Definitions containing the research իբր : 8114 results

Սեւազգեստ

adj. s.

clothed in black, in mourning;
cf. Սեւազգած;
mourning suit.

· Calfa

NBHL (1)

Մնաց քաղաքն բազմորդի իբրեւ զմայր սեւազգեստ ի վերայ մանկունց իւրոց. (Երզն. քեր. յիշատ.։)


Սեւամաղձութիւն, ութեան

s.

melancholy, black choler or bile, hyp, hypochondria.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԵՒԱՄԱՂՁՈՒԹԻՒՆ կամ ՍԵԱՒԱՄԱՂՁՈՒԹԻՒՆ. μελαγχολία melancholia. Ախտ յաճախութիւն սեաւ մաղձին. տխրութիւն խոր, դառնութիւն իբր լեղւոյ.


Սեւանամ, ացայ

vn.

to blacken, to be or become black, to grow dark or brown.

· Calfa

NBHL (1)

Սեւացան ոտք նոցա. իբրեւ տեսին բժշկք զսեւանալ ոտիցն, եւ այլն. (Վրք. հց.։)


Սեւեռեմ, եցի

va.

to nail, to stud, to fasten with a nail, to fix well;
to attach, to stick.

· Calfa

NBHL (1)

Կնգութիւն եւ ապրի ի վիրէ սեւեռեալ ... այսինքն տարրացեալ, եւ իբր նիշ հաստատուն մնացեալ. (Անյաղթ պորփ.։)


Սէգ, սիգաց

adj.

imperious, high, haughty, supercilious, arrogant, proud, superb;
— առ հանդերձ, fond of dress, smart, spruce, dandy;
— առնուլ, cf. Սիգամ.

· Calfa


Սիգամ, ացայ, ացի

vn.

to strut, to stalk, to walk in a proud manner, with an air of ostentation or self complacency;
to bridle up, to give oneself airs, to carry one's head too high.

· Calfa


Սիզաբերիմ

vn.

to grow spontaneously and abundantly as weeds or grass.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԻԶԱԲԵՐԻԼ. իբրեւ զսղզ բուսաբերիլ՝ առատութեամբ. կամ ի վերայ սիզոյ գոյաւորիլ.


Սիկ, սկոյ

s.

slime, mud, ooze, mire, slough, dirt;
deposit, sediment, dregs, lees.

· Calfa


Սինձ, սնձոյ

s.

gluten;
mordant;
preserved fruits, conserves, preserves, jam;
cf. Փշատ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ի նաւի առ այլ իմն պէտս առնանին առ ի մածուցանել՝ իբրեւ սինծն եւ վուշ։ Խզեալ մարմնոց սինձ յարմարութեան։ Զօրէն սընձոյ կապեաց զնոսա առ ինքն. (Անյաղթ պերիարմ.։ Պիտ.։ Երզն. մտթ.։)


Սիրական, ի, աց

adj.

amiable, benign;
amatory, loving, amorous;
affectionate.

· Calfa


Սիւն, սեան, սեանց

s.

column, pillar;
— չորեքկուսի, pilaster;
անջրպետ սեանց, intercolumnation;
չարք սեանց, colonnade;
— ամպ or ամպոյ, pillar of cloud;
cf. Շրջանակ.

· Calfa


Սիւնբոլոն

s.

symbol, creed.

· Calfa


Սլանամ, ացայ

vn.

to soar, to take a lofty flight, to fly high;
to rush, to dart, to rush on, upon or down;
սլացեալ աստղ, falling star.

· Calfa

NBHL (1)

Սլացաւ նա ի թեւս հողմոռց։ Սլասցին իբրեւ զարծուխս յօժարութեամբ ի վերայ կերակրոյ։ Սլասցի, եւ տարացեսցէ զթեւս իւր ի վերայ ամրոցացն նորա։ Յածել թեւոցն յառաջադէմ սլանայ. (Սղ. ՟Ժ՟Է. 1։ Ամբ. ՟Ա. 8։ Երեմ. ՟Խ՟Թ. 29։ Իմ. ՟Է. 11։)


Սլաք, աց

s.

shaft, arrow, dart;
stiletto;
style, needle;
— ժամացուցի, hand;
— ժամուց, hour-hand;
— վայրկենից, minute-hand.

