Your research : 178 Results for հ

Entries' title containing հ : 6058 Results

Վատատոհմակ

cf. Վատազգի.


Վատատոհմիկ

cf. Վատազգի.


Վարդահոտ

adj.

rose-scented, roseate, as fragrant as a rose.


Վարդապետուհի, հւոյ

s.

mistress, school-mistress, teacher.


Վարժապետուհի

s.

mistress.


Վարձահատոյց

s. adj.

remunerator;
remunerating;
— լինել, cf. Վարձատրեմ.


Վարձահատութիւն, ութեան

s.

cf. Վարձատրութիւն.


Ցերապահակք

s.

guards or sentries scattered around.


Ցորենահատ, ի

s.

grain of wheat, grain.


Ցորենաշահ

adj.

profiting by corn.


Ցոփահայեաց

adj.

lewd-faced, brazen, shameless.


Ցրտահար

adj. bot.

struck, benumbed with cold;
blasted, spoiled by cold;
— առնել, to chill, to benumb with cold;
to dazzle, to blast;
— լինել՝ հարիմ, to become rigid, stiff, benumbed with cold, to be frozen.


Ցրտահարութիւն, ութեան

s.

numbness, stiffness;
— տնկոց, blasting, blast.


Ցցահար

adj. s.

pile-driving;
cf. Մեքենայ;
pile-driver;
— ոլորանաւոր, pile-driving engine with pincers;
— չուանաձիգ, ringing pile-engine.


Ցքահան

s.

alembic, still.


Ցքավահառ

s.

brandy-seller.


Ցօղահար

adj.

mildewed, blasted.


Ցօղահոս

cf. Ցօղաբուխ.


Փահլ

s.

horse, stallion.

• «արու ձի». ունի միայն-ԱԲ. մէկ անգամ գտնում եմ գործածուած Մագ. քեր. 240, հոմանիշների մի շարքի մէջ. «Եւ ձիոց՝ յովատակ, նժոյգ, փահլ, երիւար, գե-դազատ. այսոքիկ արականք են»։

Հրատարակուած է նախ ՀԱ 1908, z»9,


Փայլակնահար

adj.

striking like a thunderbolt;
— առնել, to fulminate, to lighten.


Փայտահատ

cf. Փայտահար.


Փայտահար, աց

s.

woodsman, wood-cutter, wood-cleaver, feller;
axe, hatchet.


Փայտահատութիւն, ութեան

s.

cf. Փայտահարութիւն.


Փայտահարութիւն, ութեան

s.

wood-cutting, felling clearing.


Փանդռնահար, աց

s.

player on the pandura, guitar-player, guitarist;
trumpeter.


Փառահեղ

adj.

very glorious, majestic.


Օձահալած

adj.

driving away serpents.


Օձահար, աց

cf. Օձախած.


Օձահարութիւն, ութեան

s.

serpent-bite.


Օտարախորհուրդ

adj.

excentric, strange, odd, fantastical, extravagant;
cf. Այլափառ.


Օտարահալածութիւն, ութեան

s.

inhospitaly.


Օտարամահ լինիմ

sv.

to die in a foreign land or country, to die abroad.


Օտարաշխարհացի, հեայ

adj.

exotic, foreign;
օտարաշխարհիկ երթանալ, to become a pilgrim.


Օտարաշխարհիկ

cf. Օտարաշխարհացի.


Օտարուհի

s.

stranger, foreigner.


Օրահաշիւ, շուի

s.

day's account;
day-book, journal.


Օրահաս

cf. Օրհաս.


Օրահմայք

s.

ephemancy.


Օրապահակ, աց

s.

day-sentry.


Օրապահիկ

s.

livelihood, daily bread.


Օրէնսհաստիչ

adj.

law-making.


Օրէնսպահ

cf. Օրինապահ.


Օրէնսպահանջ

adj.

zealous for the law, exacting perfect observance of the law.


Օրինապահ, աց

adj.

fulfilling, observing or keeping the law.


Օրինապահութիւն, ութեան

s.

keeping, obeying or fulfilling the law.


Օրհաս, ի, աւ

s.

extremity, last moment, agony, death;
fate, destiny, fatality;
— մահու, the point of death, deaths-door;
յ— իւր ճեպել, to run to one's ruin;
ժամանէ յ— վախճանին, his last hour is at hand.


Օրհասաբեր

adj.

mortal, deadly, fatal.


Օրհասական, ի, աց

adj.

in the pangs of death, at the last gasp, dying, expiring;
cf. Օրհասաբեր.


Օրհասարակ, ի

s.

midday, noon, noon-tide, twelve o'clock.


Օրհն

s.

cf. Օրհնութիւն.

