cf. Առնակերպ.
Առնաձեւ իմն կերպարանի աշխարհ, որ յերկոտասան անդամոց բաղկանայ. (Տօնակ.։)
married woman.
Կին առնակին է։ Կին՝ որ առնակին իցէ։ Այր ոք՝ եթէ շնասցի ընդ առնակնոջ։ Պահել զքեզ յառնակին կնոջէ։ Որ մտանէ առ առնակին՝ առանց պատժի ոչ լիցի։ Ընդ առնակնոջ ամենեւին մի՛ նստիր։ Կին առնակին ի կենդանի այր կապեալ է օրինօք. (Ծն. ՟Ի. 3։ Թուոց. ՟Ե. 29։ Ղեւտ. ՟Ի. 10։ Առակ. ՟Զ. 24. 29։ Հռ. ՟Է. 2։ Սիր. ՟Թ. 12։)
an affianced, betrothed.
Կոյս խօսեցեալ առն. նշանած աղջիկ.
Առնակոյսն՝ որ ի խօսման կայ. (Եփր. օրին.։)
manly, masculine;
— անդամք, genitals.
feasible;
making, maker.
Իբր ներկայ, Արարօղ, կամ Առնօղ. գործօղ. կազմօղ. կերտօղ. որ առնէն. որ արարն. ποιητής, κατασκευάσας. factor, construens.
Առնելիք օրինացն արդարասցին։ Ո՞րչափ առաւել պատիւ ունիցի քան զտունն՝ տանն առնելի։ Լինիջիք առնելիք բանին. (Հռ. ՟Բ. 13։ Եբր. ՟Գ. 3։ Յկ. ՟Ա. 22=25։)
to make, to do, to form, to produce, to compose, to fabric, to operate, to act, to render, to commit, to effectuate, to execute, to cause;
— յոչնչէ, to create;
— վերստին, to remake;
կին —, to marry;
ատելի —, to make odious;
բարւոք չարւոք առնէք, you do well, — ill;
բարի՝ չարիս՝ վնաս — ումեք, to do good, ill, wrong to some one;
ինչ ոչ արարի քեզ, I have done nothing to you;
զի՛նչ — իցէ զայս, what to do with that ? չգիտեմ որպէս —, I do not know how to do that;
չգիտեմ զի՛նչ —, I know not what to do;
ձայն — հաւուց, the singing of birds;
— ողջակէղ, to sacrifice, to immolate;
խնդիր, մոռացումն, յիշատակ, ծառայութիւն, զյարձակումն, դատաստան, վախճան —, to seek;
to forget;
to remember;
to serve;
to assail;
to judge;
to finish or end.
Յի՞նչ ինչ արդեօք արար աստուած զանկերպարանն. ի լա՞ւ ինչ, թէ ի յոռի. (Եզնիկ.։)
Մո՛ւտ առ աղջիկդ իմ, զի արարից ինձ որդի ի դմանէ։ Արասցուք մեզ անուն։ Ի հօր մերոյ ընչից արար իւր զայն ամենայն փառս։ Արարին իւրեանց տունս։ Ե՞րբ արարից ես ինձ տուն. եւ այլն։
Արասցես ընդ գայի եւ ընդ թագաւորն նորա, զոր օրինակ արարեր ընդ երիքով։ Ոչ այսպէս արար ամենայն ազգաց տէր։ Զի՞նչ ինչ առնել էր այգւոյ իմում, եւ ես ոչ արարի նմա։ ընդ այգի իմ։ Զի՞նչ արարից քեզ եփրեմ։ Ժողովուրդ իմ, զի՞ արարի քեզ։ Արար ինձ (կամ ընդ իս) մեծամեծս հզօրն։ Առաքեաց զիս առնել ընդ քեզ գործ մեծ, զորմէ զարմասցի ամենայն երկիրս. եւ այլն։
զոյգ ընդ այլ բայից՝ տայ նոցա զզօրութիւն անցողականի. ընել տալ. էթտիրմէք.
