who acts virtuously or bravely;
virtuous;
courageous.
Առաքինագործ աշխատութեամբ երթալ անդր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 39։)
adorned with virtues, virtuous.
Առաքինազարդ վարք, կամ վայելչութիւն. (Յհ. կթ.։ Ասող. ՟Ա. 1։)
to labour, to strive, to take pains, to have or show bravery;
tu be virtuous.
Առաքինի լինել. առաքինութեամբ պայծառանալ. արիանալ. զօրանալ. հանդիսանալ ի գովելի եւ ի դժուարին իրս. փայլալ. ծաղկիլ.
Նորեկ եղբայր առաքինանայ, եթէ համբերեսցէ թշնամանաց եւ նախատանաց. (Վրք. հց. ՟Ը։)
Լաւութեան հանդիսիւքն առաքինասցին. (Յճխ. ՟Է։)
Վասն հայոց պատերազմին, յորում բազումք առաքինացան՝ քան թէ սակաւք։ Յորում ասպարիսի նախ ինքն առաքինացաւ. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Ը։)
virtuous, brave.
Առաքինաջան գործովք, կամ երկօք, վարուք, վաստակօք. (Ճշ.։ Յհ. կթ.։) (Տօնակ.։)
who loves virtue or bravery, virtuous.
Չարատեաց եւ առաքինասէր միշտ վարելով բնութեամբ։ Յայս (յոյս) իբրեւ ի կուռ ճանապարհ առաքինասէրն հասանէ հոգի. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։)
Յաղագս քո առաքինասէր եւ պարկեշտ հոգւոյդ. (Փարպ.։)
Առաքինասէր ծնօղք, կամ նահատակք, անձինք, կարգ, գործք, վարք. (Պիտ.։ Խոսրովիկ.։ Յհ. կթ.։ Ժմ.) (Շար.։)
place for the practise of virtue or bravery.
Հանդիսարան կամ բնակարան, եւ վկայարան առաքինի նահատակաց.
cf. Առաքինանամ.
Առաքինեալ քաջասցին։ Առաքինեցաւ յոյժ. եւ այլն. (Վրք. հց. ձ։)
Որ առաքինեցաւն ի մէջ ամենայն հեթանոսաց։ Հաւատովք իւրով առաքինեցաւ նա ի մէջ փղշտացւոց. (Եփր. ՟ա. կոր. եւ Եփր. եբր.։)
Անձամբ իւրով առաքինեսցի. (Եփր. համաբ.։)
valour, bravery;
virtue, probity;
goodness;
politics, government;
conduct, behaviour.
ԱՌԱՔԻՆՈՒԹԻՒՆ. ἁρετή. virtus. որ եւ ՔԱՋՈՒԹԻՒՆ ասի. որպէս Արիութիւն. արութիւն. ժրութիւն. աջողակութիւն յառաքինի գործս ըստ մարմնոյ եւ ըստ հոգւոյ. գործ արդիւնական. բարեգործութիւն. մեծագործութիւն. բարեպաշտութիւն. լաւութիւն. արարք գովելի առաջի աստուծոյ եւ մարդկան.
Մայր իմաստասիրութեան՝ առաքինութիւն է. վասն զի ի ձեռն առաքինութեան ստանամք զիմաստասիրութիւն. Որ ըստ առաքինութեան կեայ, ոչ տրտմի. (Սահմ. ՟Ը։)
Արդարն եւ սուրբն առաքինութիւնք բարու են։ Պա՛րտ է զիւրաքանչիւր մասն հոգւոյ իւրականն զարդարիլ առաքինութեամբ. (Սահմ. ՟Ժ։)
Տե՛ս ճոխագոյն՝ (Արիստ. առաք.։ Գր. հր.։ Առաք. Մոլ.։) ըստ իմաստասիրաց եւ աստուածաբանից։
Առաքինութիւն սահմանի ասացաք գոլ զանդրադարձիլն ի սահմանելին. (Անյաղթ պորփ.։)
sender.
