representative;
descriptive;
picturesque;
characteristic;
literal;
— իմաստիւք, literally.
· Calfa
Պատկերաց եւ դրօշելոց, եւ այլոց ձեռաստեղծից, որոց ստեղծական եւ նկարագրական արարչութիւն՝ բազում ինչ վնասակար կենաց մարդկան լցեալ աշխարհ։ Ի ձեռն տեսաւորութեանն հեշտ ցանկութիւնքն լինին բազմապատիկք, նկարագրականք, արուեստականք արարածք. իբր կենդանագրական, գծագրական. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. այլաբ.։)
Որ ինչ հայի առ նկարագիրն կամ առ նկարագրութիւն, ըստ ամենայն առման. իբր γραφικός, διαγραφικός, χαρακτηριστικός եւ այլն.
to paint, to represent;
to portray, to depict, to paint, to describe, to give a description of;
to characterize.
· Calfa
Նկարագրեաց զպատկեր մանկանն եւ զհօրն եւ զմօրպն։ Նկարագրեալ պատկեր աստուծոյ եւ տեառն մերոյ փղկչին յիսուսի քրիստոսի։ Մարդակերպ նմանութեամբ նկարագրեմք։ Պատկեր թագաւորական յառաջ կապարեայ նկարագրի։ Հիւսունք, նկարագրողք, եւ անդրիաստեղծք։ Ձեռն տայ նկարագրել զքարինս ճշգրտագործ նմանահանութեամբ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ. եւ ձ։ Յհ. իմ. պաւլ.։ Շ. մտթ.։ Նիւս. բն.։ Արծր. ՟Ե. 8։)
Գիրն սպանանէ, եւ հոգին կեցուցանէ. արդ բանն գրով լինի նկարագրեալ, իսկ միտքն որ ի նմա՝ հոգի ասի. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)
Նկարագրեաց իբր զտարացոյց գեղոյ պատկերի ձեւոյ տեսակի զնմանութիւն նորին ի յանձին։ Նկարագրեա՛ հոգւով քո բարձրեալ ի նորոգումն անեղծանելի։ Որ զօրինակն նկարագրէր տէրունական տնտեսութեանն. (Նար. խչ. եւ ՟Ի՟Զ. կ. ուր եւ ՟Ծ. ասի, նկարագրեր, իբր նկարագրեցեր։)
Նկարագրեա խորհրդով, եւ յանդիման կացցէ քեզ քաղաք (ի միտս)։ Մտօք միայն նկարագրեալ։ Զայսոսիկ օրէնքն նկարագրեցին, զայս քրիստոս կատարեաց. (Ածաբ.։)
γράφω, διαγράφω, ὐπογράφω , σκιαγράφω, χαρακτηρίζω pingo, scribo, describo, delineo, subscribo, obumbro, charactere et nota distinguo, notam et formam exprimo. Գրել նկարուք. նկարել զպատկեր, կենդանագրել. եւ Փորագրել. դրոշմել. գծագրել. պատկերք գրել՝ քաշել
painting, representation, portrait, image, figure, delineation, sketch;
description;
hypotyposis, imagery.
· Calfa
γραφή, διαγραφή, διαγραφία , σκιογραφία pictura, descriptio, adumbratio եւ այլն. Նկար պատկերի. նկարագրականութիւն. պատկերահանութիւն. եւ Նկարագիր. պատկեր. քաշուածք, կերպարանք.
Ըստ նկարագրութեանն արուեստաւորեալ յարմարութեանց։ Ի հաստատուն եւ ճշմարիտ տեսութենէ նկարագրութեանցն, զոր տեսի ճշմարտագոյնս արուեստակեալս. (Պիտ.։)
Համբաւ նորա ելից զքաղաքն յաղագս առաքինութեանն, այլեւ մարմնոյն նկարագրութեան. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Նկարագրութիւն իմն, եւ նախագիծ աներեւութիցն եցոյց զերեւելիսս. (Ածաբ. պասք. ՟Բ։)
Զամենեսեան (զնախնի հարս) իբրեւ կենդանիս, կամ եթէ զնկարագրութիւնս նոցա ի մտածութեան մերում տեսանել. (Մագ. ՟Ա.։)
Ընթեռնուն զպատմութիւնն. (յորում եւ նկարագրութիւնք խնամոցն աստուծոյ. Արշ.։)
character, letter.
· Calfa
Բարբառեալ նոյնպէս, բայց գրեն այլափոխ նկարադրոշմիւք։ Հասարակ եւ նոքա նկարադրոշմս նշանաց ունէին զառաջինն։ Նովին նշանագրօք եւ նկարադրոշմիւք զատուցեալս է տեսանել. (Նախ. ՟ա. թագ. ըստ ձեռ։)
χαρακτήρ character. Իբրեւ նկար դրոշմեալ գիր. նշանագիր, տառ.
painted, diversified with colours, variegated, checkered;
embroidered;
painting, image.
· Calfa
Իբրեւ զպատկեր ինչ նկարակթերպ. (Ոսկ. եփես.։)
Ոսկեճամուկ զգեստիւք, եւ նկարակերպ կանանց ոստայնանկութեանց բազում բազմականս կազմեալ. (Յհ. կթ.։)
Ձեւ խաչին նկարագրեալ երեւէր ի հանդերձսն քան զամենայն ոստայնանկաց նկարս, կամ աշխատագործ նկարակերպ պայծառ. (Ճ. ՟Բ.։)
ποικιλτός variegatus ποικίλος varius. Նկարեալ ի կթերպս կերպս. նկարէն եւ անկուածոյ. քաշուած ու բռնուած գոյնզգոյն, խատուտիկ.
embroiderer;
painter;
of divers colours;
figured;
embroidered.
