marjoram.
ԽՆԿՈՂԿՈՒԶԻԿ կամ ԽՆԿՈՂԿՈՒԶԱԿ ԽՆԿՈՂԿՈՒԶՈՒԿ. πόλιον polio, polium, canutola. որ եւ ԽՆԿԱԾԱՂԻԿ. Ծաղիկ ողկուզաձեւ բազմահատ ի մի փունջ դեղին եւ անուշահոտ կամ խնկահոտ անթառամ. մարեմ խոտ. (Բժշկարան. Գաղիան.)
Աղաղակէր երբեմն խնկողկուզիկ, թէ ես պատճառ եմ սրբութեան քահանայից. զայս լուեալ քահանայ ոմն՝ եդ զնա ի հանդերձ իւր, եւ ոչինչօգտեալ՝ թշնամանէր զխնկածղիկն իբրեւ զսուտ ոք. (Մխ. առակ.։)
apple-tree.
Խնձորենի եղեւ խաչն, ընդ հովանեաւնորա փափաքեցի (նստել). (Վրդն. երգ.։)
Իբրեւ խնձորի (կամ խնձոր) ի փայտս անտառի։ Ի ներքոյ խնձորոյն (կամ խնձորոյ) զարթուցի զքեզ. (Երգ. ՟Բ. 3։ ՟Ը. 5։)
Զբազմութիւն պտղաբերացն զնռնենեաց եւ զխնձորեաց. (Պիտ.։)
Նռնենիք եւ խնձորիք եւ արմատենիք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Նախանձ առ միմեանս կալան խնձորի եւ տանձի. (Մխ. առակ.։)
cf. Խնձորենի.
Խնձորենի եղեւ խաչն, ընդ հովանեաւնորա փափաքեցի (նստել). (Վրդն. երգ.։)
Իբրեւ խնձորի (կամ խնձոր) ի փայտս անտառի։ Ի ներքոյ խնձորոյն (կամ խնձորոյ) զարթուցի զքեզ. (Երգ. ՟Բ. 3։ ՟Ը. 5։)
Զբազմութիւն պտղաբերացն զնռնենեաց եւ զխնձորեաց. (Պիտ.։)
Նռնենիք եւ խնձորիք եւ արմատենիք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Նախանձ առ միմեանս կալան խնձորի եւ տանձի. (Մխ. առակ.։)
churn;
շարժել զ—, to churn.
Բառ ռմկ. Անօթփակ եւ խցեալ իբրեւ զտակառ փոքր, յոր արկեալ կաթն՝ հարկանի եւ շարժլի, որով եւ զատանիպարարտութիւն նորին, այն է կոգի։ (Ոսկիփոր.։)
to cork, to stop, to bung;
to close, to shut;
to oppilate, to constipate;
— զբերան ուրուք, to put to silence;
— զպատուհան լսելեաց, to turn a deaf ear to, to refuse to listen.
ԽՆՈՒՄ φράσσω, -ττω, ἑμφράττω sepio, munio, constipo βύω obturo, obstruo καμμύω claudo συνέχω contineo. որ եւ ԽՑԱՆԵԼ, ԽՑԵԼ. Փակել եւ պատել ամենայն մասմբք. Կափուցանել. ցանկել. արգելուլ զամենայն անցս, եւ չթողուլ ծակ ինչ. խցել, խծկել. գոցել.
Խնու զլսելիս իւր, զի մի՛ լուիցէ տկարաց։ Զակն աղբար խնուցու։ Ամենայն բերան խցցի։ Խցին զբերանս առիւծուց։ Խցան աղբիւրք անդնդոց։ Զամենայն ջրհորս զոր խցին փղշտացիքն, եւ լցին զնոսա հողով։ Խցեալ է զականջս իւր։ Խցցինզդրունսքո։ Խցցէ զչարս ձեր.եւ այլն։
Յիմար է որ զիւր աղիւրն խնու, եւ յաղագսօտարին վիճի։ Նոյնժամայն եխից տէր մեր զբերանփորձչին. (Եփր. աւետար. եւ Եփր. համաբ.։)
to grunt;
*to blow the nose.
ԽՆՉԵԼ ԽՆՋԵԼ. Ձայն հանել խոզի (որ է ար. խնզիր) եւ Ունչս առնել.
