Definitions containing the research իբր : 8114 results

Խարսխեմ, եցի

va.

to fix, to establish, to found;
— զնաւն, to cast anchor;
— զյոյս իւր յիմն, to fix or anchor ones hopes on.

· Calfa

NBHL (1)

Հաստատել իբրեւ ի վերայ խարսխի կամ որպէս զ խարիսխ. անշարժ հաստատել. առկայացուցանել. կացուցանել. ամրացուցանել. սահմանել. կր. ամրանալ.


Խարստի

s.

stallion, entire horse or ass.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՀԱՐՍՏԻ. իբր մակդիր խոշոր իշոյ (որ է պրս. Խառ ).


Խարտ, ից

s.

filing.

· Calfa

NBHL (1)

Արմատ Խարտելոյ իբր Խարտուած. խարտուք .... կամ Խարտոց.


Խաւարածիր

adj. s. ecliptic.

· Calfa


Խաւարին

adj.

obscure, gloomy, dark.

· Calfa

NBHL (1)

σκοτινός, σκοταῖος tenebrosus, tenebricosus, obscurus ζόφος իբր ζόφεος caliginosus. Խաւարային. խաւարտն. աղջամղջին. խաւարեալ. մութ. մթին. նսեմ. անլոյս. միգամած.


Ղամբար, աց

s.

lamp;
torch, flambeau;

· Calfa

NBHL (1)

Ի բերանոյ նորա ղամբարք (կամ լամպարք) բորբոքեալք։ Իբրեւ զտեսիլ ղամբարաց։ Տեսիլ նորա իբրեւ զղամբարաց (կամ լամբարաց)։ Իբրեւ զլամպարս հրոյ ի մէջ եղեգան։ Եօթն լամբարք հրոյ բորբոքելոյ։ Անկաւ յերկնից աստղ մի մեծ բորբոքեալ իբրեւ զլամբար. (Յոբ. ՟Ի՟Ա. 10։ Եզեկ. ՟Ա. 13։ Նաւ. ՟Բ. 4։ Զաք. ՟Ժ՟Բ. 6։ Յայտ. ՟Դ. 5։ ՟Ը. 10։)


Ղամբարանշոյլ

adj.

flaming, shining, brilliant, resplendent, fulgid, glittering.

· Calfa

NBHL (1)

Որ նշողէ իբր զղամբար. լուսանշոյլ.


Ղամբարեմ, եցի

va.

to illuminate or adorn with festal lamps;
to kindle, to inflame.

· Calfa

NBHL (1)

Ջահաւորել. լուսազարդել. վառել. բորբոքել. իբր. յն. λαμπαδεύω, λαμπρύνω եւ այլն.


Ղամղայեալ

adj.

embroidered, laced.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ, իբր Յօրինեալ զարդուք. (թերեւս լծ. եւ ընդ ռմկ. քեմխա)


Ղաշիկ

cf. Ղակիշ.

· Calfa


Ղերձ, ից

s.

package.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բառէս Ուղերձ. իբր Վաճառք. կապոց վաճառաց. φορτία mescium sarcinae.


Ղեւտիկոն

s.

Leviticus.

· Calfa


Ղորկ

cf. Ողորկ.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր ըղորկ) cf. ՈՂՈՐԿ.


Ղուղակեմ, եցի

va. vn.

to hide;
to hide or conceal oneself.

· Calfa


Ղօղանջեմ, եցի

vn. fig.

to toll, to ring, to sound;
to bark, to yelp, to howl, to bay, to growl;
to cry out, to snarl.

· Calfa


Ղօղեմ, եցի

vn. va.

to hide;
to smooth or level with a roller.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ պաշտիցեմք զարեգակն, որ մերթ երթայ ղօղէ իբրեւ զարհուրեալ. (Եզնիկ.։)


Ղօղեցուցանեմ, ուցի

va.

to hide, to conceal.

· Calfa


Ղօղիմ, եցայ

vn.

to hide, to conceal oneself;
to lurk, to crouch, to squat;
to creep into;
to swim.

