Definitions containing the research իբր : 8114 results

Երկբերանի, նւոյ

adj.

cf. Երկբերան.

· Calfa

NBHL (1)

Աման լուսնին երկբերանի է (իբր ընդունօղ եւ տուօղ զլոյս). (Վրդն. ծն.։)


Երկբոյս

adj.

born or produced doubly, double;
having two qualities.

· Calfa

NBHL (1)

Զչարութիւն ընդ պտղաբերին տնկել առաքինութեան՝ բորոտութեան եւ պիսակութեան է՝ երկբուսին եւ խառնակին ընտանի։ Իժն իբր երկբոյս եւ երկկերպի եղեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լիւս.։)


Երկգնդիմ, եցայ

vn.

to assemble in two troops or regiments.

· Calfa

NBHL (1)

Երկգնդեցան ... իբրեւ երկու երամակք այծից. (՟Գ. Թագ. ՟Ի. 27։)


Երկդիմի

cf. Երկդիմեան.

· Calfa

NBHL (1)

Զձորձս երկդիմիս գարշելիս մի՛ արկանիցես զքեւ». իբր յայլ եւ այլ նիւթոց, կամ խառն ի ձեւոյ արանց եւ կանանց. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 19։)


Երկերիւր, ոց

adj.

two hundred.

· Calfa

NBHL (1)

διακόσιοι ducenti, duceni (իբր երկարիւր) Երկու հարիւր.


Երկթերթի

cf. Երկթերթ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ են իբր երկու թերթք.


Երկիցս

adv.

twice;
— անգամ, two times.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ փոխանակ գրելոյ՝ Երկիր, այսինքն երկրորդ. (Մագ. ՟Կ՟Բ։ եւ իբր Երկիցս. Պղատ. օրին. ՟ժբ։)


Դառնակոռոչ

adj.

groaning bitterly, painfully.

· Calfa


Դառնակորոչ

cf. Դառնակոռոչ.

· Calfa


Դառնահաւ

adj.

thoroughly bitter, or bitter indeed.

· Calfa


Դառնահոտ

adj.

that stinks.

· Calfa


Դառնանամ, ացայ

vn.

to become bitter, to turn sour;
to be offended, irritated;
to be tired, displeased.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնացեալք ոգւով իբրեւ զարջ որդէկոտոր ի դաշտի. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 8։)


Դառնանիրհ

adj.

lethargic sleep.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր դառն է նիրհումն, իբր Տխուր. վնասակար. չար.


Դառնացող, աց

adj.

vexatious, offensive, irritating, maddening.

· Calfa

NBHL (1)

Զդառնացօղս՝ որ բնակեալ են ի գերեզմանս։ Ազգ չար եւ դառնացօղ։ Մի՛ լինիր դառնացօղ իբրեւ զտուն դառնացողաց. (Սղ. ՟Կ՟Է. ՟Հ՟Է։ Եզեկ. ՟Բ. եւ ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Բ. եւ այլն։)


Դառնենի

adj.

whose fruits are bitter.

· Calfa


Դասակ, աց

s.

troop, order, division;
flock (of sheep, etc.);
herd (of oxen, etc.).

· Calfa


Դաստ

s.

hand.

· Calfa


Դաստակ, աց

s.

wrist;
hand, palm;
— սրոյ, hilt of a sword;
—ս դնել, to haft, to set in a handle.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ջերմ հողմոյ եւ ի ցրտոյ, որ մտանէր ի դաստակս ոսկերաց նորա, եւ չորացուցանէր զձեռսն. իբր իլիկ, կամ պիլէկ. (Վրք. ոսկ. (տպ. դաստառակ)։)


Դաստապան, աց

s.

hit of a sword;
guard (of a gun).

· Calfa

NBHL (1)

Զոր օրինակ սուսերի դաստապանն՝ ողորկ եւ դիւրաւ ունելի ... նոյնպիսի է ամուսնութիւն իբրեւ դաստապան իմն դիւրահնար. (Նիւս. կուս.։)


Դաստիարակարան

s.

place of educa-tion;
preceptor.

· Calfa

NBHL (1)

Զքեզ (զխաչդ) եդ առաջի բանալիք բացարան, իբրեւ զընդակից դաստիարակարան. եւ այլն. (Նար. խչ.։)


Դաստիարակեմ, եցի

vn.

to bring up, to educate, to instruct, to train up, to discipline.

· Calfa

NBHL (2)

Որ զարուսեակին անզգայ էութիւն իբր երաստնաւ իմն դաստիարակես. (Նար. ՟Կ՟Գ։)

παιδαγωγέω, παιδεύω instruo pueros, instituo, eudio, moderor, deduco Կրթել որպէս դաստիարակ. հրահանգել. ուսուցանել. խրատել. առաջնորդել իբր ձեռամբացի. ուղղել. ուսումն եւ մարդավարութիւն սորվեցընել, ճամբա բերել.