· Calfa
Այլեւ ոչ զնկարչացն, եւ ո՛չ զնկարակերտացն (յն. զնկարակերտականն) ասեմ արուեստ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)
ՆԿԱՐԱԿԵՐՏ. Նկարուք կերտեալ. յօրինեալ անկուածովք. եւ նկարակերպ. եւ Կենդանագրեալ. եւ Պատկեր.
ποικιλτής variegator ποικιλτικός phrygionicus. Նկարուք կերտօղ. որ գործէ անկուածս պէսպէս, եւ որ կենդանագրէ զպատկեր։
to paint;
to embroider.
· Calfa
Աստեղք մաքրափայլք եւ ականակիտք, նկարակերտելով զիւրաքանչիւրոց գիրս. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)
լուսինն նկարակերտի, եւ աստեղք արեգակնանան. (Գանձ.։)
painting;
embroidery.
· Calfa
Ո՞վ ետ կանանց իմաստութիւն ոստայնանկութեան, կամ հանճար նկարակերտութեան։ Որ ճարտարապետէր զոստայնանկութիւն, եւ զասղնագործութիւն, եւ զնկարակերտութիւն ի կապուտակէ եւ ի ծիրանւոյ. (Յոբ. ՟Լ՟Ը. 36։ Ել. ՟Լ՟Ը. 23։)
Ամենայն ձեւ քառակուսի, որ ի նկարակերտութիւնս, կամ յայլ նիւթս աշխարհի. (Շ. թղթ.։)
ποικιλτικόν, ποικιλτόν variegatum, opus phrygium. իտ. ricamo, ricamatura. որ է ըստ եբր. ռաքամ. Արհեստ եւ գործ նկարակերտաց. անկուած. կիտուած. ասղնեգործութիւն. եւ Նկար. գոյնզգոյն բանուածք, քաշուածք.
literal history;
text.
· Calfa
Նախատիպ գրուած. բնագիր. Թէպէտեւ նկարատիպ բանիցն այլափոխ իցեն, սակայն զօրութիւն համաձայն է մտացն. (Վանակ. հց.։)
representing a picture or image.
· Calfa
Ողբալով յանձինս իւրեանց վասն նկարացոյց հրամանին առ ի նկարել զպատկերս նոցա՝ պիղծ եւ անօրէն թագաւորին. (Ագաթ.։)
to paint;
to represent, to figure, to form;
to depict, to describe, to write;
— ի միտս, to imagine, to fancy, to picture to oneself;
— ի գրի, to write, to describe.
· Calfa
Գունելն արծնելն եւ նկարելն։ Ետես արս նկարեալս յորմս, պատկերս քաղդէացւոց նկարեալս գրչաւ ի նկարս։ Ի վերայ ձեռաց իմոց նկարեցի զպարիսպս քո։ Նկարեսցես ի նմա զքաղաքն երուսաղէմի ... նկարեսցես զտունդ եւ պատրաստութիւն իւր.եւ այլն։
Որպէս դեղք զպատկերս նկարեն, եւ շարժմունք անդամոց զբարս մտաց. (Գէ. ես.։)
Յետ իննսուն եւ ինն ամի նկարեցաւ իսահակ ի մէջ նորա. (Եփր. համաբ.։)
Եւ ոչ զկերպարանսդ ձեր զիւրաքանչիւր ես նկարեցի։ Յորովայնի մօր նկարեցայ մարմին։ Զորս դարձեալ երկնեմ, մինչեւ նկարեսցի քրիստոս ի ձեզ.եւ այլն։
Կնիք՝ զոր ինչ դրոշմեալ ունի, զայն նկարէ՝ ո՛ւր եւ կնքէ. այսպէս եւ գործք դրոշմեալ նկարին ի հոգիս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)
առնու կաւ, եւ նկարէ աչս. (Պիտառ.։)
ՆԿԱՐԵԼ. որպէս Ստուերագրել. ստորագրել. օրինակել. յանդիման առնել՝ իբրեւ ի պատկերի.
Յամենայն ժամ առաջի աչացն նկարէ զմահ։ Որպէս եւ նկարեմս այժմ (մտօք). (Պիտ.։)
Դանիէլ մարգարէ ետես տեսիլ հոգւով աստուծոյ, եւ նկարեաց զայն մեզ մարդկօրէն։ Նկարէ զլինել նեղութեանցն որ ի նեռնէն. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 2։ Նախ. դան.։)
առակ օրինակի նկարեցաւ անդ։ Յորում նկարեալ է խորհուրդ մարգարէից։ Ի փոքուն նկարեաց զմեծն, եւ ի մարմնականն զհոգեւորն. (Իգն.։)
γράφω, ζωγραφέω, διαγράφω, ὐπογράφω pingo, ad vivum depingo, delineo, describo, subscribo πλάττω fingo διαρρυθμέω concinno γλύφω sculpo. Որպէս Նկարուք յօրինել զպատկեր. կենդանագրել. գծագրել. ձեւացուցանել գունագոյն. պատկթեր քաշել՝ գրել, նախշել .... պ. նիկէարիյտէն, նիկէաշթէն.
painted, coloured, variegated, varied with many colours;
embellished with imagery;
— պաստառք հնդկաց, printed calico, chintz, cotton.
