Definitions containing the research անկ : 5285 results

Մեղուանոց

cf. Մեղուոց.

· Calfa

NBHL (1)

Վեցանկիւնին ըստ մեղուանոցացն (Ոսկիփոր.։)


Մեռեալ, ելոց

adj. s.

dead, deceased, defunct;
dead body, corpse;
ընդ —ս համարել, to believe or take for dead;
օր մեռելոց, All Soul's day;
ցուցակ մեռելոց, register of the dead;
պաշտօն մեռելոց, office for souls in purgatory;
cf. Ննջեցեալ.

· Calfa

NBHL (1)

νεκρός mortuus, cadaver. Վախճանեալն. անկեալն մահուամբ. դի անկենդան. մեռած, մեռել. ... (լծ. լտ. մօ՛ռդուուս ).


Մետասան, ից

adj. s. eleven.

· Calfa

NBHL (1)

Սատակեսցին ընդ անդրանկին՝ մետաստանօքըն հարուածին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Մետաքսառէչ

adj.

having the warp of silk.

· Calfa

NBHL (1)

Ագուցին նմա ... գրաստս (գրատս) սնդոյ մետաքսառէչս. (Կաղանկտ.։)


Մերկատարր

adj.

naked, bare.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ աղբոցն մերկատարր անկեալ տեսանէր. (Ոսկ. ի հերոդ.։)


Մերկատիտ

adj.

bare-bosomed, bare-breasted.

· Calfa

NBHL (1)

Զանառակութիւն կոծողացն եւ փետողացն, եւ զմերկատիտ արիւնահանացն. (Մանդ. ցանկ. (գրեալ էր՝ մերկատիկ։))


Մխրճիմ, եցայ

va.

to plunge, to sink, to drive, to rush, or dash into water, to duck;
— ախտիւ, to plunge headlong into vice.

· Calfa

NBHL (1)

Կղզի է ասէին, եւ կիտոս էր. եւ ժամ մի իբրեւ էանց, յանկարծօրէն մխրճեցաւ գազանն ի խորս ծովուն. (Պտմ. աղեքս.։)


Մկնապիղծ

adj.

spoiled by mice or rats.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մկանց պղծեալ ապականեալ. մկնանկ.


Մկունդ, կնդաց

s.

halberd;
lance.

· Calfa

NBHL (1)

Ձուլեսցեն զսուսերն իւրեանց ի խոփս, եւ զմկունդս իւրեանց ի մանկաղս. (Ոսկ. ես.։)


Մղեմ, եցի

va.

to push, to give a push to, to thrust, to push forward;
արտաքս —, to unload, to discharge, to empty, to cast forth;
— զմիմեանս, to press or crowd on one another;
— զպատերազմ, զճակատ, to fight, to make or wage war, to give battle to;
— զախոյեան, to win, to conquer, to subdue, to depress, to prostrate;
զհոգաւոր կռիւն —, to fight against temptation;
ընդդէմ իրերաց զբարկութիւնն մղել, to be exasperated one against another;
— զանասուն, to train to labour, to break in or teach animals to work;
cf. Ճաշ.

· Calfa

NBHL (1)

Յիւրեանց բանից մղեալք անկանէին. (Իսիւք.։)


Մնամ, ացի

vn.

to remain, to stay;
to stop, to wait, to expect;
to hope;
to rest, to be at rest;
to last, to consist, to hold out;
cf. Բարեաւ, cf. Խաղաղութիւն, cf. Կամ.

· Calfa


Մնացուցանեմ, ուցի

va. s.

to cause to remain, to stop, to put a stop to;
կաց մնաց, կաց եւ մնաց, remnants of troops, wreck of an army;
cf. Ժողովեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոք ընչասէր լինիցի ի սակս մանկանց, զի փարթամագոյն մնացուսցէ զսոսա. քանզի մանկանց պարտ է բազում պատկառանս, եւ ո՛չ ոսկի մնացուցանել. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)


Մշտախաղաց

cf. Մշտագնաց.

