Definitions containing the research ալի : 3180 results

Շրջագրեմ, եցի

va.

to circumscribe.

· Calfa


Շրջապատեմ, եցի

va. vn.

to surround, to compass, to encircle;
to envelop;
շրջապատիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենեւին յորս մեղադրեմբ ընկերին՝ ի նոյն շրջապատեալ թաւալիմք մեք. (Կլիմաք.։)


Շրջափակեմ, եցի

va.

to shut up all round, to hem round or in, to enclose, to encircle, to surround, to beset.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ ետեղագրեաց զքաղաքն, զորով շրջափակեալ խոր փոսիւ անդնդալիր հաստատեաց զհիմունս պատուարին. (Խոր. ՟Գ. 59։)


Ո (ouô)

s.

the twenty fourth letter of the alphabet and the sixth of the vowels;
six hundred, six hundredth.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՜ մարդասիրութիւն բարերարին եւ տեառն։ Ո՜ նոր շնորհք եւ պարգեւք։ Ո՜ պարկեշտութիւն, ո՜ աստուած սիրութիւն։ Ո՜ զարմանալի իրս. (Սեբեր. ՟Գ. ՟Դ։ Իսիւք.։ Նար. երգ.։)


Ո՜, ո՜ ո՜

int.

o ! oh ! ah !
ո՜ ո՜ փախերուք, hollo there! run away! save yourselves! out of the way!
ո՜ մեծի մարդասիրութեանն աստուծոյ, oh the great mercy of God !
ո՜ զարմանալի իրս, what wandrous thing is this !
ո՛ այրն այն յիմարեալ է, look, that man has gone mad;
ո՜ ստութեանդ, ah ! what a surprising falsehood, imposture is yours !

· Calfa


Ոգեւոր

cf. Հոգեւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Էջ յոգեւոր մահուն ի ձուկն». իմա՛, յոգիաւոր կամ յիմանալի ձուկն մահու։


Ոգի, ոգւոյ

s.

"spirit;
spirit, soul, ghost;
breath, respiration;
spirit, meaning, sense;
genius;
manes, shades, ghost, hobgoblin;
life;
heart;
soul, energy, courage;
puff, air, wind;
— գինւոյ, spirit of wine, alcohol;
cf. Հոգի;
— բանական, intelligence, reason;
—ք խաւարի, the spirits of darkness;
— կենդանութեան, spirit of life;
կենդանական —ք, animal spirits;
— նախանձու, the spirit of jealousy;
ոգւով չափ, with all one's soul, heartily, willingly;
— առնուլ, կլանել, to breathe, to take breath, to breathe freely, to respire, to rest, to take repose, to revive, to acquire new strength or vigor, cf. Հանգչիմ, cf. Շունչ կլանել;
յ—ս ապաստան լինել, to be extremely downcast, depressed, prostrated, to be tormented;
cf. Ապաստան;
յ—ս ապաստան առնել, to reduce to the last extremity;
to exhaust, to harass, to vex;
յոգւոցն (պարզել) ապաստան լինել, to be at the last extremity, near the last breath, to be dying, cf. Հատկլիմ;
թափել զ— ուրուք, to keep in suspense;
հարկանել զոք յ—, to sting, to gall to the quick;
to deprive of life, to kill;
դնել զ— ի ձեռն or ի բռին, զ— ի բռին ունել, to endanger oneself, to risk, brave or face death, to risk, expose or hazard one's life, to lavish or to be prodigal of life;
յոգւոց ելանել, to sigh, to heave sighs;
to groan, cf. Հեծեմ, cf. Հեծեծեմ, cf. Հառաչեմ;
ոգւով չափ սիրել, to love to distraction;
խռովիլ յ— իւր, to be disconcerted, perturbed or disturbed;
գիտել յ— իւր, to know within oneself;
արձակել, հանել, փչել զ—, to yield or give up the ghost, to breathe one's last, to expire;
յոգւոցն ցամաքել, to die;
տալ — կամ շունչ ի վէմս կճեայս, to give spirit or life to marble;
ոգւով երգել, to sing with great expression;
եւ դարձաւ — իւր առ ինքն, his spirits returned, his strength revived;
հաստատեցաւ — նորա, he regained strength or vigor;
քաղէին —ք նորա, he fainted or swooned;
գուն գործեալ ոգւովք չափ, risking his life;
—ն էր դաւոյն, he was the soul of the conspiracy;
յ— խաղալ, to play at dice."