Գալարեմ, եցի

va.

to roll, to roll up;
to twist, to writhe, to bend;
to shrivel;
to curl.

· Calfa

NBHL (4)

Գալարեսցես զնոսա իբրեւ զհանդերձ, եւ գալարեսցին. (Եբր. ՟Ա. 12։)

Գալարեսցին երկինք իբրեւ զմագաղաթ. (Ես. ՟Լ՟Դ. 4։)

Գալարէր իբրեւ զօձ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Գալարեցան աղիք նորա իբրեւ զմագաղաթ. (Ոսկիփոր.։)


Գահակ, աց

s.

chair;
ring, link.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԱՀԱԿ. իբր Կահ կամ գահեալ եւ ոլորեալ ինչ. աղխ. օղ. լամբ. διατονία circuli, annuli


Գահաւանդ, աց

s.

cf. Գահաւանդակ.

· Calfa


Գահաւանդակ, աց

s.

cap, height, ele vation, precipice, very high and steep place.

· Calfa


Գահաւոր, աց

adj. s. that keeps a seat;
page of the hack stairs;
throne.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԱՀԱՒՈՐ. իբր Գահաւորակ.


Բանարարութիւն, ութեան

s.

composition, work of sense;
poem, poetry;
delegation, deputation.

· Calfa


Բանաւոր, աց

adj.

reasonable;
intelligent, wise;
vocal;
rational.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՆԱՒՈՐ. իբր Բանիբուն. մտացի. հանճարեղ. ճարտարաբան.


Բանաւորագոյն

adj.

wiser, more reasonable.

· Calfa


Բանդագուշիմ, եցայ

vn.

to talk extravagantly, to talk nonsense, to rave, to dote;
to vacillate, to totter, to stagger.

· Calfa


Բանդեմ, եցի

va.

cf. Բանտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՆԴԵՄ որ եւ ԲԱՆՏԵՄ. Ի բանտ արկանել. փակել ի կապարանի. եւ Արգելուլ ուրեք իբրեւ ի բանտի կամ ի դիպահոջ. որպէս իտ. carcerare


Բանեար

s.

feud, quarrel, dispute, wrangling;
cf. Բան.

· Calfa


Գերազանցեմ, եցի

vn.

to surpass, to surmount, to excel, to exceed.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչելի է խորհուրդ փրկագործութեանս՝ ամենայն մտաց եւ բանի գերազանցեալ. (իբր գերազանց). (Սկեւռ. ես.։)


Գերածայրեալ

adj.

cf. Գերածայր.

· Calfa


Ժ (jé)

s.

the tenth letter of the alphabet, and the sixth of the consonants;
ten, tenth.

· Calfa

NBHL (2)

Ժ. Զկնի տասներորդ դարու ի յաճախել գաղղիացւոց յարեւելս, որպէս նոքա ժ հնչէին զյունական տառդ γ եւ լատ. g, որ լինին ի մեզ գ, եմուտ եւ առ ոմանս ի հայոց գրել ժ ի բառս ինչ, ուր սովորաբար եդեալ լինէր գ, ուստի եղեւ անխիտր գրել՝ մագիստրոս, եւ մաժիստռ. դիոգինէս, եւ դիոժէն. տէր յովհան, եւ կիւռժան. որպէս եւ պերփեռուժէն, իբրու պորփիւրոգէն, այն է ծիրանածին։ այլ առաւել անհեթեթ է գրչութիւնն ի (Քեր. Մագ. եւ Երզն.)

Ո աժիոս ապոստոլոս. ի աժիա թէոդոքոս. իբրու օ այիօս աբօսդօլօս. ի այիա թէոդոգոս. այսինքն սուրբ առաքեալն, սուրբ աստուածածինն։


Ժամադիր

adj. s.

appointed, settled, fixed, assigned;
cf. Ժամագրութիւն;
— առնել՝ լինել, to make an appointment, to appoint, to assign the place, time, or day of meeting, or rendez-vous, cf. Ժամադրեմ, cf. Ժամանակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վաղվաղակի իբրեւ ժամադիր ժամանակաւ բառնան կեանք հպարտացելոյն։ Իբրեւ միոյ ժամադիր ժամու շարժեալ, ի չու անկեալ. (Վեցօր. ՟Ե. ՟Ը։)


Ժամադրութիւն, ութեան

s.

appointment, time, place of meeting, rendez-vous;
fixed time, term, appointed time, assignation.