· Calfa
Եթէ ասիցէ, նկարէնքդ եղիցին քո վարձք, ամենայն խաշինքս նկարէնս ծնանին։ Երեւէր նկարէն։ Ամղան մի նկարէն գեղեցիկ։ Վարագոյր ի բեհեզոյ նիւթելոյ՝ նկարէն յասղնագործաց. (Ծն. ՟Լ՟Ա. 8. եւ ՟Լ. 37։ Յես. ՟Ե. 21։ Ել. ՟Ի՟Ե. 16։)
Նկարէն իմն եւ նիշ արեան յաչս ունելով. (Յհ. կթ.։)
painter;
կենդանագիր —, portrait painter;
կին —, paintress.
· Calfa
Գործ նկարչաց՝ մոմով եւ երանգով լինի. (Մաքս. ի դիոն.։)
Բարձրամտեալ նկարչացն՝ ասէին, մեր արուեստս լոյս է. զի ծերք եւ տղայք հասարակաց վերծանեն, եւ զգիրս սուրբս սակաւք ընթեռնուն։ Լինի ժողով, եւ քննեալ արդարացուցին զգրիչս, եւ եդին յառաջ քան զնկարիչս. Կաղանկտ.։ Ըստ օրինակի նկարչաց միանգամայն դրոշմեցին քեզ պատկեր առաքինութեան. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)
Բեւեռեցին զաւետարանիս նկարիչ իբր զհայհոյիչ օրինին. (Նար. ՟Հ՟Է։)
cf. Նկարէն.
· Calfa
Վէտս ի վերայ սգոյ մի՛ առնիցէք. զոր առնեն արիւնաներկս՝ ասղամբ ծեծելով՝ կերպարանս նկարունս. (Վրդն. ղեւտ.։)
painting;
— իւղաթուրմ, oil-painting;
— ջրազանգ, water-colour painting.
· Calfa
Պատկերք, եւ դրօշեալք, եւ միանգամայն կուռք. (որոց գրական նկարչութիւն եւ ստեղծական՝ վնասակար արարիչք են. Փիլ. ՟ժ. բան.։)
γραφική pictura, pingendi peritia. Արհեստ նկարչաց. պատկերահանութիւն. գծագրութիւն. եւ Անդրիագործութիւն. փորագրութիւն. քանդակ. դրուագ.
low-sized, short, little.
· Calfa
Սեխենի եւ մորենի, որք մարմնովք նկնահասակք եւ գձուձ են. (Պիտ.։)
meanness, baseness, lowness, smallness, shabbiness.
· Calfa
Մարդ զքար քանդակեալ՝ առ աստուածացոյց. եւ յանչափ մեծութենէ յայսչափ նկնութիւն իջուցեալ պաշտէ. (Կոչ. ՟Զ։)
hollow, ditch, cave, cavern, grotto.
· Calfa
Եդից զնինուէ յապականութիւն. ոզնիք ի յարկս նորա բնակեսցեն. եւ գազանք գոչեսցեն ի նկուղս նորա. (Սոփոն. ՟Բ. 14։) (Իսկ Հին բռ.)
ՆԿՈՒՂ διόρυμμα fossa, profundum. որ եւ ՆՂՄՈՒՆՔ. պ. նուղուլ. Խորք. գետնափոր վայրք. խորափիաք. դարափոս. ... եւ Իջեվան կարաւանի. քէրվան գօնաղը, խան.
vanquished, conquered, humbled, lowered, abased, depressed;
base, abject, vile, low, contemptible, mean, poor, little, ignoble;
— առնել, to conquer, to subdue, to bear or break down, to humble, to depress, to abase, to weaken, to harass, to mortify, to humiliate;
— լինել, to be conquered, overcome, humbled, abased, worsted, to succumb, to yield to.
· Calfa
Նկուն (են) մեղքն ի մէջ արդարոց։ Գտցէ զոք նկուն քան զինքն, զի կլանել մարթասցէ։ Յայլ ինչ չեղէ ձեռնհաս, եւ նկուն գտայ։ Նկուն եղեալ գտաւ ի ներքոյ քան զսովորական բնութիւն. (Յճխ. է։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Փարպ.։ Եղիշ. ՟Ե։)
Թախծեալ դիմօք, եւ նկուն կորացեալ հասակաւ. (Պիտ.։)
Առ նկունս, եւ առ արիս։ Իբր զտկար ոք նկուն ի զօրութենէ մեծէ հերքեալ պարտեսցի։ Նկուն ճիրանք աղկաղկաց մնոցն. (Նար. ՟Գ. ՟Լ՟Է. ՟Կ՟Ը։)
պ. նիկիուն. ταπεινός humilis, vilis. եւ բայիւ ταπεινόω, -οῦμαι humilio, dejicio, -or;
vilesco βδελύζω sperno. Կոր. կորացեալ. նուաճեալ. ճնշեալ. ստորին. նուաստ. ցած. չնչին.
to endeavour, to exert oneself, to take pains, to make great efforts, to strive hard, to do one's best.