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարէ զարդասէր լինի՞. մարգարէ տապալի յոգի խաղա՞յ. (Եւս. պտմ. ՟Ե. 18։)


Ոգորիմ, եցայ

vn.

to brandish the horns, to butt with the horns;
to butt, to run against, to contend, to fight, to come to blows, to make war;
ընդ անձին —, to contend with oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Մշակ ընդ տօթ եւ ընդ տապ եւ ըիդ փոշի ոգորի։ Ընդ ալիսն ոգորել. (Ոսկ. գաղ.։)


Ոլորտանամ, ացայ

vn.

to be circumscribed, bounded, limited.

· Calfa

NBHL (1)

Գոլ միջոց, որով ոլորտանայցէ ամենայնն։ Իմանալին արտաքս ելանէ ընդ (կամ ըստ ) սահման, եւ ոչ միով իւիք ոլորտացեալ։ Սահմանօք ոլորտացեալ եւ եզերացեալ է։ Արդեօք անեզե՞րք, եթէ ոլորտացեալք. (Առ որս. ՟Է։ Նիւս. երգ.։ Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Ողբ, ոց

s.

lamentation, complaint, groaning, wailing, moans, tears;
—ք, elegy;
—ս առնուլ, յօրինել, զ—ս հարկանել, cf. Ողբամ.

· Calfa

NBHL (1)

θρήν, θρῆνος planctus, lamentatio ὁδυρμός ploratus. Լալիւն. աշխար. կական. կոծ. ճիչ. աղի արտասուք. աղիողորմ հեծութիւն ընդ աղէտս. ձայն բողոքանաց եւ աւաղանաց, եղերերգութիւն.


Ողբագին

cf. Ողբալից.

· Calfa


Ողբակից, կցի, կցաց

adj.

condoling, deploring with another.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՂԲԱԿԻՑ. συνθρηνόμενος complorandus. Ողբալի յայլոց.


Ողբումն, ման

s.

cry, weeping, lamentation, complaint.

· Calfa

NBHL (1)

θρῆνος, ὁδυρμός planctus, lamentatio, ploratus. Ողբալն. ողբ. ողբերգութիւն. լալիւն. լաց, ողբ.


Ողկուզազարդ

adj.

furnished, adorned with bunches.

· Calfa

NBHL (3)

Զորթն պտղաբեր ողկուզալից ողկուզազարդ սրբէ տէր իւր. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)

Որպէս այգի ողկուզալի՝ կամ ձիթենի պտղով ի լի. (Շ. եդես.։)

Ողկուզալիցք են՝ առնլովն ի մշտնջենաւոր շնորհացն։ Խոպանացաւ այգին պտղաբեր ողկուզալից. (Եփր. մն.։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Ողկուզական

s. chem. racemic acid.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՂԿՈՒԶԱԿԱՆ ՈՂԿՈՒԶԱՒՈՐ. Ունօղ կամ բերօղ զողկոյզս. ողկուզալից.


Ողկուզաւոր

adj.

loaded with clusters.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՂԿՈՒԶԱԿԱՆ ՈՂԿՈՒԶԱՒՈՐ. Ունօղ կամ բերօղ զողկոյզս. ողկուզալից.


Ողող

s.

inundation;
alluvion.

· Calfa

NBHL (1)

Ետուր յողող ջուրց զանօրէն պղծալից մարդիկ. (Ագաթ.։)


Ողողանեմ, եցի

va.

cf. Ողողեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովալիճն ի հեղեղ դարձեալ՝ ողողանէր զտունն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ողորկեմ, եցի

va.

to smooth, to level, to plane;
to curry, to polish, to set a gloss upon, to make smooth or polished;
to smoothen;
to iron, to hot-press, to satin;
cf. Շողոմեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սկսանի դարձեալ ողորկել, եւ կակղագոյն հեշտալի իմն զբանն ի լսելիս արկանէ։ Զի ծանրագոյն իմն էր նոցա մեղադրութիւնն, դարձեալ ողորկէ, եւ ասէ, ո՛չ ի դատապարտութիւն ինչ ասեմ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Ողորմագին

cf. Ողորմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կարի՛ ողորմ. ողորմելի յոյժ. հիքացեալ. եւ Ցաւագին. կողկողագին. խիստ խեղճ, խղճալի, ողորմուկ, կսկծալի.


Ողորմելի, լւոյ, լեաց

adj.

miserable, unhappy, poor, piteous, pitiable.

· Calfa

NBHL (1)

ἑλεεινός, ἑλεεινότερος miser, miserabilis, miserabilior. Անկեալն յողորմ վիճակ՝ կարօտ ողորմութեան. տառապեալ. թշուառ. հէք. եղկելի. խեղճ, խղճալի.