· Calfa

NBHL (2)

Որջացեալ յամուրն անի, իբրեւ ի կաղաղի հանդարտութեան ղօղեալ. (Խոր. ՟Բ. 74։)

Մինչդեռ ղօղէր մարգարէն, ձգեաց յինքն իբրեւ զշունչ կետոսն. (Փիլ. յովն.։)


Ղօղկիմ, եցայ

vn.

to hide oneself.

· Calfa


Ղօղուն

adj.

hiding oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Ղօղուն ստեղծեալ՝ իբրեւ ծառայ ղօղեալ. (Ոսկ. յաւագ երկուշաբթի.։)


Ճ (djé)

s.

the nineteenth letter of the alphabet, and the fourteenth of the consonants;
hundred, hundredth.

· Calfa

NBHL (2)

Տառ բաղաձայն՝ կոչեցեալ ըստ հնչմանն Ճէ, միջակ ընդ ծ, եւ ջ. վասն որոյ եւ լծորդ ընդ նոսա. զոր օրինակ՝ ճանաչեմ, ծանեայ, վերծանել (որ է ըստ յն. վերաճանաչել, իբր ընթեռնուլ). ճիւղ, ծիղ. ճկոյթ, ծկոյթ. բճիճ, բջիջ. գէճ, գէջ. կինճ, կինջ. եւ այլն։

Ճ. Դնի ի մեզ երբեմն՝ ուր այլազգականն է չ, իբր ջ. զոր օրինակ՝ չէնգ, չէնկէլ ՝ է ճանկ. եւ չարէ՛ կամ ջա՛ր, է ճար. չարխ, ճախարակ, եւ այլն։ Համեմատութեամբ այլեւայլ ազգաց՝ ճ. փոխի ընդ կ. ղ. եւ գ. եւս եւ ընդ ի, յ, ժ, զ, որպէս տեսցի յընթացս գործոյս։


Ճախճախուտ

adj.

marshy, fenny, boggy, miry.

· Calfa

NBHL (1)

(արմատն է Ճակ. այսինքն գէճ) Ուր կայցէ խոնաւութիւն շատ իբրեւ ի ճահիճս.


Ճախրեմ, եցի

vn.

cf. Ճախրիմ.

· Calfa

NBHL (2)

ἑκπέταμαι, ὐπερεκπετάομαι volo, supervolo ἑμπαίζω ludo. Ճախր կամ շրջան առնուլ իբրեւ ի թռիչս. թեւապարել ի բարձունս, եւ խոյանալ. խաղալ, ի վեր դիմել խայտալով. ման գալ, թռչտիլ ճխալով.

Եւ ահա վերաբերիմք ընդ քեզ ճախրելով, իբրեւ ի բարձրաթռիչս եղեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)


Ճակատագիր, գրաց

s.

destiny, predestination, fate, fatality;
doom, star, fortune;
դառն, վեհ —, fatal, high destiny.

· Calfa

NBHL (1)

εἰμαρμένη, μοῖρα, πεπρωμένη, -νον , τύχη fatum, parca, fortuna. Բախտ եւ վիճակ հեթանոսական՝ որպէս թէ գրեալ ի ճակատ մարդոյ, իբրու վճիռ դիպուածոց անհրաժեշտ. սահման եւ հրաման անյեղլի, չարաչար իմանալով զնախախնամութիւնն, եւ զկամս աստուծոյ զդրական կամ զթոյլտուական. ճակտին գրածը.


Ճակատամարտիկ

adj.

belligerent.

