advowson, patronage.
heir;
possessor;
beneficed clergyman, incumbent.
ecclesiastical benefice, living.
to make heir, to cause to inherit or possess;
անուն պանծանաց անձին —, to achieve great renown;
կորուստ —, to cause to perish.
heir, heiress;
անմահից կենաց լինել —, to inherit eternal life;
հայրենի առաքինութեան լինել —, to inherit or possess the paternal virtues.
inheritance, heritage, patrimony, succession;
seizure, possession;
diocese;
ecclesiastical state, the clergy;
— թողուլ որդւոյ, to leave an inheritance to one's son;
մերժել՝ հատանել ի ժառանգութենէ, to disinherit, to deprive of inheritance, to cut off with a shilling;
առնուլ զիմն ի —, to have in inheritance;
ի — ընձեռել զոք, to place one in the church or ecclesiastical career;
ժառանգութեամբ, or ըստ իրաւանց ժառանգութեան, hereditarily, by inheritance.
cf. Ժայռաւոր.
cf. Ժժմակ.
cf. Ժժմակ.
niggardliness, stinginess, sordidness, tenacity, avarice, parsimony.
confused, indistinct;
confusion, tumult, turbulence, uproar, hubbub, clatter, rout, rattle, dreadful or deafening noise;
— կալնուլ, to go mad or crazy, to be delirious, to rave, to be beside one's self, to wander;
— մեծ է, there is such a hubbub one cannot hear one's self.
• «խառնաձայն աղմուկ, շփոթ ձայն» Ոսկ. մ. բ. 12. «խառնակ, շփոթ» Փիլ. բագն. Ճառընտ. որից ժխոր կալնուլ «խելքը գլխից զնալ» Ոսկիփ. ժխորել Ոսկ. մ. գ. ժխորիլ «արիւնը պղտորիլ» Մխ. բժշ. 22. ժխորումն Ոսկիփ. Ճառընա. գրուած է ժղորել ձառընտ Անկ. զիրք առաք. 336. սաստկական ձևն է ժխորտել կամ ժխտորել Բառ. երեմ. էջ 124։
• Հիւնք. պրս. žiγār կամ šiγar «առա-ղակ»։ Kорщъ, թրգմ. Մշակ, թ. 1914, N 123 զնդ. γžar-, սանս. kšar-«ցրուել, հոսիլ», պրս. šūr «աղմուկ»։ Թիրեա-քեան, Արիահայ բռ. 170 պրս. [arabic word] ža-γār և [arabic word] žaγara «բարձր ձայն, գո-չիւն, աղաղակ» (ըստ Բուրհանի)։ Պա-տահական նմանութիւն ունին վրաց. ժղավիլի «աղաղակ», շեժղրենա «հնչել, առմկել, ժխորել», ժղերա «ձայն», դան ժղրևա «հանել մի խռպոտ ձաւն»։
to confound, to confuse, to perplex;
to make noise, to alarm, to rouse up.
cf. Ժխոր.
that denies, disavows, disowns;
ungrateful.
negative.
ingratitude, unthankfulness, ungrateful conduct.
cf. Ժխտութիւն.
denial, negation, disavowal, contradiction.
smile;
sneer.
• «մի տեսակ բոյս է. հա-ղարջ, rubus idaeus, ֆրէնկ իւզիւմի». Բժշ. ևոչւում է նաև ժողուենի Վստկ. էջ 212 (որ է Hhamnus libanotica Bois. ըստ Տիրացուեան. Contributo § 299)։
• ԳՒՌ.-Հմշ. ժօխ «մորի պտուղը». ըստ ՆՀԲ կայ և ժոխուր «խաղող շառագոյն քան ռեաւ, խոշոր և փոքր մի երկայն հատիւք, խիտ և մեծողկոյզ». ըստ ՀԲուս. § 843 ժս-խուռ «ժոխի կամ կեռասի և ելակի նման վայրի պտուղներ».-ՆՀԲ-ի յիշածն է Խտջ, ժոխուր, որ գիտէ և Կոյլաւ, Բռ. գերմ. 1202ա՝ իբր գերմ. Kiesling «մի տեսակ խաղող».-հմմտ. նաև Արբ. ժախ «մորենի»։
to liquefy, to melt;
to spoil, to get spoiled, to grow corrupt, or putrid, to rot, to fester.
assembled, collected;
—ք, compilation, collection, miscellany.
cf. Ժողովածոյ.
conventicle;
plot, secret meeting;
club.
