Entries' title containing մայր : 74 results

Մայրոստանիկ

s.

metropolis.

· Calfa


Մայրութիւն, ութեան

s.

maternity, motherhood.

· Calfa

NBHL (4)

Վիճաւ եւ պաշտօն մօր. մայր գոլն. եւ Սէր մայրենի.

Մարիամ ... ի մայրութիւն քո հրաւիրեալ. (Շար.։)

Նա զայսպիսի ցուցեալ մայրութիւն առ որդւոյ իւրոյ քաջալերութիւն. (Սիսիան.։)

Հայեա՛ց ի հաւատարիմ աղախինս քո, որ գայ ի կարգ մայրութեան եւ ճգնութեան. (Մաշտ.։)


Մայրպետ, աց

s.

abbess, superior.

· Calfa

NBHL (3)

ἁρχιμανδρῖτις abbatissa. Մայրապետ. պետ մայր, եւ պետ մարց, այսինքն հաւատաւոր կանանց. մայր վանից կուսանաց. աբբասուհի.

Ասէ մայրպետն ցծերն. (Վրք. հց. ձ. ուր եւ ստէպ ասի՝ Մարց պետ, եւ Մայր վանից։)

Օրհնութիւն մայրպետի։ Առաջին աղօթքս՝ մայրպետի օրհնութիւն է. (Մաշտ.։)


Մայրփայտեայ

adj.

of pine wood;
cedrine.

· Calfa

NBHL (2)

Որոյ նիւթն է ի մայր փայտից.

Արկղագործ տախտակամած՝ մայրփայտեայ տապան գործել. (Ագաթ.։)


Մայրօրէն

adv.

cf. Մայրաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտես մայրօրէն աղէխարշել. (Մարաթ.։)


Մանկամայր, մօր

s.

mother, young mother.

· Calfa

NBHL (2)

Մայր եղեալ մանկանց. եւ Մանկամարդ մայր.

Մանկամայրքն ոչ ձգել կարեն զմանկունսն՝ տագնապեալք ի խանդոյն, եւ ոչ մանկամբն աճապարել եւ փախչել. (Զքր. կթ.։)


Յամայր

adj.

long;
— ամս, ամօք, for a number of years, for many years;
կեցցե՛ս — ամն, may you live many years ! live for ever !

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«երկար, շատ» (միշտ գործած-ուած է ամ բառի հետ. յամայր ամս «շատ տարիներ») Ես. լ. 27. Ոսկ. մ. ա. 10. «ուշ. անագան» Արիստ. գրչ. Նար. որից յամերամ = «յամայր ամ» Վանակ. տարեմ. Օրբել. յիշ.

NBHL (7)

Ահաւասիկ անուն տեառն գայ յամայր ամս՝ յետ բազում ժամանակաց վառեալ բարկութեամբ եւ լի փառօք. (Ես. ՟Լ. 27։)

Առ սակաւ սակաւ սերեալ, եւ բազմանալ յամայր ամս՝ դարուց ի դարս շրջագայիլ. (Զքր. կթ.։)

Դուք արա՛գ զձերն շինել (տունս), եւ զիմս յամայր ամս թողիք. (Լմբ. անգ.։)

Յամայր ամս մարգարէին երեւել ... եւ յետ բազում ժամանակաց դարձ արարին անդրէն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 10։)

Յամայր զանագանն ասէ (իմա՛, յերկար). (Արիստակ. գրչ.)

Յամայր յամրութեամբն յերկարաձգելոյ. (Նար. ՟Ձ՟Ա։)

Իբր Յամեալ. կամ ի բառէս Ամ, ամեր՝ իբր ամք, յամս. ուստի եւ ՅԱՄԵՐԱՄ. վասն որոյ ասի Յամայր ամս, իբր յամաց յամս, ընդ բազում կամ ընդ երկար ամս եւ ամանակս. ի բազում ժամանակաց հետէ՝ եւ ընդ բազում ժամանակս. διὰ χρόνου πολλοῦ, διὰ πολλοῦ τοῦ χρονοῦ per vel ad multos annos, post multum temporis.


Նախամայր, օր

s.

our first mother, the mother of mankind, Eve;
the wives of the patriarchs.

· Calfa

NBHL (2)

Նախամայր նորին եւայ. (Լմբ. առակ.։)

προμήτωρ, προμάμμη prima mater, proavia, abavia. Նախնի մայր հասարակաց. եւայ.


Մատաղամայր, մօր

s.

cf. Մատաղածին.