Ողորմուկս արկանեմ

sv.

to excite to commiseration by loud laments, to touch with pity, to move.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՂՈՐՄՈՒԿ որ եւ ՈՂՈՐՄԻԿ. Ողորմագին. խեղճ, խղճալի.


Ողջութիւն, ութեան

s.

health, good health, soundness of body;
ողջութեամբ, safe and sound, peacefully.

· Calfa

NBHL (1)

Ողջութիւն՝ տենչալի զկնի փորձութեան ընդդիմակին, եւ սեղան՝ շնորհաւոր զկնի պահոց. (Բրս. պհ.։)


Ողջունացոյց թուղթ

cf. Ողջունագիր.

· Calfa

NBHL (1)

Առ իւրաքանչիւր սիրելիս՝ թուղթս ողջունացոյցս, եւ պատգամս ուրախալիցս յղէիք խնդութեամբ. (Փարպ.։)


Ոմոփորոն

cf. Եմիփորոն.

· Calfa


Ոչէութիւն, ութեան

s.

nothingness, void, nothing;
յ— դառնալ, to be reduced to nothing.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կարծիս ոչէութեան ձգեն զաստուծոյ իմանալի տէրութիւնն. (Լմբ. առակ.։)


Ոռոգումն, ման

s.

watering;
irrigation, sprinkling;
water-retting, steeping;
աւազան ոռոգման, retting-pool, retting-tank, retting-pit, retting-pond.

· Calfa

NBHL (1)

Զբարի բոյսն սնուցանեն ոռոգմամբ շնորհալից արտասուօք. (Յճխ. ՟Ժ՟Ը։)


Ոսկեթել, ի

adj. s.

interlaced or interwoven with gold;
embroidered with gold;
gold-thread, gold-wire;
— դիպակք, կերպասք, brocade.

· Calfa

NBHL (1)

Նրբափայլ ոսկեթել տարփալի։ Ոսկեթել յօրինէին. (Շ. տաղ.։)


Ոսկեհրաշ

adj.

golden.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկեփայլ կամ ոսկեզարդ հրաշալի.


Ոսկերիչ, չի, չաց

s.

goldsmith.

· Calfa

NBHL (1)

χρυσοχόος auri fusor, aurifaber, aurifer. իտ. orefice. Ոսկեգործ. որ ոսկերէ կամ օծանէ ոսկւով. հալիչ՝ ձուլիչ եւ կռիչ ոսկւոյ.


Ոսկրուտ

adj. fig.

bony, full of bones;
abstruse, obscure, difficult, knotty.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ թողից չասել զտենչալին քեզ կարծրագոյն եւ զոսկրուտն՝ պղատոնական եւ հռետորաբար պուետիկոսութիւնս. (Մագ. լ։)


Ոստախիտ

adj.

branchy, ramous, full of branches;
knotty, nodose.

· Calfa

NBHL (1)

Նուիրօք խնկոց, եւ տերեւովք ոստախիտ ծառոց։ Տունկ ոստախիտ։ Եւս քան զեւս ոստախիտ եւ տերեւալից լինին. (Սարկ. պատկ.։ Վրդն. յանթառամն.։ Բրսղ. մրկ.։)


Ոստանամ, ացայ

vn.

to branch out, to ramify, to shoot out;
to become invigorated, ramified.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ոստ շառաւիղեալ եւ բարձրացեալ ուռճանալ, ծաւալիլ. ոստս արձակել. ճղճղիլ, համարձակ տեղ գտնալ.


Ոստնում, եայ

vn.

to leap, to jump, to take a leap, to bound, to gambol, to skip, to caper;
to spring on or at, to rush or fall upon;
to rush forward, to fly at.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ ի լայնալիճ աղեղանէ յամպոցն ոստիցեն ի նպատակս. (Իմ. ՟Ե. 22։)


Ոտնատրոփ

adj.

trampling with one's feet;
— լինել, to stamp.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիոցն՝ ոտնատորոփ փռնկալոյն մանեակս զանգակեալս։ Ոտնատրոփ (կամ ոտնատորոփ) լինելով փռնգայր իբրեւ զձի խստերախ։ Երիվար բարձրավիզ, ոտնատորոփ, խրոխտալիր. (Արծր. ՟Գ. 2. 8. 12։)


Որակայեղց

adj.

various, diverse.

· Calfa

NBHL (1)

Յղփանայի յոքնասեր մրգոցն համեղութեան ճաշակօք, եւ որակայեղց վերերեւութեամբ տենչալի գունոց տեսութեամբ ցանգ զուարճացեալ. (Պիտ.։)


Որակացուցանեմ, ուցի

va.

to qualify.

