Definitions containing the research յ : 10000 Results

Լկնութիւն, ութեան

s.

impudence.

NBHL (1)

Մեղայ լկնութեամբ, լրբութեամբ. (Մաշկ.։)


Լկտանք

s.

cf. Լկտութիւն.

NBHL (1)

Յամօթոյլկտանացն (կամ լկտեաց) տեսանողացն, որ ժողովեալն էին. (Ագաթ.։)


Լկտենամ, եցայ

vn.

cf. Լկնիմ.

NBHL (1)

Նոր եւ չքնաղ այն է, ի հնոցին չայրիլ, եւ ի մանկութեանն չլկտենալ։ Դու ծիծաղիս, եւ լկտենաս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։ Եբր. ՟Ժ՟Է։)


Լկտեցուցանեմ, ուցի

va.

to render impudent, obscene, filthy.

NBHL (2)

Տալ լկտիլ. ձգել ի լկտութիւն եւ յանառակութիւն.

յորժամ զկոյսն լկտեցուցանիցես. (Ոսկ. կող.։)


Լկտէբանութիւն, ութեան

s.

obscene, filthy, licentious language.

NBHL (2)

Լկտի բանք. անպարկեշտ եւ անշնորհ զրոյցք համարձակք

Ի գործ հայիք՝ տալ ըստ վաստակոց զհատուցումն, եւ ոչ ի լկտէբանութեան Խաբէութիւն. (Փարպ.։)


Լկտէզարդ

adj.

impudently, immodestly clothed or jewelled.

NBHL (1)

Ոչինչ պատիժս կրեցին լկտէ. (զարդ կանայք. Ոսկ. ես.։)


Լկտիմ, եցայ

vn.

cf. Լկտանամ.

NBHL (2)

Լկտենալ. լկտանալ. վարիլ լկտութեամբ. լրբանալ. անառակիլ. Որք յերգարան գինեաւ լկտին, եւ պակշոտեալ ծաղրու լցցին. յիսուս որդի։

Լկտեալ յանառակութեան. (Յաճախ. ՟Ե։)


Լկտիք, տեաց

s.

litter;
sedan-chair.

NBHL (1)

ԼԿՏԻՔ ՆՍՏԻՔ. գ. որպէս լտ. լէ՛գդիգա, lectica. յն. պէսպէս. Գահաւորակ. դեսպակ. Թախտիրեւան.


Լկտութիւն, ութեան

s.

impudence, efffont-ery, immodesty, indecency, shamelessness, licentiousness, obscenity, libertinism, dissolute life.

NBHL (5)

ἁσωτία lascivia, impudemtia διάσχυσις, διάλυσις dissolutio. Լկտի գոլն. Գործ լկտեաց. լոյծ եւ թոյլ վարք. լրբութիւն. Անամօթոթիւն. անառակութիւն. համարձակութիւն ար. ժպրհութիւն. բացութիւն, աներեսութիւն.

Այր ի բողանոց լկտութեամբ գնայ. (Առակ. ՟Ժ՟Ը. 24։)

Ոչ զի զծաղրն հատանիցեմ, այլ զի լկտութիւն ի միջոյ բարձից։ Զլկտութիւն ոչ նոքա գովեն, եւ ո այլ ոք։ Են այլք՝ որք ի լկտութեան զբազուկս ի մէջ գռեհից բանան. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15. 16։)

Կարկեցոյցնա զլկտութիւն համարձակութեան զայնոցիկ, որ ընդդէմ գրեցին. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 20։)

Զլկտութիւն ընդդեմ ճշմարտութեան. (Սարգ. յուդ. ՟Ա։)


Լճածով, ի, ու

s.

great lake, sea.

