Definitions containing the research իբր : 8114 results

Վեցհարիւր, ոց

adj.

six hundred.

· Calfa


Վէմ, վիմաց

s.

stone;
rock;
— անկեան, corner stone, head-stone;
— շափիղայ, sapphire;
ի վիմէ ասր ստանալ, to squeeze oil from marble, to desire impossibilities.

· Calfa


Վէպ, վիպաց

s.

history, narration, tale, story, account;
romance;
poem, poetry.

· Calfa


Վթարիմ, եցայ

vn.

to suffer damage, to get spoiled;
to get out of repair.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ առ բարեօքն՝ արտաքնոցն ծաղր (ազդեսցէ), իբր զի ի զեղխութենէ նոցա վթարիլ. (Առ որս.։)


Վիժած, աց

adj. s.

abortive;
abortion.

· Calfa


Վիժանուտ

adj.

fluid, running, flowing.

· Calfa

NBHL (1)

Հոսանուտ. լուծական. իբր ῤοώδης fluidus, fluxus.


Վիժեմ, եցի

va. vn.

to have an abortion, a premature birth, to miscarry, to abort, to slink, to be brought to bed before time;
to flow, to run, to gush or spout out, to be shed, poured out.

· Calfa

NBHL (3)

Այնպիսի քրտունք վիժիցեն։ Ի տեառնէ իբրեւ զկայլակս քրտունք ի յաղօթելն վիժէին. (Սեբեր. ՟Ը։ Սկեւռ. ես.։)

Արգելուլ զանիրաւութեանցն աղբիւր ցանկութեան, յորմէ վիժին անիրաւագոյն գործքն ի մարմինս եւ յոգիս։ Յորմէ իբրու յաղբերէ վիժին ցանկութեանցն եւ այլոցն ախտից առանձնաւորութիւնք. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին. ՟Ա. 99։)

ներգործական բայ չէզոքական բայ (լծ. վազել). ῤέω fluo, mano ἁμβλόω abortior διακρίνω secerno βάλλω mitto, injicio φέρω, φέρομαι fero, feror, ruo περιρέω difluo. Հոսել ի վայր՝ վազիւք, կամ վտակօք ցնդել. գահավիժել. վայրաբերիլ. ձգել. որպէս յարգանդէ զսաղմն, ի բարձանց զվէմ, յանձնէ զքրտունս, եւ զկղկղանս. յաչաց զարտասուս. կր. իբր ձ. հոսիլ. գահավէժ լինել. վտականալ. բղխել.


Վիճակ, աց

s.

lot, chance, destiny, fate, fortune;
ballot, suffrage, vote, voice;
lot, state, condition;
lot, portion, share;
lottery;
sorcery;
inheritage, possession;
fief, farm;
department, district, liberties, precinct, extent of jurisdiction, territory;
diocese;
clergy;
situation, condition, fortune, rank, quality, dignity, office, employment, profession;
—ս արկանել, to draw or cast lots, to ballot, to vote;
to practise witchcraft;
— արկանել ի վերայ իրիք, to cast lots or to draw for anything;
—աւ տալ, to give through lottery;
ետուն —ս նոցա, they drew their names by lot;
եւ ել վիճակն մատաթեայ, and the lot fell upon Matthias.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ իբրեւ տիրելով վիճակացն, այլ լինել օրինակ հօտին. (՟Ա. Պետ. ՟Ե. 3։)


Վիճակեմ, եցի

va.

cf. Վիճակեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (2)

ՎԻՃԱԿԵՄ, կիմ. ն.հ. ըստ յն. ոճոյ. cf. ՎԻՃԱԿԱՒՈՐԻՄ. ἁποκλήρομαι, κλήρομαι, διακλήρομαι, λαγχάνω sortior, possideo. բանի մը հասնիլ իբր վիճակով, ժառանգել, ձեռք բերել, գտնել.

κληρόω, κληροδοτέω sorte distribuo, sorte lego, in sortem voco. կր. κληρόομαι, προσκληρόομαι sortior, sortes duco, sors contingit alicui. Վիճակեցուցանել. վիճակաւ տալ. վիճակ կամ ընդ վիճակաւ արկանել. բաշխել. բաժանել. ժառանգեցուցանել. սեպհականել. կոչել ի վիճակ ինչ. արժանի առնել. կր. իբր վիճակաւ անկանիլ ումեք, եւ հասանել վիճակի. գտանիլ յիմիք վիճակի, որպէս եւ ի կղերիկոսութեան.