Արա՛ այսօր մտանել (այսինքն մո՛յծ)։ Արարից՝ զի յարդարութիւնս իմ գնայցէք (այսինքն գնացուցից)։ Առնել՝ զի եւ սա մի՛ մեռցի։ Արարից զնոսա, զի եկեսցեն եւ երկիր պագցեն առաջի ոտից քոց. եւ այլն։
Առնիցէ զօրանալ։ Արա՛ տէր՝ վախճան դադարման առնուլ. (Նար. ՟Լ՟Գ. ՟Ձ՟Ե։)
Ես նախ երթայց լրտեսեցից, եւ զձեզ տարեալ արարից ի վերայ, զի այսպէս դիւրաւ լիցի ի բուռնարկանել ըմբռնել։ Արար ընդ նմա զամենայն զօրս զօրութեան իւրոյ. (Բուզ. ՟Բ. 53։ ՟Զ. 1։)
Ընդունելութիւնն ներկայ՝ լինի եւ ԱՌՆՕՂ, իբր Արարօղ.
Բայց զքո բանսդ ոչ գիտեմ, խա՞ղ առնողի լսեալս, թէ հաւաստիս խօսողի. (Առ որս. ՟Զ։)
ԱՌՆԻՄ, նի, եւ այլն. Ունի զզօրութիւն բայիցս Եղանիմ, լինիմ.
Առնի գործակից եւ վաստակակից սերմանեաց. (Վեցօր. ՟Զ։)
virile mind, bravery, strength of mind, courage;
virtue.
Յետ այսր յայլ առնութիւն, եւ յայնմանէ ի միւս զօրութիւն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Դ։)
cf. Առոգանեմ.
ԱՌՈԳԵՄ. ἁρδεύω. rigo, irrigo. որ եւ ԱՌՈԳԱՆԵԼ. Նոյն ընդ Ոռոգել. ոռոգանել. (լծ. լտ. ռի՛կօ, իռռիկօ յն. արտէ՛ւօ) Արբուցանել ջրով զտունկս իբր առուօք՝ առուակօք, կամ առոյգ առնել. թանալ, եւ գալարեցուցանել. զուարթացուցանել, ուռճացուցանել. ջրել.
Զդրախտ միաբանութեանն առոգել։ Զինքն առոգէ ջրով օրինացն։ Զանդս մտաց մերոց առոգել։ Մին առոգէ, եւ միւսն բուսուցանէ. (Լմբ.։)
watering, sprinkling.
Զոր օրինակ աղբիւրն՝ որ ոռոգանէ զդրախտ, այսպէս եւ հոգին սուրբ ներգործէ իմանալի առոգմամբն ի զանազան հասակս մարդկան։ Զառոգումն ջուրցն ունելով։ Որպէս եւ մարմինս յառոգմանէ ջրրոյս. (Լմբ.։)
healthy, salubrious, salutary.
ὐγιαίνων, ῤωστικός. salubris, salutaris, corroborans որ եւ ԱՌՈՂՋԱԳՈՐԾ. Առողջացուցիչ. օգտակար. փրկարար. cf. ԱՌՈՂՋԱԿԱՆ, եւ cf. ԱՌՈՂՋԱՅԻՆ. ըռընտցնօղ.
to grow young, to become young again.
Միշտ առոգացեալ, ցանկ փթթեալ։ Առոգացեալ հասակաւ եւ զօրութեամբ եւ իմաստութեամ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է. ՟Ժ՟Ա. եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։)
youth, bloom, growing young again;
prime of life, vigour.
ԱՌՈՅԳՈՒԹԻՒՆ որ եւ գրի ԱՌՈԳՈՒԹԻՒՆ, ԱՌՈՒԳՈՒԹԻՒՆ. εὑεξία , ἁκμή, πάχος vigor, flos aetatis, optima conditio Առոյգն գոլ. ծաղկեայ հասակ եւ զուարթութիւն. արբունք. ուռճացումն. դալարութիւն. եւ Զօրաւոր եւ լաւագոյն վիճակ ամենայն իրաց.
trench, channel, ditch.
cf. ԱՌՈՒ ըստ (՟Բ նշ.) αὕλαξ որ եւ (Ակօս. Թուոց. ՟Ի՟Բ 24։)
taking, reception, capture, possession;
acceptation, sense, signification;
assumption (in logic);
lemma;
receipt.
Յառմանէ ծնօտի ծնաւ աղբիւր ջրոց. (Նեղոս.։)
Ընդ նմա էր աստուածութիւն, եւ ընդ ինքեան եհան զառումնն (այս ինքն զառեալ մարդկութիւն) յերկրէ յերկինս։ Հատն (մանանխոյ) է առումն, այս ինքն առեալ մարդկութիւն. հատոյն զօրութիւն ատուածութիւն. (Եփր. աւետար. ի մարգաիտն։)
whisperer;
informer, accuser, denunciator.
