Definitions containing the research իբր : 8114 results

Թիւր, ից

adj. adv.

twisted;
crooked, oblique;
stunted;
erroneous, mistaken;
perverse, froward;
wrongfully;
awry, obliquely;
crookedly;
— մեկնել, խօսել, to interpret malignantly, to misconstrue, to put an ill construction on;
to preach a perverse doctrine;
— ճանապարհ, unfrequented, winding, tortuous road.

· Calfa

NBHL (2)

ԹԻՒՐ թիւրս. ա.մ. իբրու Յանիրաւի կամ անպատճառ.

ԹԻՒՐ. մ. իբր Թիւրապէս. սանս. թի՛ռաս.


Թիւրախ

s.

butt, mark, aim, target.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենեցուն առաջի իբրեւ զթիրախ կանգնեալ կայր՝ հակառակամարտ թշնամեացն լինել նետաձիգ. (Պիտ.։)


Թիւրակէ, էի

s.

theriac.

· Calfa


Թիւրեմ, եցի

va. fig.

to turn aside;
to wrest, to sprain, to wring, to twist, to make crooked, to bend;
to deprave, to pervert, to lead astray.

· Calfa

NBHL (1)

διαστρέφω, ἑκστρέφω, -ομαι, ἑκκλίνω reverto, declino, erro եւ այլն. Ծռել. խոտորեցուցանել. մոլորեցուցանել. կր. իբր ձ. ծռիլ. ստերիւրիլ. խոտորիլ. մոլորիլ.


Թլփայորդ

adj.

obscure, dark, gloomy round about.

· Calfa


Թլփատ, ի

s.

circumcised member;
prepuce;
foreskin.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκροβυστία praeputium Անդամ թլփատելի կամ թլփատեալ, իբր շրջակտուր. որ եւ կոչի ԱՆԹԼՓԱՏՈՒԹԻՒՆ.


Թլփատեմ, եցի

va.

to circumcise;
զգերեզման —, to desecrate sepulchres and despoil the dead.

· Calfa

NBHL (2)

Որ զգերեզման թլփատեալ. (իբր խորեալ. Մագ. ՟Ժ՟Դ։)

περιτέμνω circumcido (յորմէ Պարատել. ըստ Հին բռ. ) Շուրջ կտրել զծայրս անդամոյն. յապաւել. կրճատել. ի բաց կտրել զթլիփն իբրեւ աւելորդ. (Ծն. ՟Ժ՟Է. 11։ Ել. ՟Դ. 25. եւ այլն։)


Թխեմ, եցի

va.

to sit on eggs, to sit brooding, to hatch, to brood;
to bake.

· Calfa

NBHL (2)

Թխէր իբրեւ հաւ զձագս իւր ի վերայ բունոյ. (Ճ. ՟Թ.։)

ԹԽԵՄ ἑπωάζω ovis incubo κλοίζω glocio որ եւ իբր ռմկ. ԹԽՍԵԼ ասի. (ի բառէս Թուխ. Թուխս) Ջեռուցանել եւ հասունացուցանել, որպէս հաւու զձուս. թուխս նստիլ.


Թղթական, ի, աց

adj. gr.

of paper, like paper;
epistolary, literary;
dative.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιστολικός epistolaris Որ ինչ հայի ի թուղթս։ Այլ որպէս Տրակական՝ նոյն է ընդ Տրական հոլով, որ ի յունաց կոչի ἑπισταλτικός, -κή իբր Առաքական յումեմնէ առ ոք, կամ թղթով պատուիրական. եւ յայս միտ գրեն (Մագ. եւ Երզն. եւ Նչ. ի քեր.)


Թմբիր

s. adj.

torpor, numbness, sluggishness;
narcotic medicine;
hemlock, poison;
narcotic, benumbing;
թափել զ—, to recover from a state of torpor, to be one's self again;
— առնուլ, to take poison, to grow torpid.

· Calfa

NBHL (1)

Զդեղն խառնեցին, եւ զթմբիրն կազմեցին, թէ եւ զբաժակն չմատուցին։ Թմբիր արբեցութեանն ուտէ զոգիս եւ զմարմինս։ Ետուն զանձինս յափշութիւնն, իբրեւ թմբիր ինչ առեալ, կամ կոնիոն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։ ՟Գ. եւ Ոսկ. ես.։)


Թմբրեմ

va.

to lull asleep, to make sleepy, drowsy, lethargic, to benumb.