belonging or pertaining to a council or assembly;
member of the council;
member of Parliament;
Ecolesiastes (sacred book).
assembly;
multitude.
cf. Ժողովարան.
social, sociable, companionable.
council-hall;
committee-room;
club, club-house;
paradise;
church;
synagogue;
mosque;
Ecolesiastes.
plotter, conspirator.
congregation, community.
to assemble, to collect;
to heap, to amass, to gather together;
to receive, to reap, to gather, to get;
to receive, to welcome;
to furl;
to infer, to deduce, to argue, to conclude;
— առ իւր, ի տուն, to entertain, to receive hospitably, to welcome;
to lodge;
— ի մի, to concentrate;
— զյետին շունչ ուրուք, to receive the last sigh of;
զօրս —, to levy soldiers, to assemble troops;
— զկաց մնաց փախստէից, to rally the flying
to add or sum up;
to convene, to be reunited, brought together;
յինքեան —, to be wise or judicious, to have one's wits about one, to return to reason.
cf. Ժողովարան.
who collects or gathers together.
convener, convoker;
the Wise Man, Solomon, the Preacher;
the Book of Ecclesiastes.
assemblage, reunion;
collection.
people, the multitude, the vulgar;
the mob;
assembly;
synagogue.
popular, plebeian;
secular, laic;
a private person.
exterminating, deadly.
place of assembly;
synagogue;
cf. Ժողովարան.
rabbi;
parish priest, archpriest.
parochial, parish.
curacy, parish.
loving the people, popular.
popularity.
to eat and drink to excess, or voraciously.
supportable, that can be supported.
cf. Յագեցուցիչ.
to be satisfied, to have one's fill;
— յանչափս or կարի իմն, to glut, cram or gorge oneself with;
չյագէր ի հայելոյ, he was never tired of looking at.
cf. Յազածոյ.
to cover or ornament with porcelain;
—եալ յատակ, tessellated pavement;
—եալ յօրինուած, tessellation;
mosaic.
cf. Յախուռն.
cf. Յածեցուցանեմ.
to travel, to visit different places, to rove, to ramble, to roam, to wander;
to lounge;
to stray;
to circulate;
— ընդ ծով եւ ընդ ցամաք, to travel by sea and land;
cf. Ընդ վայր.
to vanquish, to overcome, to conquer, to subdue, to subjugate;
to surpass, to excel, to prevail over;
— պատերազմի, to conquer, to triumph;
— ցաւոցն, to overcome or master one's grief or sorrow;
— ամենայն դժուարութեանց կամ ներհակաց, to overcome all sorts of difficulties, to surmount every obstacle;
— անձին, կամ կրից անձին, to conquer oneself, to get the victory over self;
to overcome or subdue one's passions;
— ի դատաստանի, to gain one's cause.
cf. Յամենամ;
cf. Յամեցուցանեմ.
to delay, to retard, to defer, to remain, to procrastinate;
to tarry, to stay, to dally, to loiter, to lag, to while;
to wait, to be patient;
— ի գինւոջ, to continue drinking;
to remain long over one's cup;
— ի հաղորդութէնէ, not to receive often the Holy Sacrament.
cf. Ծանրալեզու.
hue and cry, hoot, hooting, whoop;
յայ յու առնել, վաշ եւ յայ կարդալ, հայ հուչ առնել, to hoot, to whoop, to ridicule, to scoff;
to treat roughly, to molest, to importune.
representing, expressive;
— մարդոյ, portrait, statue.
speaking or spoken openly, manifestly;
— վկայութիւն, undeniable or decisive witness or testimony;
— խօսել, to speak openly, to speak out plainly.
cf. Շեշտոլոր.
to be ended, finished, bounded;
to drive at, to tend to, to come to, to be reduced, to dwindle, to result;
to discharge, to flow or to fall into, to empty itself.
cf. Յանգեցուցանեմ.
cf. Յանդգնագոյնս.
cf. Յանդգնեցուցանեմ.
դէմ —, face to face;
front to front;
— իմ, before me, in my presence;
— եկեղեցւոյ, in face of the church;
— ամենայն աշխարհի, in the face of the whole world;
— ամենեցուն, publicly, before all people;
ասել —, to say to one's face;
— առնել, կացուցանել, ածել, to present, to offer, to introduce, to represent, to exhibit, to set before the eyes to show, to remonstrate;
— առնել, to reprove, to reproach, to blame;
— լինել, կալ, to present oneself, to appear, to make one's appearance before, to show oneself;
— մատչել, կալ, to appear before.
recommended;
աստուծոյ — ! God he with you ! Adieu !