· Calfa


Սլեմ

vn.

cf. Սուլեմ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. սուլել. իբր շչել ըստ օձի.


Սխալակ

adj.

staggering, reeling, tipsy, drunken.

· Calfa


Սխալեմ, եցի

vn.

cf. Սխալիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԽԱԼԵԼ. ն. իբր Պակասեցուցանել. պակաս առնել.


Սխրալի

adj.

wonderful, surprising, admirable, charming.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Սխրանալի, կամ Սխրանօք լի. սքանչելի. հրաշալի. հիանալի.


Սկալիմ

vn.

to open in chinks, to split, to gape, to crack.

· Calfa

NBHL (1)

Եղջուրք եղջերուաց՝ մինչդեռ փափուկքն են, սկալեալ լինի իբր ճայրոտութեամբ յարեգակնային տապոյն, որպէս կաւ բրտի ի հրոյ. (Փիլ. լիւս.։)


Սկայաբար

adv.

cf. Հսկայաբար.

· Calfa


Սկաւ

s.

piece of mat.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ, իբրու Բարձ. թիկնայեց. կամ փսիաթ.


Սկզբնաւոր

adj.

commenced, created, primitive, first.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զսկիզբն ինչ եւ զպատճառ. սկսեալ. եւ յառաջագայեալ. պատճառեալ, կամ անեղապէս ծագեալ. իբրու προσβαίνων, ἑκπορευόμενος proveniens, productus, procedens. Զարարածոց ասի,


Սկզբումն, ման

s.

beginning, outset, opening, initiative, first steps, first appearance;
priority.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուած անուանելով իբրու զիշխող ամենայն սկզբման (այսինքն իշխանութեան). (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Սկիզբն, կզբանց

s.

beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.

· Calfa

NBHL (1)

Սկիզբն է որդւոյ հայր իբրեւ զպատճառ. ապա եթէ ի ժամանակէ իմասցիս զսկիզբնն, եւ (որդի) անսկիզբն. զի ոչ սկիզբն առնու ժամանակաւ՝ ժամանակացն տէրն. <()


Սկնդեալ

adj.

sealed.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ. իբրու Գնտեալ, գնտացեալ, կամ կնքեալ.


Սկուտեղ, կտեղ, կտեղի, տեղբ

cf. Սկտեղսկտեղ.

· Calfa

NBHL (3)

Ձեւացեալ է իբր սկուտեղ. (Շիր.։)

Ծաղկակալ սկտեղբն իբր զինուվարեցաւ. (Խոր. ՟Բ. 60։)

Եւ իբրեւ Սկաւառակ արեգական.


Սկսանիմ, սայ

vn.

cf. Սկսնում.

· Calfa

NBHL (1)

Սկսեսցին բուռն հարկանալ. է առաւել ռմկ. իբր սկսցին։


Սղոցաձեւ

adj.

saw-like, saw-shaped, dentellated, toothed.

· Calfa

NBHL (2)

Արարի զքեզ իբրեւ զանիւս նորս սղոցաձեւ կամնասայլից. (Ես. ՟Խ՟Ա. 15 ։)

πριονοειδής, πριστοειδής կամ περιστηροειδής serrae speciem referens. Ունօղ զձեւ սղոցի. ժանեւոր իբրեւ զսղոց.


Սղոցաձուկն, ձկան

s.

saw-fish.

· Calfa

NBHL (1)

Վիշապ ձուկն իբրեւ զդփին, յորոյ ի ճակատուն կայ ոսկր սղոցաձեւ. ասի եւ սղոց. որպէս եւ ի յն. πρίων serra.


