cf. Քառականգուն.
· Calfa
ՔԱՌԱԿԱՆԳՆԵԱՅ ՔԱՌԱԿԱՆԳՈՒՆ. τετράπηχυς quatuor cubitorum. Որպէս թէ քառականգնեան. Չորեքկանգնեան. ունօղ զչափ չորից կանգնոց. չորս կանկուն.
of four cubits.
· Calfa
ՔԱՌԱԿԱՆԳՆԵԱՅ ՔԱՌԱԿԱՆԳՈՒՆ. τετράπηχυς quatuor cubitorum. Որպէս թէ քառականգնեան. Չորեքկանգնեան. ունօղ զչափ չորից կանգնոց. չորս կանկուն.
four strata, layers or tiers.
· Calfa
Եւ անկցես ընդ նմա անկ քառակարգեան. (Փիլ. այլաբ.։)
quadrilateral;
square.
· Calfa
ՔԱՌԱԿՈՂՄ կամ ՔԱՌԱԿՈՂՄՆ, ՔԱՌԱԿՈՂՄԱՆԻ ՔԱՌԱԿՈՂՄԵԱՅ ՔԱՌԱԿՈՂՄԵԱՆ. τετράγωνος quadrangulus. Որ ինչ ունի զչորս կողմանս, կամ հայի ընդ չորեսին կողմանս. քառաթեւ. քառանկիւն. քառանկիւնի. չորս կողմով.
divided in four branches (river).
· Calfa
ՔԱՌԱՌԱՋ ՔԱՌԱՌԱՋԵԱՅ. Որոյ են չորք առաջք. բաժանեալ ի չորս առաջս կամ ի թեւս եւ յանկիւնս.
forty.
· Calfa
Ի յանապատ հոգւով վարէր, քառասնաթիւ աւուրս պահէր։ Որ եօթնեակ քառասնաթիւն աւուրբք յանկեաց զհուր ածութեանդ. (Շ. խոստ.։ Ճշ.։)
forty;
սուրբ —ք, the forty martyrs of Sebaste;
էր ամաց —ունից, he was forty years old;
ամս երկու ընդ —սնիւ, forty two years;
քաղաքս ութ առ —սնիւք, forty eight cities;
—սուն, —սուն զպահքն լուծանել, break the fast once in forty days.
· Calfa
Քռասունքս զբիւրս հալածեցաք, եւ արդ ի միում առնէ քառասունքս ընդէ՞ր երկընչիմք։ Ո՛վ սուրբ քառասունք։ Ո՛վ սրբոց քառասնից (մանկանց սեբեստիոյ). (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։ Շար.։ ՃՃ.։)
cf. Քառակերպ.
· Calfa
ՔԱՌԱՏԵՍԱԿ ՔԱՌԱՏԵՍԼԵԱՆ. Քառակերպ. քառաձեւ. քառանկիւն. քառաթեւ. եւ Ծալեալ ի չորս (որպէս նամակ).
Ձեւացեալ քառատեսակ սուրբ նշան։ Ընդ քառատեսակ ձեւացեալ անկիւնս յերկրի, ո՛վ քառատեսակ սուրբ նշան. (Թէոդոր. խչ.։)
Charon (the ferryman of the Styx).
· Calfa
Տաճարն քառովնի եւ իռեայ՝ ծաղկերանդքն եւ աստեղանկարք. (Անան. եկեղ։)
cf. Վիմագիր.
· Calfa
Եւ ոչ զի իբրեւ սարդից բարակ անկեալ է քարագիր խշտիքն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
wandering among mountains, among rocks, in craggy places.
· Calfa
Քարագնաց արամբք՝ որք երկաթի ճանկօք ընդ ժայռս ընթանան։ Սորամուտք եւ քարագնացք ելին ի գլուխ ապառաժոտ լերին. (Ուռպ.։)
full of stones, stony;
— առնել, to fill or block up with stones.
· Calfa
Զուռուցիկ տիկսն մեծամեծս՝ քարալիցս, աւազալիցս. (Կաղանկտ.։) քարալից առնել. Քարամբք լնուլ. (յն. խճիւք խլել)
heap of stones.