NBHL (1)

երեւեցոյց զմեծութիւն զօրութեան իւրոյ. ի լճածովս. (Եփր. ծն.։)


Լճակ, աց

s.

pool, pond, marsh;
molten-sea, laver

NBHL (2)

Ըստ լճակն, յորում որսային, չէին ուրեք անցեալ ի բաց։ ոչ եթէ ի ծովու էր որս նորա, այլ ի լճակի միոջ փոքրական. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)

Լճակ ջրակիր եւ պղնձանիւթ, ի գաւիթ ծոցոյ սողոմոնեան խորանին յարկի. (Նար. առաք.։)


Լճամէջ, միջի

s.

the middle of a lake, the deepest part.

NBHL (2)

Միջաւայր կամ խորք լճի.

Շինեաց յիւր շիրիմ յոյժ անառիկ, ի հողի ուրեք եւ ի ծովացեալ լճամիջի տրամահաստատեալ. (Նոննոս.։)


Լճափն, փին

s.

side, margin, shore of a lake.

NBHL (1)

Էին սոքա ամենեքեան միաբան ի լճափինն. գորտքն զընթացս նոցա զդացեալ՝ երկիւղիւ ընկղմեցան ի խորագոյնս լճին. (Ոսկիփոր.։)


Լճեզր, զեր

cf. Լճափն.

NBHL (1)

Էին սոքա ամենեքեան միաբան ի լճափինն. գորտքն զընթացս նոցա զդացեալ՝ երկիւղիւ ընկղմեցան ի խորագոյնս լճին. (Ոսկիփոր.։)


Լմակ, աց

cf. Լկամ.

NBHL (2)

Փոխանակ գրելոյ Լկամ. Պախուրց. դանդանաւանդ.

Սանձիւք եւ լմակօք, այսինքն խրատու եւ ուսմամբ լեզու նորա խրատու էր ի չարէն. (Բրսղ. մրկ.։)


Լման

adj. adv.

entire, whole, complete;
entirely, totally, quite.

NBHL (2)

առաւել ռմկ. Ամբողջ. անպակաս. ողջոյն. կատարեալ.

Զփոխն, կամ զսաղմոսն ի լման ասա՛. (Տօնաց.։) (Իսկ ռմկ. լըսլըման ասի, որպէս ամենայնիւ յար եւ նման։)


Լմեմ, եցի

va. chem.

to press, to squeeze;
to soften, to make tender;
to knead;
to combine.

NBHL (1)

Բրտի զմլեալ զկակուղ կաւն՝ դնէ ի վերայ դրգան. (Իմ. ՟Ժ՟Ե. 7։)


Լմշտոց

cf. Որորան.

NBHL (1)

Տղայական մահիճք։ ուր կայ եւ Լմշտել. կոխել կամ հարթել. ոսոխել. ճմշկտել.


Լմութիւն, ութեան

s.

greediness, gluttony.

NBHL (2)

Լմելն. կռել կոխելն ի փորի. ծախելն լամենայն ինչ որկրամոլութեամբ. անյագութիւն. լմլելն. կուլ տալն. անգահութիւն

Որովայնամոլութիւն չարակն, անյագ, սուր զինեալ, որ զծով եւ զցամաք եւ զօդդ միանգամայն յիւր ժողովէ ի լմութիւնն. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Լնդեմ

va.

to churn.

NBHL (2)

ԼՆԴԵԼ. Հարուլ զկաթն ի խնոցի, առ զատանելոյ զպարարտութիւն նորա զկոգի.

Զկոգւոյ լնդեալ եւ հարկեալ անօթիւ՝ առնէր (արել) իւղս Եպիփ. (ծն.։)


Լնում, լցայ

vn.

to be filled, to come to its highest pitch, to complete;
լնու չափ հասակին, he becomes adult.

NBHL (19)

եւ կր. լնում, կամ լնանիմ, կամ լնիմ, լցայ, լցեալ. πληρόω, γεμίζω impleo, repleo եւ այլն. Լի առնել զթափուրն. լցուցանել. հեղուլ զեղուլ, իրօք կամ նմանութեամբ. Լեցընել.

