Definitions containing the research ակն : 3462 results

Արփագեղք

s. pl. sun and moon.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զգեղ արփւոյ, կամ զերկնային գեղեցկութիւն. լուսաւորք երկնից, մանաւանդ արեգակն, եւ լուսին.


Արփաթեւեմ

vn.

to fly in the air.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչդեռ արեգակն յերրորդ ժամուն արփաթեւէր զկամարն երկնի. (Արծր. ՟Ե. 8։)


Արփեան, փենից

adj.

solar;
luminous, bright, celestial.

· Calfa

NBHL (1)

Ղամպար արփենից վառեալ, արեգակն ի քէն ծագեալ. (Տաղ.։)


Արփի, փւոյ, փեաց

s.

sun, luminary;
heaven, ether;
light, brightness, splendour.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ արեգակն քան զպարս աստեղաց, եւ ոչ արփի (հուր) քան զերիսդ ի տարերաց։ Արփիդ զվերագոյն անցեալ կալաւ վայր հուպ ի մաքրագոյնս էիցն. (Պիտ.։)


Արփիական, ի, աց

cf. Արփենի.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնային. լուսեղէն. արեգակնային. արփային.


Արքունական, ի, աց

adj.

royal;
— ճանապարհ, great thourougkfare, high-road.

· Calfa

NBHL (1)

Առեալ զնշան պատուի զպսակն թագաւորութեան, յարքունականն մատուցանի. (Ագաթ.։)


Աւագ, աց

adj.

greater, eldest, oldest, senior;
chief, first, noble, nobleman;
prior, superior;
— շաբաթ, holy-week;
— ուրբաթ, good-friday;
— սեղան, խորան, high altar.

· Calfa

NBHL (1)

Տնկի աւագ բազուկն (բարունակն) ցած. (Վստկ. ՟Մ՟Ժ՟Գ։)


Աւարտահասակ

adj.

having a finest shape.

· Calfa

NBHL (1)

Զաւարտահասակ գիտակն իւր եււս առաւել փայլուն եւ պաղպաջուն զգեստիւք պճնաւորեալ. (Յհ. կթ.։)


Աւելագոյն

adj.

very abundant, much.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն այսորիկ եւ աւելագոյն պատուեալ է եօթներեակն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Աւելորդ, աց

adj. s.

exceeding, redundant, superfluous, too much;
rest;
—ք որովայնի, excrement.

· Calfa

NBHL (1)

Աւելորդ եւ կատարեալն. իսկ դարն, եւ այլն։ Աւելորդքն ընդ դարսն համաբանեցին։ Մի ըստ միոջէ ի միակէն աւելորդք։ Ի դարէն եւ ի կոճատէն, կողմանաւորս ունելով դարին զնիւթական տեսակն, եւ աւելորդին զգործական տեսակն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 5։ ՟Գ. 49. 61. եւ այլն։)


Աւետարան, աց

s.

Gospel;
պատմել, քարոզել զ—, to preach the -.

· Calfa

NBHL (1)

Քրիստոսեան աւետարանն՝ կեանս է ամենեւին։ Քո կտակն աւետարան է (այսինքն ընդունարան ամենայն աւետեաց). (Նար. ՟Լ՟Գ. ՟Խ՟Գ։)


Աւետարանական, ի, աց

cf. Աւետարանագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ աւետարանական (տեսանեմ), փոշւոյոտիցն թօթափման (ակն ունիմ). (Նար. ՟Ի՟Գ։)


Աւշակ

cf. Օշակ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՒՇԱԿ ասի եւ Կանաչագոյն հանք իբրեւ բորակ եւ անուշադր. յն. χρυσικόλλα Այսինքն ոսկեսինձ. որոյ ազնուագոյն տեսակն լինի ի հայս, ի մակենդոնիա, ի կիպրոս, եւ այլն։


Ափշիմ, եցայ

vn.

cf. Ապշիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հիացմամբ ափշեալ ի փայլակնացայտ երեւմանէ առնն. (Փարպ.։)


Ափսոսամ, ացի

vn.

to regret.

· Calfa

NBHL (1)

Աւաղելով ավսոսան զանցեալ ժամանակն. (Ոսկիփոր.։)


Բագձաձական, ի, աց

adj. gr. collective.

· Calfa

NBHL (1)

Բաժանական է միշտ իւրաքանչիւրն, եւ բագձաձական եւ եզարար՝ հասարակն. (Պորփ.։)


Անստուեր, աց

adj.

unshadowed, unclouded, clear, light.