Որ ոչ պատուէ զորդին, ոչ պատուէ զհայր զառաքիչն նորա. (Յհ. ՟Ե. 23։)
cf. Առաքիչ.
Հայր առաքօղ միածնիդ։ Օրհնութիւն առաքողին՝ ի բարձունս. (Շար. եւ այլն։)
Հայր առաքող, եւ ոչ առաքեալ. Որդին՝ առաքեալ, եւ առաքող. Հոգին՝ առաքեալ, եւ ոչ առաքօղ. (Ի գիրս հց. տաթեւ.։)
mission, emission.
Առաքմամբ սրբոյ հոգւոյն յանապատէ կոչեցար։ Որ զառաքումն առ ի հօրէ եւ ի հոգւոյդ բանին յաշխարհ. (Շար.։)
Առաքմունք քարոզութեանն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34։)
to bring, to carry;
to present, to offer.
Զպսակս անապականս առբերելով ի հօրէ լուսոյ. (Շար.։)
Զանմահ կենդանութիւն մահկանացուացս առբերելով բաշխէր. (Անան. եկեղ։)
Առբերելով ի քեզ զերկնաւոր անմահ թագաւորն. (Թէոդոր. խչ.։)
pattern, sample, specimen.
Որպէս որք վաճառ առնիցեն, զառգինն ի միջի դնեն, նոյնպէս եւ աստուած առաջի քո եդ զաշխարհս, զի յերեւելեացս գնեսցես զհաւատսն ի նա. (Ոսկ. ես.։)
broker, agent.
ἕμπορος mercator Առօղ եւ գնօղ զվաճառս. վաճառական. ասի եւ ԱՌԻԹ, իբր առիչ. (գուցէ նաեւ որպէս Միջնորդ՝ ըստ հյ. առման)
to undo;
to untie, to dissolve, to ruin;
to explain an enigma.
ԱՌԵՂԾԱՆԵՄ ἁπαγγέλλω. enarro, indico, λύω, solvo որ եւ ԱՌԵՂԾԱՆՈՒԼ, եւ ԱՌԵՂԾՈՒԼ. Քակել կամ լուծանել, այսինքն մեկնել զխրթնաբանութիւն, զառակս, զհանելուկս. հանելուքը մեկնել.
Առեղծանել փութայր զկապ միաբանութեան սիրոյ նոցա. (Յհ. կթ.։)
Ո՞ր միտք բաւական իցեն զբազահունչ հերձուածողաց առասպելս առեղծանել. (Սեբեր. ՟Թ։)
dissolution;
explication;
enigma, proverb;
— **** ***, to propose an enigma or charade, to tell a parable, to proverb.
λῆμμα. lemma. Առակ, առած. հանելուկք. առասպել. մտացածին բան.
rape, abduction;
— առնել, cf. Առեւանգեմ.
Մի՛ եւ այնոցիկ՝ որ առեւանգս ասին, դնիցէք պսակս. (Շ. ընդհանր.։)
to rap, to seize, to carry off.
ԱՌԵՒԱՆԳԵՄ կամ ԱՌԵՒԱՆԿԵՄ որ եւ ἀρπάζω. rapio Յափշտակել զաղջիկ կամ զկին օտար. հափափել.
cf. Առեւանգ.
chain (threads stretched lengthwise on a weaver's loom).
ԱՌԷՉ ԱՌԷՋ թ. էրիզ στήμων stamen Երկայնութիւն կտաւոյ ոստյնանկա, որոյ լայնութիւնն կոչի Թեզան. առէչք, հինք. եբր.
Ի միասին արծարծումն եւ կամ մանուած ... ոչ ի նոցունց ինքեանց իցէ՝ զթելն իսկ եւ զառէչն գործել, այլ հարկ է տարբերիլ առիչիցն. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)
near, next, close, contiguous, nigh, beside;
նստել — ումեք, to sit near some one;
դիտել —, to observe closely;
— ինձ, near me;
կալ 'ի սպասու — ումեք, to serve some one;
գայ —, he comes near;
տուն նորա է — իմումս, his house is close to mine;
լինել —, to be near or close;
բնակէ նա — այն ինչ պալատի, he lodges quite close to such a palace;
— կալ, to attend, to be present, to wait;
— դնել, to put, to place near, to join.