Ելից զտիկն ջրով։ Լցէ՛ք զթակոյկսդ ջրով, եւ լցին զնոսա մինչեւ ի վեր։ Արկցե՛ս յամենայն ամանս, մինչեւ լցցին։ Աճեցէ՛ք, եւ բազմացարո՛ւք, եւ լցէ՛ք զերկիր։ Լցցին տունք շանաճանճիւ։ Բերանք ճշմարտիցլցցին ծաղու։ Լցաւ սիոն իրաւամբք եւ արդարութեամբ։ Օգնականութամբ լցեալ բարձրելոյն։ Լցան յիմարութեամբ, կամ նախանձու։ լցաւ հոգւով սրբով.եւ այլն։

Զի լցցէ անուամբ իւրով զտեղի խորհրդոյ առն. (Եփր. համաբ.։)

Եւ ոչ զբժիշկ գովեմ՝ որ փոխանակ օգնելոյ աշխատացելոցն՝ զինքն հիւանդութեամբ լնուցու. (Բրս. յուդիտ.։)

Զնուազութիւնս յառաւելութեանցն լնու։ Լցեալ խրոխտ ամբարհաւաճութեամբ. (Պիտ.։)

Զորովայնն տառապեալ լնուցուն (գինւով). (Ոսկ. մ. ՟Բ. 19։)

Ամենայն ուխք ի ծով ոչ լնու։ Խորհրդով լնուն շտեմարանք։ Թագաւորն լնոյր մեծաւ բարկութեամբ. (ԺՂ. ՟Ա. 7։ Առակ. ՟Ի՟Դ. 4։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 17։)

Լնուին օրինօքն տեառն աստուծոյ. (՟Ա. Եզր. ՟Թ. 49։)

Մանկանն լնուլ հոգւովն յորովայնի անդ, լնուլ եւ մօրն հոգւով. (Իգն.։)

Յանտեսութեան յատակի խորոցն՝ լնուն երկիւղիւ. (Շ. մտթ.։)

Ես մտից, եւ լցից ըզբանս քո։ Խօսեցաւ բերանս քո։ Խօսեցաւ բերանով իւրով, եւ ձեռօք իւրովք ելից։ Ոչ եկի լուծել, այլ լնուլ։ Զի լցցի որ ասացաւն։ Զի գիրն լցցի։ Զիա՞րդ լնուցուն գիրք.եւ այլն։

Լնոյր ասացեալն։ Ծաղկէ լնու չափ հասակին. (Շ. մտթ.։ Լմբ. սղ.։)

Առ իս ժամանեցուցես տէր յիսուս քրիստոս զազդեալն դիր լնանիլ ի յիս. (Նար. ՟Ի՟Է։)

ԼՆՈՒԼ. Յագեցուցանել. կր. յագիլ. շատանալ. χορτάζω saturo.

Լնուլ ըզքաղց, կամ զծարաւ. (Սարգ.։ Վրդն. եւ այլն։)

Ի պտղոյ գործոց իւրոց լցցի երկիր։ Լցցի նախատանօք. (Սղ. ՟Ճ՟Գ. 13։ Ողբ. ՟Գ. 30։)

ԼՆՈՒԼ ԶՁԵՌՆ. Դնել ինչ ի ձեռս քահանայի առ ի նուիրել աստուծոյ. քահանայացուցանել. եւ Առնել զգործ քահանայութեան։ (Ել. ՟Ի՟Ը. 41։ ՟Լ՟Բ. 29։ Ղեւտ. ՟ը. 33։ Դտ. ՟Ժ՟Է. 5։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 33։)

ԼՆՈՒԼ ԼՈՒՍՆԻ. լրանալ, կամ առնուլ զլրումն յաւուրն ՟Ժ՟Դերորդի. լրում ըլլալ, լըցուիլ.

Նախ առաջին ի լուսնոյ անտի ի լնուլն եւ ի պակասելն. (Սարգ.։)


Լոգանամ, ացայ

vn.

to wash, to batho one's elf, to take a bath;
— բուսոց, տնկոց, to bedew;
to water plants.