Ոչ աղարտլ զաշխատութիւնս մեր որպէս անուսմունս, եւ խնջել քթօք, եւ յօնք պռստել. (Կիր. պտմ.։)
cf. Շնջրի.
Երկակենցաղք են կոկորդիլոսք եւ խնտուզք. (Երզն. քեր.։)
lancer.
(ի ռմկ. բառէս խըշտ. լտ. հա՛սդա, այն է աշտեայ) կամ Նշտեւոր. այսինքն ունօղ զնիզակկարճ, կամզգեղարդն կամ զարդն ձգելի.
Մեկնակազէնք մովաբու հետեւակ խշտաւորքն. (Վանակ. հց.։)
bedstead, pallet, truckle-bed;
halting-place;
den, haunt, lair, cave of wild beasts.
Սուրբքն յիւրաքանչիւր խշտեկաց կանգնեցան. (Եղիշ. ՟Ը. յօրինակս ին. եւ ի ՃՃ.։)
to despise.
Յոյժ վստահ լինել յիւր զօրութիւն, եւ խշտրել պատերազմողացն տկարութիւն. (Ոսկ. ես.։)
hoggishly.
Իբրեւ զխոզ.
hoggish, behaving like a hog, rude.
Թշնամւոյն առաջի ընկէց զսրբութիւն, եւ զմարգարիտն՝ խոզաբարոյին. (Վրդն. ծն.։)
Պատահի շնամտացն եւ խոզաբարոյիցն. (Երզն. մտթ.։)
swine-fattening.
Բուծիչ խոզից որպէս կրակուր նոցա եւ խոզարածն. եւ Խոզարածական.
Որդին անառակ ել ի հայրենի խնամոցն, եւ հետեւեցաւխոզաբոյծ կերակրոցն. (Անան. զղջ.։)
hog's wash, food for swine.
որ եւ ԽՈԶԱՃԱՐԱԿ. Որ ինչ է բուտկամ ունելի խոզից.
Ոմանք խոզաբուտ եղջիւրօքն զտագնապ քաղցին միայն դադարեցուցանէին. (Եփր. պհ.։) (Գրի վրիպակաւ եւ Խոտաբուտ։)
fruit of cypress, plane-tree;
— շերամոյ, cocoon.
Նոյն ընդ ռմկ. գօզալագ. Անպիտան պտուղ նոճւոյ, սօսւոյ, եւ նմանեաց նորին. (թերեւս ճարակ խոզաց կամ ընկուզաձեւ)
pig-headed;
swinish, dirty, filthy.
Շնաբարոյիցն եւխոզամտացն չէ՛ պարտ պատմել զբանն. (Ոսկ. մտթ. ի ցանկն։)
stubble.
Քաղիցէ ոք հասկ, եւ մնասցէ ի նմա խոզան. (Ես. ՟Ժ՟Է. 6։)
Հասկաքաղն եւ զխոզանն թողուցուն. (Լաստ. ՟Ժ՟Գ։)
to be changed into swine;
to behave like a hog, to be hoggish.
Զգենուլ զկերպարանս խոզի. եւ Զխոզաբարոյ լինել.
Մարդք խոզացեալք (յն. խոզանմանք) դիւրաւ ըմբռնին ընդ դիւաց իշխանութեամբ։ Քանզի ամենաւին խոզանան. (յն. խոզ լինին), եւ ոչ մայն դիւահարին, եւ այլն. (Ոսկ. մ. 4։)
wild-pear;
king's evil, scrofula.
ἅχρας, ἁχράκις pirum silvestre. որ եւ ասի ԽՈԶԻ ՏԱՆՁ. Տանձ վայրենի, որ անեփ՝ ոչ է ուտելի մարդոյ, այլ ի խարշելն կամ յեփելն ի փռան քաջիկ քաղցրանայ։ Նմանութեամբ Պալար, ուռոյց ի պարանոցի՝խոզի, եւ մարդոյ։ (Գաղիան.։)
swineherd, pigdriver.
Խոզարած վարւք։ Խոզարած կենօք. (Սկեւռ. աղ.։)
hogs, swine.
Ելեալ դեւքն յառնէն մտին ի խոզեանն. (Ղկ. ՟Ը. 33։)
Զմեծամեծ խոզեանն եդեալ ի գիրկսն (քահանայիցն սպանելոց՝) առ ի նախատինս մեզ, եւ այպն կատականաց տեսողացն. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)
swinish, hoggish;
pork.