Ոչինչ տրտնջէ յաղագս նախագունիցն, այլ սիրէ զառընթերսն։ Յառընթեր կենացս սկիզբն առնեն հանդերձելոցն (անախտ անձինք). (Դիոն. թղթ.։)
Յառընթեր դաւաճանութեանց խոյս տալ, եւ յապառնեաց պահել զինքեանս։ Յառընթերոցն երակաց քարշէ բնութեամբ արիւն. (Նիւս. բն. ՟Բ. ՟Ի՟Գ։)
Յարոյէր, որ առընթեր կայ սահմանացն մովաբու։ (Թուոց. ՟Ի՟Ա. 15։)
Առընթեր նմա զհիւղն դնեն. (Եզնիկ.։)
Եւ ալյքն առընթեր նմին աղօթեն։ Որոց առընթեր կացեալ (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. համբ.։)
Եւ առընթեր չարչարանացն դարձեալ հրաշագործէր. (Երզն. մտթ. այսինքն մօտ յաւուրս չարչարանաց։)
Որ առընթեր գոլով գոյացուցանէ։ Վասն առընթեր կացելոցն։ Վասն առընթեր գոլոյ տօնին. (Սահմ. ՟Գ։ Լմբ. պտրգ.։) (Նանայ.։)
Վաղվաղակի առընթեր դմա հատուցանել մահու դատաստան. (Պիտ.։)
assistant.
ԱՌԸՆԹԵՐԱԿԱՅ ԱՌԸՆԹԵՐԱԿԱՑ πρόσκειμενος, παρών. adjacens, praesens. Մերձակայ. հպաւոր. եւ Առաջիկայ, ներկայ.
Սկսաւ լուանալ ի ջուրն առընթերակայ. (Վրք. հց. ձ։)
Ոչինչ հաստատուն եւ կայուն է յառընթերակայ կեանսս. (Բրս. աղ.։)
Քանզի ած հասոյց ի գլուխ առաքինութեանց, ապա եւ զառընթերակաց նորին զեղծագործ ապականութիւնն քակէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 19։)
to throw, to push;
to despise, to abandon.
Զամենայն քամահաբար ի բաց առընկեցեալ. (Պիտ.։)
to occasion, to cause, to produce, to engender.
μνηστεύω. desponeo, προξενέω. concilio եւ այլն. Առիթ լինելով՝ խօսել ի հարսնութիւն. այսինքն առինչ լինել՝ որպէս միջնորդ, հրաւէր, հիւրընկալ, թարգման, հոգաբարձու, հաշտարար. եւ Ձգել. յանկուցանել. յորդորել. հրապուրել.
Որ զկոյսն ինքեան առթել փափագէր (տրդատ), ի քրիտոսէ առթեցաւ։ Տենչայր առթել ինքեան զհռիփսիմէ, որ զնայն է առթելոց իւրում փեսային։ Զի պօղոսէ առթեալն քրիտոսի հարսն. (Խոր. հռիփս.։)
Որ զփեսային երկնաւորի ըզսէրն առթէ հարսին կուսի. (Յիսուս որդի.։)
Լսել եւ մեծի հարսնածուին պօղոսի եւ զգուշութիւն առթելոցն (կամ առըթեցելոյն). (Սարկ. քհ.։)
Միջնորդ հարսնածուքն գան եւ առթեն զնա. (Լմբ. պտրգ.։)
κατασκευάζω, ὐφηγέομαι. paro, pario, clam duco. Առիթ լինել ո՛ր եւ է բանի, պատճառ գտանիլ. նիւթել. կազմել. հանդերձել. ճարտարութեամբ յարմարել. ձեռաց տակէն բանիլ.