NBHL (3)

որպէս երկնային ցողով՝ արտասուացն թորմամբ լոգանալ եւ մաքրել. (Յհ. իմ. ատ.։)

Երբ տեսանես զջրային հաւսն առաւել ընթանալ, եւ լողանալ ի ջուրսն, անձրեւոյ նշան է. (Վստկ.։)

Եսայի քարոզեաց վասն այգւոյն, որ տնկեցաւ, եւ լոգացաւ նա, եւ ոչ ետ զպտուղ աստուծոյ. (Եփր. աւետար. ըստ Լմբ.։)


Լոգարան, աց

s.

hath;
bathing-place;
lavatory;
cf. Լոգանք.

NBHL (1)

Անլուայ ոտիւք, եւ առանց լոգարանաց ոչ մտանէին ի բակս մեհենիցն. (Երզն. մտթ.։)


Լոգութիւն, ութեան

s.

cf. Լոգանք.

NBHL (1)

Հարկ լինի զանձն քո լոգմամբ ջրոյ սրբել. (Ոսկ. յհ. 15։)


Լոգումն, ման

s.

cf. Լոգանք.

NBHL (1)

Հարկ լինի զանձն քո լոգմամբ ջրոյ սրբել. (Ոսկ. յհ. 15։)


Լոկիմ, եցայ

vn.

to be alone, abandoned;
to be empty, void, desert;
to deprived of.

NBHL (1)

Մերկանան յընչից, եւ լոկին. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 17։)


Լոկութիւն, ութեան

s.

privation, want, emp-tyness, void;
— ընչից, poverty, indigence.

NBHL (1)

Ցրտութեան մերկութեան տեւէր, եւ կատարեալ լոկութեամբ ընչից (այսիքն անընչութեամբ) շրջէր. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 3։)


Լող

s.

swimming;
flying;
— քար, stone-roller;
ի — անկանել, to swim, to take to the water, to jump into the water;
արկանել —, to set floating, to float, to launch;
ի —, by swimming;
ի — հատանել անցանել, to swim over, or across;
ի — հասանել ի ցամաք, to swim to the shore;
ի — երթալ, to swim to, to swim beyond.

NBHL (5)

ԼՈՂ կամ ԼՈՅՂ. որ եւ ԼԵՂ, ԼՈՒՂ. Արմատ Լողալոյ կամ Լուղելոյ. որպէս Լողալն. լուղիլն.

ի լող անկեալ հասանէր առ նա. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 41։)

Հար եղիսէ փայտ մի, եւ արկ ընդ նոյն տեղի ի լող. (Եփր. թագ.։)

Զնոյն լողս ունին անմեքեան. (Վեցօր. ՟Ը։)

(Իսկ ռմկ. լող քար, տե՛ս ի բայն ԼՈՂԵԼ։)


Լողակ

adj. s.

that swims, swimming;
acquatic;
swimmer;
acquatic animal, fish.

NBHL (6)

ԼՈՂԱԿ ԼՈՂԱԿԱՆ. νηκτός natans, natatile. որ եւ ԼՈՒՂԱԿ. Ջրային կենդանի՝ որ միշտ լուղի ի ջուրս. կայտառք ձկոնք.

Սատանեցաւ երրորդ մասն լողակաց (կամ ղուզականաց, կամ ղօղակաց). (Յայտ. ՟Ը. 9.) յն. եղականաց, κτίσματων.

Թրչունք եւ լողակք, եւ որ յերկրէ ամենայն շնչաւորք. (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)

Լողականն (կամ լօղարանն, կամ լեղականն) յիւրն լեղացեալ լինի ապրանս. (Արիստ. աշխ.։)

Զայնս որ ի յօդս են թեւական, եւ որ ի ջուրսըն լողական (կամ լեղական) զեռնով. (Գանձ.։)

Հաւորսն զօդային լողական (կամ լողակսն) ձգէ յորոգայթ. (Լմբ. ամովս.։)


Լողական, ի, աց

cf. Լողակ.

NBHL (6)

ԼՈՂԱԿ ԼՈՂԱԿԱՆ. νηκτός natans, natatile. որ եւ ԼՈՒՂԱԿ. Ջրային կենդանի՝ որ միշտ լուղի ի ջուրս. կայտառք ձկոնք.