· Calfa


Թմբրութիւն, ութեան

s.

numbness, stupefaction;
sleepiness, drowsiness, doziness;
թօթափել զ—, to awake up from one's stupor;
անկանել ի խոր —, to fall in a profound lethargy.

· Calfa

NBHL (1)

Թմբրութիւնքն անզգամութեանց իբրեւ արբեալք անմտութեամբ. (Ագաթ.։)


Թմրիմ, եցայ

vn.

cf. Թմբրիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զբաղանօք իբր ի խոր գիշերի թմրեալ ի պատրանս չարին. (Խոսր.։)


Թնդամ, ացի

vn.

to tremble, to quake, to agitate;
to move, to disturb, to get angry;
to beat, to palpitate.

· Calfa

NBHL (1)

Թնդայ եւ ամբոխի երկիր իբրեւ զծով. (Վրդն. դան.։)


Թշնամաբար

adv.

in a hostile manner, offensively.

· Calfa


Թշնամի, մւոյ, մեաց

s.

enemy, foe, adversary, opponent, antagonist;
աներեւոյթ or հասարակաց —, the devil, the invisible enemy of mankind, demon;
— լինել, cf. Թշնամանամ;
լինել ումեք ի — յաւիտենից, to be one's eternal enemy;
—ս յարուցանել, to raise up enemies;
—ք առն ընտանիք իւր, a man's foes shall be they of his own household;
cf. Ընտանի.

· Calfa

NBHL (1)

Մատնեաց ի ձեռս քո զթշնամիս քո։ Ձեռն քո ի վերայ թիկանց թշնամեաց քոց։ Սիրեցէ՛ք զթշնամիս ձեր. եւ այլն։ (Միք. ՟Է. 8. 11.) յն. թշնամուհի. ἕχθρα inimica. Եւ ԹՇՆԱՄԻ ԼԻՆԵԼ, իբր Թշնամենալ. ἑχθραίνω, ἑχθραίω. (Ել. ՟Ի՟Գ. 22։ Թուոց. ՟Ի՟Ե. 18. ՟Լ՟Գ. 55։)


Թշնամութիւն, ութեան

s.

enmity, hostility, hatred, aversion, misunderstanding;
ի — դառնալ, to become an enemy;
թշնամութեամբ լինել, կալ ընդ ումեք, to be at enmity, in contest with, on had terms;
թշնամութեամբ, in a hostile manner.

· Calfa


Թշուառական, ի, աց

adj.

unfortunate, melancholy, miserable.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբրեւ Աղէտաւոր. աւաղելի. ողբալի. աշխարելի.


Թշուառանամ, ացայ

va.

to become miserable;
to be miserable.

· Calfa

NBHL (2)

Ոմանց ողորմութիւն՝ իբրու թշուառացելոց, եւ ոմանց պատիժք պատուհասից իբրու չարաց՝ զհետ երթան յիրաւի. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

ԹՇՈՒԱՌԱՑԵԱԼ. իբր Թշուառական. հիքացեալ. յն. անբախտ. դժբախտ. ἁτυχῶν, ἁτυχής infelix, miser


Թոբէկ, եկաց

s.

mole;
cf. Թեպեկ.

· Calfa

NBHL (1)

Թոբէկ թախանձէր զոզնի, թէ զորդիդ քո սան առից. մերկացո՛ զնա, զի դիւրին լիցի ի գդուել. եւ իբրեւ ետ զնա, սկսաւ ուտել. (Մխ. առակ.։)


Թոթովեմ, եցի

vn.

to stammer, to stutter;
to lisp, to speak thick.

· Calfa


Թողանամ, ացայ

vn.

to be left, given, conceded;
to be abandoned, outcast, rejected, derelict, forlorn, permitted, allowed, conceded, lawful;
to relent, to slacken;
— ի հաւատոց, to waver or vacillate in the faith;
— ի մտաց իւրոց, to change opinion;
բղջախոհութեամբ թողանալ, to give one's self up to luxury, to lead a dissolute life;
թողացեալ կին, divorced woman.

· Calfa

NBHL (2)

ԹՈՂԱՆԱՅ. Թող կամ թոյղ՝ այսինքն թոյլ տուեալ լինի, թողեալ կամ թողացուցեալ լինի. լինի ներել կամ զիջանել. իբր յն. συγχωρέω, προχωρέω indulgeo եւ այլն. թող կըտըրուի, թոյլ կըտըրուի.

