Definitions containing the research կաղ : 745 results

Իցի՛ւ, իցի՛ւ թէ

adv.

cf. Իցէ՜ թէ;
why? for what reason ?

· Calfa

NBHL (1)

Դամնոն ոտիւք կաղ էր. գողացելոյ կոշկացն, իցի՛ւ, ասաց, թէ յարմարիցի գողոյն. (Ոսկիփոր.։)


Իւրացուցանեմ, ուցի

va.

to appropriate to himself;
to usurp.

· Calfa


Լալութիւն, ութեան

s.

cf. Լալիւն.

· Calfa


Լալումն, ման

s.

cf. Լալիւն.

· Calfa


Լայնադէմ

adj.

having a bloated face, whose features are too large.

· Calfa


Լայնտերեւի, ւոյ

s. bot. catalpa.

· Calfa

NBHL (1)

ԼԱՅՆՏԵՐԵՒ կամ ԼԱՅՆՏԵՐԵՒԻ. πλάτανος (լայնականն) platanus Ծառ լայնատերեւ ի մէջ կաղամախեաց կամ սօսեաց, եւ այլն.


Լեռնական, ի, աց

adj. s.

mountain, mountainous;
mountaineer;
hermit, solitary.

· Calfa


Լերդախոտ, ոյ

s. bot. germander.

· Calfa

NBHL (2)

χαμαίδρυς trixago. որ եւ ԶԱՐՕՇ. Խոտ՝ որ ունի տերեւս նման տերեւոց կաղնեաց. վասն որոյ ըստ յն. ասի խամէ՛տրիս, իբրու գետնակաղին. ռմկ. կենարար.

Լերդախոտ. որ է գետնի կաղնի. հոռոմի խամէտարիոս կամ քամատարիոս. որ է հայէրեն կենարարն. (Բժշկարան.։)


Մերկիմաստակք

cf. Մերկիմաստասէրք.

· Calfa


Մերկիմաստասէրք

s.

gymnosophists (a sect of Indian philosophers who went naked, living in woods and feeding on herbs).

· Calfa


Միակողմանի

adj. adv.

paralytic, palsied, crippled;
one-sided;
from one part only.

· Calfa

NBHL (1)

κυλλός (լծ. հյ. խեղ, եւ կաղ). mancus, claudus, curvus μονομερής unius oartis μονομερῶς ex una tantum parte. Որոյ մի կողմն կամ մասն է ի կայի իբր ողջ, իսկ միւսն կաղ կամ խեղ. կամ խանգարեալ. պակաս, թերի. անկատար. միադիմի.


Միահամուռ

adv.

collectively, altogether, generally, all at once;
in all;
in a crowd, in a mass;
եւ զի — ասացից, to say briefly, in short.

· Calfa

NBHL (1)

Պատասխանի ետ ժողովուրդն միահամուռ, եւ ասեն։ Կոյրն, կաղն, յղին եւ ծնեալն միահամուռ ժողովուրդ մեծ։ Ձայն թագաւորաց եւ ազանց միահամուռ ժողովելոց. (Ել. ՟Ժ՟Թ. 8։ Երեմ. ՟Լ՟Ա. 8։ Ես. ՟Ժ՟Գ. 4։)


Միաձեռանի

cf. Միաձեռն.

· Calfa

NBHL (1)

Մտանել ի կեանս՝ կաղ, կամ միաձեռն. (Շ. յկ. ՟Ծ։)


Միաձեռն

adj.

one-handed.

· Calfa

NBHL (1)

Մտանել ի կեանս՝ կաղ, կամ միաձեռն. (Շ. յկ. ՟Ծ։)


Միամարտ

cf. Մենամարտ.

· Calfa


Միանձնանամ, ացայ

vn.

to retire, to live in solitude;
to embrace a monastic life, to turn monk.

· Calfa


Միասայրի

adj.

one-edged.

· Calfa


Միջահասակ

adj.

of middling stature, middle-sized, about the middle height;
middle-aged.

· Calfa


Կորովաբան, ից

adj.

eloquent, fluent.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեգեղ, կորովաբան, եւ գեղեցկաղեղն։ Անձնագեղոյն եւ քաջաղեղան, կորովաբանոյն եւ հանճարեղի. (Խոր. ՟Ա. 11. եւ 8։)


Կորովի, վեաց

adj. adv.

shooting skilfully, carefully aiming at;
skilful in arms;
dexterous, expert, skilful, handy;
nervous, robust, vigorous, valorous, valiant;
intelligent, ingenious, clever, witty, wily, keen;
cf. Կորովակի;
— յաղեղն եւ ի սուսեր, skilful with the sword bow.

· Calfa

NBHL (1)

Թերսիտէս անուանեալ, որ է կաղ, խեդ աչօք, կորովի, եւ լեպեշտի. (նոննոս ի Հոմերոսէ։)


Կուզ, կզոց

s. adj.

pole-cat;
cat;
hump;
hunch-backed.

