Definitions containing the research իբր : 8114 results

Մեկնօրէն

adv.

in explaining.

· Calfa


Մեկուսիմ

vn.

to remove, to go away, to retire, to stand aloof, to withdraw to a lonely place.

· Calfa

NBHL (1)

իբր ձ. cf. ՄԵԿՈՒՍԱՆԱՄ.


Մեկուսի

prep. adv. apart, aside, separately, in private, singly;
— առնել, to remove, to alienate;
— կալ, լինել, to remain aloof, to withdraw, to retire, to stand in dispart.

· Calfa


Մեղ

s.

fault;
sin;
— դնել, cf. Մեղադրեմ;
— ինչ առնել ումեք, to wrong or do evil to;
քո է —ն, it is all owing to you, it is your fault, you are wrong;
ոչ իմ է —ն, I am not to blame, it is not my fault;
իւրք — ինչ ոչ արար ինձ, he did not offend me in any way;
— ինչ ոչ գոյր նոցա, they would be without fault;
այս կայ — եւ մեզ, this is also partly our fault.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդ առաւօտն իբր չմեղս եղեալ՝ գնացին զճանապարհս իւրեանց ուրախութեամբ. (Տէր Իսրայէլ. օգոստ. ՟Ժ՟Զ.։)

Այս մեղք՝ որ մնացին յետ բառնալոյ կռոցն ... առ կռապաշտութեանն մեղաց կշռեալ՝ իբրեւ չմեղք են. (Գէ. ես.։)


Մեղանչեմ, ղայ, ղուցեալ

vn. va.

to sin, to commit crime or fault, to transgress, to do amiss, to offend, to fail in duty, to err;
to mistake;
to wrong, to injure, to aggrieve, to do injury or harm, to harm, to be hurtful, to hurt, to be prejudicial or injurious to;
մահուչափ, ծանունս, թեթեւս —, to sin mortally, grievously, lightly or venially;
զի՞ մեղայ, what have I done?.

· Calfa

NBHL (1)

(գտանի եւ իբր ռմկ. մեղանչեցի, մեղանչեալ, մեղանչիք, եւ այլն) ἀμαρτάνω, ἑξαμαρτάνω, διαμαρτάνω pecco ἁδικέω injuriam facio, injuste vel inique ago πονηρεύομαι male facio եւ այլն. Մեղս գործել. յանցանել. խոտորիլ յօրինաց. անիրաւիլ առ աստուած կամ առ ընկերն. չարիս գործել. սխալել.


Մեղկութիւն, ութեան

s. fig. adv.

softness, loosening, relaxation, looseness, slackness;
indolence, effeminacy, cowardice;
մեղկութեամբ, softly, indolently, effeminately, languishingly.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեղկութիւնն իբրեւ զպարտութիւն զօրաւորին պնդութեան։ Մեռոյց մեղկութիւնն, թմբրեցոյց ծուլութիւն. (Նար. ՟Խ՟Ե. ՟Խ՟Ը։)


Մեղմագոյնս

adv.

cf. Մեղմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ատել հրամայէ զհայր եւ զմայր, զի սոցա սէրս՝ որ առ իմ սիրովն է, մեղմագոյն երեւեսցին, եւ իբր զատելութիւն թուեսցի. (Մեկն. ղկ.։)


Մեղմեխութիւն, ութեան

s.

cf. Մեղմեխանք.

· Calfa

NBHL (1)

Լինիցիք իբրեւ աստուածք. տեսանե՞ս զմեղմեղութիւն թշնամւոյն. (Ոսկիփոր.։)


Մեղուագործութիւն, ութեան

s.

collecting, making honey.

· Calfa


Մեղուակն

adj.

gentle-eyed, having a soft or mild glance.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ ակն է իբրեւ զաչս մեղուաց. մեղոյշ. անուշահայեաց. քաղցրատեսիլ.