· Calfa

NBHL (1)

Յարեգակնային ճառագայթիցն եւ յանստուեր տապոյն զովացեալ. (Մագ. ձ։)


Անստուերափայլ

adj.

glittering, luminous, brilliant, bright.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակն անստուերական. (Շ. խոստ.։)


Անվայրափակ

adj.

unlimited, unbounded;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (2)

Երեւեալ զաստղն զաներեւոյթն գուշակէր, եւ զանվայրափակն՝ ի տեղւոջ ցուցանէր. (Պրոկղ. զքր.։)

Մշտածաւալն եւ անվայրափակն բնութիւն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Անվաստակ

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

· Calfa

NBHL (3)

Աստուած որ անվաստակն է, հանգեաւ. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ։) Անվաստակ եւ գորովագութ տէրն. (Խոսր.։)

Որդի ակնունելով ժառանգել զհայրենիսն՝ ի բանից ծնողին, անվաստակ է յաշխատելն եւ ի շինելն զնոյն. (Լմբ. սղ.։)

Սիրել զվաստակաւորսն, եւ ատել զանվաստակն։ Չընտրել զվաստակաւորն յանվաստակէն. (Փարպ.։) Տե՛ս եւ զյաջորդ նշ։


Անվաւեր

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակն անվաւեր լիցի։ Վասն իւր վկայելն՝ անվաւեր է. (Յհ. իմ. կան. ՟Գ։ Մխ. դտ.։ Կանոնդիրք. ստէպ։)


Անվերարկու

adj.

without cloak or mantle.

· Calfa


Անվէր

adj.

unwounded, invulnerable.

· Calfa

NBHL (1)

Անվէր մնաց նահատակն. (Արիստակ. նաւակատ.։)


Անվնաս

adj. adv.

harmless, innocent, innoxious;
unhurt, undamaged, safe and sound;
harmly.

· Calfa

NBHL (1)

Զարեգակն անվնաս ետուր առատ ասպնջականութեան. ((յն. իբր մկ) Իմ. ՟Ժ՟Ը. 3։)


Անտեղեկութիւն, ութեան

s.

unskilfubiess, ignorance.

· Calfa

NBHL (1)

ἅγνοια. ignorantia, ἁπειρία, imperitia. Անտեղեակն գոլ. անգիտութիւն. անհմտութիւն. նատանլըգ, աճէմիլիք.


Անտեղութիւն, ութեան

s.

absurdity, extravagance, incongruity, unsuitableness, unfitness, impropriety.

· Calfa

NBHL (1)

գրի եւ ԱՆՏԵՂԻՈՒԹԻՒՆ. Ոչ փակիլն ընդ տեղեաւ. անվայրափակն գոլ.


Անտեսակ

adj.

formless, shapeless.

· Calfa

NBHL (2)

Մի՛ մարդիկ կարծիցես մահկանացուս, այլ անտեսակս յեղանակս ոգւոյ։ Նիւթ՝ անտեսակ սա ճեպի լինել։ Խնդրել (յերկինս) զանտեսակն եւ զանորակն. (Փիլ. լին.։ եւ նխ. ՟Ա. ՟Բ։)

Անզարդն զարդարի, եւ անտեսակն տեսականայ։ Զարդարեաց զանտեսակն. (Դիոն. եկեղ.։)


Անտեսական, ի, աց

adj.

invisible;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

Հիանալով ընդ անտեսական (կամ անտեսակն) խորս իմաստութեան. (Լծ. կոչ.։)


Անտեսութիւն, ութեան

s.

invisibility;
incomprehensibility;
blindness;
connivance.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ ակն ի մարմնի անտեսութեան հաւանի. (Մագ. ՟Ձ՟Բ։)


Անտիական, ի, աց

adj.

young;
childish.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրաւս զերկինս գործեցեր, եւ շահեցար զաստիսս եւ զանտիսն։ Զիա՞րդ ակն ունիմք զաստիս վայելել, եւ զանտիսն առնուլ. (Խոսր.։)


Անցաւութիւն, ութեան

s.

health, freedom from pain;
insensibility;
apathy, inaction;
impassibility.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նշանակ անցաւութեանն, զորոյ ճաշակն առ ի սկզբանն, հասանել. (Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ.։)


Անփակ

adj.

unclosed, open.

· Calfa

NBHL (1)

Անփակն եւ անբովանդակն երկնի եւ երկրի. (Թէոդոր. կուս.։)


Անփառունակ

cf. Անփառ.

· Calfa

NBHL (2)

Որ անփառունակն է նախաստեղծին յանցաւորութեամբն։ Նա յանճառ փառսն վայելէ, եւ մեք անփառունակ զառածանիմք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Բ։)

Ամենայն ուրեք զաննշանն եւ զանփառունակն ընտրէր (կենցաղ)։ Ի տղայական սկսեալ հասակէն. եցոյց զանփառունակն լինել քան զամենայն որդիս մարդկան. (Սկեւռ. յեսայ.։ եւ Գէ. ես.։)


Անփորձ, ից

adj.

that does not put to the test;
that is not tried or put to the test;
inexperienced, untried, new;
pure, chaste.