· Calfa

NBHL (1)

Զիմանալի սեռսն տեսակացոյց՝ ի զգալի երեւումն որակացուցեալ, որակեալդ՝ անորակեալ. (Մագ. ոտ. խչ.։)


Որդնեռաց

adj.

all alive, swarming or crawling with worms.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր որդունք եռան. ճարակ որդանց. որդնալից.


Որկորուստ, րստաց

cf. Որկրամոլ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ որպէս սեղան ոսկորստաց կոկորդալի զմայլեցուցանէ. (Ոսկ. խչ.։)


Նողկամ, ացայ, ացի

vn.

cf. Նողկտամ.

· Calfa

NBHL (3)

Կր. Սաղտկալի լինել.

Զազիրք են ամենեքին, գարշելիք եւ նողկտալիք։ Զորս եւ տեսանել՝ սրբոց նողկտալի է. (Սարգ. յկ. ՟Գ։ Գէ. ես.։)

Ոչ եւս նողկտալի (այս ինքն քստմնելի) դողմամբ կասկածես յապագայիցն ինչ թողանել. (Անան. եկեղ։)


Նողկնում

vn.

cf. Նողկտամ.

· Calfa

NBHL (3)

Կր. Սաղտկալի լինել.

Զազիրք են ամենեքին, գարշելիք եւ նողկտալիք։ Զորս եւ տեսանել՝ սրբոց նողկտալի է. (Սարգ. յկ. ՟Գ։ Գէ. ես.։)

Ոչ եւս նողկտալի (այս ինքն քստմնելի) դողմամբ կասկածես յապագայիցն ինչ թողանել. (Անան. եկեղ։)


Նողկտամ, ացայ, ացի

vn.

to be disgusted, to loathe, to feel sick or inclined to vomit;
to abhor, to detest, to turn from with disgust.

· Calfa

NBHL (3)

Կր. Սաղտկալի լինել.

Զազիրք են ամենեքին, գարշելիք եւ նողկտալիք։ Զորս եւ տեսանել՝ սրբոց նողկտալի է. (Սարգ. յկ. ՟Գ։ Գէ. ես.։)

Ոչ եւս նողկտալի (այս ինքն քստմնելի) դողմամբ կասկածես յապագայիցն ինչ թողանել. (Անան. եկեղ։)


Նողկութիւն, ութեան

s.

cf. Նողկանք.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՂԿՈՒԹԻՒՆ եւ ՆՈՂԿՏՈՒԹԻՒՆ. Նողկ գոլն. նողկտալին լինել. եւ Գարշումն. տաղտկութիւն. զզուանք. յափրութիւն.


Նողկտութիւն, ութեան

s.

cf. Նողկանք.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՂԿՈՒԹԻՒՆ եւ ՆՈՂԿՏՈՒԹԻՒՆ. Նողկ գոլն. նողկտալին լինել. եւ Գարշումն. տաղտկութիւն. զզուանք. յափրութիւն.


Նոյնահրաշ

adj.

equally wonderful.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյնօրինակ հրաշալի.


Նոյնութիւն, ութեան

s.

identity, sameness.

· Calfa

NBHL (1)

Զի ոչ եթէ ի նոյնութեան միշտ կեայր (կամ կայր), այլ եւս առաւելեալ լինէր ի բարիսն՝ գնալով ի զօրութենէ ի զօրութիւն։ Ոչ յառաջադէմք լեալ ի յանդիմանութեանցն, այլ ի նոյնութեան կացեալք անզղջանալի. (Վրք. ոսկ.։)


Նորագիւտ

adj.

new-fangled, newly invented or discovered, new, recent, modern.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգ գտեալ. այն ինչ ի ձեռս բերեալ. նորահնար. ցանկալի իբր անգիւտ. նոր անլուր.


Նորագործ

adj.

newly made, new, novel, fresh;
strange, surprising, curious, paradoxical.

· Calfa

NBHL (1)

νεουργός, νεοεργής, νεόκτιστος nuper factus, noviter creatus, recens conditus. Նորոգ գործեալ. նորաստեղծ. նորահնար. անլուր. զարմանալի. հրաշափառ.


Նորագործեմ, եցի

va.

to renovate, to renew;
to restore;
to do something new, extraordinary, miraculous.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմանալի իմն հրաշս սքանչելեաց ներգործեսցէ. (Երզն. լուս.։)


Նորահրաշ, ի, ից

adj.

cf. Նորանշան.

· Calfa

NBHL (1)

παράδοξος inopinatus, admirabilus, mirus, excellens, egregius. Նորութեամբ հրաշալի. նորանշան. անակնունելի. հիանալի. հրաշափառ. խելքէ դուրս՝ վեր.