Սնապարծ, ից

cf. Սնապարծիկ.

· Calfa


Սնապարծիկ

adj.

vain-glorious, conceited, vain, boastful, bragging, swaggering, bullying.

· Calfa


Սնգիմ, եցայ

vn.

to neigh, to snort.

· Calfa


Սնձնի

cf. Սնձենի.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՆՁՆԻ որ գրի եւ ՍՆՁԵՆԻ. ի բառէս Սինձ, զոր տեսցես ըստ ՟ա. եւ ՟բ. նշ. Ծառ սնձոյ խժային իբր կուենի՝ կամ իւղային որպէս մարխ. վասն որոյ եւ Լեհ. մեկնի որպէս լտ. teda. այն է յն. δᾶς.


Սնոտի, տւոյ, տւոց, տեաց

adj.

useless, vain, futile, frivolous, worthless;
chimerical, idle.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկացան իբրեւ գարեղէն նկանակի՝ աստուծոց օտարաց սնոտւոց։ Յուսացեալ են ի սնոտիս, եւ խօսին զունայնութիւն։ Անձինք մեր տաղտկացեալ են ի սնոտի հացէս։ Սպասեցի ամսոց սնոտեաց։ Սնոտիք պատահեսցեն նմա։ Սնոտիս զսնոտւովք պատէք։ Ի վերայ սնոտի յուսոյն նոցա։ Մի՛ յուսալ ի մեծութիւն սնոտի.եւ այլն։


Սնուցանեմ, ուցի

va.

to nourish, to feed, to maintain;
to foster, to instruct, to breed, to bring up.

· Calfa

NBHL (2)

Սնուցէք զսիրտս ձեր իբրեւ աւուր սպանման. (Յհ. ՟Է. 5։)

τρέφω, διατρέφω, τροφεύω nutrio, alo θηλάζω lacto διατηρέω servo θάλπω foveo τροφοφορέω nutritionis molestias fero. Որպէս զսան կամ զզաւակ բուծանել. դիեցուցանել. պահել. իբրեւ սանտու եւ դայեակ եւ ծնօղ դարմանել. տացել. կերակրել. պարարել. դաստիարակել.


Սողիմ, եցայ

vn.

to creep, to crawl on the belly, to wriggle;
— ընդ երկիր, to crawl along on the ground;
to drag or draw oneself along.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն սողոց՝ որ սողին ի վերայ երկրի։ Ամենայն սողուն՝ որ սողի ի վերայ երկրի։ Լիզեսցեն զլող իբրեւ օձք որ սողին ի վերայ երկրի.եւ այլն։

Սողելով իբրեւ զօձ փչէր։ Եւ յայլ բազում տեղիս գողաբար սողեցաւ. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Դ։)


Սողմիմ, եցայ

vn. fig. to glide, to creep into, to slip, to steal, to penetrate into, to find its way in.

· Calfa

NBHL (1)

Որ դեռ առժամայն սողմեալ մտեալ արծածէր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12. յն. մի բայ՝ իբր յարամրի ի ներքս մտանել, կամ դարանել. ռմկ. տակեն բանիլ։)


Սողնակ, աց

s. mech.

reptile;
bolt;
slide, slide-valve.

· Calfa

NBHL (1)

ՕՁԱՃԱՇԱԿ ՍՈՂՆԱԿ. Եւայ, օրինակ զգայութեան իբր սողնակի, ճաշակօղ ի պտղոյն պատրանօք բանսարկու օձին.


Սողոսկիմ, եցայ

vn.

to crawl often, to creep, to meander, to wind, to go trailing along;
to be introduced or brought in;
cf. Սողմիմ.

· Calfa

NBHL (1)

իբրեւ զմկունս ի ծակս որմոց սողոսկեալ մտանէին։ Սուղ ինչ աւանդութիւնս եկամուտ սպրդեալ իմն սողոսկեցաւ. (Լաստ. ՟Բ։ Մագ. ՟Ա.։)


Սուտամեռուկ

adj.

shamming dead, simulating death.