Յիշել զկատսայն փարաւոնի, եւ զմիսն խոզանի. (Լմբ. սղ.։)
Յագեցան կերակրօք ասէ, որ միւս եւս թարգմանիչ խոզենեաւ ասէ. (Փարպ.։)
hoggishness;
nastiness, filth.
Բնութիւն եւ բարք խոզի. (իրական, կամ նմանութեանբ)
Երգեցուցանիցեն զձեզ ... ոչ եթէ սրբութիւնն ինչ զայն առնիցէ, այլ նոցա խոզութիւնն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։ եւ Երզն. մտթ.։)
porcupine.
ὔστριξ, ἴστριξ hystrix. Որպէս թէ խոզ փոքրիկ. այն է ազգ ոզնւոյ, իբրւ խոզանստեւ. (յն. ի՛ստրիքս, որպէս խոզաստեւ։) Գաղիան.։)
to see with displeasure, to scowl at;
to despise.
Ի սաստկութենէ նորա որ սպառնայրեղբօր իւրում, եւ ի խոթոտել ականն իւրոյ, ի միտ առ իմաստութեամբ իւրով ռեբեկա. (Եփր. ծն.։)
harsh;
frowning, surly, threatening;
hideous, frightful, horrible, dreadful, shocking;
coarse, gross, rude, rough;
sad, sorrowful;
grave, stern;
— դէմք, stern and haughty countenance;
— աչք, threatening eye, gloomy eye;
— ակնարկել յոք, to look at sternly or angrily, to frown, to scowl, to knit the brows;
— հայել, to look surly at, to sulk, to turn a wild haggard look upon.
Խոշոր եւ խանգար կամխէ՛թ դիմօք՝ որպէս տխուր եւ զայրագին եւ դժկամակ. Դաժան. դժնեայ. խօռ, խոլոր, ժանիքոտ, ծուռ.
Մի՛ ցուցաներ զերես խոժոռ նոցա։ Խոժոռ եւ անընդել դիմօք վարին. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։ Իգն.։ Ի գիրս խոսր.։)
Խոժոռ եւ տրտում զինքն տեսողացն ցուցանէ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)
Կէսք ողորկակեղեւք են եւ կէսքն զկերպարանս քոսոց ունին խոժոռն խոշորութեամբ. (Վեցօր. ՟Ե։)
gruff-look ing, surly-looking, of a stern or austere countenance, scowling, lowering;
sorrowful, gloomy, sullen;
— ցնորք, frightful spectres.
Որոյ գեղ դիմացն է խոժոռ. ձառադէմ եւ ահաւոր.
Զայր խոժոռագեղ, եւ դըժնահայեաց. (Խոր. ՟Բ. 7։)
cf. Խոժոռագեղ.
κατηφής vultu demissus, maestus. Խոժոռ դիմօք. տխուր եւ անշնորհ երեսօք. վայրահայեաց. թիւրաչօք.
Ցնորք անժպիտք խոժոռադիմացն երեւէին. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 4.) (իբր ռմկ. երեսը կախած։)
frown, wrinkle, knitting of the hrows, scowling, pouting, sulkiness, sulks, wry face;
vexation, sorrow, melancholy.
Խոժոռնգոլ. Խոժոռիլն. տխրութիւն. գժդմութեամբ եւ խոժռւթեամ անդէն զնա լի առնէ տրտմութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Փորուած այրի՝ դժուարամու դրամբք, եւ անհամբոյր առ ի բնակել սակս քարաժեռ Խոժոռութեանն. (Յհ. կթ.։)
tumorous;
— մարմին, tumour.
Որ ինչ է իբրեւ զխոյլ. այտուցեալ որպէս պալար. խուլի պէս բշտած՝ ուռած.
Ձեռքն եւ բազուկքն յորժամ զարկք առնու, ուռենայ ի յանթքն խոլային մարմնի. (Մխ. բժիշկ.։)
cancer, malignant sore.
καρκίνος, καρκίνομα cancer. Խոյլ իբրեւ զխեցգետի. քաղցգեղ. կերցաւ.
cf. Խոժոռ.
Թէ մահու լինի (հիւանդն) խոլոր հայի հաւն սպիտակ, եւ դարձուցանէ զերեսն ի հիւանդէն. (Ոսկիփոր.։)
orchis, beeflower, salep, satyrion
Գնդածաղիկք, եւ խոլորձ, առուոյտ կապոյտ, եւսէզ, եւ այլն. (Մխ. առակ.։)
dressed victuals;
cf. Խահ.