· Calfa
Ի վեր՝ վերամբարձ թուէի միշտ նկրտիլ ըստ ոգւոցս իմն աստուածարելոց։ Յօժարութեամբ ամենայն սրտմտութեամբ նկրտէին, ձգտեցուցանէին զինքեանս առ ի յընթացս փութոյ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)
Նկրտի իբրեւ զպակասեալ ինչ յարժանեացն տեառն։ Որ վասն այսպիսեացս նկրտէր՝ ասելով, ահա մեք թողաք զամենայն. (Բրս. հց.։)
Մաքսիմիանոս նկրտէր ի կորուստ իւր, եւ նոքա ի կեանս յաւիտենից. (Ճ. ՟Գ.։)
Այսպէս յառաջ նկրտեցաւ, վերջնոցն ողջոյն ետ՝ մոռացաւ։ Նկրտեաց ի վատթարէն ի բարին. (Լմբ. ի շ. եւ Լմբ. կան. բենեդ.։)
ἑπεκτείνομαι extendor συνέρχομαι congredior ἁγωνιάω , ἁγωνιάζω nitor, certo, sollicitus sum. Ի ներքս իմն կրթիլ. ուժգին բերիլ. ճգնիլ. մրցիլ. թեւակոխել. գուն գործել. ջանալ փութոյ պնդութեամբ.
imitating a person's voice or speech, mimicry.
· Calfa
Նմանութիւն կամ հետեւողութիւն բանի եւ ձայնի բուն խօսողաց։
Յենթադատութենէն զզօրութիւնն, այսինքն զնմանաբանութիւն ի ճահ ասելով (ի վերծանութեան)։ Բարուց բարկացողին կամ ողոքողին յառաջ բերել զնմանաբանութիւն ձայնիւ եւ ձեւով. (Երզն. քեր.։)
likewise, equally, in the same manner.
· Calfa
Նմանապէս. հետեւաբար. ի դէպ. իբրեւ նման ընդ նմանւոյ.
Որք մխիթար են օրինակաւն նմանաբար հարազատապէս վհատութեան յուսահատելոց։ Նմանաբար եւ նոքին լքին զճանապարհս հետոց խաղացման իւրեանց. (Նար. հ. եւ Նար. խչ.։)
adj. adv. cf. Նման.
· Calfa
Նմանագոյն ձայնիւ եւ երջանիկն Պօղոս վկայէ։ Անկանել երկրորդ անգամ ընդ նմանագոյն թշուառութեամբք։ Օրինակս ինչ նմանագոյնս առաջի դնէ. (Պիտ.։ Նիւս. կուս.։ Սարգ. յկ. ՟Ե։)
Գիտեմ եւ ես ասէ նմանագոյնս ձեզ խորհել. (Իսիւք.։)
Նմանագոյնս եւ մեք զնոյնս ի կիր արկցուք։ Ի նոյն յարեալ զժամանակսն այլազգեաց ի վերայ յառնելոյ. եւ նմանագոյն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Որում եւ մեք նոյն նմանագոյն՝ երկրպագեմք անմուտ արեւուն. (Գանձ.։)
Բոլորատեսակ զսա ճախարակեաց, ամենեցուն կատարելագոյն եւ նմանագոյն սորա ձեւ յօրինեալ. (Պղատ. տիմ.։)
ՆՄԱՆԱԳՈՅՆ. մ.նխ. ὀμοίως similiter εἱκότως jure, merito, aeque, ut par est vel erat եւ այլն. հանգէտ. հանգոյն. պէս. եւ Դիպողագոյնս. կարի ի դէպ. կարի քաջ. վայելչապէս. ճահողակի. իրաւամբք.
counterfeited;
counterfeiter.
· Calfa
Յար եւ նման գործեալ. անվրէպ օրինակեալ.
Կենդանագրութիւնս այնքան ճշգրտահանս եւ նմանագործս բոլորի, մինչ զի որպէս թէ զկենդանական արձակել բարբառս. (Պիտ.։)
to write a similar hand;
to fac-simile.
· Calfa
Զոր երկու ի մի եդեալ կերպս ... եւ այնպէս նմանագրեսցուք. (Խոր.։)
facsimile.
· Calfa
Ոչ այսուեւեթ նմանագրութեամբ կշռի տարացոյց տարժանեցելոյս. (Նար. ՟Խ՟Ե։)
imitating the human voice.
· Calfa
Ագռաւուց եւ այլոց նմանս խօսիցն հաւուց ձայն. (Նիւս. բն.։)
μιμηλός, -λή imitator, -trix. Որ խօսի նման այլոց. ձեւացուցանօղ զխօսս այլոց. միմոս.
uniform, conformable or resembling.
· Calfa
Իբրեւ մատանի ի վերայ մոմոյ եդեալ՝ նմանակերպ երեւեալ ցուցանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)
likewise.
· Calfa
Նմանակի սմա եւ այլ սուրբ հարքն զիւրեանցն արձանացուցին խոստովանական բան. (Յհ. իմ. երեւ.։)
subject to the same feeling or passions.
· Calfa
Ի միասին խառնեալ. եւ նմանակիր արդեօք ըստ ամենայնի եղեալ ի ձեռն նմանութեան. (Պղատ. տիմ.։)
Յեղանակաւ իմն օրինակի նմանակիր (կամ նմանագիր) ձեւակերպութեան. (Նար. ՟Ի։)
ὀμοιοπαθής similis adfectinis. Ունօղ զնոյն կիրս. եւ Կրօղ զնմանութիւն. համանման.
cf. Նման;
imitating, following.