· Calfa

NBHL (1)

Ստութեամբ մեռեալ. սուտ ձեւացեալ իբր զմեռեալ.


Սուտկերպարանեան

adj.

feigned, fictitious.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ կեղծաւորելով իբրեւ ի տեսարանի զսուտ կերպարանեան պատկերն. (Փիլ. իմաստն.։)


Սուր

adj. s. adv. gr.

sharp, pointed, piercing, cutting, trenchant;
penetrative, acute, perspicacious, keen, subtle, lively;
sharpness;
sharply;
acute accent;
— ձայն, sharp sound, shrill voice;
— ազք, ակն, keen sight;
— ականջ, sharp ear;
— համ, acrid savour;
— ցաւ, acute pain;
— ունկն կալջիր խրատու հօր քոյ, be most attentive to your father's advice.

· Calfa


Սպանակ

s.

an ancient Egyptian land-measure.

· Calfa

NBHL (1)

κανών (ի καίνω ) իբրու գործի սպանօղ, կամ պահօղ ի սպանութենէ. Անուն չափոյ եւ երկրաչափական կանոնի առ եգիպտացիս.


Սպանդ

bot.

ruta muraria, wall-rue, harmala.

· Calfa

NBHL (2)

Զոհ տեառն է ի բոսոր, եւ սպանդ մեծ յերկրին եդովմայեցւոց։ Իբրեւ ոչխար ի սպանդ վարեցաւ։ Համարեցաք իբրեւ զոչխար ի սպանդ։ Սպանդ զուարակի եւ գառանց։ Միթէ սպանդ եւ զո՞հս մատուցէք ինձ յանապատի անդ.եւ այլն։

որպէս պ. իսֆէնտ, սիֆէնտ, սիբէնդ. πήγανον ruta μῶλυ moly, rutae silvestris radix ἀρμοῦλα harmula, semen rutae. Անուն բուսոյ եւ ծաղկի եւ սերման, եւ արմատոյ նորա. իբրու վայրի փեդենայ.


Սպանդարամետ, ի

s.

Bacchus.

· Calfa

NBHL (1)

Διόνυσος Bacchus. Դիոնիսոս՝ որ եւ բոքոս՝ չաստուածն շուայտութեանց եւ արբեցութեանց, իբր վերակացու սպանդից՝ ուտելեաց եւ ըմպելեաց.


Սպանողական, ի, աց

adj.

sanguinary, bloody, cruel;
murderous.

· Calfa


Սպանողութիւն, ութեան

s.

murder, assassination.

· Calfa


Սպառազէն, զինաց

adj.

armed at all points, armed from head to foot, cap-a-pie.

· Calfa

NBHL (1)

Զգեցեալ էր զհաւատս մանկութեան տիոցն իբրեւ սպառազէն զրահիւք. (Ագաթ.։)


Սպառնամ, ացայ, ացի

va.

to threaten, to menace, to utter threats against;
կործանումն —, to threaten with ruin.

· Calfa

NBHL (1)

Եսաւ եղբայր քո սպառնայ սպանանել զքեզ։ Ոչ իբրեւ զորդի մարդոյ ի սպառնալ։ Սպառնասցի անհաւատիցն։ Սպառնասցես (սպառնասցիս) նոցա իբրեւ յինէն.եւ այլն։


Սպասաւոր, աց

s.

attendant, servant, valet, domestic, waiter;
lictor, usher;
cf. Գործակալ.

· Calfa

NBHL (2)

Սպասաւորք էք նորա թագաւորութեանն։ Աստուծոյ սպասաւոր է։ Ասէ թագաւորն ցսպասաւորսն։ Ասէ մայրն նորա ցսպասաւորն. բայց ես եմ ի միջի ձերում իբրեւ սպասաւոր, եւ այլն։

Որ ոչն քակտի՝ զբանս միայն պինդ ունիմ՝ իբրեւ բանի սպասաւոր. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)