Ունելով զինքնիշխանական կամս Դամասկ.։
Ոչ իսպառ բարկանայ մեզ տէր։ Որ համբերեսցէ իսպառ, նա կացցէ։ Զիմի՛ իսպառ եկեալ թախանձիցէ զիս.եւ այլն։
ԻՐԱԶԳԱԾ կամ ԻՐԱԶԳԱՑ ԼԻՆԵԼ. Զգալ եւ իմանալ զիրն. իրագէտ կամ իրազեկ լնել. տեղեկանալ.
Իւրովի երթալով. եւ կամամահ լինելով. լաւ եւս է ընթեռնուլ՝ զիւրովին երթալով։
Զոր զիւրովին պատկեր գործեաց, անկեալ առաջի այնմ երկիրպագանէ. (Եւս. ՟Խ՟Դ. 15։)
ԶԻՒՐՈՎԻՆ ԵՐԹԱԼ. ἐαυτόν ἁποκτεινεῖν, ἐαυτόν ἁναιρεῖν seipsum interficere Անձամբ զանձն ի մահ հարկանել, սպանանել. անձին առնել. անձնամահ լինել. ինքիր զինքը սպաննել.
Միթէ զիւրովի՞ն երթայցէ։ Ձգեաց զսուսեր, եւ կամէր երթալ զիւրովին։ Եդ զսուսերն, եւ չոգաւ զիւրովին. (Յհ. ՟Ը. 22։ Գծ. ՟Ժ՟Զ. 27։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 44։)
παντοπώλης. seplasiarius Վաճառօղ ամենայն իրաց մանունց. փերեզիկ. եայմաճը. էճզա սաթըճը, ադդար, չէրչի.
Պարադիտեցան զինեւ ամենուստ տագնապաւ վշտաց։ Յամենուստ պարտեալ, եւ իսպառ լքեալ։ Ի յամենուստ պարփակեա՛ կցորդութեամբ հրեշտակացդ. (Նար.։)
Ամենիմաստի է զարուեստն (այս ինքն յարուեստի՝) յառաջ քան սկսանել զիմեքէ կազմածէ՝ զբաւականն գիտել նիւթ։ Ամենայն տունն Աբրահամու ամէնիմաստին։ Առ Մովսէսի ամէնիմաստին. (Փիլ.։)
Թակաղաղ մի ամպեայ։ Թակաղակն ամպեայ, զի ամպով վերանան արդարքն ընդ առաջ Քրիստոսի. (Ագաթ.։) (Տօնակ.։)
Պատերազմողին պա՛րտ է վարկպարազի ինչ գլխոյ դադար ունել, զի իբրեւ յաւուրս եւ յայթիռ եւ ի թռիչս կայցէ ի բնակութեանն". յն. իբրեւ հանդերձեալ վաղվաղակի ի վեր յառնել. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 16։)
Ցորեանն եւ հաճարն ոչ հարաւ, զի ոչ էր բուսեալ. քանզի անագանավար էին։ Հաճար եւ ցորեան չհարան, քանզի անագանավար էին. (Եփր. ել.։ Կիւրղ. ել.։)
Կրատիտոս տեսեալ որդի մեծատան, զի պատեալ էին շոգմոգք բազումք (սուտ բարեկամք), ասէ, պա՛տանի, ողորմիմ քոյոյդ անապատութեանդ. (Ոսկիփոր.։ Իսկ Ոսկ. ղկ.)