· Calfa

NBHL (1)

Պատրաստեաց զքեզ իբրու ճակատամարտիկ իմն միամարտ. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Ճակնդեղ, աց

s.

beet, beet-root;
cf. Բազուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգեցաւ ճակնդեղ ի վերայ բանջարոց՝ իբրեւ զտեւող յամարայնի ի կերակուր մարդկան. (Մխ. առակ. ՟Ծ։)


Ճահ

adj. s. adv.

fit, proper, decorous, suitable, becoming, seemly, decent, befitting, convenient;
fitness;
ի —, properly, fitty, suitably, opportunely, conveniently, to the purpose;
v. imp. ի — է, it is fit, expedient, suitable, becoming;
ի — լինել, գալ, պատահել, to suit, to be proper and suitable, to become, to be beseeming or seemly, right, proper, advisable;
ի — առնուլ, to avail oneself of, to profit by;
to improve, to turn to account, to the best account;
չիցէ՞ի —, is it not suitable ?
ի — թուէր նմա, ի — համարէր, he thought fit to;
առաւել ի — գայ, it would be better, it would be more suitable, expedient, convenient;
ոչ ի — թուեցաւ, it did not seem fitting or becoming;
ոչ ի — պատահէին ակնկալութեան նորա ելք գործոյն, his success did not answer his expectations, he was disappointed in his hopes.

· Calfa


Ճաղագ

s.

thicket, bushy place, wood.

· Calfa

NBHL (1)

Թուի լինել Անտառ կամ մացառ ճիւղովք լի. զի իբր համանուանք դնին բառքս,


Ճաղպատիմ, եցայ

vn.

to twist, to twine.

· Calfa


Ճաճանչաւոր

adj.

radiant, brilliant, shining, refulgent, dazzling, beaming, glittering, sparkling, gleaming, resplendent, glistening, bright.

· Calfa

NBHL (1)

Լոյս ճառագայթաւէտ վառեալ իբրեւ զճրագ ճաճանչաւոր. (Յհ. կթ.։)


Ճայթեմ, եցի

vn.

to shiver, to splinter, to split;
to crackle, to crack, to crash;
to burst, to blow up, to chap.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեբանեալք ճայթէին իբրու յոյժ ուրախութեամբ. (Պիտ.։)


Ճայթիւն

cf. Ճայթումն.

· Calfa


Ճայթիք, թից

cf. Ճայթումն.

· Calfa


Ճայթումն, ման

s.

great noise, crash, cracking, crackling, crick-crack;
bursting, blowing up, explosion.

· Calfa


Ճայրոտութիւն, ութեան

s.

offuscation of the sight, blearedness, purblindness.

· Calfa

NBHL (2)

Բլշակնութիւն. բթութիւն. բժժանք աչաց. մանաւանդ իբր ջերոտութիւն. տոչորումն ի ցաւոց. այրուց. ախտ կիզանօղ. σφακελισμός sideratio, membrorum mortificatio per inflammationem.

Մինչդեռ փափուկքն են (եղջիւրք եղջերուաց), սկալեալ լինի իբր ճայրոտութեամբ յարեգակնային տապոյն, որպէս կաւ բրտի ի հրոյ. (Փիլ. լիւս.։)


Ճան, ից

s.

small bone, ossicle, cockle.

· Calfa

NBHL (1)

Արմատ Ճանաչելոյ. իբր Ծան. եւ մասնիկ ածանցական։ Տե՛ս ի բառն Յարանուն. եւ Դաւաճան. Խրախճան. Ճակաճան. Տիրան։


Ճանաչեմ, ծանեայ, ծանիր, ծանուցեալ

va.

to know;
to perceive, to remark, to recollect, to recognize, to discern, to comprehend, to conceive, to understand;
չ-, not to know, to be unthankful, to forget;
— զիրաւունս, to listen to reason.

· Calfa

NBHL (1)

Անսովոր է ասել իբր ռմկ. Ճանաչեցի. այսինքն ծանեայ.


Ճանապարհակից, կցի, կցաց

s.

travelling companion;
fellow-traveller;
fellow-passenger;
—ք, cross-way, cross-street, place where four roads meet;
—ք ի քաղաքի, public square.

· Calfa

NBHL (1)

Տայ ճանապարհակից իւր հօտին զմաքուրն արիւն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Է. իբր թոշակ։)


Ճանապարհորդ, աց

s.

traveller, passenger, wayfarer.