Որ ճառէ յունկն այլոյ. քսու. փասքուս. բանսարկու. անկաճնիվար քսքսացօղ.
Որ շոգմոգն է եւ առունկնճառ։ Որ տրտնջող է, կամ առունկնճառ, եւ չարախօս. (Սարգ. յկ. ՟Է. եւ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ղ։)
Քսփուս, եւ առունկնճառք, որով արտաքս ձգեաց օձն զեւայ ի դրախտէն. (Վրփ. հց. ձ։)
at home, at one's house;
domestic, belonging to the house;
familiar;
— ուսուցանել, to teach at home;
— անկարգութիւնք, family discords;
— պատերազմ, civil war;
— ճաշել, to dine at home;
— իրք, domestic affairs;
— հանդերձ, house dress;
morning-gown.
Կցորդս ասելով ի փողոցս, եւ առտնին։ Առտնին կատարել զպաշտօն կարգեալ ժամուցն. (Փարպ.։)
cf. Ասացած.
φάσις, λέξις, ῤῆμα. dictio, dictum, λόγος sermo, verbum. որ եւ ԱՍԱՑԱԾ, ԱՍԱԾ, ԱՍՔ, ԱՍՈՒԹԻՒՆ, ԱՍԱՑՈՒՄՆ. Բան (ասացեալ կամ գրեալ). խօսք, եւ փառ.
Մարգարէական բանիցս ասացուած։ Միտք ասացուածիս լի է տարակուսանօք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։ եւ Սարգ. յուդ. ՟Բ։)
needleful, thread, string;
անցուցանել զ— ընդ ծակ ասղան, to thread a needle.
κλῶσμα, νῆμα, ὔφασμα, σπαρτίον. filum, vitta, textura. Շաղմաթ. թել մանեալ՝ զոր ընդ ասեղն անցուցանեն ի պէտս կարելոյ կամ կիտուածոց. լար. ոստայն. նարօտ. եւ անկուած ասողանեօք. կիտուած. դերձան.
embroiderer;
embroidered;
—ք, embroidery;
lace;
vellum lace.
Վարագոյր նկարէն յասղնագործաց։ Պարգօտք ասղնագործ. (Եւ. ՟Ի՟Է 16։ թգ. ՟Ժ՟Գ 18։)
amulet.
Ասղնանօք, եւ պառաւանց առասպելօք. (Ոսկ. կողոս. ՟Ը։)
syriac.
Խօսեա՛ց ընդ ծառայս քո ասորերէն. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ը 26։ Ես. ՟Լ՟Զ 11։)
iron armour, horse armour;
trooper, horseman;
caparisoned
Վաղիւ առաւօտունցուցանեմ ձեզ փիղս վառեալս եւ ի վերոյ ասպազէնս ի քաջացն, որ տեղասցեն ի վերայ ձեր անձրեւս նետս երկաթեղէնս. (Արծր. ՟Բ 3։)
to caparison (a horse).
Թագաւորն լիդէացւոց ասպազինեալ զերիվարն զուրջանակի պղնձի արկանելեօք։ Կարթակոտոր զասպազինեալ երիվարն արարեալ։ Մտրակեալ զիւր ասպազինեալ երիվարն. (Արծր. ՟Ա ռ. 14։ ՟Գ 17։)
cf. Ասպանդակ.
ԱՍՊԱՆԴԱԿ կամ ԱՍՊԱՆՏԱԿ. ԱՍՊԱՏԱՆ, եւ ԱՍՊԱՏԱՆԳ (ի ձայնէս Ասպ, եւ ոտն կամ էօզէնկ). Ոտնատեղի հեծելոյն յերկուս կողմանս թամբի ձիոյն. լտ. ստա՛բէս. իտ. ստա՛ֆֆա.
brought up in a stable (horse).
Քառասուն հազար հեծեալ, եւ եօթն հազար ձի ասպաստանիկ. (՟Ա. Մակ. ՟Գ 39։)
marauder, freebooter, straggler.
ἰππεύς eques. Արշաւօղ ձիով. ձիարշաւ ընթացօղ. հէն ձիով. ձիարշաւ ընթացօղ. հէն ձիաւոր.
to go marauding, to go plundering, to plunder, to infest.