· Calfa

NBHL (1)

Մատաղ մայր. (ըստ յն. մատաղոյ մայր) տե՛ս եւ ՄԱՏԱՂԱԾԻՆ ըստ ՟Բ նշ. նոր մար զաւկի, նոր զաւկի մար.


Թխսմայր, մօր

s.

bird that broods;
sitting hen.

· Calfa


Համամայր

adj.

born of the same mother;
— եղբայր, uterine, by the mother's side.

· Calfa

NBHL (4)

Զբենիամին զեղբայր իւր զհամամայր։ Ծն. (՟Խ՟Գ. 29։)

Եղբայր միահայր, եւ ո՛չ համամայր։ Համամօր եղբօրն իւրոյ անտիոքայ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Զքոյր իւր ոչ համամայր։ Եղբարք համամայր՝ յայլեւայլ հօրէ. (Խոր. ՟Բ. 85. եւ Խոր. առ արծր.։)

ὀμομήτριος uterinus Ի նոյն մօրէ ծնեալ. որոց մայրն է մի. մէկ մօրէ.


Պառակամայր

s.

a fattened calf.

· Calfa

NBHL (1)

βουκόλιον armenta. Կով մայր եղեալ որթու ծնելոյ ի պառակս. եւ կամ Մայր պառակ. երեւելի փարախ անդեայց. զի (Եզեկ. ՟Խ՟Զ. 6.)


Ռազմայր

s.

warrior.

· Calfa


Պարսմայր

s.

queen-bee.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղուքն՝ իւրեանց թագաւոր ունին, հայխօս՝ Պարսմայր. (Վստկ. ՟Յ՟Ա. այսինքն ի հայ լեզու այսպէս կոչի։)


Սիրամայր

s.

affectionate mother.

· Calfa

NBHL (2)

կամ ա. Սիրոյ մայր. կամ սիրօղ մայր. եւ կամ Սիրելի մօր.

Ընծայ երկնայնոցն խիտ սիրամայր պատգամ. (Նար. տաղ ի յար. ղզր.։)


Սանամայր, մօր

s.

godmother.

· Calfa

NBHL (2)

ՍԱՆԱՀԱՅՐ ՍԱՆԱՄԱՅՐ. ռմկ. սանահար, սանամար. Հայր եւ մայր զաւակին, որ լեալ է սան այլոց՝ որք կոչին կնքահայր.

Բայց չարութեամբ լցեալ թագուհին՝ եւ դոքսիա սանամայր նորին. (Գանձ.) (այսինքն մայր թէոդոսի փոքու, զոր կնքեաց ոսկեբերան)։


Խեչմայր

cf. Սարփինայ.

· Calfa


Քաղաքամայր

cf. Մայրաքաղաք.

· Calfa

NBHL (2)

Ժառանգեսցուք զքաղաքամայրն բարեաց։ Դիմելոց ի քաղաքամայրն վերին։ Խաչիւն դարձաք ի վերին քաղաքամայրն. (Եղիշ. ՟Է. եւ միանձ։ ՃՃ.։)

μητρόπολις metropolis, urbs prima provinciae. Մայրաքաղաք. մայր քաղաքաց. մանաւանդ՝ վերինն երուսաղէմ.


Տեառնամայր

cf. Տիրամայր.

· Calfa

NBHL (3)

Տիրամայր կոյս աստուածածին. մայր տեառն.

Տեառնամայր աղախինն ինքնաբուղխ կենդանի ջրոյն եղեւ։ Այլ ոչ իբրեւ զտեառնամայր աղախինն, յորում ամենեցուն աստուածն բնակեաց. (Պետր. սիւն.։)

Կանայք այնոքիկ (իւղաբերք) անուամբ կոչին տեառնամայրք. այսինքն որպէս մարք եղբայր անուանելոց յիսուսի. կամ քորք տիրամօր կուսի. (Եղիշ. յար.։)


Տիրամայր, մօր

s. fig.

Mother of God, the Holy Virgin, mother of our Lord;
a priest's mother.

· Calfa

NBHL (6)

Մայր տեառն. Աստուածամայր. Աստուածածին կոյս.