Վիմախարիսխ

adj.

founded on a rock.

· Calfa

NBHL (1)

Խարսխեալ ի վերայ վիմի. հաստատուն իբրեւ զվէմ.


Վիմակարծր

adj.

as hard as stone.

· Calfa

NBHL (1)

Կարծր իբրեւ զվէմ.


Վիմանամ, ացայ

vn.

to become stone, to change into stone, to be petrified;
to grow hard.

· Calfa

NBHL (1)

Լինել իբրեւ զվէմ. սալանալ. քարանալ. պինդ եւ հաստատուն գտանիլ.


Վիմարգել

adj.

shut in, enclosed or surrounded by rocks.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եղիցին վիմարգելք իբրեւ զորմարգելս. (Ես. ՟Լ՟Ա. 9։)


Վիմարդ

adj.

cf. Վիմարդեան.

· Calfa


Վիմարդեայ

adj.

cf. Վիմարդեան.

· Calfa


Վիմարդեան

adj.

resembling a stone, stone-like, stony, stone.

· Calfa


Վիմափուլ

adj.

crushed under fallen rocks or stones.

· Calfa


Վիմեղէն, ղինի, նաց

adj.

stony, stone.

· Calfa

NBHL (1)

Լերինք վիմեղէնք իբրեւ զփոշի հեղան. (Պտմ. վր.։)


Վիշապաբար

adv.

like a dragon, furiously, fiercely.

· Calfa


Փարեմ, եցի

va. vn.

to embrace, to take in, to encompass, to contain;
cf. Փարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զնովին փարեն հրեշտակք.. . իբրեւ զարդարովք փարիցեն. (Կոչ. ՟Ա։)


Փարիմ, եցայ

vn.

to embrace, to clasp in one's arms, to throw one's arms round, to hug, to fold or lock in one's arms;
to surround, to encircle;
— զմիմեամբք, to embrace mutually;
— զիւիք, to apply oneself, to give oneself up to;
— զփառօք, to be ambitious;
cf. Ծունգ.

· Calfa

NBHL (2)

Նաեւ այժմ իսկ փտրիմք իբրեւ զհարազատօք եղբարբք. (Սարկ. հանգ.։)

Փարի զմարդկային փառօք։ Զաստի խաւարաւ իբրեւ զլուսով փարել պտտրէ. (Բրս. հց.։ Խոսր.։)


Փարիսաբար

adv.

like a pharisee.

· Calfa


Փափագեմ, եցի

vn.

to desire, to wish, to long for, to want;
—է տեսանել զքեզ, he desires to see you.

· Calfa

NBHL (1)

Գրի եւ Փափագեայք իբր փափագէք.


Փափկասուն

adj.

brought up delicately, petted, delicate, nice;
— մանուկ, petted, spoilt child, child cockered too much, brought np in lavender;
— կեանք, softness.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Փափկասնոյց. առիթ փափկութեան.


Փափկացուցանեմ, ուցի

va.

to soften, to render tender;
to take the greatest care of, to pet, to render delicate, soft;
— զծոմական աւուրս, to banquet on fast days.

· Calfa

NBHL (1)

Փափկացուսցէ զմարմին նորա իբրեւ զտղայոյ. (Յոբ. ՟Լ՟Գ. 25։)


Փափկերախ, ի, ից

adj.

soft-mouthed, tractable, docile.

· Calfa


Փեղկ, ից

s.

tent-curtain, curtain;
linen;
breadth;
— լերանց, side or spur of mountains;
— պատուհանաց, shutter.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ երկնի զիա՛րդ ոք երկիր պագանիցէ, որ ամպով ծածկի. զոր իբրեւ զփեղկս պրկեաց արարիչն. (Ճ. ՟Գ.։)


Փեճոկեմ, եցի

va.

to bark, to peel, to pare;
— զընկոյզ, to shell nuts.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ անաքսարքոս. զոր նիկսկրիսն կիպրացւոց. գոռոզն իբր հատս ցորենոյ եւ կամ գարւոյ փեճոկել հրամայեաց. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Փեսայ, ից

s.

spouse, bridegroom;
husband;
son-in-law.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԵՍԱՅ. γαμβρός gener. իբր առնաչակից ընդ ուներոյ եւ զոքանչի՝ յետ խօեցեալ գոլոյ դստեր նոցա.