ἰππεῖς ποιέω equites facio, ἑπιτίθημι, ἑκάλλομαι , ἑκκλίνω impetum facio, exilio, declino Երիվարօք ի վերայ յարձակիլ, արշաւել. ձիարշաւ լինել, ի վեր կամ ի վերայ վազել .... որ եւ ասի ԱՍՊԱՏԱԿ ԴՆԵԼ, ՏԱԼ, ԱՌՆԱԼ.
runing, rusbing.
Գոգս առեալ ուռուցեալ (նաւ) առագաստիւք ասպատակի ի վերայ մկանաց ծովուն։ Մինչդեռ յասպատակի երթայր բանս յանկարծակի էառ զկայ. (Վեցօր. ՟Է. ՟Ը։)
cf. Ասպատակի.
Գոգս առեալ ուռուցեալ (նաւ) առագաստիւք ասպատակի ի վերայ մկանաց ծովուն։ Մինչդեռ յասպատակի երթայր բանս յանկարծակի էառ զկայ. (Վեցօր. ՟Է. ՟Ը։)
shield, buckler.
Զինու եւ ասպարաւքով օգնեա՛ մեզ. (Եղիշ. ՟Բ։)
Սրով եւ գեղարդեամբ եւ ասպարաւ։ Ասպականեցաւ ասպար զօրաւորաց. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է 45։ ՟Բ. Թագ. ՟Ա 21։)
bearing a shield.
θυρεσφόρος scutifer, scutatus pedes (կամ δορυφόρος hastatus, satelles, spiculator). Վահանակիր. սպասաւոր ատենի, որ միանգամայն լինէր եւ նիզակաւոր, կամ բրաւոր հանդերձ ոսկեզօծ վահանաւ.
Ազգի ազդի դասուք զօրականաց, գունդ գունդ ասպարակրօք. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ՟Գ։)
cf. Սպարապետ.
Ասէ ցնա միքայել. ես ասպարապետ եմ՝ զօրութեանցն Ատուածոյ. (Մծբ.։)
surrounded, protected by shields or bucklers.
cf. ՎԱՀԱՆԱՓԱԿ. (իբր վահանաւ փակեալ, փակօղ, եւ փակումն).
Ի ծովէ մինչեւ ի ծով ասպարափակ արարեալ։ Ասպարափակ եղեալ շուրջանակի լեգէոն հետեւակ զօրուն։ Զբազմութիւն վահանակիր զօրուն իբր ասպարափակս իմն ընդդէմ նոցա տուեալ. (Ճ. ՟Ա.։ Յհ. կթ.։)
receptacle, dwelling, inn, shelter;
hospitable, who willingly shelters strangers.
ξένος իբր πρόξενος, ξενοδόχος hospes իբր hospitio excipiens Հիւրընկալ. օտարընկալ. վանատուր. (ի պրս. սիփէնջ, որ է հիւր. որպէս եւ իսփէնջ. է տուրք առեալ յօտարականէ).
Ասպնջական աստ զօտարընկալն ասէ։ Ասպնջական աստ զօտարընկալն ասէ։ Ասպնջական վասն այնորիկ անուանեաց զնա, զի զօտարս ընդունէր. (Ոսկ. հռ.։)
Եթէ զհիւրս ընդունիս, զՔրիստոս ընդունիս. եւ թէ օտարին լինիս վանատու, Քրիստոսի ես ասպանջական. (Մանդ. ՟Է։)
(Ծով) ասպնջական է հիւրամեծար գետոց բազմաց. (Վեցօր. ՟Դ։)
reception;
hospitality;
lodging.
ξενιτεία որպէս ξενοδοχία hospitum receptio, peregrinatio Հիւրըիկալութիւն. ընդոնելութիւն, իմա՛ ընդունելն, եւ ընկալեալ լինելն. իջեւանս տալն, եւ իջեւանիլն. օտարընկալութիւն, եւ օտարութիւն, ըստ հոմաձայնութեան յունին.
Սրբազան կրօնաւորացդ ելանել յիւրաքանչիւր խրճթէ սակս ասպնջականութեան. (Մագ. ՟Լ՟Դ։)
here, in this place;
— է, he or it is here;
— եւ անդ, here and there, this way, that way.
