Your research : 247 Results for ր

Entries' title containing ր : 10000 Results

Գլխածանրութիւն, ութեան

s.

heaviness of the head.


Գլխակարգութիւն, ութեան

s.

division into several chapters, order, arrangement;
summary, compendium;
index.


Գլխակոր

adj.

ashamed, confused.


Գլխակորիմ, եցայ

vn.

to be ashamed.


Գլխահար, աց

s.

oppressor;
tomahawk.


Գլխահարկ, աց

s.

poll-tax, capi-tation, head-money.


Գլխապարտ, աց

adj.

capital, that de serves capital punishment.


Գլխարկ, աց

s.

hat;
cap, bonnet.


Գլխարկիմ, եցայ

vn.

to bend one's head.


Գլխաւոր, աց

s. adj.

s. adj. prince, master, superior, deacon;
capital, principal, fundamental, essential, first.


Գլխաւորաբար

adv.

principally.


Գլխաւորապէս

adv.

cf. Գլխաւորաբար.


Գլխաւորեմ, եցի

va.

to finish, to end, to terminate;
to abridge, to reduce.


Գլխաւորիմ, եցայ

vn. bot.

to have the pre-eminence, to be at the head;
to be finished;
to bud.


Գլխաւորութիւն, ութեան

s.

superiority, presidency, priority, supremacy.


Գլխիվայր

adv.

the head downwards.


Գլխիվեր

adv.

the head upright.


Գլոր

adv.

in rolling, tumbling down.


Գլորեմ, եցի

va.

to roll.


Գլորեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Գլորեմ.


Գլորիմ, եցայ

vn.

to sink, to fall.


Գլորումն, ման

s.

roll, downfall.


Գխտոր, ոյ, ի

s.

gall, gallnut, oak-leaf apple.

• տե՛ս Գղթոր։


Գխտորահամ

adj.

that tastes like gall.


Գծագիր, գրաց

adj. s.

traced, sketched;
designer;
draught;
drawing;
sketch;
writing, letter.


Գծագրեմ, եցի

va.

to trace, to draw, to delineate, to design;
to project, to describe, to paint;
to sketch;
to write, to form.


Գծագրութիւն, ութեան

s.

dash, trace;
drawing, design;
sketch, draught;
form, delineation;
writing.


Գծաւորութիւն, ութեան

s.

cf. Գծագրութիւն.


Գծօրէն

adv.

as a line.


Գղեր, ի, գղերք, երց

s.

clergyman, ecclesiastic.


Գղերիկոս

cf. Կղերիկոս.


Գղթոր, ոյ

cf. Գխտոր.

• (գրուած նաև գխթոր, գխտոր. բուն ձևը յայտնի չէ) «վայրի կաղնու (quercus lusitanica Lam.) վրայի ուռեցքները, որոնցից լաւ ներկ կպատրաստուի. լտ. galla turcica Խռո. աշխ. 607. Վստկ. 114, 163. Մխ. դտ. էջ 326. Մխ. ապար., որից գղտորահամ կամ գխտորահամ «տտիպ, փոթոթահամ» Վեցօր. էջ 101, 102։

• ԳՒՌ.-երև. գխտօր, Ալշ. Մշ. գ'խտոր, Վն. կ'ըխթոր, Ախց. Կր. կխտօր, Խրբ. գ'խդ'օր. Ղրբ. կ'ըխտօր, Ակն. գ'խղէօր, Ագլ. Ոզմ. գ'ըխտուր, Մկ. գխթուր, Սլմ. կըխտէօր, հփ. կխտուր, Տիգ. քխթուր, Զթ. գ'էօխդիւր, գ'էօխդիւյ։


Գղտորահամ

adj.

cf. Գխտորահամ.


Գմբեթազարդ

adj.

adorned with vaults;
vaulted.


Գմբեթայարդ

adj.

cf. Գմբեթաձեւ.


Գմբեթայարկ

adj.

cf. Գմբեթաձեւ.


Գմբեթարդ

adj.

cf. Գմբեթաձեւ.


Գմբեթաւար

adj.

cf. Գմբեթաձեւ.


Գշկուր

s.

dry cow-dung.