Մեղուանոց

cf. Մեղուոց.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵՂՈՒԱՆՈՑ. μελισσών apiarium. Տեղի բազմութեան մեղուաբունոց, իբր մեղուաստան.


Մեղսաքաւիչ

adj.

expiatory, expiating sin.

· Calfa

NBHL (1)

իբր ἰλαστήριος, ἴλαος, ἴλεως propitius, habens vim propitiandi. Քաւիչ մեղաց. պատճառ քաւութեան մեղաց. մարկդիր սուրբ խորհրդոյ մարմնոյ եւ արեանն տեառն.


Մեղր, ղու, ղեր

s.

honey;
խորիսխ —, honeycomb.

· Calfa

NBHL (1)

Ռետին, եւ մեղր, եւ խունկ։ Բղխէ զկաթն եւ զմեղր։ Զի՞նչ քաղցրագոյն քան զմեղր։ Համ նորա իբրեւ զխորիսխ մեղու։ Կերայ զհաց իմ մեղու իմով։ Ճաշակեցի սակաւ մի ի մեղուէս յայսմանէ.եւ այլն։


Մեղրագործեմ, եցի

va.

to make honey.

· Calfa

NBHL (1)

Զհեռաստան աշխարհս իբրեւ զմօտաւորս մեղրագործեցին (առաքեալք). (Եղիշ. դտ.։)


Մեղրահոս

adj.

mellifluent, mellifluous, sweet.

· Calfa


Մեղրահամ

adj.

honey-flavoured, honeyed.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զհամ մեղու. համեղ իբրեւ զմեղր.


Մեղրօղի, ղւոյ

s.

an intoxicating liquor made with honey.

· Calfa

NBHL (1)

Օշարակ իբրեւ օղի կամ գինի արբեցուցիչ՝ կազմեալ ի մեղրէ (մանաւանդ յեթովպիա).


Մենամարտիկ

s.

gladiator, wrestler, gymnast, athlete;
— կռիւ, cf. Մենամարտութիւն;
— լինել, cf. Մենամարտիմ;
— ոգորել, cf. Մենամարտիմ.

· Calfa


Մենամարտութիւն, ութեան

s.

single combat, duel, monomachy;
wrestling.

· Calfa

NBHL (1)

Այլեւ մենամարտութեամբն իբրեւ զմարդ մրցեալ ընդ հայրապետին (նահապետին յակոբայ). (Կամրջ.։)


Մեռելակիր, կրաց

s.

corpse-bearer, bearer.

· Calfa


Մեռօրէն

adv.

like a corpse.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն մեռելոց. իբրեւ զմեռեալս. մահուչափ.


Մեսեդի

s.

anthem at vespers.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵՍԵԴԻ որ եւ ՄԻՍԻԴԻ. Կցուրդ երեկոյեան սաղմոսերգութեան. նուագ խորհրդաւոր՝ իբր միջանկեալ սաղմոս. (կայ յն. բառ մէսիդիս. μεσίτης , միջնորդ. որ ի հին Վարս հարց. գրի, մեսիս. մէսոն. ուր եւ կրկնի հայկականն՝ միջնորդ)


Մեսիա

cf. Մեսիայ.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵՍԻԱ կամ ՄԵՍԻԱՅ. Բառ եբր. մաշիա, մաշուախ. այսինքն Օծեալ. (որպէս մշկահոտ իւղով, կամ մեռոնաւ) որ յունարէն Քրիստոս ասի, սեպհականեալ Յիսուսի փրկչին աշխարհի՝ իբրեւ ճշմարիտ քահանայապետի, թագաւորին թագաւորաց, եւ տեառն մարգարէից. մէսիհ.


Մեստիմ, եցայ

vn.

to be fortified or strengthened by, to be consolidated.

· Calfa


Մետաղ, ի

s. fig.

metal, mineral;
—ք, mine;
exile, banishment;
դնել, արտասահմանել ի —ս, to banish, to exile, to send into banishment;
արկանել ի —ս, to arrest, to imprison.