Թքանէր զխոխ։ Առեալ զխոխ հիւանդին եւ այլն. (Վրք. հց. ՟Է. ձ.) (տպ. խուխ։)
ravine, deep hollow;
sylvan valleys, forest;
mountain streams, torrents.
ԽՈԽՈՄՔ. Խարաձորք. նեղ ծորոծորք եւ առուամեջք ջրանցից, անցք հոսանաց ընդ անձուկ վայրս խոխոջանօք.
Անցանէ գետն երասխ յորձանուտխոխոջիւք ... թափ անկեալ ընդ նեղ եւ ընդ նուրբխոխոմքն քարանձաւի միոյ։ Զօրս ղօղեալ թագուցանէր ի խոխոմս այգեստանին։ Ամրացեալք ի խոխոմս խորոցն ձորոց, եւ յամուրս քարանձաւաց. (Յհ. կթ.։)
Յափն գետոյն, որ իանէ յաղձնեաց խոխոմացն։ Ի խոխոմս ձորոցն. (Արծր. ՟Դ. 5. եւ այլն։)
Փափաքէ տեսանել զլերինս, եւ զխոխոմս, եւ զաղբիւրս։ Փուչն ի խոխոմս եւ յապառաժս բուսանի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։ եւ Ոսկ. եբր.։)
gloomy ravines;
long valleys.
Գետն երասխ հատեալ զքարանձաւս լերանց՝ անցանէ ընդ խորխոմաձիգս (կամ ընդ խորխոմս ձիգ) եւ նեղս. (Խոր. ՟Ա. 11։)
cf. Խոխոջ
Զառ ի վեր փսխածք ելանեն, եւ զառ ի վայր խոխոջանք. (կամ խողխոջանք) արձակին. (Մանդ. ՟Ժ՟Զ։)
cf. Խոխոջանք.
Հնչիւն հրոյ, եւ խոխոջիւն (կամ խոխաջիւն) ջրոյ բեկանէ զսիրտ նորա. (Վրք. հց. ՟Ժ։)
to murmur, to purl, to babble, to gurgle;
ի վեր —, to vomit.
ԽՈՂԽՈՋԵՄ կամ ԽՈԽՈՋԵԼ, եցի ն. Հոսել ուղխօրէն. զեղուլ. յորդել. իսկ ի վեր ԽՈՂԽՈՋԵԼ՝ է Զգայռել եւ փսխել.
Զոր ի վեր խողխոջեն շուայտեցեալքն եւ պաշտոտեալքն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 25։)
to think, to invent, to attempt, to try.
Բանս բամբասանաց զսրբոյ կաթողիկոսէն խոխոտեալ յօդէին։ Մի՛ ոք զնոյն անցս չարչարանաց, եւ զձաղանս եւ զձաղկանս խոխոտիցի կրել։ Կայր փոքր մի ի վերայ հատածի միջոյն, եւխոխոտէր խօսել. (Յհ. կթ.։)
cf. Խոխոտեմ.
Բանս բամբասանաց զսրբոյ կաթողիկոսէն խոխոտեալ յօդէին։ Մի՛ ոք զնոյն անցս չարչարանաց, եւ զձաղանս եւ զձաղկանս խոխոտիցի կրել։ Կայր փոքր մի ի վերայ հատածի միջոյն, եւխոխոտէր խօսել. (Յհ. կթ.։)
thought;
thoughtful, discreet, prudent;
ի — արկանել, to think, to consider, to ruminate;
— ի միտս կայր նորա, he had the intention to, he intended to.
(Արմատ Խոկալոյ՝ լծ. ընդ խոհ, խորհ) որպէս Խորհուրդ. մտածութիւն. երկք կամ երկունք մտաց. եւ Փոյթ կամ յօժարութիւն կամաց.
Զյարութեան ճառն ի խոկ արկեալ՝ կրթէր։ Դեռ տակաւին հրէական սրբութեանց խոկ կայր ի մտի, եւ կերակրոցնքտրութիւնքն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 18. 28։)
ԽՈԿ. ա. որպէս Խոկացօղ. խոհական. հանճարեղ խուզարկու. դատօղ, եւ ընտրօղ, կամ կշռադատօղ.