Զայս առթեալ նիւթէր նմա։ Սոքա զարքայութիւն, եւ նոքա զգեհենն առթեն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 19։ եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։)
Զգաստութիւն եւ համեստութիւն սոցա վարս ունել ուղիղ բանն առթէ. (Փիլ. տեսական.։)
Թշնամին առթէ զերանութիւն (հալածելոց). (Բրս. հց.։)
Առթալ բարեաց խորհրդոց. (Նար. երգ.։)
new found, recent, new fashion.
Ոչ եթէ արդէն իսկ նորոգ ծանուցաւ խորհուրդ եկեղեցւոյ, եւ կարգ որ ի սմա՝ ոչ առժամագիւտք են, այլ յաւիտենականք. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
Մարդ հողաբեր առժամագիւտ եւ այլն. (Ագաթ.։)
recent, new;
presently, immediately;
soon, forthwith, directly, suddenly;
առժամայս, at present, now;
for the present.
Անդէն ի նմին ժամու. նոյնժամայն. նոյնհետայն. վաղվաղակի.
հեման շիմտի, հէման օլտեմ, ֆիլհալ
Եւ հրամայեալն գոյանայր առժամայն։ (Խոր. հռիփս.)
Չէր ինչ հեռի ժամանակաւ ծնեալ, այլ առժամայն։ (Իգն.)
Ոչ առժամայն, այլ կալով անդ միշտ։ (Ոսկ. յհ. Բ. 32)
Նայեա՛ց յաղքատս, որք եւ հաց անգամ ոչ ունին առժամայն։ (Վրք. հց. ԺԱ)
Առ ժամն այն. առ ժամս. ի պահու անդ. յայնմ ժամանակին. ան ատենը.
Թէպէտեւ առժամայն ի հաղբիցն զերծաւ, սակայն եւ զնետս տարեալ՝ մեռանի։ (Մանդ. Բ)
Ոչ կարացեալ յայտնել առժամայն զչարութիւնն։ Զամպրոպ չարութեանն առժամայն յարտաքս տրոհեալ, զապագայսն ապա այցելութիւնն աստուծոյ հոգասցէ։ (Յհ. կթ.)
Թէպէտեւ առժամայն տրտմեցուցանէ, սակայն յետոյ ուրախ առնէ։ (Սարգ. Ա. յհ. Զ)
Նոքա առժամայն ոչ մեծ ինչ կարծէին լինել զանհնազանդութիւնն։ Առժամայն վասն բանին աստուծոյ ոչինչ խօսէր։ Իսկ նա առժամայն ըստ կարծեաց նոցա անկատարելագոյն խօսէր։ (Ոսկ. յհ. Ա. 29)
Առժամեան. իբր վայրկենական, ներկայական. առժամանակեայ. անցաւոր. ժամանակաւոր. հարեւանցի. որ ինչ առ ետեզ.
Չհայելով ի փառս առժամայնս։ (Փարպ.)
Այնքան առժամայնք կամ հարեւանցիկք։ (Նար. ՀԴ)
Անհաստատ գոլով եւ առժամայն պատահումն։ (Շ. ընդհանր.)
Զառժամայն զջերմութիւնս նոցա գիտէր ստուգապէս։ Հրէայքն ազատեցան ի մահուանէ, այլ յառժամայն մահուանէն։ (Ոսկ. յհ. Ա. 23. 26)
Յորժամ վասն մարդոյ ուրուք ասասցէ, զառժամայն ժամանակն նեղութիւնս հայեցան, եւ ի հանդերձեալ հանգստենէն վրիպեցին։ (Եղիշ. խաչել.)
the present world, things temporal;
the moderns.
Յերկուս յաւիտեանս զկեանս մեր բաժանեաց աստուած. յառժամայս, եւ ի հանդերձեալ կեանսն։ Յամենայն ուրուք զառժամայս, եւ զկենցաղական հոգս զայս տեսանես. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 27. 37։)
temporal, perishable;
provisional.
Առժամանակեայ ուրախութիւն, կամ մահ, կամ կայսր. (Փարպ. Յհ. կթ.։ ՃՃ.։)
Մի՛ զարհուրեսցուք յառժամանակէիցս երկիւղէ. (ՃՃ.։)
Իրքս՝ որ այժմ գործեցան՝ չեն առժամանակեայ ինչ, այլ ի վաղուց հետէ. (Ոսկ. գաղ.։) cf. ԱՌԺԱՄԱՅՆ.
cf. Առժամանակեայ.