· Calfa

NBHL (1)

Ըմբռնեալ եդաւ (յովնան) յանզերծանելի մետաղս։ Զոր առեալ կիտոսին՝ եդ ի բանտի յորովայնի իւրում իբրեւ յանըմբռնելի մետաղս. (Անան. ի յովնան.։)


Մերկաբար

adv.

nakedly, openly, plainly, clearly.

· Calfa


Մերկամարտ, ից

cf. Մերկամարտիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր Մերկական. ըմբշական. γυμνικός gymnicus.


Մերկամարտիկ

s.

bare athlete or wrestler;
—ք, wrestling.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր մ. Մերկ մարտնչելով.


Մերկանդամ

fig. bot.

adj. adv. quite naked;
unarmed;
nakedly, openly, ingenuously;
— պտուղք, drupa.

· Calfa

NBHL (1)

Մերկանդամ ոչ յայտնեաց, այլ իբրեւ ընդ վարագուրաւ թաքոյց (զմարգարէութիւնն). (Գէ. ես.։)


Մերկապարանոց

adj. fig. adv.

barenecked;
naked, clear, evident, open, frank;
nakedly, clearly, overtly, plainly;
— առնել, to make evident, to reveal, to discover, to unveil;
ամենայն ինչ — կայ առաջի նորա, all things are naked and opened unto the eyes of him.

· Calfa

NBHL (1)

τετραχηλισμένος nudato cervice, apertus. Մերկ պարանոցաւ. իբր ամենայն իրօք յայտնի, անթաքչելի.


Մերկատիտ

adj.

bare-bosomed, bare-breasted.

· Calfa


Մերկեմ, կացի

va. vn. cf. Մերկանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Մերկեա՛ց իբր զըմբշամարտիկ. (Եղիշ. միանձն.։)


Մխեմ, եցի

va.

to drive in, to force into or penetrate, to fasten in, to fix, to force down, to plunge;
to pierce, to prick, to run through;
to temper iron or steel, to caseharden;
— զձեռն, to stretch, to extend or hold out the hand;
— զձեռն յարիւն ուրուք, to imbrue the hands in the blood of;
մխեաց զդաշոյնն ի լանջս նորա, he has plunged the dagger in his heart;
cf. Ձեռն.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԽԵԼ. βάπτω, ἁκονάω tingo, acuo. որպէս Կարծրացուցանել զերկաթ իբրեւ զպողովատիկ. իմա՛ մխելով ի ջուր ջերմ, կամ նախ ի հուր, եւ ապա ի ջուր. (իրօք կամ նմանութեամբ)


Մխիթարեմ, եցի

va.

to console, to soften, to soothe, to comfort, to relieve sorrow or vexation, to alleviate.

· Calfa

NBHL (1)

Սուգ ունէր, եւ եկին մխիթարել զնա, եւ ոչ կամէր մխիթարել (իլ)։ Մխիթարեաց զնոսա, եւ սփոփեաց զսիրտ նոցա։ Մխիթարէր զնոսա յօրինացն եւ ի մարգարէից։ Եկեալ էին, զի մխիթարեսցեն զնոսա վասն եղբօրն։ Զիւրաքանչիւր ոք ի ձէնջ իբրեւ հայր զորդիս մխիթարէաք եւ սփոփէաք։ Մխիթարեցէ՛ք զկարճամիտս։ Մխիթարել զամենայն սգաւորս։ Մխիթարեցին զանձինս, եւ գնացին ի մարտ։ Ի ծառայս իւր մխիթարեսցի։ Մխիթարեցաւ տէր ի հեծութենէ նոցա.եւ այլն։


Մխրճիմ, եցայ

va.

to plunge, to sink, to drive, to rush, or dash into water, to duck;
— ախտիւ, to plunge headlong into vice.

