very heavy shower, pelting or drenching rain, floods, torrents of rain;
heavy fall of snow or hail;
— լինել սպառնալեօք, to rain threats;
ետես զնետս — խաղացեալ, he saw a storm of arrows coming.
· Calfa
Իջցէ իբրեւ զանձրեւ ի վերայ սիզոյ, եւ իբրեւ զտեղատարափ ի վերայ խոտոյ. (Օր. ՟Լ՟Բ. 1։)
Կամ ա.մ. որպէս Տ՝եղատարափական. իբրեւ զտեղատարափ.
raining in torrents.
· Calfa
Տեղալն. անձրեւելն. իջանելն իբրեւ զտեղ տարափոյ.
change of place, translocation, displacing, removal;
locomotion;
translocation;
cf. Տեղապահութիւն.
· Calfa
ՏԵՂԱՓՈԽՈՒԹԻՒՆ. իբր Տեղափոխանութիւն. փոխանորդութիւն ի մի աթոռ՝ փոխանակ սեպհականին.
f. troubled with the bloody flux.
· Calfa
αἰμορροῦσα femina sanguinis profluvio laborans. (իբր ջեռատես, ջեռեալ ի ներքուստ) Կին՝ որոյ ամսական արիւնն ջեռեալ՝ հոսի արտաքոյ ժամանակին ստէպ. ախտացեալ դաշտանաւ. (յն. էմօռռօու՛սա արիւնահոս) գան կէօրէն.
to gall, to rub the skin off, to graze, to excoriate;
to render callous, hard as a corn.
· Calfa
species;
sort, kind, race;
fashion, manner, way;
form, figure, appearance, look;
sight, countenance, aspect, air;
image, idea;
dress, costume;
form, species;
visible;
հաղորդել կրկին —աւ, to receive the Communion in both kinds;
սեռ՝ կենդանի, — մարդ, եւ տարբերութիւն՝ բանական, genus animal, species man, whose distinctive characteristic is the faculty of reason.
· Calfa
Տեսակ (կամ տեսիլ) նորա իբրեւ լիբանան ընտրեալ։ Երգ. (՟Ե. 15։)
Զնիւթն եւ զտեսակն ի ներքս ածեն իբրեւ զանեղս. (Առ որս. ՟Գ։)
ՏԵՍԱԿ՝ ըստ քերականաց. εἷδος species. Ազգ հետեւանաց անուան եւ բայի՝ իբր նախագաղափար եւ ածանցական.
to specify, to qualify, to form, to figure.
· Calfa
εἱδοποιέω speciem seu formam efficio, repraesento. Կերպարանել իբրու զնիւթ տեսակաւ իւրով. կատարելագործել տիրապէս.
encouraging, inspiriting;
— լինել, —ս մատուցանել, տալ, to rouse the courage, to give heart to, to inspirit;
cf. Քաջալերեմ;
—ս առնուլ, to pluck up courage, to take heart, to cheer up.
· Calfa
Արդ իբրեւ զայս բարբառէին, եւ քաջալեր միմեանց տային. (Շ. եդես.։)
ՔԱՋԱԼԵՐ. ա. իբր Քաջալերական. քաջալերիւ.
well prepared, dressed;
strong constitutioned.
· Calfa
Հեծեալ յերիվարն քաջակազմ ոսկեհրաշ սարուցն՝ փայլէր իբրեւ զարեգակն. (Արծր. ՟Գ. 3։)
very religious.
· Calfa
Բարեկրօն։ Իսկ անսովոր ոճով՝ է որպէս Դիւրաւ կրելի, կամ դիւրորսալի, հեշատեաւ ածելի. իբր յն.
sharp-witted, very intelligent, full of wit.
· Calfa
ἑφυέστατος ingeniosus, bonae indolis. Սրամիտ. կորովամիտ. հանճարեղ. ըստ յն. քաջարոյս, իբր ի բնէ լաւ մտօք.
very suitable, becoming, very fit or proper, apt, appropriate.
· Calfa
Քաջայարմար ընդելուզանել զպատմութիւնս իբրեւ զսանձս ոսկի. (Վրք. ոսկ.։)
bravely, courageously, valiantly, stoutly, resolutely.
· Calfa
Քաջապէս կարացեալ փախչել ի մահկանացու աշխտրհիս աղետից։ Պսակելով զնա իբրեւ զմարտիկ նահատակ, որ քաջապէս յաղթեաց։ Քաջապէս ճողոպրեալ ի փախուստ դարձուցեալ։ Զանդամս մարմնոյ քո մեռո՛ քաջապէս։ Քաջապէս համբերել։ Նոքա քաջապէս անձանձիր պատերազմեցան մահուչափ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։ Եղիշ. միանձն.։ Լաստ. ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Է. ՟Ի՟Է։)
Քաջապէս մտին յօժար ի կապանս բանդիցն ի հուր իբր ի ցուրտ մտին, ընդ սուր խաղացին. (Տաղ. ի յակոբայ։)
Եւ իբր ա. Արիական. հզօր.
very solid, fir, constant;
strong, robust, vigorous;
stoutly, strongly, vigorously.