Փեսայիմ, եցայ

vn.

cf. Փեսայանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ փեսայեսջիք դուք ընդ նոսա, եղիցին նոքա իբրեւ փուշ յաչս ձեր. (Եփր. ծն.։)


Փեսաւէր, ւիրաց

s.

bride's man, paranymph.

· Calfa

NBHL (1)

Չէ՛ մարթ ասէ փեսաւերաց պահել.. . Չէ մարթ փեսաւերացն ի պահս մտանել, մինչ ընդ նոսա իցէ փեսայն։ Զամենայն ինչ յովհաննէս իբրեւ զփեսաւէր այնպէս գործէր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։)


Փետուր, տրոց

s.

feather;
նուրբ, մանր —ք, down, soft feathers;
խոշոր —ք, master or longest quills;
յարդարել զ—ս, to preen, cleanse or dress the feathers;
աւել ի փետրոց, featherbroom.

· Calfa

NBHL (1)

πτίλον, πτερόν pluma, penna. Պատեան կամ ծածկոյթ մարմնոյ ամենայն հաւուց եւ թռչնոց՝ իբրեւ զգեստ կամ բուրդ եւ ստեւ նոցա՝ փափուկ եւ օդալից. թեպուր.


Փերեզակ, աց

s.

huckster;
շրջող —, pedlar.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ տեղի վաճառելոյ կրպակաւորն փերեզակաց։ Պատրօղ ի վաճառս իբր փերեզիկ. (Վրք. հց. ՟Բ։ Երզն. մտթ.։)


Փերեւեդեմ, եցի

vn.

cf. Փերեւերտեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Թէպէտեւ յազգէն իցեն ծնեալ, եւ նորին յորջորջմամբ փերեւեթիցեն, յամենայնէ իսկ տարագիր լինին. (Ոսկ. գաղ.։ Զի ոչ եթէ իբրեւ ի թշնամեաց երկիր երթայցեն ի պատերազմ, այլ իբրեւ յիւրեանց երկրի փերեւետիցին համարձակ. Ոսկ. ես.։)

եւ ն. իբր ձ. ՓԵՐԵՒԵԴԵՄ կամ ՓԵՐԵՒԵԹԵՄ, ՓԵՐԵՒԵՏԵՄ, ՓԵՐԵՒԵՐՏԵՄ, (ոյն ընդ պ. փէրվէտէն, փէրվերիյտէն ). ἑντρέφω, ἑνστροφάω innutrio, alo, oblecto me, luxuriose utor. Տածել. դարմանել. յարդարել զանձն. զարդարիլ. պճնիլ. սերթեւեթիլ. ճերմել սիգալով. ինքը զինքը փայփայել, հագուիլ սըգուիլ, սազէլ, տիւզէն ընել, քէսիմ իւլվան ծախել, սըլընկ պըլընկ պտըտիլ.


Փերեւերտեմ, եցի

vn.

to dress oneself with studied elegance, with affected neatness, with too great attention to effect, to be very spruce or smart;
to bridle up, to strut, to carry proudly, to walk with affected dignity.

· Calfa

NBHL (2)

Զի ոչ եթէ իբրեւ ի թշնամեաց երկիր երթայցեն ի պատերազմ, այլ իբրեւ յիւրեանց երկրի փերեւետիցին համարձակ. (Ոսկ. ես.։)

եւ ն. իբր ձ. ՓԵՐԵՒԵԴԵՄ կամ ՓԵՐԵՒԵԹԵՄ, ՓԵՐԵՒԵՏԵՄ, ՓԵՐԵՒԵՐՏԵՄ, (ոյն ընդ պ. փէրվէտէն, փէրվերիյտէն ). ἑντρέφω, ἑνστροφάω innutrio, alo, oblecto me, luxuriose utor. Տածել. դարմանել. յարդարել զանձն. զարդարիլ. պճնիլ. սերթեւեթիլ. ճերմել սիգալով. ինքը զինքը փայփայել, հագուիլ սըգուիլ, սազէլ, տիւզէն ընել, քէսիմ իւլվան ծախել, սըլընկ պըլընկ պտըտիլ.


Փթթեմ, եցի

va.

to put or shoot forth, to cause to blow or blossom, to deck with flowers.