Դու տիրամայր գոլով մեր. (Խոր. առ արծր.։)

Եթէ զիս գտցես տիրամայր։ Քեզ պարտական եմք երկրպագութեամբ ունել շնորհ տիրամայր՜ Հայցեմք պաշտպան զտիրամօրդ ձեռնտուութիւն. (Նար.։)

Տիրամայր աստուածածնին. (Շար.։)

Տիրամայրն իմ ասէր ամենահեզ ձայնիւն, արար զօրութիւն բազկաւ իւրով. (Լմբ. սղ.։)

Ասեմք ըստ աւետարանչացն ձայնի զտիրամայրն ոչ եկեալ ի գերեզմանն (ընդ իւղաբերսն). (Սկեւռ. յար.։)


Բազմայրութիւն, ութեան

NBHL (2)

Բազմայրն գոլ հետզհետէ. իսկ միանգամայնն՝ է պոռնկութիւն. եւ յայս միտ ասի.

Ասացաք, թէ խոտելի էր՝ ե՛ւ առանց օրինացն, ե՛ւս եւ օրինօքն՝ կնոջն բազմայրութիւնն. (Լմբ. առակ.։)


Մայրօրինակ

NBHL (2)

Որ ինչ լինի ըստ օրինակի մօր. մայրենի. մայրական.

Հաստողին ծագաց աշխարհի մայրօրինակ անուամբ ձայնեցար. (Նար. կուս.։)


Սկզբնամայր

NBHL (3)

Նախամայրն եւայ.

Տրտմութիւնք եւ հեծութիւնք որ յաղագս սկզբնամօրն։ Բնակեցոյց ուրախամիտ զբերկրեալ սկզբնամայրն յաղագս փրկութեանորդւոց նորա։ (Արշ.։)

Պատուեցաւ եւ կինն պոռնիկ՝ սկզբնամայրն ապաշխարողաց. (Նար. ՟Զ։)


Definitions containing the research մայր : 748 results

Բազէակալ

adj.

that fowls with, carries or has a falcon, falconer.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեմ եւ զհաւնունիսդ՝ բազէակիրս եւ բազէակալս՝ յաղագս ի մայրիս բնակելոյ. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Բազմաբեղ

adj.

very fertile, very abundant, fruitful.

· Calfa

NBHL (1)

Սակայն սա մայր է բազմաբեղ, կազմէ պըտուղ քաղցր եւ համեղ. (Կրպտ. ոտ.)


Անտառ, աց

s.

forest, wood;
— փոքր, grove, copse, thicket;
— թաւ, thickest part of a forest;
վերակացու անտառի, ranger of a forest, forester.

· Calfa

NBHL (3)

Կոտորել զանտառս։ Տնկել անտառս։ Պաշտել զանտառսն։ Ծառայել անտառաց։ Փայտիւք անտառին։ Իբրեւ զանտառս հովանաւորս։ Իբրեւ զանտառ մայրւոյ. Յանտառս մայրեաց։ Ամենայն գազան անտառի։ Իբրեւ խնձոր ի փայտս անտառի։ Զի՞նչ լինիցի փայտ որթուն ի փայտս անտառի. եւ այլն։

Հուր եկեր միանգամայն եւ փշրեաց զմայր մարդկեղէն անտառաց. այսինքն բազմութեան. (Յհ. կթ.։)

(իբր Համտարր, կամ Համծառ) ἅλσος, δρυμός ὔλη , νάπη. saltus, sylva, nemus. Մացառ. մայրի. ծառաստան. դարաստան. ծառատունկ՝ մանաւանդ ի բացի եւ ի վերայ լերանց. տեղի խիտ առ խիտ ծառոց՝ եթէ՛ անպտուղք իցեն, եւ եթէ պտղաբերք. մորի. օրման. օրմանլըգ. տազ. պալքան.


Անտառախիտ

s. adj. strong, tough;
thick;
bushy;
woody.

· Calfa

NBHL (4)

Զանտառախիտս մայրեաց. (Ժող. ՟Բ. 6։)

Յանտառախիտս մայրից դաշտացն. (Ոսկ. յհ. նախերգ.։)

Փառանն (է) անտառախիտ թանձրամայրի. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)

Յանտառախիտ մայրիս ամրացեալս. (Եզնիկ.։)


Անտխեղծ

adv.

without deformity, without defect, perfect.

· Calfa


Աշտեայ, էի, էից

s.

pike;
javelin, dart, lance.