• «աթար. չորացած թրիք» Վստկ 30, 72, 76, որից գշկուրմուխ «աթարի ծու-խը» Վստկ. 193, գշկրհոտ (քակոր հոտող, քակորի հոտ ունեցող) Վստկ.։

• Lag. Beitr. baktr. Lexicogr. 29 զնդ. geuš «կովի» սեռականից բարդուած. -կուր մնում է անծանօթ. բայց հմմտ. հյ. քակոր։ Ըստ Հիւբշ. 127 պատահական նմանութիւն ունին աֆղան. γōšāk «կո-վի քակոր», սանս. gōçakrt-«կովի աղբ»։

• ԳՒՌ.-Խրբ. գ'շգուր «աթար». նոյն բառն ունին նաև Ակն. Արբ. Բն. Երզ. Մլթ.։

• ՓՈԽ.-Ունինք քրդ. [arabic word] pəškul «ոչ-խարի կամ ուղտի աղբ». սրա դէմ կան հայ դաւառականներից Մշ. բ'շկուլ «էշի թրիք», բ'շկլել «էշի թրքել», Ալշ. բշկուլ, փշկուլ «էշի, ձիու, ոչխարի թրիք»։ Այս բառերը կարող են քրդերենից փոխառեալ լինել. բայց աւելի հաւանական եմ կարծում այն, որ այս բառե-րը յառաջացած են վերոյիշեալ գշկուր ձևից տարանմանութեամբ, որից յետոյ էլ փոխա-ռեալ է քրդերէնը։


Գոգաւոր

adj.

hollow, concave.


Գոզբերան

s.

urethra.


Գոլորշի, շւոյ, շոյ, շեաց

s.

cf. Գոլոշի.


Գոլորշանամ, ացայ

vp.

to evaporate.


Գոլորշացումն, ման

s.

evaporation.


Գոհար, աց

s.

precious stone, gem, diamond;
a precious thing;
**** —, false stone, paste;
****** -**, facet.

• , ի-ա հլ. «ազնիւ քար, ակունք» Կոնկտ, Գնձ. Թղթ. դաշ. «պատուական, ըն-տիր» Խոր. աշխ. Նար. տաղ. Գնձ. գրուած է նաև գօհար, գաւհար, գուհար Կոստ. երզն 158։ Սրանից ունինք գոհար վարդ «մի տե-սակ վարդ» Նար. տաղ., որ նոյն ձևով և նշա-նակութեամբ կենդանի է դեռ Սեբ.-նոր գրա-կանում շինուած բառեր են՝ գոհարեղէն, գո-հարավաճառ. գոհարազարդ ևն։

• = Պհլ. gohar, պրս. [arabic word] gohar «գոհար». առաջին իմաստն է սակայն «տարը, իսկու-թիւն, գոյացութիւն» և այս իմաստով կցւում է սանս. gotrá-«սեռ ծագում» բառին (տե՛ս Horn, § 948)։ Պարսկերէնից փոխառեալ են նաև վրաց. გოარი գոարի «թանկագին քար» (Չուբինով, 325), արաբ. [arabic word] ǰavhār, յգ. [arabic word] ǰavāhir, քրդ. joher, ǰevahīr, թրք. jevahir, որից էլ բուլգար. dživaer, սերբ. dževerliǰu, նյն. τζιβαῖρι «դոհար». իսկ արաբականից է հյ. յետնաբար ջոհար, որ աե՛ս վարը առանձին։-Հիւբշ. 128։

• Ուղիղ մեկնեց նախ ԳԴ, նոյն կըրկ-նում են ՆՀԲ, Bottich. Arica 74, 213, Lag. Urgesch. 934 ևն։


Գոհարան

s.

place or instrument of praise, of thanks.


Գոհարեղէն

s.

precious thing, jewel, g em


Գողաբար

adv.

like a thief.


Գողտր

adj.

mild, delicate, soft, morbid.

• «փափուկ և անուշ» Տիմոթ. կուզ, էջ 324. Սարկ. լս. Տօնակ. Վանակ. յոբ. Մխ. այրիվ. էջ 9, որից՝ գողտրիկ Փիլ. Լծ. կոչ. Խոսր. Վանակ. յոբ. Տօնակ., գողտրաբար-բառ Թէոդոր. մայրագ., գողտրական Նար. 115. -«ողտր բառը «լոյծ» նշանակութեամբ գործածում է երկու անգամ Տիմոթ. կուզ, էջ 324 (տե՛ս իմ Հայ. նոր բառեր Տիմոթ. Կուզի մէջ, էջ 82-83)։

• ՆՀԲ համեմատում է Ջղ. ροղanς քաղցր ձևի հետ. Տէրվ. Պատկեր, 1891, K 14, էջ 331-4 թաղցր բառի հետ հնխ. svadu ձևից, հմմտ. լն. ἠδύς, լտ. suavis, լիթ. saldus. հայերէնի նախա-ձևն է *քաղտր։


Գողտրաբարբառ

adj.

who has a fine language or tender voice, soft or gentle in speaking;
alluring.


Definitions containing the research ր : 4430 Results