· Calfa

NBHL (2)

կր. իբր ձ. ἁνοίγω aperio βλαστάνω produco, germino, pullulo. (որպէս Բանամ, բացի. եբր. ֆէ՛թ 6 որ է բացի՛ր) Բանալ զծաղիկս. ծաղկեցուցանել. արձակել տերեւս. ծաղկիլ. բողբոջել. ստեղնիլ. ընձիւղիլ բուսոց. բղխել. կոկոն կամ ծաղիկ բանալ, բացուիլ, բուսցընել, բուսնիլ.

Գնացք ջուրցն յերկրէ փթթեն զանազան բոյսս։ Որպէս ջուրն յագեցուցանէ եւ փթթէ զիւրաքանչիւր բոյս ի վերա իւր արմատոյն. նոյնպէս սուրբ հոգւոյն ազդմունքն փթթէ ի մեզ զողջախոհութիւնն, զխոնարհւոթիւնն, զհաւատն եւ զսէրն՝ իբրեւ զքրքումս եւ զմանիշակս. (Լմբ. առակ.։)


Փթուր

s.

powder, dust, sand, etc.

· Calfa

NBHL (1)

(գրի եւ ՓԹՈՒՂ, ՓԹՈՒԹ. ) μαρίλη pulvis carbonum, favilla. Մանր մասունք փխրեալք՝ իբր փոշի, աւազ, մոխիր. աճիւն. մճիր. (որպէս եւ ռմկ. փթիր ՝ է քակոր եղանց չորացեալ)։ (Հին բռ.։ Գաղիան.։)


Փիղ, փղաց

s.

elephant;
— մատակ, she —, female -;
գոչիւն փղի, trumpeting of the —, cf. Ժանիք.

· Calfa


Փիճի, ճւոյ

s. bot. pine-tree;
cf. Հաճարի;
beech-tree.

· Calfa

NBHL (1)

πίτυς pinus. Ազգ մայր փայտի՝ իբր սոճի եւ կուենի, ունօղ զմարխ եւ զխիժ, որպէս վայրի փսաղենի. չամ.


Փիւնիկ, նկի, նկան

s.

cf. Արմաւ ;
phoenix;
Phoenician;
— աշխարհ, Phoenicia.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ իբր յատուկ անուն՝ տե՛ս բռ. յտկ. ան. Փիւնիկ, Փիւնիկէ, Փիւնիկաստան, Փիւնիկեցի. ուստի եւ Փիւնիկական, որ ինչ անկ է այժմ աշխարհի եւ ազգի։ (Եւս. քր. ՟Ա։)


Փիւրիդ

cf. Փիւրիտ.

· Calfa


Փլատակ

cf. Փլած.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՓԼԱԾ. (իբր փլեալ ցյատակ, կամ յատակ փլեալ վայրի )։ (Ոսկիփոր.։)


Փխրան, աց

s. adj.

piece, bit, particle;
cf. Փխրելի.

· Calfa


Փխրեմ, եցի

va.

to pound, to crush, to crumble, to bruise, to grind;
to roast, to toast, to torrefy.

· Calfa

NBHL (1)

կր. իբր ձ. φρύγω, φρύσσω, καταφρύγω, συμφρύγω torreo, torrefacio, cremo. Փուխր առնել. որպէս Խորովել, խարակել. խանձել. խարկել.


Փծութիւն, ութեան

s.

cf. Փծանք.

· Calfa


Փղոսկրեայ, էի, իւ, եաւ, իւք, էից, եայց, եաց, եօք

adj. s.

ivory, made of ivory;
cf. Փղոսկր.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր գ. Փղոսկր.


Փնդեռն, դռան, դռունք

s.

scarab, dung-beetle.

· Calfa


Փշալից

adj.

full of thorns or briars, thorny, braky, prickly, briery.

· Calfa


Փշանամ, ացայ

vn. fig.

to grow thorny, to bristle with thorns;
to have one's hair stand on end from terror, to be horror-struck.

· Calfa

NBHL (1)

Լինել իբրեւ զփուշ, կամ փշուտ. փշոտիլ մնալ, փուշ դառնալ, եւ փուշ փուշըլլալ, փշաքաղիլ.


Փոթոթ, ի, ից

adj.

cf. Փոթոթային.

· Calfa

NBHL (1)

ՓՈԹՈԹ կամ ՓՈԴՈԴ ՓՈԹՈԹԱՀԱՄ. στρυφνός, στυπτικός, πληκτικός acerbus, constringens, pungens. Տտիպ. տտպեցուցիչ բերանոյ. իբր փոթոտ, որ տայ փոթ ի լեզուն. փոթտօղ, փոթտահամ.