Սատանեցաւ երրորդ մասն լողակաց (կամ ղուզականաց, կամ ղօղակաց). (Յայտ. ՟Ը. 9.) յն. եղականաց, κτίσματων.

Թրչունք եւ լողակք, եւ որ յերկրէ ամենայն շնչաւորք. (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)

Լողականն (կամ լօղարանն, կամ լեղականն) յիւրն լեղացեալ լինի ապրանս. (Արիստ. աշխ.։)

Զայնս որ ի յօդս են թեւական, եւ որ ի ջուրսըն լողական (կամ լեղական) զեռնով. (Գանձ.։)

Հաւորսն զօդային լողական (կամ լողակսն) ձգէ յորոգայթ. (Լմբ. ամովս.։)


Լողիմ, եցայ

vn.

cf. Լողամ.

NBHL (4)

ԼՈՂԱՄ ԼՈՂԻՄ ԼՈՂԵԼ. νέω, νήχομαι, κολυμβάω nato. Ի լող գնալ ի մէջ ջուրց կամ ի վերայ ջրոց. որ եւ ԼՕՂԱԼ, ՂՕՂԻԼ, ՂՈՒՂԻԼ.

Զիա՞րդ այնպիսին լողալ կարէ եւ ի ցամաք ելանել. (Տօնակ.։)

Թռչունք ըստ նմին նմանութեան լողան խաղան յօդս. (Վեցօր. ՟Ը։)

Եւ այլ կենդանիքն լողել գիտեն։ Ոչ ասէ պորփիւրիոս զնաւելն լողել. (Անյաղթ պորփ.։)


Լոմլոմեմ

va.

to masticate, to chew.

NBHL (1)

Յարմար է այնմ ասել՝ կորուսեալ ի բերան, կամ լոմլոմեալ, կամ ի կուլ տալ. (Մխ. ապար.։)


Լորամարգ, աց

cf. Լոր.

NBHL (4)

ԼՈՐԱՄԱՐԳ ԼՈՐԱՄԱՐԳԻ, գւոյ կամ գոյ. ὁρτυγόμητρα (Իբրու մա՛յր լոր). coturnix, coturnicum mater. լոր մարգաց պարարտագոյն.

Մանանայիւն եւ լորամարգիւն. (Զքր. կթ. ծն.։)

Այլ առաւել գրի Լորամարգի. տես (Ել. ՟Ժ՟Զ. 13։ Թուոց. ՟Ժ՟Ա. 31. 32։ Սղ. ՟Ճ՟Դ. 40։ Իմ. ՟Ժ՟Զ. 2։)

Խորտիկս կերակրոց յոգոյ, լորամարգոյ բեր. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Լորամարգի, գւոյ

cf. Լոր.

NBHL (4)

ԼՈՐԱՄԱՐԳ ԼՈՐԱՄԱՐԳԻ, գւոյ կամ գոյ. ὁρτυγόμητρα (Իբրու մա՛յր լոր). coturnix, coturnicum mater. լոր մարգաց պարարտագոյն.

Մանանայիւն եւ լորամարգիւն. (Զքր. կթ. ծն.։)

Այլ առաւել գրի Լորամարգի. տէ՛ս (Ել. ՟Ժ՟Զ. 13։ Թուոց. ՟Ժ՟Ա. 31. 32։ Սղ. ՟Ճ՟Դ. 40։ Իմ. ՟Ժ՟Զ. 2։)

Խորտիկս կերակրոց յոգոյ, լորամարգոյ բեր. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Լորանոց, ի

s.

cage for quails.

NBHL (1)

Էր ի մէջ ձեղուանն լորանոց սոկի. յորում էր հաւն այն (ի) չափս նղնւնոյ. (Պտմ. աղեքս.։) (վրիպակաւ գրի լարանոց)։


Լորձ, ոյ

s.

saliva, spittle, slobber, slaver, drivel;
լորձունս ծորեցուցանել, to slaver, to slabber, to drivel.