· Calfa
Նմանակիցն եւ անուանակիցն նմանութեանս ոսկւոյ. (Պրոկղ. յոսկ.։)
Նմանակից յաւէտ հարազատ այնր թզենւոյ, զոր տէրն գօսացոյց։ Թէ նմանակից գոյր իմ, պատմէի. (Նար. ՟Թ. ՟Ժ՟Ե. եւս եւ ՟Խ՟Ը. ՟Ծ՟Ա։)
Եղեւ ի նմանութիւն տկարութեանս մերոյ, զի արասցէ զմեզ նմանակիցս փառաց իւրոց. (Բուզ. ՟Ե. 28։)
ὀμοῖος similis, consimilis μιμητής imitator. բայիւ ὀμοιόω, μιμέομαι adsimilo, imitor. Կցորդ նմանութեան. համանման. հաւասար. եւ Հետեւօղ.
portraying faithfully;
traced, counterdrawn.
· Calfa
Պատկերահան, որ հանէ զնմանն օրինակին. եւ Անվրէպ հանեալ ըստ նմանութեան. նմանագործ.
Նմանահան ճշգրտութեամբ յօրինեալ է եւ զփառազարդ պատկեր արքային Գագկայ. (Արծր. ՟Ե. 8։)
tracing, counterdrawing.
· Calfa
Պատկերահանութիւն. եւ Անվրէպ նմանեցուցանելն.
like, similarly, equally.
· Calfa
ὄμοισος, -σως consimilis, aequalis, -liter. Նման եւ հաւասար. յար եւ նման յիմիք կարգի.
composed of similar or equal parts.
· Calfa
Պարզ իմն օրինակ, եւ նմանամասն է։ Ի վերայ նմանամասիցն՝ մնացեալն մասն նոյն է ամենեւին (ընդ բոլորին). ջուր եւ՛ բազում եւ՛ նուազ նոյն է։ Ամենայն աննմանամասն ի նմանամասանցն է հաստատեալ. որպէս գլուխ ի ջլաց եւ ի մարմնոյ եւ յոսկերաց. (Նիւս. կազմ. եւ Նիւս. բն.։)
Մեք ի նմանամասունս եւ յաննմանամասունս հակադրիմք, զի ակն տեսանէ, եւ ոչ լսէ. (Քեր. քերթ.։)
Նմանամասունքն եւ աննմանքն են ի բոլորն. (Մխ. ապար.։)
ὀμοιομερής similibus constans partibus, partes habens similes. Համամասն. ուր իցեն մասունք համանմանք. եւ Մասունք մասնակիցք միում բոլորի. եւ Իրք նմանք ըստ բոլորին եւ ըստ մասանց.
likewise, in like manner, in the same manner, conformably, equally, analogically.
· Calfa
Ամենայն նապաստակ նմանապէս հնարիմաց է, եւ ամենայն գայլ նմանապէս խորամանկ է, եւ ամենայն կապիկ նմանապէս առնէ զոր ինչ տեսանէ. (Նիւս. բն.։)
Նմանապէս ստորոգիլ, կամ ասել, գրել, նշանակել, բացատրել, լինել. (Պորփ.։ Աթ. ՟Ա։ Արիստ. ստորոգ. եւ Արիստ. պերիարմ.։)
նխ. ՆՄԱՆԱՊԷՍ. նխ. Հանգոյն. յար եւ նման. ըստ.
Նմանապէս այսոցիկ ունին։ Նմանապէս սոցա՝ եւ ըստ հոգւոյն կրական որակութիւնք եւ կիրք ասին. (Արիստ. ստորոգ.։)
Ջղօք եւ ոսկերօք հանեալք՝ նմանապէս մեզ։ Նմանապէս միմեանց՝ օգտմամտոյց մեզ լինելով. (Ածաբ. աղք.։ Յհ. իմ. ատ.։)
Որպէս ասաց Ժանտն եւտիքէս, թէ ոչ մարմին առ իսկապէս, այլ առ աչօք անց ընդ կուսին՝ խողովակի նմանապէս. (Շ. խոստ.։)
Մարդ՝ առ ի նմանապէս ախտակցութեանց, եւ ըստ մեզ տկարութեամբք. եւ աստուած՝ առ ի ցուցմանէ անմահութեան. (Աթ. ՟Դ։)
subject to the same afflictions or pains.
· Calfa
ὀμοιοπαθής iisdem adfectibus obnoxius. Ներքոյ անկեալ համանման վշտաց եւ կրից. նմանաչարչար.
cf. Նմանակերպ.
· Calfa
Կցորդ է սմին, եւ յոյժ նմանատիպ։ Քեւ զանհամեմատն մարդոյ պատկերի՝ մեզ նմանատիպ գործով գրեցաք. (Նար. ՟Ժ՟Ա. եւ Նար. կուս.։)
cf. Նմանասեր.
· Calfa
Օրհնեալդ միայն ի կանայս ... փառաւո՛ր եւ ի դասուց համազարմ նմանացեղիցս. (Նար. կուս.։)
cf. Նմանեցուցանեմ;
cf. Նմանիմ.