Կամ իբր Թուղանալ. թուլանալ. կասիլ. թուլնալ, ետ կենալ. ... καθυφίεμαι remittor


Թողարան, աց

s.

starting-post, barrier.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչդեռ իբրու ի թողարանի յարձակմունքն քո շարժեալ են, առ ուղիղն ընթացս ճեպեցի՛ր։ Իբրու զօրէն յարձականոցէ իմն ի թողարանէ՝ միմեանց փոխանակ (ընդդէմ) պատահել. (Փիլ. լին. ՟Դ. 129. 220։)


Թողում, ղի, ղայ

va. vp.

to let, to permit, to allow;
to commit, to abandon, to resign, to yield, to give up, to forsake, to cast off, to leave, to desert, to get rid of;
to deliver, to free, to pardon, to remit, to release, to acquit, to forego, to pass over, to tolerate;
to repudiate;
to renounce;
— ասել, to omit, to leave out, to pass over in silence;
— զմեղս, to pardon, to absolve, to remit;
to expiate;
— զիմն ի գլուխ ուրուք, to let one go one's own way;
ձայն —, to cry out;
— առնել, to permit, to allow;
— առ ժամանակ մի, to suspend;
— զոք ի մահուանէ, to free from death;
չ-, to refuse, to hinder, not to allow;
սիրտ իմ եթող զիս, my heart failed me;
ի բաց թողցուք զայս, let us leave that aside;
-, թողանիմ, ղայ, to be left, abandoned.

· Calfa

NBHL (4)

ԹՈՂ. իբր մ. Անշաղկապ յարեալ յայլ բայ. ἅφες, εἶα sine, permitte եւ այլն. Աղէ. թո՛յլ տուր. ներեա՛. մի՛ լինիր արգել. մի՛ երկնչիր. թո՛ղ ընէ կամ ըլլայ, թո՛ղ երթայ ընէ.

ԹՈՂԱՆԻԼ կամ ԹՈՂՈՒԼ. թողաւ. ղան. եւ այլն) ἁφίημι , ἁνίημι, ἑάω, καταλείπω relinquo, sino, mitto, permitto, demitto, remitto, omitto Թոյղ կամ թոյլ տալ. իբր ի վայր կամ ի բաց դնել. ընկենուլ. զանց առնել. լքանել. առնել՝ զի մնասցէ կամ անկցի. թողացուցանել.

ԹՈՂ. իբր նխ. հանդերձ խնդրով. ἑκτός sine, praeter, extra, relictis, exeptis Թանց. թո՛ղ ա՛նց. առանց. բաց ի. ուրոյն. արտաքոյ. արտաքս հանելով կամ թողլով. թո՛ղ, մէկ դի՛ դիր, դուրս, ի զատ.

ԹՈՂ ԹԷ. իբր շ. μήτιγε;
καὶ ὄτε, ἕαν δὲ quanto magis? եւ այլն. Ապա քանի՞ եւս. ո՞ւր մնայ այնուհետեւ. մանաւանդ. ո՞ւր կը մնայ.


Թոյլ, թուլից, թուլոց

adj.

languid, faint, feeble, weak, soft, delicate, tender;
— առնել՝ տալ, to permit, to accord, to give leave, cf. Թողացուցանեմ;
— առնել պարտուցն, to remit or cancel debts;
— լինել, to be permitted, accorded, conceded;
— տալ ումեք աւուրս ինչ, to concede a few days, to give time;
— տուք ինձ, let me, permit me, allow me;
— տուք ինձ զհամբերութիւն, don't make me lose patience;
leave me at peace, let me alone;
— տուր մինչեւ զայդ վայր, enough of that, enough;
տալովն Աստուծոյ, ըստ թոյլ տալոյ բարերարին, God willing, by divine permission.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ ոգին սփռի իբրեւ զօդ թոյլ. (Իմ. ՟Բ. 3։)

ԹՈՅԼ χαύνος molis, laxus, diffusus որ եւ ԹՈՅՂ, իբր թողեալ զինքն. Մեղկ. մեղմ. կակուղ. լոյծ. ծոյլ. յոյլ. թուլ, ձգած.

Յօրանչեմք եւ վեհերիմք, թոյլ անդամ եւ իբրեւ լուծեալ գտանիմք. լինի եւ բարդ, իբր թուլանդամ։


Թոյն, թունից

s. fig.

poison, venom;
spite, virulency, venom;
թափել զ—, to remove or extract the venom, to give antidotes;
թափել զ—ս յոք, to give vent to one's anger, rage, malice, to grow fierce or ferocious;
cf. Թափեմ;
— առնուլ, to take poison;
— մահացու, mortal poison;
— մահու արբուցանել, to cause one's to drink a mortal poison;
— դառնութեան, bitter poison.