· Calfa

NBHL (2)

Ի շարժմանէդ մշտախաղաց անկայական, զանշարժելի շարժող բնաւիցս որ այժմ կան. (Երզն. ոտ. երկն.։)

Մանկանցն բնականաբար շարժեալ ի գութ ծնողին, եւ հարկաւորաբար զբնութիւնն ունելով մշտախաղաց յայսոսիկ. (Անան. ի պետր.։)


Մշտախոհ

adj.

always thoughtful.

· Calfa

NBHL (1)

Զտռփումն մշտախոհ՝ զցանկ ըղձման քո տրամախոհական մտածութեան. (Մագ. ՟Ժ։)


Մշտակաթ

cf. Սերմնակաթ.

· Calfa

NBHL (1)

Մշտակաթն պիղծ է. յոգիսդ իմացի՛ր զմշտակաթն, զիա՞րդ ցանկ վատնէ զսերմն բանին. (Ոսկ. տիտ.։)


Մշտակոխ

adj.

trodden continually, frequented;
— ճանապարհ, thoroughfare, public way.

· Calfa

NBHL (1)

Ումեմն զնեղն եւ զանկոխն ընտրել բազմաց. եւ այլում զընդարձակագոյնն եւ զմշտակոխն. (Յիշատ. ի լմբ.։)


Մշտավայելեալ

adj.

enjoying or possessing continually.

· Calfa

NBHL (1)

Նաեւ ծով մշտավայելեալ ինձ անկարօտութիւն շտեմարանիւր. (Պիտ.։)


Մշտնջենաւոր

cf. Մշտնջենաւորական.

· Calfa

NBHL (1)

Յա՛յտ ի վկայութեանցս է, զի յաւիտենականն ասի եւ մշտնջենաւոր՝ որպէս անսկիզբն եւ անկատարած. իսկ մշտնջենաւոր ասի նաեւ այն՝ որ սկսեալն իցէ, այլ չունի սահման տեւողութեան։


Մշտնջենաւորակից, կցի

cf. Մշտնջենակից.

· Calfa

NBHL (1)

(Հելլենք) դնեն եւ բնաւ իսկ զաշխարտ մշտնջենաւորակից նմա։ Ի բազում աստուածսն անկանել, եւ զաշխարհս նմա մշտնջենաւորակից դնել՝ անհնարին ամբարշտութիւն է. (Եզնիկ.։)


Մշտնջենաւորութիւն, ութեան

s.

perpetuity, perpetuation, continuation, permanence, eternity.

· Calfa

NBHL (1)

ἁειδιότης, τὸ ἁείδιον aeternitas եւ այլն. μονή perennitas, perseverantia. որպէս Յաւիտենականութիւն աստուծոյ անսկիզբն անվախճան. եւ որպէս անկատարծ տեւողութիւն սկսելոցն. մնացականութիւն. հանապազորդութիւն. եւ ἁποσχόλασις vacatio, studium. անընդհատ պարապումն.


Մոլեգին

adj.

furious, raging, mad, outrageous, demoniacal, fanatical, enraged, desperate, rude, violent;
cf. Մոլեգնաբար.

· Calfa

NBHL (2)

Ուր յասոնն մոլեգին յանխնայ անկեալ գործէր մեծամեծ կոտորած. իմա՛ մ. մոլեգնաբար. զի ի յն. դնի լոկ, անխնայաբար։

ἑμμανής, μαινόμενος, ἁπομαινόμενος furiosus, insanus, demens δαιμονῶν daemoniacus. Մոլի յոյժ. կատաղի. վայրենամիտ. անկեալ ի մտաց. ցնորեալ. այսահար. եւ Ցնորական. մոլեկան.


Մոլեգնութիւն, ութեան

s.

cf. Մոլեգնուցք.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի յոյժ ցանկականի մոլեգնութեան. (Խոր. ՟Ա. 14։)


Մոլեկան

cf. Մոլի.