· Calfa
Մի՛ նմանիցէք նոցա։ Նմանեսցէ առն իմաստնոյ, կամ յիմարի։ Նմանեալ որդւոյն աստուծոյ։ Կամէին ամենայնիւ նմանել նոցա։ Ո՛րպէս պարտ է ձեզ նմանել մեզ։ Պղնձագործաց նմանէ։ Նմանեցաւ արքայութիւն երկնից՝ առն, որ եւ այլն։ Նմանեսցի արքայութիւն երկնից տասն կուսանաց.եւ այլն։
Ոմանց նմանեցէ՛ք, եւ զոմանս ատեցէ՛ք. (Ոսկ. հերոդ.։)
Անշահ եւ ունայն անօթոց նմանեաց. (Համամ առակ.։)
Սեռն նմանեաց նիւթոյ, եւ կերպի՝ տարբերութիւն. (Պորփ.։)
Ի նմանութենէ տեառնն՝ որ առ մեզ, մեծ է օգուտն, զի եւ մեք նմանեսցուք առ նա. քանզի եթէ ոչ ինքն էր նմանեալ առ մարդիկ, ոչ կարէին մարդիկ նմանել առ նա. այլ առ աստուած. մարդ եղեալ նմանին մարդիկ. (Աթ. ՟Գ։)
Լինի եւ հյց. խնդրով ըստ յն. ոճոյ.
Զվարս եւ զբանս սրբոց հարցն ընթեռնուն, իսկ զխոնարհութիւն նոցա, եւ զայլ ճգնութիւնս ոչ նմանեն. (Վրք. հց. ՟Բ. այսիքնն ոչ հետեւին. (տպ. ոչ նմանեցուցանեն նոցա)։)
Զուարակին զենումն յայտնեալ նմանեաց ի բաց զլինելն ի մեղաց. (Մեկն. ղեւտ.) (իբրու օրինակեաց)։ cf. ՆՄԱՆԵՄ. ն։
μιμέομαι imitor. Որպէս միմոս ձեւացուցանել զնմանութիւն այլոց՝ հանգոյն կապկի.
դնմազ. ՆՄԱՆԻ, եցաւ. դնմազ. εἵκει, ἕοικε videtur. Նման է. այսինքն ի դէպ գայ. հաւանելի է. երեւի. թուի.
Զբնութիւն՝ բազմաց զանյայտագոյնսն նմանեցաւ երեւեցուցանել. (Փիլ. իմաստն. եւ այլուր ստէպ։)
ՆՄԱՆԵՄ, եցի, եա՛. չ. ՆՄԱՆԻՄ, եցայ, եա՛ց. ձ. ὀμοιόομαι, -ουμαι, ἁφομοίουμαι, ἑξομοίουμαι assimior, comparor, conformor μιμέομαι imitor, sequor. Նման լինել. համեմատ գտանիլ. բերել յինքեան զնմանութիւն ուրուք կամ իրիք. եւ Զհետ երթալ, հետեւել. նմանիլ, կըլմանի, հետեւիլ.
to render like, to assimilate, to conform, to equalize, to liken;
to imitate, to counterfeit.
· Calfa
Ու՞մ նմանեցուցից զազգս զայս։ Ու՞մ նմանեցուսցուք զարքայութիւն աստուծոյ։ Նմանեցոյց զնա պատկերի մարդոյ.եւ այլն։
Բազէի գեղեցկութեան եւ քաջութեան եւ թեթեւութեան նմանեցուցանէ զերագահաս եւ զամենատես աստուածութիւն։ Ահեղութեան եւ քաջութեան արծուի նմանեցուցանէ զահեղ աստուածութեան զօրութիւն Քրիստոսի. (Նար. յովէդ.։)
Նմանեցուցեալ ինքեանց եւ զորդիս արշաւրայ. (Փարպ.։)
Նմանական ազգն՝ որով սնեալ է, զայնոսիկ նմանեցուցանէ դիւրաւ եւ քաջապէս. (Պղատ. տիմ.։)
Կամ որպէս μιμέομαι imitor. որ եւ ասի ՆՄԱՆԵՄ. Յանձին բերել զնմանութիւն այլոյ՝ որպէս միմոս.
ὀμοιόω, ἁπεικάζω assimilo, comparo, conformo, coaequo. Տալ նմանել. համեմատել. յարմարել. պատկանել. յինքն ձգել. եւ Համարել.
cf. Նման;
—ք, likeness, image, statue.
· Calfa
Զի մարմնապէս ընդ մարդկան շրջեալ՝ նմանւովն փրկեսցէ զազգս մարդկան. (Աթ. ՟Թ։ (Գտանի եւ նմանւոց՝ առ Դիոն. երկն. )։)
Յետոյ եւ այլոց գազանաց նմանեաց նմին՝ յայտնել. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Իսկ ըստ նմանեաց ապա եւ որ ինչ ի բանից արանց իմաստնոց. (Խոր. ՟Ա. 18։)
Մեզ նմանի քաղցեալքն եւ ծարաւիքն ընդ հալանօք անկեալ տժգուննին. (Թէոդոր. մայրագ.։)
Մանաւանդ երկնի ես դու նըմանի, եւ երկնից երկնի. (Գանձ.։)
cf. Նմանող.
· Calfa
Նմանակից. նմանօղ. հետեւօղ. հաւասար.
Խոնարհութիւն եւ հեզութիւն՝ հրեշտակաց նմանորդս առնեն զմեզ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։)
similarity, resemblance, conformity, analogy;
assimilation;
comparison;
uniformity, equality;
imitation;
likeness, image, effigy;
figure, type, form;
parable, example;
ըստ նմանութեան, ի —, in imitation of, after the fashion of;
ըստ նմին նմանութեան, in like manner, likewise;
cf. Բերեմ.