· Calfa
Առ ի յոյժ թանձրանալ դիականցն անկելոցն իբրեւ զքարակոյտս դերբկաց երեւէին. (Եղիշ. ՟Զ։)
stone's throw.
· Calfa
Անվրէպ առնէին զքարաձիգսն՝ փլուզանել զպարիսպն քարամբք մեծամեծօք. (Կաղանկտ.։)
· Calfa
Այն որ աչս ունի, ի տեսանելն զոք ի կուրացն ընդ վաղս քարանձաւաց գնացեալ՝ ձայնէ գալ յուղիղ ճանապարհ։ Ի քարանձաւաց վազելով, եւ ի ջուրս անկանելով. (Լմբ. առակ.։ Անյաղթ պորփ.։)
cf. Քարաբոյս;
morphew.
· Calfa
Քարեղէն պատկերացն առեալզքարաքոս ժանկոյն, զազրացեալ՝ կանաչացեալ. (Ագաթ.։)
born of an aspic.
· Calfa
Տո՛ւր ինձ ասէ զգլուխն յովհաննու մկրտչի. ո՛վ մատակ առիւծուն քարբածնունդ մանկանն. (Բաբիղ. յհ. մկ.։)
act of throwing stones, lapidation.
· Calfa
Որպէս որ զլարն ձգիցեն յանկեանցն, զի երեւեսցի հիմնարկութեանն քարընկեցութիւն. (Արշ.։)
serpent's trail.
· Calfa
Յանկարծակի տեսանէաք քարշահետ մեծ վիշապի. (Վրք. հց. ձ։)
stone-wall.
· Calfa
Եւ զգանկսն դնէր ի բարձրութեան մնիրային (այսինքն մինարէին ) ի շարս քարորմոցն. (Վրդն. պտմ.։)
(wall of) cemented stones;
cf. Տուն.
· Calfa
Քարուկըրով կալան (ամրացուցին) զդուռն քաղաքին. (Ուռհ.։ Այսպէս լինի ընթեռնուլ եւ զբանն Կաղանկտ. Ներբովթ սկսայ զբոլորս հրապուրէր ազինս աշտարակաշէն առնել կարիկարս։)
adv. pron. cf. Քեզոյն.
· Calfa
Արի՛, եւ քեզէն թօթափեա՛ զանկողինս քո։ Աղի՛ եւ դու քեզէն պատահեա՛ մեզ. (Գծ. ՟Թ. 34։ Դտ. ՟Ը. 21։)
Արա՛ քեզոյն օձ, եւ գի՛ծ զնա ի բաց հատանելով զցանկութիւնս։ Որ ոչինչ յաշխարհ, այլ եւ ո՛չ քեզոյն իսկ զքեզ բերե մուծեր. (Փիլ.։)
of or by thyself;
thou alone.
· Calfa
Արի՛, եւ քեզէն թօթափեա՛ զանկողինս քո։ Աղի՛ եւ դու քեզէն պատահեա՛ մեզ. (Գծ. ՟Թ. 34։ Դտ. ՟Ը. 21։)
Արա՛ քեզոյն օձ, եւ գի՛ծ զնա ի բաց հատանելով զցանկութիւնս։ Որ ոչինչ յաշխարհ, այլ եւ ո՛չ քեզոյն իսկ զքեզ բերե մուծեր. (Փիլ.։)
to erase, to scratch out;
to scrape, to scratch, to grate, to graze, to rasp, to plane, to polish;
to rub the skin off, to excoriate, to flay, to lacerate, to torture;
to take away, to remove, to annul;
to engrave, to inscribe, to write;
— առ, to graze, to touch slightly;
— առ ափամբք, to skirt, to coast along, to keep close to the shore;
— զափամբք, to go terra a terra, to sail along the coast;
— զամօթն ի բաց —, to lay aside all sense of shame, cf. Ունչք.
· Calfa
cf. Քերովբիմ.