Քննել զպատճառսն որ ի սմա զհոմերոսին, ինձ փոքր խոկիս։ Ազգականն ճոխաց։ Ինքնադիր առածութեամբ զարդարեալ ունի զկարօղսն խոկաց։ Նախակրթութեանցն սեղան, եւ խոկանցն բաժակ, եւ կարողացն ճոխութիւն. (Երզն. քեր.։)
to think, to reflect, to meditate, to consider, to contemplate, to imagine.
μελετάω, ἑννοέω meditor, cogito ἑπιφημίζω approbo ἑπιχειρέω aggredior, manum admoveo. Ի խոկ արկանել կամ մատնել. Խորհել. զմտաւ ածել. որոճել ընդ միտս, կամ երկնել. հոգալ, յառիլ մտօք. եւ յարիլ կամօք. կամիլ, յօժարիլ. հնարիլ. մտմտալ, մտածել, խելք տալ, մտքով ու սրտով ուզել. (լծ. եւ լտ. coquo քօ՛գուօ. եփել, ըստ որում հնարել, մեքենայել։)
Անձինք ձեր խոկասցեն յերկիւղ տեառն։ Խոկասցե՛ս ի դոսա տուէ եւ ի գիշերի. (Ես. ՟Լ՟Գ. 18։ Յես. ՟Ա. 8.)
Խարչաւանս ի վերայ իմ խոկալով։ Ոչ երբէք զայսոսիկ աղէտս տարակուսանաց խոկայ։ Զմիմեանց խոկալ փրկութիւն. (եւ այլն. Մագ.։)
Խոկալ ի սէր պատուիրանին աստուծոյ, կամ յերկնայինսն, կամ յերկիրս, կամ առ աստուած անզբաղ եւ մաքուր սրտիւ, կամ ի գործիական առաքինութիւնս. (Խոսր.։ Նանայ.։ Լմբ. իմ.։)
Ի կամաց խոկողացն ի նոյնն, եւ յոչ խոկողացն բացատրեալ որոշի. (Կլիմաք.։)
Ազգմամբ չարին խոկացաւ ընդ լուր (սրբութեան) նորա կին ոմն պիղծ եւ լիրբ (ի պատրել զնա). (Վրք. հց. ՟Զ։)
cf. Խոկ;
meat, victuals.
Խոստացար առաքել ղուղակս. եւ այն յատուկ կարմրախայտ. եւ իմ այսմ խոստման խոհի խոկացեալ՝ յուսալի նօթի զայսքան երկարութիւն աւուրց կրել։ Վեհ կազմելով զխոհ երախանին բազմազան խորտկաց. (Մագ. ԺԲ։)
ԽՈՀ 2 Ի յանգս բարդութեանց, զոր օրինակ Մտախոհ. Ողջախոհ եւ այլն, որպէս եւ ի սկիզբն բաղադրութեանցս՝ Խոհական, Խոհեմ, է նոյն ընդԽորհ, կամ խորհուրդ։ Իսկ ի (Հին բռ.) դնի.
thoughtful, prudent, wise, judicious, sensible, intelligent, cautious, provident, circumspect, discreet;
—ն, intellect, intelligence, reason, judgment.
φρόνιμος, φρονῶν, σόφρων prudens. Խոհեմ, եւ խոհեմական. խորհրդական. քաջ խորհօղ. ճարտար. հանճարեղ. իմաստուն. (անձն, եւ մանաւանդ միտք կամ գործ նորա).
Բան ոչ յառաջբերական, եւ ոչ խոհական. այլ՝ ի բնէ եւ հարկաւոր. (Աթ. ՟Բ։)
Այն իմացուածք են, եւ խոհական հանճարքն, որ աստուած եւ ի կայսրն գիտացին պարտաւոր առնել զորդին աստուծոյ. (Յհ. կթ.։)
Որ յոգւոջ են եռատեսակ մասունք. խոհականն եւ զանկականն, եւ ցասմնականն. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Աղքատ է, որ ոչ ունի զիմաստութեանն գանձ ի խոհականն։ Աղբիւր առակէ զնոյն ինքն զխոհականն, եւ զբանաւոր միտսն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժղ.։)
Խոհականաւն, որ է ընտրող բարւոյեւ չարի. (Սկեւռ. աղ.։)
prudence, wisdom, discretion, wariness, circumspection, cautiousness, good sense.
ԽՈՀԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ φρόνησις, φρήν, φρένες prudentia, sapientia, ingenium, mens. որ եւ ԽՈՀԵՄՈՒԹԻՒՆ, եւ ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ. Նախահայեաց առաքինութիւն ուղղիչ մտաց իբրու կանոն գործոց. խելացութիւն, խելք.
Հանճարիմաստ խոհականութեամբ զգործս աստուծոյ։ Որով իւր գաղափար եմք ըստ խոհականութեան եւ անձնիշխանութեամբ։ Խոհականութեան ընտրութեամբն նմին հաւանիմք։ Սիրեսցե՛ս զտէր աստուած քո ի բոլոր սրտէ, յայտ է թէ յանստերիւր խոհականութենէ. (Լմբ. ժղ.։)
Փոխանակեալ զխոհականութիւնն ընդ անհանճարութեան. (Սկեւռ. աղ.։)
Խոհէր ի միտս իւր. եւ մինչդեռ յայնպիսի խոհականութեան վտանգի կայր. (Փարպ.։)
Ի միտ առնուլ զերկաքանչիւրսն գրեցելոցն բանից խոհականութիւնս. (Յհ. իմ. երեւ.։)
cook, man-cook.
(իբր խոհակեար, այսինքնխահագործ) μάγειρος, ὁψοποιός coquus. որ եւ ԽՈԽԿԵՐ. Խոհագործ. Խոհարար. խորտկարար. խահարար. խահամօք. յօրինիչ խահից. եփօղ կերակրոց. կերակուր եփօղ.
ասէ սամուէլ ցքոհակերն։ Եփեաց զխոհակերն զազդրն։ արկեր ի ներքս խոհակերս՝ զենուլ ի ներքս եւ այլն։ Այս տունք են խոհակերաց, ուր հասուցանիցեն պաշտօնեայքն տանն զզենլիս ժողովրդեանն. (՟Ա. Թագ. ՟Թ. 23. 24։ Ողբ. ՟Բ. 20։ Եզեկ. ՟Խ՟Զ. 24։)
Որո՞ց են յաղագս թոշակի կազմութեանցն շարագրութիւնքն եւ օրինականքն. (պխ) խոհակերացն. (Պղատ. մինովս.։)
Զսեղանայարդարս եւ խոհակերս։ Ձկնորսաց, կամ խոհակերաց. (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Գ. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)
Յողատաց եւ ի խոհակերաց. (Մագ. ՟Ծ՟Բ։)
chief-cook;
chief executioner.
Որպէս եւ (Վրք. հց. ձ.) գրի,
Նաբուզարդան խոհակեր։ Ուստի յայտ է զի կամ նոյն այր միանգամայն էր գլուխ խոհակերաց եւ դահճաց, եւ կամ զի դահլիճն է իբրու յօշոտի մսոյ. քանզի եւ արմատ յն. ձայնիս մա՛ղիռոս, է մասսօ, այսինքն մալել, ծեծել. Իսկ իտ. մասսառէ՝ է սպանանել։
to cook.
μαγειρεύω coquo, coquinarium exercor. Խոհակերութիւն առնել. գործել զգործ խոհակերաց. յօշել զմիս, եւ եփել զկերակուր. եւ Սպանանել.
Անկողինս արկանել, զոտս լուանալ. բազումք եւ խոհակերեն եւս. (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Գ։)
kitchen;
անօթք —ի, utensils;
cf. Խահարան.
μαγειρεῖον culia, coquina. իտ. cucina. գրի եւ իբր ռմկ. ԽՈՀԱԿԵՐՆՈՑ. փոխանակ գրելոյ Խոհակերանոց, որ եւ ԽՈՀԱՆՈՑ. ԽՈՀԱՐԱՐՈՑ. Տեղի պատրաստելոյ եւ եփելոյ զխահս կամ խոհակերելոյ. աշխանէ.
Ի վաճառի ի խոհակերոց մտանել, եւ ճաշակել. (Կանոն.։)
Այն մարդն՝ որ ի խոհակերնոցին կայր։ Էին երեսք նորա ի խոհակերնոցէ անտի եւ ի պահոցն այլայլեալ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
Սատանայի իբրեւ խոհակերոցս ի խողխողումն եւ ի սատակումն անձանց իւրեանց մատնէին. (Եփր. աւետար.։)