· Calfa
Հողմն յարոյց զալիսն իբրեւ զաղիս քնարի քաջապինդ, հողմք իբրեւ մատամբք հնչեցուցանէին զալիսն. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։)
very healthy, of good constitution, sound of body, in perfect health;
— լինել, to be well, to enjoy health.
· Calfa
Հաստատուն յառողջութեան. իբր յն. εὑεκτής, -ος . Ուստի յաջորդ բայդ. cf. ՔԱՋԱՌՈՂՋԱՆԱՄ. կազմի։ cf. ՔԱՋՈՂՋ։
stout-hearted, courageous, intrepid, fearless;
courageously.
· Calfa
Եւ (առաւել ըստ նախնեաց՝) իբր Քաջասրտական. արիական. անվեհեր.
cf. Քաջասլացիկ.
· Calfa
Պատրաստ ի սպառազինութիւն, քաջասլաց իբրեւ զարծուի։ Գթեալ քաջասլաց նորայն երիվար. (Կաղանկտ.։)
swiftly pouncing or springing on.
· Calfa
Պատրաստ ի սպառազինութիւն, քաջասլաց իբրեւ զարծուի։ Գթեալ քաջասլաց նորայն երիվար. (Կաղանկտ.։)
well exercised, well instructed, expert, highly versed in;
licentiate;
— օրէնսդրութեան, licentiate in law.
· Calfa
Ըստ որում յայսոսիկ քաջավարժն աղաղակէր։ Իսկ քաջավարժն ի փորձութիւնս՝ անպարտելի մնայր յայսոսիկ իբրեւ զվէմ. (Սկեւռ. լմբ.։)
very glorious, majestic, magnificent.
· Calfa
εὕδοξος gloriosus, illustris, honorificus. Բարեփառ. փառացի. փառաւոր. բարեհամբաւ. բարեբախտ. Հովիւքն քաջափառք։ Պարծէին նովաւ իբրեւ քաջափառք։ Պարծէին նովաւ իբրեւ քաջափառք քան զայլ մարդիկ։ Ի քաջափառ քաղաքն կոստանդնուպօլիս. (ՃՃ.։)
noble, high born, illustrious.
· Calfa
γενναῖος . որդի քաջի. քաջատոհմիկ. ազնուական (իբր մականուն. (յն. զէննէ՛ոս. լտ. որդի գեննէոսի)
valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.
· Calfa
divided in four branches (river).
· Calfa
Էր անդ բնաբար վէմ հաստատեալ իբր քառառաջ. (Եպիփ. ծն.։)
quadruped, four-footed, four-legged.
· Calfa
Ախտք ձիոյ նմանին, քանզի քառարքեաց է եւ ախտ իբր ձի. (Փիլ. այլաբ.։)
Որ եւ նոյն հերանի իբր յերիվար ի քառաքեաց յախտս՝ ըստ օրինաց զնոսին կարգելով. (Վահր. յար. ըստ Եփր. թագ.։)
cf. Քասքնիմ.
· Calfa
ՔԱՍՔՆԵՄ կամ ՔԱՍՔՆԻՄ. δάκνομαι mordeor (որ են խածանիլ, կծանիլ) գրի եւ ՔԱՍՔԱՆԵԼ. Քստմնիլ, իբրեւ ի խածուածոյ կամ ի կծանելոյ. Խորշիլ. խրտչիլ. հարթչիլ. սարտնուլ. փշաքաղիլ, քաշուիլ, թթուիլ.
to liken, to assimilate, to form, to proportion.
· Calfa
նմանեցուանել. ձեւացուցանել, համեմատել. յարմարել. եւ կր. իբր. ձ. նմանիլ. համեմատիլ.
cf. Վիմագիր.
· Calfa
Եւ ոչ զի իբրեւ սարդից բարակ անկեալ է քարագիր խշտիքն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
s. zool. plover, pluvialis, lapwing;
or jaundice-bird, icterus, galbula.
· Calfa
Է թռչուն ինչոր կոչի քարադր (կամ քարագրոս). համակ սպիտակ է. աղբ փորոյն բժշկէ զաչս չլացեալս ... իբրեւ տեսանէ զհիւանդն (մահացու), դարձուցանէ զերեսս քարադրն. ապա թէ կենաց իցէ հիւանդն, պշնու ընդ նա քարադրն, եւ հիւանդն ընդ քարադր, եւ կլանէ քարադր (կամ քաղադր) զցաւս հիւանդին եւ զախտսն, եւ ապրի. (Եպիփ. բարոյ.։)
bdellium.
· Calfa
βδέλλιον bdellium, lacrima arboris arabicae, gummi. Խունկ պնդացեալ իբրեւ զքար.
vine-hedge, vine-trellis.
· Calfa
Եւ անտի պարզեցան մեկնեցան ի կողմն քարայի՝ իբրեւ վտաւանօք հինգ հարիւր եւ յիսուն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 17։)
χάραξ, -ακος agger, vallum. որ եւ իբր յատուկ անուն գրի՝ Քարայ, ի. (յն. խա՛րաքս. լծ. հյ. Խարձ ռմկ. խարաշ, կամ խաշար) Ցանդ. պատնէշ. որմարգելք. խից.