յայտարար կալոյ ի տեղւոջ ուրեք. (լծչ ընդ յն. պ. սդօ՛, իստամէ, իստադէն. եւ հյ. ստոր, ըստ, նիստ, հաստատ եւն) Որպէս ἑνθάδε, ἑνθαῦτα, αὑτοῦ, ὦ hic, istic. Յայսմ ետեղ. ի տեղւոջս յայսմիկ. հոս, հոստեղը.
ԱՍՏ. որպես Յայսմ վայրի՝ միջոցի. յայսմ բանի. ի նոր օրէնս. եւ այլն.
ԱՍՏ. ա. իբր նոյն ընդ դերանուանս՝ Յայսմ, յայսմիկ. կամ որպէս յօդ՝ ս.
Ի դրախտի աստ։ Ի տօնի աստ։ Ի ժամանակի աստ յայսմիկ. եւ այլն։
lobster.
ԱՍՏԱԽՈՏՈՍ եւ ԱՍՏԱԿՈՍ Բառ յն. ասդագօ՛ս. ἁστακός cancer. ռմկ. ըսդախօզ. Խեցգետին կամ խեցեմորթ ծովային.
Պասպայիճ, աստախօտօս. եւ այլն. (Մխ. բժիշկ.։)
to lead about, to lead np and down, to walk about.
Որք ըստ իւրեանց չարութեան կամաց աստանդնեն զբանն ճշմարտութեան. (Վեցօր. ՟Բ։)
Անուսումն այս եւ անդր աստանդելով, ինքեան ընդդէմ եւ կռուօղ. (Փիլ. լին.։)
absence (of mind), evagation, dissipation.
Անկայան պատսպարին գիւտիւքն մերովք աստանդութիւնքն օգտակար իրացն մերոցառնեմք. (Վեցօր. ՟Ա։)
astronomy;
astrology.
Աստեղաբանութեամբ հզօր եղե՛ալ՝ յօժարեցաւ ուսանել զկատարեալ չարութիւն. (Խոր. ՟Ա 31։) (Շիր.։)
cf. Աստեղաբան.
Եւ որպէս ἁστρολόγος astrologicus. Աստեղաբանակ. քաւդեայ. մոգ. (երբ. հօպէր. այս ինքն դիտօղ).
Աստեղագիտին պարտ եւ պատշաճ է բազում փոյթ յանձին ունել եւ այլն. (Վեցօր. ՟Զ։)
cf. Աստեղաբանութիւն.
Եւ արդ զիա՞րդ, եթէ ըստ օրինաց աստեղագիտութեան էր ծնեալ, քակէր զաստեղագիտութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա 6։)
Եւ գտողաց զաստղագիտութիւնն եւ մեկնչաց աստղագիտացն. բազում ինչ վրիպեն. (Վեցօր. ՟Զ։)
starlike, that has the shape of a star;
asterisk.
Ունօղ զնիչ եւ զտեսիլ աստեղ.
constellation.
Ծանօթ էին մոգքն ամենայն պարուց աստեղատանց. (Զքր. կթ.։)
Զծննդոցն իմն զաստեղատանցն յայտ իմն առնել կամէին։ Ասեն, աստեղքս այս յանկակիցք են պատկերաց եւ աստեղատանց կերպարանաց. (Վեցօր. ՟Զ։)
sure, infallible, constant.
ἅριστος optimus, idoneus Հաստատուն. կուռ. արաստոյ. եւ զօրաւոր. եւ կարիլաւ. ընտիր.
here;
hence.
ὦδε, ἑνθαῦτα hic Աստ. աստանօր. յայսմ տեղւոջ՝ վայրի՝ վիճակի՝ աշխարհի. եւ Այժմէն.
Անյապաղ. ի մօտոյ. հուպ ընդ հուպ. փոյթ ընդ փոյթ։ (Պիտ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա 3։ Պորփ.։)
Ե՛ւ յաստէն ամօթոյս ապրիցիմք, ե՛ւ ըզհանդերձալ կեանսն շահեսցուք. (Ոսկ. մ. ՟Ա 7։)
dignitary, graduated;
gradual.
Ունօղ զաստիճան եկեղեցական. ժառանգաւոր. կղերիկոս. կարգաւոր.
Նշխար կազմի աստիճանաւորաց ձեռօք. (Վրդն. յաւետար.։)
Զարս սուրբս աստիճանաւորս եւ դպիրս օրինացն Ատուածոյ կոչէ. (Երզն. մտթ.։)
to graduate;
to ascend gradually, to go by degrees.