· Calfa

NBHL (1)

Շամբուշ ցանկութիւնք, եւ տռփմունք իբրու մոլեկանք. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)


Մոլիմ, եցայ

vn.

to lose one's senses, to go mad;
to be in a passion, enraged;
to be extravagantly fond of, to fall violently in love with, to be passionately in love;
— զհետ, to bend one's whole soul to, to apply oneself entirely to, to dote upon, to be destracted with;
մոլիս, պաւ՛ղէ, Paul, thou art beside thyself.

· Calfa

NBHL (1)

μαίνομαι, ἑμμαίνομαι, ἑκμαίνομαι , ἑπιληπτεύομαι, ἑπιληπτίζω furo, insanio, demens sum, corripior a daemone, laboro epilepsia sive morbo comitiali, et incendor amore μαντεύομαι divinor, hariolor . Ցնորիլ. ելանել արտաքոյ անձին. անկանել ի մտաց. կատաղիլ. յիմարիլ, այսահարիլ. զայրագնիլ, եւ Յարիլ յանչափս. զակատիլ. անկղիտանալ. տռփիլ, եւ տարփալ. եւ Հմայել. իրմէն դուրս ելլալ, խելքը թռցընել, խենդենալ, խեւնալ, կատղիլ.


Մոլորական, ի, աց

adj. s.

wandering, vagrant;
false, erroneous, heretical;
deceitful;
fallible;
— աստղ, erratic star;
—ն, demon;
antichrist.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միում գիշերի հասանի ցաւ յանկարծակի իբրեւ զնետ մոլորական. իբր վրիպակաւ կամ յանպատրաստից եկեալ. (Վեցօր. ՟Ե։)


Մոլորեցուցանեմ, ուցի

va.

to turn out of the way, to mislead, to lead astray;
to bewilder, to deceive, to beguile, to seduce, to pervert, to suborn, to corrupt.

· Calfa

NBHL (1)

Զազգս մոլորեցուցանէ եւ կորուսանէ. ոչ ինքն մոլորեցուցանէ, այլ թողացուցանէ առ ի մոլորել, եւ անկանիլ ընդ կորստեամբ ի մոլորութեանն, որք ոչ կամին դառնալ. (Իսիւք.։)


Մոլորութիւն, ութեան

s.

wandering, straying, aberration;
error, heresy;
seduction, perversion, subornation, corruption;
fury, mania, folly, frenzy, madness;
— մտաց, mental aberration;
ծայրայեղ —, sad extremity, excess;
բազում դպրութիունք զքեզ ի — դարձուցանեն, much learning doth make thee mad.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլորութեան ճանապարհօք երկայնագոյնս մոլորեցան։ Մի՛ ցանկայք մահու մոլորութեամբ կենաց ձերոց։ Անմտութիւն անզգամաց մոլորութեամբ։ Գնայ ըստ մոլորութեան սրտի իւրոյ։ Մոլորութիւնք մեր եւ անօրէնութիւնք մեր ի մեզ են։ Ընկալցին զանարգանս իւրեանց մոլորութեամբն՝ զոր մոլորեցան։ Լինիցի յետին մոլորութիւնն չար քան զառաջինն։ Որ ի մոլորութեանն շրջիցին։ Ըստ մոլորութեանն բաղաամայ զեղխեցան զհետ վարձուց.եւ այլն։


Մոլուցք

cf. Մոլեգնուցք.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրեանց աղտեղութեանցն պարար՝ առ մոլուցս անհնարին ցանկութեանց. (Ոսկ. ես.։)


Մոխրալից

adj.

full of ashes, ashy.

· Calfa

NBHL (1)

Չբերել ընդ մեզ զթիւնաւոր՝ զմոխրալից՝ զպղծախառն ցանկութիւն. (Եպիփ. բարոյ.։)


Մոխրապաշտ, ից, աց

s.

fire-worshipper.