NBHL (5)

ԼՈՐՁ մանաւանդ՝ ԼՈՐՁՆ. σίελον saliva λιγνύς fuligo, fumus. Թուք ծորեալ. փրփուր բերանոյ. եւ Տողունք. եւս եւ Շոգիք կամ գոլորշիք բերանոյ եւ ըռունգանց. շողիք. (յն. սի՛էլօն. լտ. սալի՛վա).

Ծորեցուցանէր զլորձունս իւր ի վերայ մօրուաց. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ա. 13։)

Երկու երկք դատարկք ի քիթն, վասն սուրբ պահելոյ լուղեղն ի քարշելն զլորձն. (Ոսկիփոր.։)

Ի լորձն, որ իջանէ ի կըտրցացն, մժղուկք ժողովին. (Համամ յովէդ.։)

Ի կըտցացն իջանէ լորձն. եւ այնու կերակրի։ Լորձամբ կլցէ։ Ընդ բերանն ասի լորձոյն. (Վանակ. յոբ.։)


Լորճեմ, եցի

va.

to set on edge.

NBHL (1)

Սալոր եւ գամոյն եւ ծիրան ամբաստանեցան։ թէ ընդէ՞ր զատամունս հարուն. (ասեն). Եթէ զայն գործեմք, եւ յաճախեն յուտել, զի՞նչ առնէին, եթէ ոչ լորճէաք. (Մխ. առակ.։)


Լորտու, աց

s.

adder, a small non venomous yellow serpent adored by the ancient Egyptians.

NBHL (3)

Նոյն ռմկ. Ազգ ինչ օձի կամ վիշապաց՝ծանրադանդաղ. որ ասի լինել դեղնագոյն, եւ անթոյն. (թերեւս այն՝զոր ռամիկք կոչեն թըլըսըմ, եւ պահապան տանն) մին ի պաշտամանց եգիպտացւոց. սարը եըլան.

Պաշտօն կրել (կնմ տանել) լորտուացն. (Պտմ. աղեքս. յորմէ եւ Խոր. ՟Գ. ՟Գ. 62։)

Զօձ եւ զլորտու. (կեչառ. աղեքս.) (յն. լտ. է՛ զի օձ դնի, եւ է՛ զի վիշապ։ Իսկ Ստեփ. լեհ. ընթեռնու Լուրտ, եւ իմանայ օձ փոքրիկ՝ վնասակար յոյժ)։


Լորցք, ցից

s.

convulsion, violent contracting of the sinews, spasm.

NBHL (1)

ὁπισθοτονία, ὁπισθότονος convulsio partium in posteriora, partium posteriorum distensio. Ախտ մարմնոյ՝ յետադարձութեամբ կամ ոլորմամբ մասանց. յետս ձգումն ջղաց.


Լուադեղ, ոյ

s. bot.

flea-bane.

NBHL (1)

γλήχων puleium. դեղ լուոյ. խոտ ինչ հոտաւէտ. որ եւ ԼՈՒԱԽՈՏ. լւադեղ, լուիդեղ, լուխոտ. պուտէնգ, բուտենճ, Բուտէնճ, ֆիլիսքիւն։ (Բժշկարան.։) cf. ԽԱՇ. (աայլ է եւ գիրէ օթու, սինիրլիւ եափրագ. ψύλλιον herba pulicaria ).


Լուալի, լւոյ, լեաց

s.

bath;
wash-house;
scullery;
privy, watercloset, close-stool;
slop-pail;
ջուր —լեաց, suds, slop sink, drain;
ջերմ —ք, thermal baths, hot baths.

NBHL (6)

ԼՈՒԱԼԻ ԼՈՒԱԼԻՔ. λουτρόν lavacrum, lavatorium տեղի լուանալոյ կամ լոգանալոյ. լուանալիք. աւազան. բաղնիք. ջերմուկք. լուացարան. բաղնիք.