• (ի հլ. յետնաբար) «օրհնութիւն, բարեմաղթութիւն» Վրդն. պտմ. Յիշատ. ո-րից օրհնել ՍԳր. Ոսկ. եփես. Եփր. ծն. Սեբեր. օրհնեալ ՍԳր. օրհնիչ ՍԳր. Եփր. ծն. և հռ. օրհնութիւն ՍԳր. Սեբեր. բազմօրհնեալ Մաքս. եկեղ. բազմօրհնեան Դիոն. երկն. եկեղեցօրհնէք Մաշտ.։

• = Պհլ. *āfrinam «օրհնեմ, գովեմ» ձևից, որ կազմուած է a նախամասնիկով fri-«սիրել, յարգել, գովաբանել» արմատից. հմմտ. զնդ. ❇ āfrīnāmi «օրհնեմ, աղօթեմ», ❇ fri «աղօթք», ❇lիfrima-«ռոհներգութիւն», սոգդ. āfirīwan «օրհնու-թիւն», պհլ. [other alphabet] » ā̄frin «գովեստ, գովա-բանութիւն», nafrmn «անէծք», պրս. [arabic word] āfrin, āfarin «գովեստ. կեցցե՛», [arabic word] nafrin «անէծք»։ Այս բոլորր պատկանում է հնխ. prēi-, pri-«դուր գալ, հաճիլ, բարե-կամանալ» արմատին, որի այլ ժառանգ-ներն են՝ սանս. priyatē «սիրել», priyá «սիրելի, կինը», priyátā-«սէր», գոթ, friǰon «սիրել», frijaϑwa «սէր», frjonds=հբգ. friunt=գերմ. Freunϑ «բարեկամ», անգսք. trēod «սէր», հիսլ. frī «սիրելի, կինը», frīa «սիրել», frōendi «բարեկամ», հպլ. prijateli = ռուս. прiятeль «բարեկամ» ևն ևն (Po-korny 2, 86-7)։ Հայերէնի, ինչպէս և յու-նարէնի մէջ, այս արմատը չէ պահուած։ Իրանեանից են փոխառեալ նաև ուտ. afre «աղօթք, օրհնութիւն», afrep'esun «աղօթել, օրհնել»։ Հայերէնի մէջ պհլ. *āfrinam տու-ած է նախ աւհրնեմ, որ թէև անսովոր, բայց պահուած է էջմիածնի հնագոյն Աւետարա-նում (տե՛ս Rey. des ét. arm. 1, 168), յե-տոյ շրջմամբ աւրհնեմ։

• ՆՀԲ մեկնում է «օ՜րդ հնասցի» ձևով։ Gosche 23 տանս. vr, զնդ. yərə «պա-տուել, ընտրել, որոշել»։ Müller, Kuhns ս Schl. Btrg, 5, 381 զնդ. aiwifri-na, որ նոյն է վերի մեկնութեան հետ, մի-այն ā նախդիրի տեղ դրուած aiwi-։ Թօփուզեան, Արծիւ Վասպ. էջ 44 օր հիմնել։ Canii, Et. étym. 172 սանտ arh «լարգել»։ Bugge KZ 32, 29 օր և հին բառերից, իբր «հին օր (երկար ևեանք) բաղձալ»։ Մառ ЗВО 5, 320 և Meillet դնում են զնդ. āfrinami «օրհ-

• նել», որ կասկածելի է գտնում Հիւբշ. 511։ Հիւնք. օրէնք բառից կամ պրս. աֆէրիյն «կեցցես», զնդ. աֆրիդի «ըս-տեղծել»։ Ալիշան, Հին հաւ. 449 զնդ. ահուրա։ Հիւբշմանի մերժումը տե՛ս նաև IF Anz 8. 48։ Meillet, Esq. 13 նոր պատճառաբանութեամբ, վերի ձե-ւով ընդունելի է դարձնում մեկնութիւ-նը։

• ԳՒՌ.-Ջղ. օրհնել, Ակն. օռհնէլ, Տիգ. օր-հէլ, Ասլ. էօրհնէ՝լ.-Ախց. Գոր. Երև. Կր. Ղրբ. Պլ. Ռ. օրթնէլ, Հմշ. օրթնուշ, Ննխ. Սեբ. օռթնէլ, Ագլ. Շմ. օռթնիլ.-Ալշ. Մշ. օրշնել, Խրբ. օռշնիլ, Սվեդ. ուշնիլ.-Սչ. օրխնել, Ջղ. Սլմ. Վն. օխնել, Երև. Մրղ. օխնէլ, Մկ. Տփ. օխնիլ, Զթ. ուխնիլ, ույհնիլ, ուրհնիլ (այլ թաղերում ուշնօձ «օրհնած»)։ Այս-տեղ է պատկանում նաև գւռ. Լ. Ղրբ. խնօ. թուն, Նբ. ուխնէթեն «սրբի գերեզմանից իբր ռեղ վերցրած հող», որ է օրհնութիւն կամ օրհնութեան հող Երև. և որի հին մեաւա-թիւնը ունի Վրք. և վկ. Ա. 338 (օրհնութեան հող).-պատահական նմանութիւն ունի ա-սոր. [arabic word] xənāyā նոյն նշ. -նոր բառեր են անօրհնել, անօրհնէք, օրհնանք, օրհնիթք, օրհնիթքահող, օրհնիթքագիր, օրհնուկ, օրհ-նուման.-հետաքրքրական է կրակը օրհնի՝ Ղրբ. «կրակը հանգցրու» բացատրութիւնը, որ հրապաշտական դարերի մնացորդ է համարւում (Ազգ. հանդ. Բ. 194)։


Definitions containing the research հ : 4562 Results