· Calfa

NBHL (1)

Կղզի է ասէին, եւ կիտոս էր. եւ ժամ մի իբրեւ էանց, յանկարծօրէն մխրճեցաւ գազանն ի խորս ծովուն. (Պտմ. աղեքս.։)


Մկան, ի

s.

reins, loin, haunch, flank.

· Calfa

NBHL (4)

Մկանունք ազգաց բազմաց, իբրեւ զջուր գոչեսցեն։ Ի վերայ ջուրցն մկանանց. (Ես. ՟Ժ՟Է. 12. (յն. թիկունք) եւ ՟Ժ՟Ը. 2. (յն. ի վերայ։) Սոյնպէս եւ յայլ գիրս՝ ըստ ՟Ա առման.)

Ծով՝ օրինակիմն իբրեւ ձի դիւրերասան ի ներքոյ քո ունի զմկանունսն (կամ զմկունսն). (Նիւս. երգ.։)

Անօղթս այս (միջոցի երկնից), որ արարեալ է իբրեւ խորան, բարձեալ ունի ի վերայ մկանաց իւրոց զջուրսն. (Եփր. ծն.։)

ՄԿԱՆՈՒՆՔ նանց, կամ ՄԿԱՆՔ, նաց. գ. յոքն. վերնոյն. Թիկունք. ողն. մէջք քամակին, կամ վերին երեսք միջաց. միջնողն. թիկնամէջ. որ եւ Նուս. (լծ. յն. նօ՛դօս ). կռնակ, քամակ, շալակ .... եւ նմանութեամբ՝ Վերին երեսք ջուրց. կոհակք իբրեւ կողք. կուտակեալ ալիք թիկնաձեւ. վըրան. ... νῶτος, -ον dorsum, tergum, regio lumborum, եւ ἑπάνω (մակ. ի վերայ) super, superficies.


Մկնականջ, ի

med.

s. bot. mouse-ear, myosotis, forget-me-not;
mumps;
դեղին —, creeping mouse-ear, pilosella.

· Calfa

NBHL (1)

ἁλσίνη alsine. իբր Անտառային խոտ. եւ ἄδην glandula, tonsilia . որ եւ ՄԿԱՆ ԱԿԱՆՋ. Մարզանսն. սամուխ. բզրուկ կամ տզրուկ խոտն, որ բուսանի յանտառս. եւ Խոյլ ի նոյն ձեւ ...։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)


Մկնանկ, աց

adj.

murepollutus, polluted or contaminated by the presence of dead mice.

· Calfa

NBHL (1)

Զմկնանկն յանգէտս ուտել կամ ըմպել՝ առանց պատուհասի լինել արժան է։ Առաւելեալ եղիցի իբրեւ մկնանկին։ Ի բաց խոտեսցին առաւել քան զմկնանկին. (Կանոն.։)


Մկրտեմ, եցի

va.

to christen, to baptize;
to wash, to purify by ablution;
to bathe;
— զկաթն, զգինի, to put water into milk, wine;
վերստին —, to rebaptize.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛րթ լուա՛. եւ էջ նէեման, եւ մկրտեցաւ ի յորդանան եօթն անգամ ընդ բանին եղիսէի։ Մկրտէր ի բանակի անդ յաղբիւրս ջուրցն ըստ օրինի հրէիցն (յուդիթ), եւ իբրեւ մկրտէր, կայր յաղօթս։ Եթէ ոչ բռնալիր լուանան զձեռս, հաց ոչ ուտեն. եթէ ոչ նախ մկրտին, ոչ ուտեն։ Զարմացաւ, զի նախ ոչ մկրտեցաւ յառաջ քան զճաշ։ Ամենեքին ի մովսէս մկրտեցան՝ յամպն եւ ի ծովն։ Մկրտին վասն մեռելոց. եւ այլն։


Մկրտութիւն, ութեան

s.

baptism;
washing, ablution, purification;
martyrdom.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչեմք մկրտութիւն (յն. վաբդիսմա ), իբրեւ ընդ նմին թաղեալք ի ջուրն զմեղսն. եւ լուացումն (յն. լուդրօն ) իբրեւ զմկրտութիւն (յն. է՛գբլիսին ). (Ածաբ. ի մկրտ.։)


Մղեղեմ, եցի

va.

to levigate, to pulverize, to reduce into powder;
to burn to ashes.

