւ Խոր.։ Եղիշ. եւ այլն։)

Ի վերայ բերել հրամայէ զկարգ եւ զդիր աւուրցն եւ կանոնաց՝ ըստ երկայնութեան եւ թակրճութեան. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երկան, աց

s.

mill;
mill-stone;
grindstone;
— իշոյ, mill-stone turned by an ass;
վերին —, upper mill-stone;
ներքին —, lower mill-stone;
cf. Երկանաքար.

· Calfa

NBHL (6)

μύλος, μύλον mola, molendinum Աղօրիք. եւ քարինք աղալոյ. որպէս երկանաքար կրկին՝ վերին եւ ներքին. ջաղացք, երկանք, երկանի քարը.

Ա՛ռ երկան, աղա՛ ալիւր։ Բեկոր երկանի։ Ձայն երկանի։ Քար մի իբրեւ զերկան մեծ։ Մինչեւ ցանդրանիկ աղախնոյն՝ որ կայցէ յերկանս։ Եթէ երկու աղայցեն ի մի երկանս. (Ես. ՟Խ՟Է. 2։ Դատ. ՟Թ. 53։ Յայտ. ՟Ժ՟Ը. 21. 22։ Ել. ՟Ժ՟Ա. 5։ Մտթ. ՟Ի՟Դ. 41։)

Իբրեւ հատ հաճարոյ ի մէջ երկուց երկանաց. (Արշ.։)

Մանրեալ հատքն երկանաւ. (Վրդն. ղեւտ.։)

Մի՛ գրաւեսցես զվերին եւ զներքի՛ն երկան. (Օրին. ՟Ի՟Դ. 6։)

ՆԵՐՔԻՆ ԵՐԿԱՆ. μύλος meta ռմկ. ներքնակ, ալտ դաշը. եւ Վերին երկան. ἑπιμύλιον catillus ռմկ. վերնակ, իգ՝ իւսթ դաշը.


Երկանաքար, վէմ —

s. adj.

mill-stone;
mill-stone quarry;
of millstone;
— հաստատուն, bedstone, bed mill-stone, lower mill-stone;
— շարժական, runner, upper mill-stone, top mill-stone.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զերկանաքար իշոյ հանապազ ի վարժման. (Կլիմաք.։)


Երկանուն

adj.

binominous, having two names.

· Calfa

NBHL (2)

Թերեւս երկանու էր սա. (Մխ. երեմ.։)

Երկանուն է անուանք երկու ի վերայ միոյ իսկի դասեալ. ո՛րգոն, Եղիազարոս, եւ Եւարեան». յն. Աղեքսանդրոս, եւ Պարիս. (Թր. քեր.։)


Երկապաշտ, ից

adj.

parasitic.

· Calfa

NBHL (3)

Որ պաշտօն տանի երկուց, անձին եւ օտարի, շնթելով մեծատանց, եւ պարարելով զորովայն իւր. զի դնի որպէս յն. παράσιτος parasitus, որ է պատառաբոյծ.

Երկապաշտիցն է այն արուեստ, գուսանացն եւ կաքաւչացն. (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Է։)

Տեսանիցես զմեղաւոր ոք երկապաշտիւք (կամ երկապաշտեօք) մեծարեալ ... որ զողոքսն եւեթ խօսեսցին. (Ոսկ. ես.։)