· Calfa


Թոշակ, աց

s.

provision;
viaticum;
pay, wages, hire, salary, stipend;
pension;
— եկեզեցական, benefice;
ուսանել —աւ, to be in a boarding-school;
— յետին, վերջին, viaticum;
տալ, պաշտել ումեք զյետին —, to administer the viaticum.

· Calfa

NBHL (1)

Հաղորդէին մարմնոյ եւ արեանն տեառն՝ իբրեւ յետին թոշակ զայն համարեալ անձանց. (Ղեւոնդ.։)


Թոշոմիմ, եցայ

vn.

cf. Թառամիմ.

· Calfa


Թոպեմ, եցի

va.

to torment, to torture, to vex;
to treat with violence, to beat, to strike, to cudgel, to hit, to bemaul, to beat, to death.

· Calfa


Թոռն, ռին, ռանց

s.

grandson;
granddaughter, grandchild;
թոռունք or թոռանց թոռունք, descendants, children's children, progeny, race, lineage, family.

· Calfa

NBHL (1)

Գրիգորիսի թոռոյն Գրիգորի. (իբր ռմկ. թոռուն ). (Կաղանկտ.։)


Թովչութիւն, ութեան

s.

cf. Դիւթութիւն.

· Calfa


Թուական, ի, աց

adj. s.

numeral, numerical;
date;
epoch;
era;
դնել զ—, to put the date, to date;
—աւ, dated;
ան-, undated;
—ն, arithmetic.

· Calfa

NBHL (1)

ἁριθμητικός arithmeticus, numeralis գրի եւ ԹՎԱԿԱՆ՝ իբր ռմկ. Որ ինչ հայի ի թիւ. անկեալ ընդ թուով. թուաւոր, թուելի. յայտարար թուոյ համարոյ կամ հաշուի. համրանքի տակ ընկած.


Թուականութիւն, ութեան

s.

ciphering;
calculation, account;
era, epoch.

· Calfa

NBHL (1)

Թուականն, իբր թուաբանութիւն, եւ Թիւ. հաշիւ. համարողութիւն, եւ Համար.


Թուայ, ից

s.

cf. Թոնիր;
kitchen stove with a frying-pan.

· Calfa

NBHL (1)

որ գրի եւ ԹՒԱՅ. Բառ ռմկ. թավա. որ է Տապակ. եւս եւ Կասկարայ, եւ Պոյտն, եւ այլն. իբր աման կամ տեղի եփելոյ. որ եւ թոնթրուք ասի.


Թուելականն

s.

ciphering, arithmetic.

· Calfa


Թուեմ, եցի

va.

to number, to count, to calculate;
to rank, to range, to reckon;
եւ զի մի մի —, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

ԹՈՒԵՑԵԱԼՆ, եալքն. գ. որ եւ ԹՈՒԻՔ. իբր յն. տօ՛քսա. δόξα opinio, essentia Կարծիք. վարկ. վարդապետութիւն.


Թուզ, թզոյ

s.

fig.

· Calfa

NBHL (1)

Պտուղ թզենւոյ՝ քաղցր եւ կակուղ, լի սերմամբք իբր մանր կորեկօք. ինճիր, թին. եբր. թէնա. տե՛ս (Ես. ՟Ի՟Ը. 4։ Երեմ. ՟Ը. 13։ ՟Ի՟Դ. 1 = 8։)


Թութ, թթոյ

s.

mulberry;
սպիտակ կամ սեաւ —, white or black -;
թթոյ օշարակ, a drink made from mulberies;
ծառ թթոյ, cf. ԹԹենի;
—ք, piles, hemorrhoides.

· Calfa

NBHL (1)

μόρος morum. թութ ասի եւ ար. պրս. թ. Պտուղ թթենւոյ. սպիտակն քաղցր յոյժ, եւ սեւագոյնն՝ թթուաշ համեղ. իբրու խոշոր պտուղ մորենւոյ. (որպէս եւ թութն ըստ յն. է մօ՛ռօն, մօ՛ռ գունով)։ (Գաղիան.։)


Թուլամորթ, աց

s.

effeminate, delicate, feeble.