· Calfa

NBHL (1)

Բարձեալ աշտեայս հանապազակիր ի պատրաստութիւն գազանացն՝ որ ի մայրիսն։ Եհար միով աշտէիւն ընդ միջոց թիկանցն։ Եւ են ստացեալ զէնս աշտեայ հանապազ կրելով ընդ ինքեանս. (Արծր. ՟Բ. 7։)


Աշտէ, ի, ից

cf. Աշտեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Բարձեալ աշտեայս հանապազակիր ի պատրաստութիւն գազանացն՝ որ ի մայրիսն։ Եհար միով աշտէիւն ընդ միջոց թիկանցն։ Եւ են ստացեալ զէնս աշտեայ հանապազ կրելով ընդ ինքեանս. (Արծր. ՟Բ. 7։)


Ապահար, ից

adj.

menstrual;
having menses;
excrement;
privy.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնին գործովք՝ սերմն ի մանկարարութիւն եւ ապահարն ի ծնունդ ծնիցելոյն։ Նուազեալ թափի ի մարմնոյն ապահարն։ Որչափ մանուկն ի ստինսն է, ոչ լինի մայրն յապահար. (Կանոն.։)


Ապաշաւեմ, եցի

va.

to regret, to repent of, to lament.

· Calfa

NBHL (1)

Սկզբնամայրն ապաշաւողաց. (Նար. ՟Զ։)


Ապաստան, աց

s.

asylum, refuge, place of safety, shelter;
a. sheltered, placed uuder protection;
— առնեմ, to confide, to intrust, to secure, cf. Ապաւինեմ, cf. Յանձնեմ;
— լինիմ, to take refuge;
to confide, to trust, to be confident, cf. Ապաստանել, cf. Պատսպարել, cf. Ապաւինել, cf. Վստահել;
յոգիս — լինել, յոգւոցն պարզել — լինել, to be in the last agonies, to be at the point of death.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ թողուր զիս ապաստան յանձն, զի ոչ մարմին անմարմնոյ յաղթել։ Առ այս ապաստան եւ մայրն՝ զգահերիցութիւնն ընտրէր. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. էր ընդ.։)


Ապացոյց, ցուցից

s.

index, sign, mark;
example, model;
proof, argument, reason, evidence, testimony;
demonstration;
յայտնի —, evident proof.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցանել ի ձեռն այլոց ապացուցից։ Զմայր ապացուցին՝ այսինքն զիմաստասիրութիւն ի ձեռն ապացուցից կամեցան եղծանել։ Ամենայն բանաւոր արհեստք պէտս ունին ապացուցից։ Սկիզբն ապացուցի՝ սահմանականն է. (Անյաղթ պորփ. եւ Անյաղթ սահմ. ՟Բ։)


Աստուածածին, ծնի, իւ

adj.

Mother of God.

· Calfa

NBHL (2)

Զաստուածածին եւ զմիշտ կոյսն։ Սուրբ զաստուածածինն։ Աստուածածին անարատ մայր տեառն. (եւ այլն. Շար.։)

θεοτόκος deipara, dei genitrix Սեպհական սրբոյ կուսին Մարիամու մօրն Յիսուսի, որպէս Ծնօղ Ատուածոյ ի մարմնի. մայր բանին. ատուածամայր. տիրամայր. տիրածին կոյս.


Աստուածամուխ

adj.

who is profoundly learned or versed in divine things;
who is familiar with God;
hardened by God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածամայրն յանդիման երկոտասանաճառագայթ աստուածամուխ առաքեալական գնդին հրաժարեալ յամենեցունց. Զմարմինն ամենասուրբ հրացեալ աստուածամուխ հրոյ կայծակմամբ՝ եդեալ ի տեղկոջն կոչեզեալ գեթսամանի. (Դիոն. թղթ. ՟Ժ՟Ա։)


Աստուածաքարոզ

adj.

who preaches God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածաքարոզ մարգարէ, կամ առաքեալ. (Թէոդոր, մայրագ։)


Արագալուր

adj.

that hears, understands easily or readily;
that has fine ears.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եմ արագալուր իբրեւ զմայրն իմ եւայ. (Ճ. ՟Գ.։)


Արական, ի, աց

adj. gr.

male;
masculine;
—ք, cf. Առականք;
—թիւ, odd;
— or արեկան, jaundice.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեղեցի՝ իգական անուն է, եւ ո՛չ արական. (Լմբ. սղ.) իմա՛ ըստ յն. այլ ի մեզ յաւելուածով ասի, մայր եկեղեցի, կամ հարսնացեալ, եւ այլն։


Արդարապէս

adv.

justly, equitably, deservedly, rightly, fitly, exactly.

· Calfa

NBHL (1)

Ծարաւեցաւ արդարապէս (տէրն). (Թէոդոր. մայրագ.։)


Առաքինութիւն, ութեան

s.

valour, bravery;
virtue, probity;
goodness;
politics, government;
conduct, behaviour.