· Calfa

NBHL (2)

Տղայական հասակն անփորձ է բարւոյ եւ չարի. (Վրդն. աւետար.։)

Անփորձ մշակն քրիստոսի. (Ճ. ՟Բ.։)


Անփուտ

adj.

not rotten, incorruptible, not liable to decay.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր ի փայտից անփտից տապանակն։ Բնութիւն անմարմնոցն եւ իմանալեացն անփուտ եւ անապական եւ տեւող է. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. լին.։)


Անքանակ

adj.

without measure or quantity.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդունի յինքն զանքանակն. (Լմբ. սղ.։)


Անքթթելի, լւոյ, լեաց

adj. adv.

that does not wink the eye;
without winking, with fixed eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Զհոգւոյ ակն անքթթելի յաստուած կառուցեալ. (Սարկ. լուս.։)


Անքթիթ

cf. Անքթթելի.

· Calfa

NBHL (1)

Զհոգւոյ ակն անքթթելի յաստուած կառուցեալ. (Սարկ. լուս.։)


Աշխատասիրութիւն, ութեան

s.

diligent labour, elaborate study, industry;
work, production.

· Calfa

NBHL (1)

Զճշմարտութիւն աշխատասիրութեան մերոյ ակնարկէ. (Խոր. ՟Ա. 18։)


Աշխատութիւն, ութեան

s.

fatigue, trouble, labour, care, endeavour, effort;
work, business;
exeroise;
fabrication;
— մտաց, stretch of the mind, intense application;
աշխատութեամբ, with difficulty, with great trouble.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ունայնասցի վաստակն աշխատութեան փրկական կրից. (Նար. ՟Հ՟Ը։)


Աշխարհաբնակ

adj.

that inhabits the world or a country;
cosmopolitan.

· Calfa

NBHL (1)

Ժողովեսցսն բազմութիւն մանկտւոյ զճիւաղաբարոյ զաշխարհաբնակն։ Անասնաբարոյ աշխարհաբնակքն. (Ագաթ.։)


Աշխարհաժողով

adj.

cf. Աշխարհախումբ.

· Calfa

NBHL (1)

Մարզէր զնահատակն մեծ ի հանդէս կուսութեան յաշխարհաժողով մարտսն. (Խոսր. հռիփս.։)


Աշխարհական, ի, աց

adj. s.

worldly, temporal;
secular, lay;
universal, general;
lay or secular man;
— առնել, to secularize;
— վիճակ՝ կարգ, a secular life.

· Calfa

NBHL (1)

Զարեգակն՝ զաշխարհական հայելին. (Պիսիդ.։)


Աշխարհաշէն

adj.

that causes a country to nourish;
blooming, in bloom.

· Calfa

NBHL (1)

Կայր նըկանակ մի գեղապանծ (լուսինն), աշխարհաշէն փռան (յարեգակնէ) եփած. ի յեփողէն իւրմէ խոռած, եւ ի նմանէ դարձեալ լըցած. (Շ. յառակս.։)


Աշխարհատես

adj.

that has seen much of the world;
known by all, notorious, public, manifest;
— ցուցանել, to publish, to make known.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՇԽԱՐՀԱՏԵՍ. Տեսանելի առաջի ամենայն աշխարհի. ակներեւ տիեզերաց. ուր է հանդէս համաշխարհական հանդիսացեալ.


Աշխարհացոյց, ցուցի

s.

map;
համատարած —, map of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Տուեալ նմա աստուածագիծ տախտակ՝ հրամայեաց այնու գրել զաշխարհարարութիւնն, եւ զօրինակն երկրի. եւ սկիզբն աշխարհացուցին զտապանակն հրամայեաց գործել յօրինակ վերնոյ աշխարհին. (Տօնակ.։)


Աչառանք

s.

cf. Աչառութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

πρόσκλησις, ὐπότημα. personarum acceptio, aupicatio. Աչառութիւն. ակնառութիւն, ակնածութիւն. եւ Կասկածանք. ընդ ակամբ հայելն.


Աչառեմ, եցի

vn.

to have respect to the appearance of persons.

· Calfa

NBHL (2)

Կոչեն զնա աչառօղ եւ ակնածու մեծատանց. (Մանդ. ՟Ե։)

θαυμάζω, ἑπιγινώσκω προσώπον, χαρίζομαι , ἁίδουμαι. observantia prosequor, personam accipio, gratificor, vereor. Ակն առնուլ. ակնածել. պատկառել. շնորհս առնել ումեք. մարդահաճել. երեսպաշտութիւն ընել.


Աչառիմ, եցայ

vn.

cf. Աչառեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ առ նա ակն յանցանացն մովսիսի, եւ ոչ աչառեցաւ նմա. (Եփր. ծն.։)

Ոչ ի ծառայիցն աստուծոյ ակնածեցին, եւ ոչ ի բազմացն աչառեցան. (Երզն. մտթ.։)


Աչառու, աց

adj.

that respects the appearance of persons, partial.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՉԱՌՈՏ ԱՉԱՌՈՒ, Աչառօղ. ակնառու. մարդահաճոյ.