— առնել, cf. Յանձնեմ;
— առնուլ, to assume responsibility or care, to undertake to, to oblige or pledge oneself to do anything;
չառնուլ —, not to accept, to deny, to refuse, to reject, to disallow;
cf. Անձն.
acceptable, worth accepting or taking;
voluntary, avowed, accepted;
— պատուիրան, positive precept.
in commission or recommendation;
— ժողով, commission;
— թուղթ, letter of recommendation;
— քահանայից, dimissory letter;
— դեսպանաց, credentials.
transgression, fault, wrong, offence, error, fall, sin, trespass, crime, delinquency;
իմովս —նօք, through me, through my fault;
—նս համարել ումեք, to impute as a crime to;
cf. Ընկենում;
cf. Թեթեւացուցանեմ.
cf. Շամբշութիւն.
thunderbolt, lightning, thunder;
fire, spark, flash;
red hot iron;
ingot;
հրավառ, բոցավառ, կայծակնացայտ, հրաշունչ, սպառնալից, ահաւոր —, the burning, flaming, gleaming, smoking, threatening, dreadful thunderbolt;
—ս արձակել, to hurl thunderbolts, to fulminate;
հրացեալ —իւք պսակել զոք, to crown with a bent, red hot spit.
fulminating, fulminant;
— թթուուտ, fulminic acid.
thundering;
fulminating;
— բարկութիւն, thunder, cf. Շանթ, cf. Կայծակն;
— ամպք, thunder-cloud.
to make a noise, to rumble, to clash;
to clack, to crack, to crackle;
to boil violently, to burst, to blow up;
to shiver, to crepitate;
to rustle, to murmur;
to thunder, to detonate;
— սողնոց, to hiss;
to whistle;
to whiz;
— մեղուաց, ճանճից, to buzz, to hum.
cf. Շաչումն.
cf. Շաչիւն;
ի շաչելոյ կառաց նորա, եւ ի շառաչելոյ անուոցն նորա, at the rushing of his chariots, and at the rumbling of his chariot-wheels.
to content oneself, to be content, to take up;
to suffice, to be sufficient or enough;
to multiply, to increase;
սակաւուք, փոքու, to be satisfied or content with a little, with any thing.
cf. Շատաշրջող.
cf. Շարաւածոր.
cf. Շարաւածոր.
moveable;
cf. Շարժուն.
to move, to remove, to set in motion, to stir, to cause, to move;
to agitate, to shake, to flutter, to stagger;
to excite, to provoke, to rouse the feelings of, to move, to touch;
— զգլուխ, to shake or toss one's head;
— զամենայն քար, to leave no stone unturned, to move heaven and earth;
— զսիրտ, to affect, to move to pity.
cf. Շարժումն.
cf. Շեղջակուտեմ.
reddish, red;
scarlet;
— մորթ խոյոց, morocco, spanish leather;
— փայտ, Brasil-wood, queen's wood.
cf. Շառագունիմ.
cf. Շինուած.
country-man, country-fellow, rustic, peasant, villager;
—ք or —եր, the peasants, peasantry, country people;
rustic, gross, rude, impolite, uncivil, clownish, boorish;
կին —, country-woman, peasantess;
մանուկ —, country lad;
աղջիկ —, country lass, cottage girl.
to whizz, to hiss, to whistle;
to sound loud and shrill, to rush, whiz or whir through the air;
սուսերք չկահէին ընդ իրեարս շեշտակի, the swords crossed.
shrill or loud humming noise, hissing, whizzling;
clack;
— զինուց, clashing, clash;
cf. Թնդիւն.
cf. Շղթայատող.
little dog, bow-wow;
Canis Minor, Canicula, dog-star, Sirius;
բանոնեան —, lapdog;
— որսական, beagle;
— հրացանի, cock;
շնկային աւուրք, dog-days.
cf. Շչումն.
noise, tumult, rumour, clamour, uproar, row;
public rumour, report;
ի — համբաւոյն, at the news or report of;
—ն աղաղակի նոցա, their cries, shouts;
ի — ահեղ պատերազմի, at the terrible news of war;
at the dreadful preparations for war.
cf. Շտապեցուցանեմ.
murmur, rustling of leaves;
ի — տերեւոյ զարհուրի, he trembles at the fall of a leaf.