Մովաբ յուսոյ աւազանաւ. աւազան ասէ լուալւոյ. (Բրս. սղ.։)

ՋՈՒՐ ԼՈՒԱԼԵԱՑ. է Աւելորդ ջուրն բաղանեաց յետ լուացման, որ լինի աղտեղի. լուացուք.

Եղիցիս դու հեղեալ յերկիր իբրեւ զջուր լուալեաց. (Փարպ.։)

Այլ յասելն, (՟Դ. Թագ. ՟ժ. 27։)

Քակեցին զտունն բահաղու, եւ կարգեցին զնա ի լուալիս մինչեւ ցայսօր. ոմանքընթեռնուն ի յն. լուդրօն, որ է բաղանիք. եւ այլք գօբրօ՛ն (իբր կիւպրէլիք ). այսինքն աղբանոց. աղբակոյտ. աղտեղոթիւն։


Լուանալի

s.

cleansing substance;
—ք, washer, scourer, fuller;
washerwoman, laundress;
hath.

NBHL (4)

νίτρον nitrum. Բորակ. նիւթ լուանալոյ եւ մաքրելոյ.

Իւղոյ եւ տղմի մաքրական սեռի՝ կոչեալն լուանալի. (Պղատ. տիմ.։)

յաճախեցին յօճառս եւ ի լուանալիս, եւոչ սրբեցան. (Եղիշ. հայր մեր.։)

Իբրեւ զաճառ (կամ զօճառ) լուանալեաց. յն. լուացողաց. (Մաղ. ՟Գ. 2։)


Լուանամ, ացի

va.

to wash, to cleanse, to bathe;
to rinse;
— զերեսս, to wash the face of;
to wash one's face;
լուանամ զձեռս, I wash my hands of it, I'll have nothing to do with it;
— զոք թշնամանօք, to scold, to upbraid, to reprimand, to blow up;
ջուրբ —, to innundate, to wash away, to destroy by floods.

NBHL (14)

(լծ. յն. լու՛օ. լտ. լա՛ւօ). λούω, ἁπολούω, νύπτω, πλύνω lavo, abluo. Մաքրել ջրով. մկրտել. ողողել. եւ Ի բաց սրբել. լուալ.

լուանալ զձեռս կամ զոտս, զմարմինն, զանձն, զհանդերձս, զպատմուճան, եւ այլն, յաղտոյ, ի վիրաց, յանօրէնութենէ, ի մեղաց, ի չարեաց, եւ այլն։ Բոզք լուացան յարեանն։ Լուացեալ կաթամբ։ Զկաւակերտն ջուրբ լուանալ.եւ այլն։

Յօրհնութենէ տեառն լուացին, եւ գօտէլոյծ առակեցին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)

յորժամ գործէ ինչ չար, լուանայ, եւ ասէ, իմ չի՛ք ինչ գործեալ. (Առակ. լ. 20։)

Անդոսնել եւ բամբասել, բիւրապատիկ թշնամանօք գաղտ լուանեալ. բայց յն. է լուանեալ. (իմաստն է նոյն)։

Աշխարհական բառն է, յորժամ զորք հարկանեն կամ կողոպտեն, պարծին առայլս՝ եթէ զնա, լուացաք. եւ ճշմարիտ է, զի յաղտէ հոգւոյն լուանի ի կամելն զնոյնն. (Կլիմաք.։)

Ցանկացաւ լուանալի բուրաստանի։ Ե՛րթ լուա եօթն անգամ ի յորդանան.եւ այլն։

Լուացեալ լինիմ, եւ ոչ պայծառանամ։ Լուանիմ, եւ նովին զազրանամ. (Նար. ՟Կ՟Բ. ՟Հ՟Ա։)

Յորժամ մարմինս յանսրբութենէ լուանի. (Լմբ. սղ.։)

Զգալի նիւթ ի քերելն եւ ի կոխելն՝ յաղտոյն լուանի. (Կլիմաք.։)

Աշխատիլ, եւ լուանիլ, եւ յառնել ի գիշերի առ պահպանութիւնսն. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)

Որպէս հասարակ բայ.