· Calfa

NBHL (1)

ἁποτέφρω in cinerem, fumum, vel ad nihilum redigo. Ի մղեղ լուծանել. յաճիւն եւ ի մոխիր դարձուցանել. ցնդել իբրեւ զծուխ.


Մղեմ, եցի

va.

to push, to give a push to, to thrust, to push forward;
արտաքս —, to unload, to discharge, to empty, to cast forth;
— զմիմեանս, to press or crowd on one another;
— զպատերազմ, զճակատ, to fight, to make or wage war, to give battle to;
— զախոյեան, to win, to conquer, to subdue, to depress, to prostrate;
զհոգաւոր կռիւն —, to fight against temptation;
ընդդէմ իրերաց զբարկութիւնն մղել, to be exasperated one against another;
— զանասուն, to train to labour, to break in or teach animals to work;
cf. Ճաշ.

· Calfa

NBHL (1)

Բանիւ առ ընկերն մղել, եւ ձեռամբ առ ինքն յանգուցանել։ Զնիւթ իբրեւ զանարգ ինչ անգոսնեալ ի բաց մղեն. (Յհ. իմ. պաւլ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)


Մղձուկ, ձկի

s.

heart-break, anxiety, pain, pang, sore, anguish.

· Calfa

NBHL (1)

Արմատ Մղձկելոյ, իբր մղձկումն.


Մղօն

s.

impulse, impetus;
— տալ, to give a push, to push, to impel.

· Calfa


Մնամ, ացի

vn.

to remain, to stay;
to stop, to wait, to expect;
to hope;
to rest, to be at rest;
to last, to consist, to hold out;
cf. Բարեաւ, cf. Խաղաղութիւն, cf. Կամ.

· Calfa

NBHL (1)

ՉՄՆԱԼԻ. իբր Անկայուն. անցաւոր.


Մնացական, ի, աց

adj.

permanent, stable, lasting, durable, solid.

· Calfa

NBHL (1)

Զփոփոխականացն իբրեւ զմնացականաց հոգ յանձն առնումք, եւ զմնացականէն իբրեւ զազացաւորէ անփոյթ առնեմք։ Այնոքիկ ժամանակեայք, եւ այս՝ մնացականք. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Ե։ Նանայ.։)


Մնացորդ, աց

cf. Մնացուած.

· Calfa

NBHL (1)

Մնացորդով (իբր մնացորդաւ). (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Մնացուած, ոց

s.

rest, remnant, remainder;
residue, relics;
remains, fragments;
—որդք or գիրք —որդաց, Paralipomena.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՄՆԱՑՈՐԴՈՒԹԻՒՆ, cf. ՄՆԱՑՈՐԴ. Որպէս մնացեալ ինչ. յաւելուած. եւ Պակասորդ. իբր յն. κατάλοιπον, ἑγκατάλειμμα, ὐπομονή.


Մնացուցանեմ, ուցի

va. s.

to cause to remain, to stop, to put a stop to;
կաց մնաց, կաց եւ մնաց, remnants of troops, wreck of an army;
cf. Ժողովեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ դեռ մանուկ էր իբրեւ ամաց հնգից, մնացուցանէր կատարման ամացն. (Ճ. ՟Ա.։)


Մնչեմ, եցի

vn. fig.

to coo;
to wail, to groan, to cray;
մնչէ աղաւնի, the dove coos;
to sigh after, to long or burn for, to covet eagerly.

· Calfa