· Calfa


Ժամանակ, աց

s. mus. ast. gr.

time;
year;
century, epoch, period;
age;
the end of life, death;
the present life, our times;
season;
opportunity, leisure;
appointment;
ճշմարիտ —, true or correct -;
միջին —, mean -;
արեւային — solar -;
աստեղական —, sideral -;
դիշերահաւաստրային —, equinoctial season, equinox;
—ք Թագաւորաց, The Books of Kings;
անցանել զ—օք, to grow old, to advance in years;
— պատեհի գտանել, to find a favorable moment;
յօգուտ վարել զ—ն, to make a good use of time;
կորուսանել, անցուցանել զ—ն, to lose, to waste one's time, to while away;
դէպ —, a favorable moment;
—ի մնալ, սպասել, or սպասել դիպող —ի, to wait the favorable moment;
— առնուլ, գտանել, to find a favorable occasion or opportunity;
ընտրել զ—ն, cf. Ընտրեմ;
ոչ բազում —ք են, a short time since, not long since, lately, of late;
ոչ սակաւք են, a long time since, a long, long while ago, long since;
առ այնու —օք էր տեսանել, then one saw, it was at that period one saw;
առ —օք Վարդանայ Մեծի, in the time of Vardan the great;
յաւուրս —աց սորա, of his epoch;
ի վաղեմի —սն, in remote ages;
ի սուղ, ի սակաւ —ի, in a short time, in a moment;
ի միում, ի նմիմ —ի, at the same time;
ի յետին —ս, in these latter times, years or days;
անդստին ի —աց անտի, or յառաջին —աց, thenceforth, from the earliest or olden times;
առ նովին —օք, towards this period, about the same time;
հզօր ի —ին, powerful at that time;
— ինչ, some time, a short time;
առ — մի, provisionally, for a certain period, for the present;
—աւ, with time, in the course of time, in time, in the long run;
ընդ or ըստ —ս —ս, from time to time, at intervals, now and then, ever and anon;
զայնու or առ այնու —աւ, զայնու —օք, ընդ —ս, or յամս —ացն այնոցիկ, առ սովիմբ, or զսովին —աւ, ընդ —ս ընդ այնոսիկ, ընդ ամս —ացն այնոցիկ, then, at that time, in those times, at that epoch, during that century;
ի —ին՝ յորում..., in the time when...;
ընդ ամենայն —ս, at all times;
—աւ, once upon a time;
once there was;
formerly;
— ինչ առնել առ ձեզ, I shall remain some time among you;
—ս ձիգս, long time;
բազում —ս աշխատ եղէ ի վաստակս այս, this work has cost me much time;
բազում —ի պէտք են առ այս, that requires much time;
անցանէ —ն, time flies. time;
time;
tense.

· Calfa

NBHL (5)

ԺԱՄԱՆԱԿ ԻՆՉ. իբր մ. Առ ժամանակ մի. է՛ զի. ատէն մը. յն. զժամանակ ինչ.

ԺԱՄԱՆԱԿԱՒ. Ըստ յարակից բառից պէսպէս վարի. իբր Ի ժամանակի, ընդ ժամանակաւ, ժամանակաւոր, առ ժամանակ մի, հետզհետէ, եւ այլն. ատէնով.

Ապա ժամանակաւ ձգեալ ամպարիշտ սովորութիւն՝ իբրեւ զօրենս պահեցաւ. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 16։)

ԸՆԴ ԱՅՆ ԺԱՄԱՆԱԿՍ. որ եւ ասի ԶԱՅՆՈՒ կամ ԶԱՅՆՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԱՒ կամ ԺԱՄԱՆԱԿՕՔ իբրեւ Ի ժամանակին յայնմիկ կամ յաւուրսն յայնոսիկ. ան ատենները. ան օրերը,

ԸՆԴ ԺԱՄԱՆԱԿՍ ԺԱՄԱՆԱԿՍ. ԸՍՏ ԺԱՄԱՆԱԿՍ ԺԱՄԱՆԱԿՍ. յն. ըստ ժամանակին, եւ այլն. իբր Յայլեւայլ ժամանակս. Ըստ դիտելոյ կամ պահանջելոյ առթին. ատէն ատէն.


Ժամանակաւոր

adj.

temporary, of short duration.

· Calfa

NBHL (1)

ԺԱՄԱՆԱԿԱՒՈՐ. իբր ժամանակագրական.