· Calfa
Արասցե՛ս երկուս քրովբէս ոսկիս ճախարակայս։ Խօսեցայց ընդ քեզ ի վրուստ ի քաւութենէ անտի ի միջոյ երկուց քրովբէիցն։ Արասցես խորան տասնփեղկեան. քերոբ՝ գործ անկուածոյ գործեսցէս զնոսա։ Արասցես վարդագոյր. գործ անկուածոյ գործեսցես զնա քերուբ. (Ել. ՟Ի՟Ե. ՟Ի՟Զ։)
cf. Քերովբիմ.
· Calfa
Արասցե՛ս երկուս քրովբէս ոսկիս ճախարակայս։ Խօսեցայց ընդ քեզ ի վրուստ ի քաւութենէ անտի ի միջոյ երկուց քրովբէիցն։ Արասցես խորան տասնփեղկեան. քերոբ՝ գործ անկուածոյ գործեսցէս զնոսա։ Արասցես վարդագոյր. գործ անկուածոյ գործեսցես զնա քերուբ. (Ել. ՟Ի՟Ե. ՟Ի՟Զ։)
cherub;
cherubim.
· Calfa
Արասցե՛ս երկուս քրովբէս ոսկիս ճախարակայս։ Խօսեցայց ընդ քեզ ի վրուստ ի քաւութենէ անտի ի միջոյ երկուց քրովբէիցն։ Արասցես խորան տասնփեղկեան. քերոբ՝ գործ անկուածոյ գործեսցէս զնոսա։ Արասցես վարդագոյր. գործ անկուածոյ գործեսցես զնա քերուբ. (Ել. ՟Ի՟Ե. ՟Ի՟Զ։)
to drive away, to repulse.
· Calfa
Եւ այսպէս չարազրաւ մահուամբք քերքեցաքի կենցաղոյս. (Կաղանկտ.։)
palate;
liking, caprice, fancy;
ընդ քմաց, by whim, humorously, capriciously, fantastically;
ի քմաց, according to one's fancy, liking;
ընդ քիմս ժպտիլ, to laugh constrainedly, from the teeth outward;
լեզու նորա ի քիմս իւր կցեցաւ, his tongue clove to his palate.
· Calfa
Միտք զբանս քննեն, եւ քիմք զկերակուրս ճաշակեն։ Լեզուք նոցա ի քիմս իւրեանց կցեցան։ Կցեցան լեզուք գիեցիկ մանկանց ի քիմս իւրեանց ի ծարաւս իւրեանց։ Քաղցր են ի քիմս իմ բանք քո քան բերանոյ իմոյ.եւ այլն։
eaves-lath, penthouse, cornice;
— տան, eaves of a house;
— քարայրի, entrance to a cavern, mouth of a cave;
ընդ քուաւ, under cover, sheltered.
· Calfa
Քուեայ՝ երկու քիւ ունի, որ է անկիւնքն, չորս ի յայս կողմն, եւ չորս ի յայն. (Լծ. փիլ.։)
caressing, affectionate, coaxing, flattering;
wooing, courting.
· Calfa
Եթէ շողոքորթ ցանկութիւն. (Սկեւռ. աղ.։)
to endeavour to please, to affect, to caress, to flatter, to fondle;
to court, to woo, to pay one's court to.
· Calfa
cf. Քնածեայ.
· Calfa
Միայնակեաց քնած անկցի ի չարիս. իսկ որ արթունն է՝ իբրեւ զճընճղուկ կեայ. (Եւագր. ՟Ժ՟Գ։)
cf. Քնէած.
· Calfa
Միայնակեաց քնած անկցի ի չարիս. իսկ որ արթունն է՝ իբրեւ զճընճղուկ կեայ. (Եւագր. ՟Ժ՟Գ։)
sweet-toned.
· Calfa
Խումբս առեալ մանկանցն քնարաձայն հնչմամբ՝ ելին ընդառաջ անմահ արքային. (Տաղ.։)
cf. Քննայոյզ խնդրեմ.