լուացայց սրբութեամբ զձեռս իմ. (Սղ. ՟Ի՟Ե. 6։)

Եղեն յանկարծակի ամուլք, եւ լուացան զսերմանիս արանց իւրեանց. (Եփր. ծն.։)


Լուարան

s.

wash-hand basin;
basin or tub to wash in;
lavatorium;
lavabo.

NBHL (4)

սրբազան լուարանն էր ըստ օրինաց քահանայապետութեան. բայց այժմ քահանայապետին եւ քահանայիցն ձեռացն մաքրութիւն նշանակի. (Դիոն. եկեղ.։)

անարատ արասցէ զառ աստուած դարձն, զոր սրբազանն լուարանն՝ որ յօրէնսն, եւ այժմու լուացումն յայտնէ. (Մաքս. անդ։)

Ողողումն հանդերձիցն յայտ առնէ զոր ի ձեռն լուարանին կատարեալ հանդերձեալն. (Մեկն. ղեւտ.։)

Երթայ եւ գայ որպէս ի լուարան։ Լուարան քեզ ի հոգւոյ աղտից զբամբասանսն համարեսցիս. (Կլիմաք.։)


Լուացած

adj.

washed.

NBHL (1)

Լուացեալ. Զհոգիդ պահեա՛ յախտից մաքրած, եւ ի մեղացմիշտ լըւացած. (Շ. այբուբ.։)


Լուացանք

s.

ablution.

NBHL (1)

Ջուր՝ որով լինի լուանալ զսուրբ բաժակն յատ ըմպելոյ զսուրբ արիւնն. ցօղուք.


Լուացարան, աց

s.

towel;
linen napkin;
cf. Լուարան.

NBHL (3)

ԼՈՒԱՑԱՐԱՆ λουτρόν lavacrum. որ եւ ԼՈՒԱՐԱՆ. Տերի աւ աման լուանալոյ կամ լուացման. աւազան. կոնք. եւ Գործի մաքրութեան. մաքրութիւն.

Լուացարանն՝ ըստ քահանայապետիցն, ուր նախ սրբեալք՝ ապա մտանէին ի սրբութիւնն. (Լմբ. պտրգ.։)

Առեալ սպասաւորին ի լուացարանէն ջուր եբեր նմա։ Բերէին զնա յեկեղեցին, եւ դնէին լուացարան, եւ լուանային զձեռս ամենայն եղբարքն ի լուացարանն, եւ արկանէին զջուր լուացարանին ի վերայ նորա. (Վրք. հց.։)


Լուացու

cf. Լուացաջուր.

NBHL (1)

ԼՈՒԱՑՈՒ եւ ԼՈՒԱՑՈՒԿՔ. Մնացորդ լուացման. ջուրն՝ յոր լուացեալ իցեն ձեռք կամ ոտք, եւ այլն.


Լուացուկք

cf. Լուացաջուր.

NBHL (1)

ԼՈՒԱՑՈՒ եւ ԼՈՒԱՑՈՒԿՔ. Մնացորդ լուացման. ջուրն՝ յոր լուացեալ իցեն ձեռք կամ ոտք, եւ այլն.


Լուացումն, ման

s.

washing, bathing;
ablution.

NBHL (5)

λοῦσις lavatio λουτρόν lavacrum βαλανεῖον balneum. Լուանալն, կամ լուանիլն. լոգումն. մաքրութիւն մարմնոյ կամ հոգւոյ. աւազան. մկրտութիւն. եւ Բաղանիք.

Առնոյր զջուր լուացման սրբոցն, եւ արկանէր զիւրով մարմնովն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Ոչ մարմնոյ (եւեթ) լուացումն է մկրտութեանն ջուր. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ը։)

կերակուրք, լուացմունք (բաղանեաց)։ Լուացմունք, եւ ճաշք, եւ ընթրիք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։)

Զայսոսիկ՝ լուացմունս զուարճացելոցն սովաւ շնորհէ. (Ածաբ. մկրտ.։)