· Calfa

NBHL (1)

ԳՈՒԶ ԳՈՒԶ. Բառ անյայտ. որպէս ռմկ. կուզ, խամպուր. կամ Կծկեալ՝ իբր ի գուճս անկեալ. կամ Կաղ ի կաղս. որպէս յն. զիիօ՛ս.


Կռուփ, կռփաց

s. fig.

fisticuff, blow with a fist;
blame, reproach;
կռուփս հանել, to pommel, to cuff, to box, to beat with the fist.

· Calfa


Նիգ, նգաց

s.

bolt, lock, padlock;
lever, bar;
traverse, cross piece of timber;
trabs, trabeculae (a meteor);
— փայտեղէն, mortar;
փակել նգօք, to bar, to bolt, to fasten with a padlock.

· Calfa

NBHL (1)

μοχλός vectis, repagulum. Երկաթ կամ փայտ ձողաձեւ. փակաղակ դրան. աղխ. պարզունակ. դռնափակ. լծակ. գործի ամրացուցանելոյ, կամ խախտելոյ.


Նիստ, նստի

s.

sitting posture;
position, situation;
seat, residence, abode;
property, possession;
sitting, session, meeting;
— արքունական, seat of Government, capital city;
— բանակի, encampment;
ի — լինել, to sit up, to sit down, to be seated;
ի — ննջել, to sleep in a sitting posture;
— առնուլ, to be tranquillized, allayed, lulled into security;
ի — գումարիլ, to hold a sitting;
ի նստի անդ, during the sitting, forthwith, before separating;
երեք նստիւ նկարել զկենդանագիր, to paint a portrait in three sittings.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եւ ընկաղմանումն, եւ կացութիւն, եւ նիստն՝ դրութիւնք ոմանք։ Նիստ (մասանց մարմնոյ). (Արիստ. ստորոգ.։)


Նկարակերտութիւն, ութեան

s.

painting;
embroidery.

· Calfa


Նկարիչ, չի, չաց

s.

painter;
կենդանագիր —, portrait painter;
կին —, paintress.

· Calfa


Նկուն

adj.

vanquished, conquered, humbled, lowered, abased, depressed;
base, abject, vile, low, contemptible, mean, poor, little, ignoble;
— առնել, to conquer, to subdue, to bear or break down, to humble, to depress, to abase, to weaken, to harass, to mortify, to humiliate;
— լինել, to be conquered, overcome, humbled, abased, worsted, to succumb, to yield to.

· Calfa

NBHL (1)

Առ նկունս, եւ առ արիս։ Իբր զտկար ոք նկուն ի զօրութենէ մեծէ հերքեալ պարտեսցի։ Նկուն ճիրանք աղկաղկաց մնոցն. (Նար. ՟Գ. ՟Լ՟Է. ՟Կ՟Ը։)


Շնչառու

adj.

breathing.

· Calfa


Շուն, շանց

s. fig. ast.

dog;
adulterer or adulteress;
Canis Major;
cf. Շնիկ;
մատակ —, bitch;
— անպիտան, cur;
— որսորդ, hound, terrier, ranger;
որսական — ոտնակառոյց, setter, pointer, setting-dog;
— մազեղ, գանգրամազ or լուղակ, water-dog;
— մեծականջ, long-eared dog;
— տնպահ, house-dog;
— պահապան, watch-dog;
պահապան — հովուաց, mastiff dog;
ցլամարտ —, bull-dog;
շան լակոտիկ, fisting cur;
— մատնիչ, խեռ, խածանող, կատաղի, a treacherous, snarling, biting, mad dog;
խշտի or խղիկ շան, dog-hole, dog-kennel;
կերակուր շան, dog's-meat, dog-porridge;
ոջիլ շան, dog-louse;
վազք շան, dog-trot;
ցնկնիլ շան, to whelp, to litter, to bring forth;
տալ կամ արկանել շանց, to give or to send to the dogs;
կերակուր լինել շանց, to go to the dogs;
— հաջէ, ոռնայ, կաղկանձէ, ղօղանջէ, կռնչէ or մռմռայ, the dog barks, howls, whines, yelps, growls;
խոնջեալ իբրեւ զ—, dog-weary, tired as a dog;
— հաջան՝ չէ խածան, a barking dog seldom bites.

· Calfa


Ողբամ, ացայ, ացի

vn. va. to lament, to bewail, to groan, to complain, to weep, to deplore;
to wear mourning;
ողբամ զքեզ հայոց աշխարհ, ողբամ զքեզ հանուրց հիւսիսականաց վեհագոյն, I mourn for you, Armenia! I mourn for you, oh chief among the nations of the North !.

· Calfa

NBHL (1)

Ողբացէ՛ք դրօշեալք։ Ողբասցեն յարկք տաճարին, կամ սարոյք։ Ողբացէք կաղնիք։ Ողբացին յանկողինս իւրեանց։ Ողբա՛ առ իս իբրեւ զհարսն քրձազգած ի վերայ առն իւրոյ ամո սնոյ։ Ողբացէ՛ք ի վերայ ցորենոյ, եւ այլն։ Ի վերայ իմոցն ողբալով ասեմ. (Խոր. ՟Բ. 89։)


Ողբերգական, ի, աց

adj.

tragical.