· Calfa

NBHL (1)

Ստիպէին լինել մոխրապաշտ. (Կաղանկտ.։)


Մոռանամ, ացայ

va. vn.

to forget, to be forgetful or unmindful of, to neglect;
— զասելին, to be at a stand, to stop short, not to know what to say, to be put to a stand or to an ou-plus;
մի՛ մո ռանար զիս, don't forget me;
to be forgotten, to fall into oblivion.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր զտէր մոռացան ամբարհաւաճք։ Մոռա՛ զժողովուրդ քո եւ զտուն հօր քոյ։ Ոչ մոռացաւ տէր զաղօթս տնանկաց։ Մի՛ մոռանայցես զամենայն բանս զայսոսիկ։ Զօտարսիրութիւն մի՛ մոռանայք.եւ այլն։


Մորենի, նւոյ

s.

brier, bramble;
blackthorn, pyracantha.

· Calfa

NBHL (1)

լծ. յն. μορέα morus. մանաւանդ ἠ βάτος rubus, sentis. ռմկ. մորմենի. Թուփ փշուտ ի ցանկս այգեաց՝ որպէս վայրի թթենի, եւ պտուղ նորա մանր՝ թուխ կամ մօռ գունով. ասէ՝ որ յիշի ի սուրբ Գիրս,


Մութ, մթոյ, ով

cf. Մութն.

· Calfa

NBHL (1)

Մութն անհնարին (խորհրդոց) անկաւ ի վերայ պիղատոսի. (Զքր. կթ.։)


Մութն, մթան

s. adj. adv.

obscurity, darkness, night;
dark, obscure, gloomy;
— անհնարին, frightful or thick darkness, impenetrable gloom;
— ընդ —, ի մթան, ի մթի, in darkness, in the dark, in the gloom.

· Calfa

NBHL (1)

Մութն անհնարին (խորհրդոց) անկաւ ի վերայ պիղատոսի. (Զքր. կթ.։)


Մուխ

s. fig. adj.

cf. Ծուխ;
temper;
proof, trial;
tempered;
steeled;
red hot, fiery, burning.

· Calfa

NBHL (1)

Թեքեալ զմանկաղ բանին ի մուխս հոգւոյն. (Վրդն. լուս.։)


Մուրական, ի, աց

adj. s.

begging, mendicant, poor;
cf. Մուրականութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Լինի թագաւորն տնանկ, մեծատունն՝ մուրական. (Ոսկիփոր.։)


Մուրացիկ, ցկաց

s. adj.

beggar, mendicant, supplicator;
begged, borrowed;
— շրջել, to go begging, to mump;
cf. Մուրանամ.

· Calfa

NBHL (1)

ՄՈՒՐԱՑԻԿ որ եւ ՄՈՒՐԻԿ, ՄՈՒՐԱԿԱՆ. Մուրօղ. դրանկ աղքատ. մուրացկան.


Մսադէզ

s.

heap of corpses, slaughter.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այնչափ զմսադէզն բարձրացուցանեն, որ յանկանելն (ի վերայ՝) այլ ոչ մեռանէին. (Հ. փետր. ՟Ժ՟Ե.։)


Մանրիկ, նրկան, կունք, կանց

adj.

minute, little, very small, tiny.

· Calfa

NBHL (1)

Մանկտի մանրիկ ելին ի քաղաքէն։ Կալացո՛ւք մեզ աղուեսունց մանրկունս (կամ փոքրկունս, կամ փոքունս). (՟Դ. Թագ. ՟Բ. 23։ Երգ. ՟Բ. 15։)


Մանրուած, ոց

s.

shreds, scraps, morsels, bits, particles, minutiae.

· Calfa

NBHL (1)

Ցրուեցից զձեզ, զոր օրինակ հոսի հոսչաւ, եւ մի՛ անկցի մանրուած նորա յերկիր. (Ամովս. ՟Թ. 9։)


Մաշական, ի, աց

adj.

consumable, corruptible;
—կան լուսին, waning moon.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յախտ մաշական անկաւ, եւ տրորեցաւ. (Լծ. փիլ.։)


Մառախուղ, խղոյ, խլոյ, խղոց, խլոց

s.

fog, haze, mist;
darkness, obscurity;
օր ամպոյ եւ —խղոյ, cloudy and tempestuous or stormy day.