Ժամանակեայ, կէից

adj.

temporary;
transitory;
—կեայ վարձք, temporal or mundane rewards;
—կեայք, earthly riches;
temporality;
—կեան, genitive of Ժամանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Կարծեօք են բարիք, զորովք զանց առնելի է իբրեւ զժամանակէիւք եւ զնուաստիւք։ Այսոքիկ ժամանակեայց եւ այլոց ոմանց մարմնոցլ տիրապէս ասի. (Նիւս. կուս. եւ Նիւս. կազմ.։)


Ժամանեմ, եցի

vn.

to arrive;
to happen, to come to pass;
to ripen;
to be able;
to have time or leisure;
ոչ —, to have no time;
to be unable;
— ի գահ թագաւորութեան, to gain the throne, to succeed to the throne;
ժաշամեցին արդիւնքն՝ բանիցն, the words are realized.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանեաց եհաս ամիսն եօթներորդ։ Մինչեւ յերկինս ժամանեաց։ Պատերազմն ժամանեաց նոցա։ Են արդարք՝ որոց ժամանեն առ նոսա իբրեւ գործք ամպարշտաց. եւ են ամպարիշտք, զի հասանեն նոցա իբրեւ զգործս արդարոց։ Յօրէնս արդարութեանն ոչ ժամանեաց։ Յոր ժամանեցաքս՝ զսոյն խորհել։ Կենդանիքս ոչ ժամանեմք ննջեցելոցն. եւ այլն։


Ժամատուն, տան

s.

parsonage-house, vicarage;
— Հրէից, synagogue, Jewish chapel.

· Calfa

NBHL (1)

ԺԱՄԱՏՈՒՆ ՀՐէԻՑ. որպէս Աղոթանոց նոցա. սինովա, սինագովգա. (այսինքն ժողովարան)։ Ոսկիփոր.։ Որպէս եւ այլազգիացն ճամի ասի, իբր ժողովատեղի. ուստի եւ զժամն՝ ոմանք Ճամ ասեն։


Ժայթքեմ, եցի

va. fig.

to vomit, to throw up;
to bubble up;
to gush out;
to pour forth, to vomit, to utter;
արիւն —, to vomit blood.

· Calfa

NBHL (1)

θραύω (իբր շառաչել բեկմամբ). որ եւ ասի ԺԱՅՏՔԵԼ. Փսխել. եւ Արտաքսել ի մարմնոյ. դուրս տալ.


Ժայռաւոր

adj.

rocky;
jaggod;
shoaly, shelvy.

· Calfa

NBHL (2)

Որոյ իցեն ժայռք՝ իբր ատամունք ի դուրս ցցուեալք. ակռա ակռա.

Շինեաց աշտարակս ժայռաւորս իբրեւ զնաւացռուկս. (Խոր. ՟Գ. 59։)


Ժանգ, ոյ

s.

rust, verdigris, oxyde;
rustiness;
venom, poison;
moss;
blight, mildew;
plague, pestilence.

· Calfa

NBHL (3)

իբրեւ երկեթ ինչ սեւացաւ չարութեանն ժանգով.

ԺԱՆԳ. Ախտ հիվանդութեան՝ որ ճարակի ի մարմիննիբրեւ զքաղծկեղ, կամ ժանտ ախտ. տե՛ս եւ ԺԱՆՏ, որ գրի եւ ԺԱՆԴ. որով նոյնանայ ընդ ժանգ։

Նախանձ իբրեւ զժանգ մահաբեր յանձինս նոցա բնակէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 15։)


Ժանգոտեմ, եցի

va.

to rust, to oxydize.

· Calfa

NBHL (1)

ἱόω rubigine obduco. Ժանգալից առնել, աղտեղել իբր ժանգով. ժանկռոտել.


Ժանեղ

adj.

furnished with tusks, tusked, tusky.

· Calfa


Ժանեւոր

cf. Ժանեղ.

· Calfa


Ժանի, նւոյ

s. fig.

tuks, teeth of wild beasts;
the molars, or grinding teeth;
face, wry face, look;
— փղաց, elephants tusks, ivory;
—ս արկանել յոք, to seize with the teeth, to force ones teeth into, to bite.

· Calfa

NBHL (3)

Այլ մանրեցաւ ծախող ժանին՝ իբր ի պըղինձ կամ յերկեթն։ Զորոյ անրեա մանր ըզժանին, եւ զիս կառո՛ յոստըս ծառին. (Յիսուս որդի.։)

Իբրեւ զսուսեր ունի զատամունս իւր, զժանիս իւր իբրեւ զկտրոցս. (Առակ. լ. 14։)

Սու՛ր էին ատամունքն (աղեքսանդրի) իբրեւ զժանիք. (Պտմ. աղեքս.) յն. πασσαλίσκον (իբրեւ սեպ) claviculus, paxillus.


Ժանտաբեր

adj.

pestiferous, malignant, pestilent, pestilential.

· Calfa