· Calfa

NBHL (2)

Հասանիցէ քեզ իբրեւ զչար ճանապարհորդ աղքատութիւն (կամ ի վերայ քո իբրեւ զչար ուղեւոր տնանկութիւն). (Առակ. ՟Զ. 11։)

Աղքատք եւ տնանկք իբրեւ ճանապարհորդք տարաշխարհիկք. (Սարգ. յկ. ՟Ե։)


Ճանբակ

s.

calamba, agallochum.

· Calfa


Ճանճեան

s. pl. flies.

· Calfa


Ճանճիռն

s.

flay, flies.

· Calfa

NBHL (1)

ՃԱՆՃԻՌՆ կամ ՃԱՆՃԻՒՌՆ. գրի եւ ՃԱՆՋԻՌՆ. իբրու Ճանճերն, այսինքն Ճանճք՝ (կամ ճանճիւըն. ըստ յն. ճանճիւք)


Ճաշակ, աց

s.

taste, flavour, savour;
foretaste, prelibation, proof, gustation;
drinking-vessel, cup, mug, glass, tumbler;
measure of gallons;
դուզնաքեայ —, weak or slight effort;
առնուլ զ—, to try, to taste, to relish;
առնուլ զ— քաջասրտութեան նորա, to prove his courage;
—աւ զծով չափել, to empty the sea with a tea-spoon.

· Calfa


Ճաշակումն, ման

s.

act of tasting or eating;
Holy Communion;
consumption.

· Calfa


Ճապաղ

adj. s.

spread, dispersed, scattered;
diffusion, extension, dilatation.

· Calfa

NBHL (1)

Հայի ի վասն իմ արեանճապաղ ձեռսն. իմա՛ իբր բարդ, ունօղ զարեան ճապաղիս, կամ արիւնաթաթաւ։


Ճապաղեմ, եցի

va.

to spread, to disperse, to satter;
to divert, to entertain;
— զինչս, to squander away, to waste, to dissipate.

· Calfa

NBHL (1)

եւ չ. իսկ կր. իբր ձ. σκορπίζω dissipo, spargo διαχέω diffundo. Ծաւալել, սռփել, իլ. զեղուլ, ցնդել, ցրուել, իլ. պարապել. զբաղիլ.


Ճապկտիմ, եցայ

vn.

to streth oneself in yawning or awaking.

· Calfa

NBHL (1)

Ստէպ ճապատիլ. քաշքատիլ. ձկտիլ եւ կարճիլ բազկօք եւ մարմնով. իբր յն. διατείνομαι extendo membra.


Ճառ, ից

s. adv.

discourse, harangue, oration, sermon, allocution;
dissertation;
history;
treatise;
narration, recital;
— բարոյական, homily;
— խրատական, parenesis;
առ —ն, ըստ —ին, literally, to the letter;
— արկանել, to deliver an oration or harangue, to make a speech, to preach a sermon;
ի — առնուլ, to discourse, to speak, to talk;
to write;
— արկեալ խօսել, to descant, to hold forth, to converse, to talk, to discourse, to spout, to speechify;
գրել զ—ս պատմութեանց ուրուք, to write a biography.

· Calfa

NBHL (1)

Ճառդ յայտնի է։ Ճառիդ յայտնոյ. եւ այլն. (Փիլ. ստէպ.) իմա՛, բառ, եւ բառական նշանակութիւն. գրաւոր կամ նկարագրական իմաստ. իբր յն. ῤῆσις, ῤητός litera, literalis.


Ճառագայթ, ից

s. geom. ast.

ray, beam, radiation;
light, splendour, brightness, brilliancy;
radius;
— տանելի, vector radius;
—ս արձակել, to irradiate, to beam, to emit rays.

· Calfa

NBHL (2)

Ճառագայթք նոցա իբրեւ զլոյս եղիցին. (Լմբ. ՟Գ. 3։)

Աչք նորա իբրեւ ճառագայթք հրոյ. (Դան. ՟Ժ. 6։)


Ճառագայթաւոր

adj.

cf. Ճառագայթափայլ.

· Calfa

NBHL (1)

Տէգք նիզակի քո ճառագայթաւորք իբրեւ զլարս արծաթոյդ արեգական. (անդ։)