· Calfa


Ողորկատարր

adj.

smooth trunked.

· Calfa

NBHL (1)

Ողորկատարր բնութեանն ... ոփեացն եւ կաղամախեացն. (Պիտ.։)


Ոռնամ, ացի

vn.

to howl, to yell.

· Calfa

NBHL (1)

ὡρύω, ὡρύομαι, ἁνοιμώζω ululo, rugio, edo gemitum. Ձայնել գազանաց հեծեծագին. մռնչել. բոռալ. բառաչել. կաղկանձել. վընկվընկալ, պօռալ.


Ոսկեթել, ի

adj. s.

interlaced or interwoven with gold;
embroidered with gold;
gold-thread, gold-wire;
— դիպակք, կերպասք, brocade.

· Calfa


Ոսկեսէր

adj.

fond of gold , loving riches, avaricious.

· Calfa


Ոսկեքանդակ

adj.

gold plated;
incrusted, embossed with gold;
chased in gold.

· Calfa


Ոտնխթի

adv.

slowly, gently, furtively, little by little.

· Calfa

NBHL (1)

Կողոպտիցէ ճարտարմտութեամբ. գող եւ օտարոտի եւ կաղ ի կաղս եւ ոտնխթի՛ մտանել մտանէ. (Ոսկ. կողոս.։)


Որդան, Որդան կարմիր

s.

cochineal;
kermes;
scarlet.

· Calfa

NBHL (1)

(առեալ ի սեռականէ բառիս Որդն) κόκκινον coccinum. Ընտիրն ի մէջ կարմիր ներկոց. այն է փոքրիկ եւ կարմրիկ որդն գտեալ ի տերեւս վայրի կաղնոյ, այսինքն բալամուտի. որպէս եւ նիւթն ներկեալ նովին. որ պարզապէս Կարմիր կոչի յոլովակի.


Որմակից, կցի, կցաց

adj.

neighbouring.

· Calfa


Նորազուարճ

adj.

new and merry;
pleasant, grown green or flowering anew.

· Calfa


Նորամսութիւն, ութեան

s.

the fir st day of a month.

· Calfa

NBHL (1)

νουμηνία, ἰερομηνία novilunium calendae, supplicationes menstruae. Նոր ամիս. նորիլն լուսնի. ամսագլուխ. տօն ի գլուխս ամսոց. կաղանդ.


Նորընծայ, ից

adj. s.

newly offered, dedicated, ordained or consecrated;
starting in life, entering in a profession or career, making one's outset;
novice, probationer.

· Calfa


Նուաղանամ, ացայ

vn.

cf. Նուաղիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հուրն յարեգակնային ճառագայթիցն լուսակոծեալ նուաղանայ։ Ձայնք մարդկան հեռաւորութեամբքն առ սակաւ սակաւ նուաղացեալք։ Ըստ ոչինչ օրինակի՝ ոգւոցն նուաղանալ եւ կաղանալ. (Փիլ.։)


Նուաղենամ, եցայ

vn.

cf. Նուաղիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հուրն յարեգակնային ճառագայթիցն լուսակոծեալ նուաղանայ։ Ձայնք մարդկան հեռաւորութեամբքն առ սակաւ սակաւ նուաղացեալք։ Ըստ ոչինչ օրինակի՝ ոգւոցն նուաղանալ եւ կաղանալ. (Փիլ.։)


Նուիրամսակ

s.

holy or great month.

· Calfa

NBHL (1)

ἰερομηνία, ἰερονουμηνία sacrum novilunium, sacra luna, calendae. Նուիրական նորամսութիւն. սրբազան ամսագլուխ կամ կաղանդ.


Նպաստամատոյց

cf. Նպաստաւոր.

· Calfa


Նպերտ

adj.

poor and proud.

· Calfa


Նստուցանեմ, ուցի

va.

to place on a seat, to seat, to place, to put;
to push in, to thrust;
— զզօրս, to encamp, to pitch a camp;
— զքաղաքաւ, to besiege.

· Calfa

NBHL (1)

Նստոյց զուղտսն արտաքոյ քաղաքին առ ջրհորոյ ջրոցն. իմա՛, մակաղեցոյց. չոքեցուց։


Ուրաստ

s.

cf. Ուրացութիւն;
յ— լինել, կալ, cf. Ուրանամ;
յ— լինել յերախտեաց, to be unmindful of favours received, to pay a favour with ingratitude, to be ungrateful, unthankful;
յուրաստ լինիմ, to deny, to disown.

· Calfa


Ուրուապէս

adv.

falsely;
apparently.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրուապէս դեւկաղիոն ընդ նոյի ասել. (Նար. մծբ.։)