· Calfa

NBHL (1)

μαλακός (լծ. մեղկ. մէլէզ ). mollis, remissus, effeminatus. որ գրի եւ ԹՈՒՂԱՄՈՐԹ. Թոյլ մորթով, իբր Թուլամարմին, թուլամիտ. անարի. փափկակեաց. հեշտասէր. կնամարդի.


Թունդ

cf. Թինդ;
cf. Թնդիւն;
սիրտ ի թնդոջ իվեր վազէ եւ զկուրծս բախէ my heart throbbed.

· Calfa


Թուպ

adj.

thin, puny, ill-developed, half-grown (fruit).

· Calfa


Թուր, թրոյ

s. zool. mus.

sabre;
sword;
հարուած թրոյ, sabre-cut, sword-cut;
— ի ձեռին, sword in hand;
յիւր ապարանսն — շողացուցանել, to boast one's prowess hiding at home;
sword-fish;
weaver's shuttle;
an Armenian note.

· Calfa

NBHL (1)

κορύνη gladius, clava Սուր. սուսեր. (գրի եւ ԹՈՅՐ. գուցէ իբր սուր թիւր)


Թուրինջ, ընջի

s. bot.

bitter orange, Seville orange;
— խոտ, balm-mint;
ծառ թուրնջոյ, cf. Թրնջի.

· Calfa

NBHL (1)

Պտուղ նման նարընջի (այսինքն փօրթուգալի), բայց թթուաշ. եւ Ծառ այնր պտղոյ, իբր Թուրընջենի. cf. ԹՐՆՋԻ.


Թուրմ

s.

bath;
infusion;
ի — արկանել, դնել, to bathe, to infuse, to steep, to soak.

· Calfa

NBHL (1)

Արմատ Թրմելոյ, իբր Թրմեալ.


Թուփայ, ի

s.

arbour, summer-house.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ. իբր Խուղ ի թփոյ, հիւղ, եւ այլն.


Թռալիր

adj.

whose cheeks are full, puffy, bloated.

· Calfa

NBHL (1)

Բերանալիր որպէս պատառով. լի եւ ուռուցիկ. եւ Որ ինչ լնու զբերան իբրեւ զպատառ.


Թռթռեմ, եցի

vn.

to flutter, to flap, to fly about.

· Calfa

NBHL (2)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.

(Զսիրտն) եւ յետ վախճանին տակաւին եւս թնդալ եւ թռթռալ ասեն, իբրեւ առաջին եղեալ, եւ յետոյ ապականեալ. (Փիլ. այլաբ.։)


Թռթռամ, ացայ, ացի

vn.

cf. Թռթռեմ.

· Calfa

NBHL (2)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.

(Զսիրտն) եւ յետ վախճանին տակաւին եւս թնդալ եւ թռթռալ ասեն, իբրեւ առաջին եղեալ, եւ յետոյ ապականեալ. (Փիլ. այլաբ.։)


Թռիչ

s.

flight, soaring;
— աստղ, falling star;
—ք մտաց, flight of fancy;
—չս տալ մտաց, գրչի, երեւակայութեան, to give loose to one's genius or pen;
to let one's fancy ramble;
թռիչս առնուլ՝ արձակել, to take wing or flight, to wing one's flight, to soar on high;
ի թռիչս, flying, on the wing, as it flew hy, in the air.

· Calfa

NBHL (2)

Զի՞նչ է թռիչ աստղն. գոլորշի է վերացեալ հողմով, եւ մերձեցեալ ի հուրն՝ վառի ի նմանէ. եւ բռնութեամբ հողմոյն երեւի վառեալ իբրեւ զթռիչ աստղ, եւ փութով՝ շիջանի. (Տօմար.։)

Թռիչք նորա իբրեւ զթռիչս բոցոյ հրոյ. (Երգ. ՟Ը. 6։)


Թռչիմ, եայ

vn.

to fly, to take flight, to soar;
— ի մտաց, to escape one's memory, to go out of one's mind, to be forgotten;
— բանին , to divulge immediately, to make public.

· Calfa

NBHL (2)

Թռիցեն նաւք այլազգեաց։ Ո՞վ են սոքա, որ իբրեւ զամպս թռուցեալ են. (Ես. ՟Ժ՟Ա. 14։ ՟Կ. 8։)

Թռեաւ ի դուրս ի տանէ իբրեւ զնետ։ Ես՝ ի սկզբանէ ոչ թռչել յերդմնասիրութիւն գովելի ասեմ. (Ոսկիփոր.։)