Իբրեւ զգայլ յափշտակօղ անդամակոտոր առնելով զիս. (ՃՃ.։)
Ի դիպող ժամուն, զի անդատաւոր էր քաղաքն. քարկոծեցին զստեփաննոս նախավկայն. (Պիտառ.։)
Անզգամն բացեալ զբերան՝ սկսանի անզգայաբար ցուցանել զիւր անմտութիւնն. (Ածաբ. ԺՂ։)
Մի՛ ինչ առնել ըստ գրգռութեան. իբր զի անընտանի է քրիստոնէին. (Բրս. հց.։)
Առ անզգամս ունիցիք զիս, վասն զի անժուժեցայ ես պարծել. (Եփր. ՟բ. կոր.։)
Եղեւ նա ի կողմ անիծչացն, զի մի՛ ընկալցին բազումք զանէծ. (Եփր. օրին.։)
Անիմաստաբար վարժմամբ իբրեւ զիմաստունս գոլ կարծէք զձեզ. (Մագ. ՟Խ՟Ա։)
Ումեք օգուտ չեն. զի անշունչք են՝ անիմաստունք. (Ագաթ.։)
ԱՆԿՆՈՒՆՔ ԱՆԿՆՈՒՔ. cf. ԱՆԿՆԻՔ. իբր ռամկական. զի եւ կնիքն մկրտութեան՝ երբեմն ասի որպէս ռմկ. կնունք, կնուք.
Վասն այսորիկ անհամարձակ եմք. եւ զի անհամարձակ եմք, աղաչեմք։ Կորագլուխ եմ, եւ անհամարձակ ընդ Աստուած խօսելոյ. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)
Այլ զի զհամարձակութիւն ցուցանիցէ ... Պիղծ շրթունս իւր ասեն՝ վասն անհամարձակութեանն կոչէ։ Կէսքն ի ձեռն անհամարձակութեանն, եւ այլքն վասն իշխանութեանն. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. յհ.։)
ԱՆՁՆԸՆՏԻՐ կամ ԱՆՁՆԸՆԴԻՐ ԼԻՆԵԼ, եւ ԱՌՆԵԼ Զանձին բարին եւեթ ընտրել. ըստ կամի զիրսն ընտրել. անձնդիւր լինել.
Մատնեաց տէր զգիւղաքաղաքն զարշակաւանն ի ձեռս հարուածոցն ... զի անմարդեցաւ. (Բուզ. ՟Դ. 13։)
Ի վեր է քան զիմանալիս յանսահմանութեան եւ յանբաւութեան իւրում. (Յճխ. ՟Ա։)
Զինչ գործիցէք, ի փառս աստուծոյ արասջիք. դուք աւադիկ հայհոյութիւն եւ անփառաւորութիւն գործէք զինչ գործէքդ. (Ոսկ. կող.։)
Ապարահութիւն դաշտանին, զի դարձաւ նա վերստին, վկայէ վասն տղայութեանն դառնալոյ. (Եփր. ծն.։)
Որդիքն ահարոնի՝ զի ապիրատեցան, անարգեցան ի քահանայութենէ անտի. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
Զբազում մթերս գանձուց տային ի ձեռս թշնամեաց, զի թերեւս ապրեսցեն զանձինս իւրեանց. (Ղեւոնդ.։)
Երկինք զմի տիւ եւ գիշեր առածեալ զինքեամբք՝ շրջին ի նոյն տեղի. (Եզնիկ.։)
Ցրել զինչս իւր առատաբար։ Արկցո՛ւք առատաբար զսերմանիս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 18. 24։)
Յոյժ անընչասիրաբար ցուցանէր զիւր ախորժակսն, եւ առատաբար կայր. (Խոր. ՟Գ. 38։)
Եւ ո՛չ սակաւ բարին առաւելագունին է հակառակ. զի եւ ոչ նուազ ջերմ կամ ցուրտ առաւելագունին է հակառակ. (Դիոն. ածայ. ՟Դ։)
Կարօտագոյն հոգւոջն առ զօրութիւն՝ առաւելաստացութիւն զինուորութեան (կամ սպառազինութեան) հանգիտասցի. (Փիլ. լիւս.։)
Եւ զի ոչ վասն յաթոռ նստելոյ ասէ, անդէն առընթերակայ խտրոցաին յայտ առնէ։ Անդէն մօտ առընթերակայ զչորեքգրեաննն դնէ. (Ոսկ. ես.։)
Քանզի ած հասոյց ի գլուխ առաքինութեանց, ապա եւ զառընթերակաց նորին զեղծագործ ապականութիւնն քակէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 19։)