(ԶԱվ եղեալ) աստի անտիքն՝ պատուականքն եւ առաջինք եւ հուպք եւ մերձաւորք անուանին զօրութիւնք։ Պաշտօն առնլով միջինն յերկաքանչիւրց յաստից անտից զօրութեանցն. (Փիլ. իմաստն.։)
դերանուն ԱՍՏԻ. Իբր դերանուն, Յայսմանէ. կամ որպէս յօդ. ս. ὀ, ἠ, τὸ
Յայտարարեալ զանտի վնասն, եւ զաստի օգուտ։ զի այսպէս յաստի եւ յանտի բարութիւնսն վայելեսզուք. (Ոսկ. մ. Բ 20։)
Մեծաօտունն զրկեցաւ ի դրախտէն վասն աստի փափկութեանն. (Բրս. հց.։)
Խնդրեսցուք զանտի զհանգիստն աստօք աշխատութեամբ(ք). (ԽՃԽ. ԺԶ։)
Զներքնովք եւ զվերնովքն, զաստեօքս եւ զհանդերձելովքն։ Զաստեացս հոգամք, եւ զերկնից եւ ոչ երբէք. (Ոսկ. մ. Ա 6. 22։)
Աստի. հաստատամիտ, կամ զօրաւոր։ գ. ԱՍՏԻ. գ. Հաստատութիւն. պնդութիւն. զօրութիւն. առոյգութիւն. cf. ԱԶԴ, cf. ՅԱԶԴՈՋ։
Արձանացելոց հաճոյ օրինացն է ինչ, որ յաստւոջն է. որոց եւ արժան է կանգուն կալ, եւ հաստատուն ունել զնիստ կայանին. (Փիլ. ել. Բ 17։)
Պէսպէս սպառնալեօք յաստւոջ պահէ ի նոսազերկիւղն. (Ոսկ. ես.։)
Յաստւոջ (կամ յաստիոջ) հալածանացն էր յագարակն ուրեմն ղօղեալ. (Ճ. Ա.։)
Յորժամ յաստիս յուժի զօրացաւ կեղծաւորական բարի համբաւն. (Լաստ ԻԱ. ԻԲ։) Ուստի եւ Արբունք. հասակ առոյգ.
Աստեօք մանկութեան ծաղկեալ. (Ասող. Գ 5։)
Զանց է արարեալ զաստեօք ի մանկութենէ, եւ ի ծերութեան դար հասեալ. (Յհ. կթ.։)
Երինջ երեմեան է, այս ինքն յաստիսս յուժի զօրութեան, ի մեծութեան ի փափկութեան. (Ոսկ. ես.։)
Առ հակառակն աստեօք երիտասարդութեանն արիապէս մարտնչի։ Մինչեւ յաստուածպաշտութեանն եւ արդարութեանն եւ սրբութեան ած յաստիս. (Շ. ա. յհ. ԻԳ։ Ի պէսպէս միտս ձգի ասելն.)
Ո՞ւր այն իմ ժամանակ, յորում ընդ ասել բանին եւ ես (երկիրս) յոքնազան վերաբերէի բուսակաս ի կենցաղաւէաս աստից։ Օդ քաղցրաշունչ ի ձեռն արեւելեան ցօղոյ, եւ բազմագութ խնամով սնուցանէին զիմ աստիցն զարմ. (Պիտ. Ժ 5։)
Պահել արժան է զգիրս եկեղեցւոյն իբրեւ ոչ եպիսկոպոս մարթ իցէ առնել, եւ ոչ վրիպանօք զեղձսն աշտիճանել. (Կանոն.։)
cf. Աստեղաբաշխութիւն.
Աստղաբաշխութիւն ի քաղդէացիս երեւեցաւ. եւ ապա եգիպտացւոց եւ հելլենացւոց ուսեալ՝ առաւել եւս զօրացուցին։ Մի՛ ուսանել լիով զարուեստ աստղաբաշխութեան, զի դիւրահաւան է ի մոլորութիւնս. (Շիր.։)
cf. Աստեղանիշ.
ԱՍՏՂԱՆՇԱՆ որ եւ ԱՍՏԵՂԱՆԻՇ. Բերօղ կամ բերելով յինքեան զնշան եւ զնմանութիւն աստեղ.
Որ բացական արեւելեաց աստղանշան ծանօթ դտեալ. (Ագաթ.։)