· Calfa
Ըստ պատկերի մերում, եւ ըստ նմանութեան։ Ըստ ազգի եւ ըստ նմանութեան։ Շինել տաճար ի նմանութիւն սրբոյ խորանին։ Իբրեւ նմանութիւն փայտեղէն սեղանոյ։ Ըստ նմանութեան սիդոնացւոցն։ Սրամտութիւն նոցա ըստ նմանութեան օձին.եւ այլն։
Մի՛ արասցես դու քեզ կուռս ըստ ամենայն նմանութեան։ Նմանութիւն ինչ ոչ տեսէք։ Բռնադատեաց արուեստիւն ածել զնմանութիւն ի գեղեցկութիւն։ Նմանութիւն հաստատութեան ի վերայ գլխոյ գազանացն. եւ այլն։
Ի նմանութենէն ապաքէն լինի ճշմարտութիւն խնդրելի։ Նմանութիւնք երեւեալ՝ առժամայնք արդարոցն՝ գուշակք ճշմարտութեան յաւիտենականի, որ գալոցն էր, լինէին. (Ագաթ.։)
Այսոքիկ ամենեքին՝ նմանութիւնք եւ երեւո՞յթք թուիցին քեզ եղեալք ի Քրիստոսէ, թէ ճշմարտութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Ըստ նմին նմանութեան կամիմք չարչարանօք եւ արեամբ նորոգել զանձինս մեր. (Եղիշ. ՟Գ։)
ԲԵՐԵԼ ԶՆՄԱՆՈՒԹԻՒՆ. Նմանօղ լինել. հետեւել.
Երանի թէ եւ դուք ըստ բժշկական արուեստին բերէիք զնմանութիւն. (Եղիշ. ՟Ը։)
Բերել զնմանութիւն երկնային հրեշտակացն՝ փառաբանիչս տեառն աստուծոյ ամենեցուն եւ մեզ լինել. (Ժմ.։)
ὀμοίωσις, ὀμοίωμα, ὀμοιότης , μίμημα similitudo, assimilatio, imitatio եւ այլն. Նման գոլն կամ գտանիլն. նմանելն. հետեւողութիւն. եւ Նմանեալն իւիք՝ պատկեր, կերպարան, ձեւ, երեւոյթ. առակ. օրինակ. սարաս. տարազ.
cf. Նմանօրէն.
· Calfa
Որպէս յարդարընկալ կամացն ինքնատիրութեամբ արտազանցեաց (Ադամ), նմանունակ եւ մահընկալ, պատուհասիւ՝ բնականաւն զարհուրեցաւ երկիւղիւ. (Թէոդոր. մայրագ.։)
Դէմ եւ անձն եւ երեսք, եւ որ այլ ինչ նմանունակ. (Խոսրովիկ.։)
Յերանգաներկութենէ, եւ յիւղեփեցութենէ, եւ ի նմանցօրէն հանճարոյ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Ոչ եւս ստուգել ճշմարտապէսն նմանօրէն, եւ այլն. (Փիլ. իմաստն.։)
Կարիցէ նմանօրէն սրբել եւ կենսացուցանել. (Լմբ. հանգ.։)
Եւ ոչ նմանօրէն սմա զծոմականսն դատարկացուցանել եւ փափկացուցանել զաւուրս. (Յհ. իմ. ատ.։)
Սերմանել ի մեզ (տեառն) զբանն հաւատոյ, եւ նմանօրէն կրօնիցն խաչակցութեան. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
cf. Նմանօրէն.
· Calfa
Որպէս յարդարընկալ կամացն ինքնատիրութեամբ արտազանցեաց (Ադամ), նմանունակ եւ մահընկալ, պատուհասիւ՝ բնականաւն զարհուրեցաւ երկիւղիւ. (Թէոդոր. մայրագ.։)
Դէմ եւ անձն եւ երեսք, եւ որ այլ ինչ նմանունակ. (Խոսրովիկ.։)
Յերանգաներկութենէ, եւ յիւղեփեցութենէ, եւ ի նմանցօրէն հանճարոյ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Ոչ եւս ստուգել ճշմարտապէսն նմանօրէն, եւ այլն. (Փիլ. իմաստն.։)
Կարիցէ նմանօրէն սրբել եւ կենսացուցանել. (Լմբ. հանգ.։)
Եւ ոչ նմանօրէն սմա զծոմականսն դատարկացուցանել եւ փափկացուցանել զաւուրս. (Յհ. իմ. ատ.։)
Սերմանել ի մեզ (տեառն) զբանն հաւատոյ, եւ նմանօրէն կրօնիցն խաչակցութեան. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
likewise, equally;
like, same, conformable.
· Calfa
Որպէս յարդարընկալ կամացն ինքնատիրութեամբ արտազանցեաց (Ադամ), նմանունակ եւ մահընկալ, պատուհասիւ՝ բնականաւն զարհուրեցաւ երկիւղիւ. (Թէոդոր. մայրագ.։)
Դէմ եւ անձն եւ երեսք, եւ որ այլ ինչ նմանունակ. (Խոսրովիկ.։)
Յերանգաներկութենէ, եւ յիւղեփեցութենէ, եւ ի նմանցօրէն հանճարոյ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Ոչ եւս ստուգել ճշմարտապէսն նմանօրէն, եւ այլն. (Փիլ. իմաստն.։)
Կարիցէ նմանօրէն սրբել եւ կենսացուցանել. (Լմբ. հանգ.։)
Եւ ոչ նմանօրէն սմա զծոմականսն դատարկացուցանել եւ փափկացուցանել զաւուրս. (Յհ. իմ. ատ.։)
Սերմանել ի մեզ (տեառն) զբանն հաւատոյ, եւ նմանօրէն կրօնիցն խաչակցութեան. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
cf. Նոյնօրինակ.