· Calfa
Ի խոյզ անկեալ քննայոյզ լինէր վասն սրբոյ եպիսկոպոսին։ Ճ. (՟Ա.։)
to render delicate, to pamper, to pet, to fondle, to coddle, to make much of.
· Calfa
Քնքշեցուեցի զմանկութիւն ձեր մանանայիւն եւ լորամարգաւն, եւ սեամբ հրոյն եւ այլն. (Գէ. ես.։)
to lop off, to trim, to prune;
to cut, to retrench.
· Calfa
Հատէ՛ք զծառդ, եւ քշտեցէ՛ք զոստս դորա։ Քշտեցից, եւ անկնցից ի վերայ լերինն բարձու. (Դան. ՟Դ. 11։ Եզեկ. ՟Ժ՟Է. 22։)
thy;
adj. poss. thine.
· Calfa
ՔՈ կամ ՔՈՅ, քոյոյ, քում քոյոմ. ի քումմէ. քոյով կամ քուվ. քոյ, քոյոց կամ քոց. եւ այլ. ա. դերան. ստաց. σός, σή, σόν tuus, tua, tuum. Որ ինչ անկ է երկրորդ դիմի. քոյին. քու, քուկին.
s. gr. amphimacer.
· Calfa
ՔՈՂԱԲՈՐԲ. Ըստ տաղաչափից՝ եռավանկ բառ, որոյ միջին վանկն է աղօտ կմ սուղ.
amphibrach.
· Calfa
Իբրու քօղով ազօտացեալ, նսեմ։ Ըստ տաղաչափից՝ Բռ եռավանկ, որոյ առաջին եւ վերջին վանկք՝ են աղօտ, այսինքն սուղ.
made by thee or by thyself, thy.
· Calfa
Քոյինագոր անկոցն վայրմամբ. (Սկեւռ. աղ.։)
sister;
nun.
· Calfa
Փառասիրոթիւն զարծաթասիրութիւն ծնածի ... Իսկ քոյր նորա հեշտացողութիւն յղացեալ՝ զգիջութիւն ծնանի, եւ սա զշնութին։ Քորք քերց դստերք երկուցն ցանկութեանց (ընչից եւ մարմնոյ) աւելի ժանտագոյն զտեսակսն ունին. (Անյաղթ հց. իմ.։)
itch, scurf, scab.
· Calfa
Եթէ այն ցանկութիւն իցէ, ապա եւ քոս ցանկութիւն իցէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ։)
to be infected with the itch.
· Calfa
Խորշանկեալ քոսոտեալ ցամաք երեւի կեղեւն. (Վեցօր. ՟Ե։)
cube, die;
suffrage, vote, ball, ballot;
տուփ քուէից, urn, ballot-box;
տուփ քուէիւք, by an unanimous vote;
— արկանել, տալ ձգել, to vote, to ballot, to come to the vote, to poll.
· Calfa
Քուեայ ձեւն՝ երկու չորեքանկիւնի է. (Լծ. փիլ.։)
Զերկիր ոմանք ասացին որպէս քուեայ երկեռեան դիմի։ Ի չորեքանկիւնեացն քուեայն է, սա է ձեւ երկրի. (Շիր.։ Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Որպէս ասէ եւրիպիդէս, թէ ինձ պատուեալ լիցի ութերեակն. որ եւ քուեայ առաջին զսա անուանէ յաղագս ուղղանկեանցն քանզի յերկոց քառանկիւնից եւ չորից լծորդաց է բաղկացեալ ութեակն. (Երզն. քեր.։)
to groan, to moan, to wail, to sigh heavily.
· Calfa
Քուք այրւոյ՝ յորժամ զհարստէ քուքայցէ։ Եթէ քոքայցէ աղքատ զմեծէ։ Եթէ քոքայցէ որբ զզրկողաց։ Մի՛ քուքասցէ զքէն աղքատն, եւ մի՛ հառաչեսցէ տնանկն, եւ մի՛ կողկողեսցի եւ բողոք բարձցէ զքէն որբն. (Սեբեր. ՟Թ։)