· Calfa


Առիթ, առթաց

s.

occasion, opportunity, accurrence;
subject, cause, matter, motive, convenience, conjuncture, object.

· Calfa

NBHL (1)

Ժուժկալութիւն՝ զգաստութեան մայր, ողջախոհութեան առիթ։ Նոցունց իսկ լինիցի բարձրամտութեան առիթ, եւ աղքատաց՝ տրտմութեանն պատճառ. (Բրս. հց.։)


Առկայանամ, ացայ

vn.

to settle, to fix, to determine.

· Calfa

NBHL (1)

Լոյս նշողի առկայացեալ յերկար ժամս։ Առկայանայր ի մայրոց վանս, կամ յանմարտնչելի ամրոցին. կամ ի քաղաքագեօղն։ Ի կողմանս պետութեան վանանդայ առկայացեալ կայր. (Յհ. կթ.։)


Առականք, անաց

s. pl. ignominy;
private parts, nakedness.

· Calfa


Բախումն, ման

s.

cf. Բախիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ողբալով՝ բախմամբ սրտին, տեառնըդ իմոյ մայր առ խաչին. (Յիսուս որդի.։)


Բամբասեմ, եցի

va.

to detract, to slander, to speak ill of, to calumniate, to defame, to backbite.

· Calfa

NBHL (1)

Բամբասեցին Մարիամ եւ Ահարոն զՄովսես։ Զի՞ բամբասէք զիս։ Զոր բանսարկուքն բամբասէին։ Որ բամբասէ զհայր կամ զմայր։ Բամբասել զճանապարհն առաջի բազմութեան։ Որ բամբասեալ, եւ ոչ փոխարէն բամբասէր. եւ այլն։ Կամ Առաքեաց լրտեսել զերկիրն, եւ եկեալ բամբասեցին զնմանէ առ ժողովրդեանն. (Թուոց. ՟Ժ՟Դ. 36։)


Բամբիշն, բշան

cf. Բամբիշ.

· Calfa

NBHL (3)

Մի՛ թագ դնել, եւ մի՛ զբամբիշն զմայր որդւոցն թագ դնել, եւ մի՛ զբամբիշն զմայր որդւոցն լլկել։ Տոմիրիս բամբիշն մասսագեցւոց սպան զկիւրոս. (Եւս. քր.։)

Կին նորին, որում բամբիշն կոչէին։ Որ եւ սպանաւ ի բամբշանէն։ Առաքեալ էր զմայրն՝ զբամբիշն Վասպուականի առ զօրավարն բուխայ. (Արծր. ՟Բ. 3։ ՟Գ 4։)

ԲԱՄԲԻՇՆ եւ ԲԱՄԲԻՇ. βασίλισσα, βασιλεία, βασιλίς regina, imperatrix Թագուհի. դշխոյ. տիկնաց տիկին. կին թագաւորի, մայր արքայորդւոյ, որպէս եւ մեծի իշխանի.


Բազմամանկութիւն, ութեան

s.

having many children.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպէս վայելեայ ի բազմամանկութեան մայրն. (Ածաբ. մակաբ.։)


Բազմամուսին

adj.

who has had many wives or husbands;
polygamist.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ լեալ են ամուսինք բազումք. բազմայր.


Բազմամուսնութիւն, ութեան

s.

polygamy.

· Calfa

NBHL (1)

Ունելն զբազում ամուսինս. բազմակընութիւն, կամ բազմամայրութիւն.


Բազմերան

adj.

very happy, blessed.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմերան վեյելչութեամբ մեծարեալ՝ կոչեցաւ մայր Աստուծոյ. (Ճ. ՟Գ.։)


Արեւմուտք, մտից

s. pl. West sun set;
the western nations;
յարեւմուտս կոյս, westerly, towards the west.

· Calfa


Բազմածին

adj.

that generates much, fruitful, fertile.

· Calfa


Բազմածնունդ

cf. Բազմածին.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմածնունդ մայր, կամ հարսն, եկեղեցի. (Ճ. ՟Ա.։ Սկեւռ. ես.։)


Աղբիւրանամ, ացայ

vn.

cf. Աղբերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցրութեամբ աղբիւրացեալ սուրբ Աստուածամայր. (Նար. կուս. (իբր զեղեալ ի լիութենէ)։)


Աղէտ, ետի, իտի, ից

s.

misfortune, misery, evil, calamity, disaster;
ո՜վ աղետիցս, alas! oh how unfortunate I am !