Մահն առժամեան, եւ կեանքն մշտնջենաւոր։ Առժամեան թեթեւ նեղութեանս. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Բ։) այսինքն առժամանակեայ, ժամանակաւոր։
cf. Առժամանակեայ.
իբր վայրկենական, ներկայական. առժամանակեայ. անցաւոր. ժամանակաւոր. հարեւանց. որ ինչ է առ ետեղ.
Չհայելով ի փառս առժամայնս. (Փարպ.։)
Այնքան առժամայնք կամ հարեւանցիկք. (Նար. ՟Հ՟Դ։)
Անհաստատ գոլով եւ առժամայն պատահումն. (Շ. ընդհանր.։)
Զառժամայն զջերմութիւնս նոցա գիտէր ստուգապէս։ Հրէայքն ազատեցան ի մահուանէ, այլ յառժամայն մահուանէն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23. 26։)
Յորժամ վասն մարդոյ ուրուք ասասցէ, զաժամայն ժամանակն ցուցանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)
Յառժամայն նեղութիւնս հայեցան, եւ ի հանդերձեալ հանգստենէն վրիպեցին. (Եղիշ. խաչել.։)
to;
from;
for;
by;
towards, with respect to;
in order to;
— նոսա, to them;
— մէնջ, from us;
— սրբել, in order to purify;
— յիշատակ, for the memory, for the remembrance;
— չգոյէ, not having, because he had not;
— մահ վիրաւորեալ, wounded to death or mortally wounded;
— մահ մեղանչել, to commit a deadly sin;
— հօրէ, from the father;
paternal;
— չգիտելոյ, ignorantly;
— զարգ, ornamental, by way of ornament.
cf. Առնչութիւն.
πρός τι. id quod ad aliquid est, relatio. Կարգեալն առ իմն, վերաբերեալն կամ վերաբերութիւն առ այլ. այն ինչ՝ որոյ իսկութիւնն է հայեցուած առ այլ. զոր օրինակ են անուանքս՝ հայր, որդի. հէր, ծառայ. եւ այլն.
Յաղագս առընչի. առինչ այսպիսիքս ասին, որ միանգամ ինքեանք որ ինչ ենն, այլոց գոլ ասին, եւ կամ որպէս զիա՛րդ եւ իցէ այլպէս առ այլ։ Դրութիւնքն առընչիցն են. է եւ ներհակութիւն յառընչոջս (յն. յառինչսն). (Արիստ. առինչ.։)
Լինիմ եւ առինչ, յորժամ իմ յաջմէ կողմանէ ոք է, կամ յահեկէ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Առինչ ասի այն, յորժամ ոք յասելն զնա եւ յանուանելն՝ հարկաւորաբար յանուան տայ իմանալ եւ այլ ինչ. (Երզն. քեր.։)
Է եւ սա յառինչւոջն, թէպէտեւ ոչ յամենայնի յառինչունիցն գոյ ներհական ... առինչիցն. եւ այլն. (Սարկ. մարդեղ.։)
cf. Առնչական.
Առինչունակ (անուն) է, իբրու թէ՝ հայր, ուստր (որդի), սիրելի, աջող (իմա՛, աջեայ)։ Իբր առնչունակ է, իբր թէ գիշեր, օր (այսինքն տիւ). (Թր. քեր.։)
Այսոքիկ առինչունակին են, եւ առինչունակն՝ որքանաբար մինն ասի՝ նոյնքանաբար եւ միւսն եւս։ Առինչունակն համանգամայն պարտի գոլ. (Անյաղթ պորփ.։)
Սուրբ հոգին առինչունակ է, զի որումն (այսինքն ուրումն) հոգի. վասն զի ի դէմս հօր եւ որդւոյ ասի հոգի. (Քեր. քերթ.։)
lionlike.
hot. an evergreen shrub.