· Calfa

NBHL (1)

Սուլմամբք բքոցն, եւ յիրերաց վերայ կուտակեալ մառախղիցն թունիւք։ Յանկարծակի պարփակեալ մառախղով (կամ մառաղխով). (Պիտ.։)


Մասն, սին, սանց

s. adv.

part;
bit, piece, morsel;
share, portion;
lot, parcel;
ration, allowance;
contingent, quota;
side, part, quarter, clime;
minute;
relics;
holy or hallowed bread;
— հաւատոյ, article of faith;
մասունք բանի, the heads of a discourse;
— բարի, the better part;
— զգայական, սրտմըտական, ցանկական, sensitiveness;
irascibility;
concupiscence;
մասամբ, ըստ մասին, ըստ մասնեայ, ի —է, in part, partly;
partially, in parts;
by halves;
մեծաւ մասամբ, ըստ մեծի մասին, բազում մասամբ, ըստ առաւելագոյն մասին, for the most or greatest part, mostly, chiefly;
յայսմ մասին, ի մասինդ, յայդմիկ, on this side, on this consideration;
ի մասին, for, instead of;
— առ — or առ մասին, — —, piecemeal, in pieces, piece by piece, in shreds, limb by limb;
իմով մասամբ, on my part, as for me;
աղօթից մասամբ, as for, or with regard to prayers;
ի պարգեւի մասին, in place of a gift, as a gift;
նմա ել —, he was allotted, he had for his share, or portion;
it is fallen to his lot;
— ունել, to participate in, to take a part or concern in;
ի բարեաց մասին առնուլ, to take in good part;
ի չարի մասին առնուլ, to take ill, or amiss;
գրաւիլ ընդ մասամբք ախտից, to be subject to certain vices;
չիք մերընդ դաւթի, we have nothing to do with David.

· Calfa


Մասնական, ի, աց

adj. gr.

partial;
partitive.

· Calfa

NBHL (1)

μερικός particularis, partialis, privatus. որ եւ ՄԱՍՆԱՒՈՐ. Որ ինչ անկ է մասին եւեթ. առանձնական. անհատ. եղական. անհատական.


Մասնաւոր, աց

adj.

particular, special;
private.

· Calfa

NBHL (1)

Մասնաւոր կրիւք՝ որք փրկչին անկք։ Մասնաւորաւն՝ որ ինեաքն կրի՝ բոլորն մեր կարիս խոնարհի. (Արշ.։)


Մասնաւորիմ, եցայ

vn.

to participate, to partake, to share in, to take part in, to be concerned, to interest oneself;
— ընդ հարկաւ, to contribute in some measure.

· Calfa

NBHL (1)

Խաչ արծաթեղէն, յորում ի տէրունական խաչէն էր մասնաւորեալ. այսինքն մասն մի եդեալ. (Կաղանկտ.։)


Մատակ, աց

adj.

dam, female.

· Calfa

NBHL (1)

Տո՛ւր ինձ ասէ զգլուխն յովհաննու մկրտչի. ո՛վ մատակ առիւծուն (հերովդիավայ) քարփածնունդ մանկանն. (Բաբիղ. ի յհ. մկ.։)


Մատաղ, ոյ

adj. s.

young, tender, new, fresh;
child, little child;
mortuary festival for the poor;
— հասակաւ, յաւուրց, very young;
ի — տիս, in infancy, at so tender an age;
որթ —, milk-fed calf.

· Calfa

NBHL (1)

Մանուկ մատաղ։ Մանկունքս մատաղ են։ Իբրեւ զմարմին մանկան մատաղոյ։ Որդեա՛կ իմ մատաղ։ Որթ մի մատաղ եւ բարի։ Քան զորթ մատաղ, եւ այլն։ Եթող որդի մատաղ հասակաւ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Մատաղածին

adj. s.

new-born;
woman recently confined.

· Calfa

NBHL (1)

Զմատաղածին մանկունս ի գիրկս առեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Է. 28։)


Մատաղամայր, մօր

s.

cf. Մատաղածին.

· Calfa

NBHL (1)

Մատաղամարքն մանկամբքն հանդերձ. (՟Գ. Մակ. ՟Ա. 11։)