· Calfa

NBHL (1)

Մանուկն տանջէր բրօք, եւ մայրն առաւելապէս աղէտօք գորովոյն. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Աճեմ, եցի

vn.

to grow, to increase, to be augmented, to grow tall or stout;
to make progress;
to vegetate, to sprout, to come up;
to be multiplied;
to be heightened, to grow upon or out of;
to grow dear.

· Calfa


Ամաչեցուցանեմ, ուցի

va.

to make ashamed.

· Calfa

NBHL (1)

Եսաւ անարգեաց զմայր իւր. եւ ամաչեցոյց զհայրն. (Համամ առակ.։)


Ամբարեմ, եցի

va.

to provide, to store;
cf. Համբարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպէս ամբարեցաւ երանելի մայրն, եւ հանգեաւ ի Քրիստոս. (Ճ. ՟Ա.։)


Ամենագով

adj.

most praise-worthy, very laudable, most commendable.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենագով հայրդ բաղձալի։ Ամենագով սուրբն։ Ամենագով այր ցանկալի՝ մայրդ ընդ որդւոյդ նահատակի։ Յամենագովն՝ յանկոխն ի թշնամեաց ի Կոստանդինուպօլիս. (Գանձ.։ Ոսկիփոր.։ ՃՃ.։)


Ամենայն, ի, իւ, ից

adj. s. all, total, whole;
each, every;
all, every thing;
— ոք, every one;
who ever, whosoever, whatever, whatsoever;
— ինչ, every thing, whatever;
ամենայնիւ, յամենայնի, altogether, entirely, quite;
— ուստեք, from all sides, from all parts;
— ուրեք, ընդ — տեղիս, every where, in all places;
զգիշերն —, all the night;
զ— աւուրս, every day;
յառաջ քան զ—, before all;
յետ —ի after all;
պատրաստ լինել —ի, to be ready for every thing;
ի վեր քան զ—, above all or every thing.

· Calfa


Ամուլ, մլոյ, ոց

adj.

steril, barren.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ էր Սարա ամուլ, եւ ոչ ծնանէր։ Մի՛ եղիցի անսերմ (այր), եւ ամուլ (կին) յերկրի քում։ Ամուլն ծնաւ եօթն։ Զի ամլոյն բարի ոչ արար։ Բնակեցուցանէ զամուլն ի տան ուրախամիտ՝ որպէս մայր որդւովք բերկրեալ։ Երանելի է ամուլն անարատ։ Երանի՛ ամլոց եւ այլն։

Յորովայնէ ամլոյն երկրպագելով։ Յամուլ մօրէ զմայրն քո պարգեւեցեր. (Շար.։)


Անգիտակ

adj.

ignorant.

· Calfa


Անգիտելի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be understood, incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զսեղան յանգործ քարանց, եւ զմայրն՝ նոր եւ անգիտելի առն ընտրեաց. (Բրսղ. մրկ.։)


Անդաստան, աց

s.

cultivated land, fields;
village.

· Calfa


Անդլակի

cf. Անդուլ.

· Calfa


Անդրանիկ, անկի, անկան, կաց

adj. s. eldest, first-born.

· Calfa

NBHL (1)

Միածին անդրանիկ բնութեանն Հօր։ Միածինն Հօր՝ եւ քեզ (կուսիդ) անդրանիկ։ Միածին անդրանիկ Աստուածամայր տիրածին Կուսին. (Նար.։)


Անդրանկածին, ծնի, նաց

adj.

first-born.

· Calfa

NBHL (1)

πρωτοτοκούσα. primo parturiens. Ծնօղ անդրանկի (մայր). առջինեկը ծնօղ.


Աներասանակ, ի, աց

adj.

cf. Աներասան.

· Calfa


Անզաւակիմ, եցայ

vn.

to be bereaved of children

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մի՛ եւս սպառսպուռ անզաւակեսցի մայր սիոն ի մանկանց առագաստի. (Յհ. կթ.։)


Անընդունակ

adj.

incapable, unqualified, insufficient.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն՝ թէ անընդունակ է (այդր հատուածոյ՝) առաջին թարգմանութիւն Աւետարանին. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Անընկալ

adj.

cf. Անընդունելի;
— լինել, to be inadmissible.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցեաւ եւ ծարաւեցաւ՝ անընգալ ի հաշանաց, եւ մաքուր ի մեղաց. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Անթարթ

adj.

earnest, steadfast;
with fixed eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Յիսուս ի խաչին անթարթ աչօք ի մայրն հայէր. (Ոսկիփոր.։)