Վասն խոտին, որ անուանեալ կոչի խատխալ, եւ ոմանք առիւծախոտ ասեն. ինքն հետ հնդանացն լինի, եւ խածփրէ զբոյսն, եւս առաւել զբակլայն. (Վստկ. ՟Ի՟Ը։)
lion's cup, lion's whelp.
Ժամանակ ծննդեան առիւծակորեանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
to make to become like a lion.
Տալ առիւծանալ. ի չափ առիւծու հասուցանել. առիւծ դարձընել.
skin of a lion.
Էշ արկեալ էր զիւրեաւ առիւծենի. հողմ սաստիկ հնչեաց, եւ մերկացաւ զնա յառիւծենւոյն. (Ոսկիփոր.։)
to fill, to fill to the brim, to brim.
Լսելիքն ընդունելով հանապազորդ՝ ոչ առլնուն. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Ա։). չեն ցրուիր, չեն կշտանար։
Յագեցան առլցան ի բարեացն։ Առլցեալ խորհրդովք, կամ յիմարութեամբ։ Ասեն, թէ՝ եւ կրայք յանյագութենէ որկորստութեանն առլցեալք յիժից, ուտել զուիրակ ի վերայ՝ երկիւղիւ մահու. (Փիլ.։)
Առլցեալ իսկ էր ամենայն հոգեւոր հանճարով։ Առլցան խնդութեամբ բազմաւ. (Յհ. կթ.։)
Ասաց գաբրիէլ ցմարիամ, խաղաղութիւն ընդ քեզ առլցեալդ շնորհիւ, տէր ընդ քեզ. (Պիտառ.։)
cf. Խթեմ.
Եւ մեր զնաւն առխեթեալ ի տիւրոսէ՝ հասաք ի պտողէմայիդա. (Գծ.։ ՟Ի՟Ա. 7։)
Զզօրսն առխեթեալ ի ձորն առուանից ի սահմանս մոկաց. (Արծր. ՟Գ. 2։)
to settle, to fix, to determine.
Բարւոք առկայանան երկոքեանն, մեռանիլն, եւ է՛ մեռանիլն։ Վասն է՞ր առկայացան երկոքին (ձայնքս՝) արդարն եւ սուրբն. (Սահմ. ՟Ը. ՟Ժ։)
Դժուարանայր յայնմ հետէ առկայանալ ընդ նմա. (ՃՃ.։)
Եւ Կալ մնալ հաստատուն. յերկարել. դադարել. զտեղի առնուլ. զետեղիլ.
Լոյս նշողի առկայացեալ յերկար ժամս։ Առկայանայր ի մայրոց վանս, կամ յանմարտնչելի ամրոցին. կամ ի քաղաքագեօղն։ Ի կողմանս պետութեան վանանդայ առկայացեալ կայր. (Յհ. կթ.։)
Ի վերայ վիմիդ հաւատոյ հաստատեալ զետեղեալ առկայասցին. (Մագ. ՟Ի՟Թ։)
Առաջնորդութեան աստեղն հետեւեալ՝ եկին առկայացան յերուսաղէմ. (Բրս. ծն.։)
to establish, to fix, to constitute.
Առ հարաւային լուսոյն առկայիլ. (Անան. ի պետր.։)
Կարացից առկայիլ սակաւ ինչ յատենին ահեղ. (Բենիկ.։)
to flame very little, to be nearly extinguished.
Մի՛ շնչման հողմոյ մատներ զառկայծեալն. (Նար. ՟Ձ՟Ե։)
to call.
Զաւետիս հոգեւոր ցնծութեամբ ընդհանուր առձայնէ բոլոր հայաստանեայցս։ Զքաղցրաբարբառ աւետեաց հնչումն ի հնձանն առձայնէր. (Խոր. հռիփս.։)
Ընդ հրեշտակապետին զուրախ լե՛րն առձայնեսցուք. (ՃՃ.։)
Աբբահայր զաստուած առձայնել. (Նար. կուս.։)
Որոց առընթեր կացեալ՝ մանկունս տէրն առձայնէր. (Լմբ. համբ.։)
appeal, call, voice
ready to the hand, handy, manual, portatif;
in part payment, on account;
— տալ, to give in part payment;
— բառարան, pocket dictionary.