· Calfa
Ձգեցին յինքեանս սուրբքն զսուրբն ... վկայքն զնմանօրինակն։ Վերապատուեցէ՛ք սիրօղք՝ զնմանօրինակն. (Սկեւռ. լմբ.։)
to sleep, to slumber, to lie down, to go to bed;
to repose, to rest;
to die, to expire, to depart this life;
— ընդ կնոջ, to lie with a woman;
— արտաքոյ, to lie abroad, out of doors;
— բացօթեայ, ընդ աստեղօք, to sleep in the open air, to lie under the canopy of heaven;
— աչօք բացօք, to sleep like a hare;
— ի տէր, to go to sleep in Jesus, to rest in God;
— ի հող մահու, to sleep the sleep that knows no waking;
— ընդ հարս իւր, to sleep with one's fathers.
· Calfa
Ննջեաց անդ. քանզի արեւն ի մուտս էր։ Զերկիրք՝ յորում դուդ ննջեցեր, քեզ տաց զդա։ Եւ եթէ ննջիցես, քաղցր ի քուն լիցիս։ Ննջէր, եւ խորդայր, եւ այլն։
Ննջեսցէ ընդ քեզ զայս գիշեր։ Ննջեաց ընդ նմա զայն գիշեր, եւ յղացաւ։ Ննջեաց ընդ նմա, եւ տառապեցոյց զնա.եւ այլն։
Զի մի՛ ննջեսցեն նոքա յայսմ վրիժու խնդրելոյ եւ ի քինութենէ. (Եփր. օրին.։)
Ննջեցից ընդ հարս իմ, եւ թաղեսցեն զիս ի գերեզմանի նոցա։ Որպէս զվիրաւորս, որ ննջեն ի գերեզմանի։ Ղազարոս բարեկամ մեր ննջեաց.եւ այլն։
Բազում մարմինք ննջեցելոց սրբոց յարեան։ Զննջեցեալսն ի ձեռն Յիսուսի ածցէ ընդ նմա։ Ոչ ժամանեմք ննջեցելոցն, եւ այլն։ Յաղագս ի վերայ ննջեցելոց կատարմանց։ Խորհուրդ ի վերայ սրբազանաբար ննջեցելոցն։ Աղօթս սրբազանս առնէ ի վերայ ննջեցելոյն։ Անսրբազանիցն ննջեցելոց ոչ առնէ զայս աղօթս. (Դիոն. եկեղ.։)
Որ զննջեցեալսն մեր վերստին նորոգէ։ Այսօր հանգո՛ եւ զմեր զննջեցեալսն ընդ սուրբս քո։ Թո՛ղ զմեղս մեր ննջեցելոց։ Ողորմեա՛ քո ստեղծուածոյս՝ յուսով ի քեզ ննջեցելոյս. (Շար. ստէպ։)
Մարդ՝ որ ի քուն լինի. եւ որ հարցանէ ոք ընդ ննջեցեալն, եւ այլն. (Նար. երգ.։)
ՆՆՋԵԼ. ἑγκείμαι եւ այլն. Քունել ընդ կնոջ. մատնել առ ամուսինն, կամ առ օտար կին.
to lull, to put to sleep, to lay down, to put to bed;
— զկին ոք ի լանջս ուրուք, to marry, to join in wedlock;
— զկոյս, to deflower;
— զոք ի քուն յաւիտենից, to slay, to kill.
· Calfa
Առ զմանուկն իմ, եւ ննջեցոյց զնա ի ծոց իւրում. եւ զորդին իւր զմեռեալ ննջեցոյց ի ծոց իմում։ Ննջեցոյց զնա ի մէջ ծնգաց իւրոց։ Զմերկս բազումս ննջեցուցին առանց հանդերձից. եւ այլն։
Հսկօղքն՝ որ ի քնէածիցն հայհոյէին, զնոսա ննջեցուցին ի քուն յաւիտենից. (Ճ. ՟Գ.։ Կամ Եփր. քն. եւ Եփր. արթն.։)
Այն՝ որ ննջեացն, եւ զարթեաւ եւ ննջեցոյց զծովն. (Եփր. համաբ.։)
Ննջեցուցանէին զկանայս ուխտաւորս առ դրան խորանին վկայութեան. (՟Ա. Թագ. ՟Բ. 22։) Բայց եւ աստ ոմանք ընդ սրբոյն Եփրեմի մեկնեն, լոկ տալ ննջել կանանց խոնջութեամբ առ ետեղ, ոչ հոգալով ի ցերեկի ընդունել զնուէրս նոցա, եւ արձակել զնոսա ի տեղիս իւրեանց։
ՆՆՋԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ ի կնութիւն, եւ բռնաբարել զկին. συγκοιμάω concubere facio, vel concumbo.
κοιμάω, κοιμίζω cubare, vel dormire facio. Տալ ննջել. հանգուցանել իբրեւ ի քուն. պառկեցնել.