Իբրեւ թէ առձեռն իմն լինիցի, եւ այնպէս առցէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)
Զո՞ր հիւղ առձեռն դնիցեն աստուծոյ. (Եզնիկ.։)
Այսր խորհրդոյ առձեռն տեսակք։ Առձեռն երեւոյթ տուեալ զօրինակն։ Օրինակ առձեռն՝ յուսով ակնկալութեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. գանձ հոգ. եւ Նար. եկեղ.։)
ՁԵՌՆԱՓՈԽ. ՁԵՌՆՓՈԽ. Հարեւանցի տուեալ փոխ առժամանակ մի. փոխ ի ձեռանէ առանց շահու.
Ունել առձեռն եւ առտնին. (Շ. ընդհ.։)
Առ ձեռն առին զվարձս ողորմութեան իւրեանց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)
Զաշխարհի շահելն զգայարանքս առձե՛ռն վայելէ. իսկ անձինն տուժելն բացակայ է։ Որ յիմարն է, զառձեռն ընտրէ, զբացակայն ի բաց ձգեալ։ Նախ՝ եւ առձեռն, զմարդ երեւելի՝ զգեստուցն զարդարանքն առնէ. (Լմբ. առակ.։)
Զերեւելի կենցաղս, որ ամենայնն վիշտ է եւ նեղութիւն, աղքատացն առձեռն, եւ մեծատանցն՝ մահուանն երկիւղիւ. (Լմբ. սղ.։)
Զզէն զինուորութեան իւրեանց առ ձեռն ի թշնամիսն թափել. (Յհ. կթ.։ (որ լինի եւ ածակ. զինու։))
Առձեռն պատրաստ ունել, կամ տեսանել, կամ գտանել, կամ էր. (Յճխ.։ Յհ. կթ.։ Պիտ.։)
Զառձեռն պատրաստ եկեալ հասեալ աջողութիւն. (Յհ. կթ.։)
prompt, ready;
imminent, threatening;
evident, clear, manifest;
promptly, quickly;
— դրամ, ready money, cash.
Առձեռն պատրաստ ունել, կամ տեսանել, կամ գտանել, կամ էր։ (Յճխ. Յհ. կթ։ Պիտ.)
Զառձեռն պատրաստ եկեալ հասեալ աջողութիւն։ (Յհ. կթ.)
Առձեռնպատրաստ մեսրոպայ փոխատրելով զհայերէն աթութայսն։ (Խոր. Գ. 53.)
Բարութեամբք յօրանան ռձեռն պատրաստ։ Անդէն առձեռնպատրաստ արտաբերական բանիցն զկնի եւ գործ յաջորդի։ Ընդ կամելն անդէն եւ հանդիպումն առձեռն պատրաստ յարանայ։ (Պիտ.)
Առձեռն պատրաստ զհայցուածսն կատարեալ։ Լքեալ թողու ի բաց՝ որ առձեռն կայր պատրաստ՝ զգործն գուրգենայ։ (Յհ. կթ.)
he-lamb.
Առն, առին. վագր, վագեր։ Առն, խոյ, գոնչակ, վիդոն, դուար, մալ. այսոքիկ արականք ի վերայ հօտից ասացեալ են. (Երզն. քեր.։)
manly, vigorously.
Գերծեաց զգլուխ իւր առնաբար. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Կամ Արիաբար՝ հանգոյն առն մարդոյ, քաջութեամբ. կտրճութենով.
Առնաբար մարտնչէր (հռիփսիմէ). (Ագաթ.։)
Եւ այսպէս առնաբար զքաջութիւնս յանձինս տպաւորեալք։ Առնաբար շահատակեալք. (Յհ. կթ.։)
armour;
armed.
Զէն ի վեր առեալ, առնազէն վառեալ։ Առնազէն ասպազէն ի վերայ շահատակեալք. (Յհ. կթ.։)