Definitions containing the research միս : 614 results

Դիմագրաւեմ, եցի

vn.

cf. Դիմագրաւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր այդչափ դիմագրաւեալ՝ չկամիս հնազանդել ինքնակալին։ Տեսանեմ զքեզ դիմագրաւել, եւ չհամարիս ինչ զտանջանսդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիմագրաւիմ, եցայ

vn.

cf. Դիմագրաւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր այդչափ դիմագրաւեալ՝ չկամիս հնազանդել ինքնակալին։ Տեսանեմ զքեզ դիմագրաւել, եւ չհամարիս ինչ զտանջանսդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիւազգեաց

adj.

demoniac.

· Calfa


Զազրաթորմի

adj.

nasty, ugly, impure.

· Calfa

NBHL (1)

Ետուն՝ ոմն մունս զազրաթորմիս, եւ ոմն գորտս սքանչելիս։ Զազրաթորմի արիւն։ Կրայքն զազրաթորմիք. (Լմբ. իմ.։ Լմբ. առակ. եւ Լմբ. ովս.։)


Զանկիկ

s.

uvula.

· Calfa

NBHL (1)

Ստեղծ Աստուած ի խռչակին միս որպէս սին, որ կոչի զանկիկ, որ պահէ զշունչն անմոլար։ Բերանն որպէս փանդեռն է, եւ օդն որպէս զաղիսն, զանդիկն իբրեւ զէշն, լեզուն որպէս կդընտոց. (Ոսկիփոր.։)


Զարկանեմ, կի

va.

to beat down, to beat, strike, to knock, to thump;
— զգետնո, to beat down, to throw on the ground, to strike down;
— զգլուան զորմով, to strike one's head against the wall;
— որգամբք, to breed worms (in the members).

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ կամիս դու վազել, զա՛րկ զագիդ քո ի վերայ իմ։ Եզա՛րկ աղուէսն զագին. (Վրդն. առակ.։)


Գեղազան

adj.

handsome, charming, polite, pretty, genteel, graceful.

· Calfa

NBHL (1)

Եբրայեցւոց ամիսք ցուցանեն.. զախտարաց եւ ժամուց տուրեւառիկ գեղացանակս. (Սարկ. տոմար.։)


Գեղականութիւն, ութեան

s.

the condition of a peasant;
peasant-life.

· Calfa


Երկնամիջոց

s.

sky, firmament.

· Calfa


Երկնեմ, եցի

va.

to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկին ինձ երկնէ մարտից յարուցմունս։ Պաղատանս բազմադիմիս ընդ իմս երկնեսցի։ Եւ ոչ արեան արտասուս երկնեաց. (Նար. ՟Ա. ՟Գ. ՟Ի՟Թ։)


Երկրական, ի, աց

adj.

terrestrial.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմինս երկրական է. այլ թէ կամիս, երկնաւոր լինի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Եօթներորդ, աց

adj. s. adv. seventh;
week;
seventhly.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՕԹՆԵՐՈՐԴ. գ. ἐβδομάς hebdomas, septimana Եօթնեակ մի. շաբաթ մի. եօթն աւուրք, եւ ամիսք, եւ ամք.


Գահեմ, եցի

va.

to heat, to strike.

· Calfa

NBHL (1)

Ընջուղն գէր եւ աղուոր պիտի՝ որ միս ունենայ, եւ ուժով կտրճներ դահեն, եւ բերեն ծանր պլատկերով. (Վստկ. ՟Յ՟Ա։)


Գայթագղեմ, եցի

vn. va.

cf. Գայթագղիմ. to scandalize, to supplant;
to stumble, to trip.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ կերակուր գայթագղէ զեղբայրն, ոչ կերայց միս յաւիտգեան, եւ ոչ զեղբայրն գայթակղեցից. (Վրք. հց. ՟Ա. ձ. (տպ. գայթակղեցուցանել։))


Երկայնեմ, եցի, եա՜

va.

to lengthen, to extend, to stretch, to draw, to draw out;
to prolong;
— զոտս or զսրունս, to stride, to straddle.

· Calfa

NBHL (1)

Երկայնէր հակառակութիւնն մինչեւ յամիսս հինգ. (Խոր. ՟Ա. 28։)


Երկդիմի

cf. Երկդիմեան.

· Calfa

NBHL (3)

Չորեքթեւեան եւ երկդիմիս, եւ մարմին մի, եւ գլուխ երկուս. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Զձորձս երկդիմիս գարշելիս մի՛ արկանիցես զքեւ». իբր յայլ եւ այլ նիւթոց, կամ խառն ի ձեւոյ արանց եւ կանանց. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 19։)

Մի՛ զգենուցուս ձորձս երկդիմիս անկեալ. (Կիւրղ. ղեւտ.։)


Ժամագիրք, գրոց

s.

breviary;
hours;
prayer-book.

· Calfa

NBHL (1)

μήν (որ է ամիս). officium (պաշտօն). breviarum (համառօտութիւն). horarium, liber horarum canonicarum Գիրք ժամակարգութեան, կամ հասարակաց աղօթից. որոյ լրագոյնն հանդերձ սաղմոսարանաւ, երգովք, եւ տօնացուցիւ կոչի Մայր կամ Ատենի ժամագիրք։ Ժմ. ձ. եւ տպ։ (Յիշատ.։)


Ժամանակ, աց

s. mus. ast. gr.

time;
year;
century, epoch, period;
age;
the end of life, death;
the present life, our times;
season;
opportunity, leisure;
appointment;
ճշմարիտ —, true or correct -;
միջին —, mean -;
արեւային — solar -;
աստեղական —, sideral -;
դիշերահաւաստրային —, equinoctial season, equinox;
—ք Թագաւորաց, The Books of Kings;
անցանել զ—օք, to grow old, to advance in years;
— պատեհի գտանել, to find a favorable moment;
յօգուտ վարել զ—ն, to make a good use of time;
կորուսանել, անցուցանել զ—ն, to lose, to waste one's time, to while away;
դէպ —, a favorable moment;
—ի մնալ, սպասել, or սպասել դիպող —ի, to wait the favorable moment;
— առնուլ, գտանել, to find a favorable occasion or opportunity;
ընտրել զ—ն, cf. Ընտրեմ;
ոչ բազում —ք են, a short time since, not long since, lately, of late;
ոչ սակաւք են, a long time since, a long, long while ago, long since;
առ այնու —օք էր տեսանել, then one saw, it was at that period one saw;
առ —օք Վարդանայ Մեծի, in the time of Vardan the great;
յաւուրս —աց սորա, of his epoch;
ի վաղեմի —սն, in remote ages;
ի սուղ, ի սակաւ —ի, in a short time, in a moment;
ի միում, ի նմիմ —ի, at the same time;
ի յետին —ս, in these latter times, years or days;
անդստին ի —աց անտի, or յառաջին —աց, thenceforth, from the earliest or olden times;
առ նովին —օք, towards this period, about the same time;
հզօր ի —ին, powerful at that time;
— ինչ, some time, a short time;
առ — մի, provisionally, for a certain period, for the present;
—աւ, with time, in the course of time, in time, in the long run;
ընդ or ըստ —ս —ս, from time to time, at intervals, now and then, ever and anon;
զայնու or առ այնու —աւ, զայնու —օք, ընդ —ս, or յամս —ացն այնոցիկ, առ սովիմբ, or զսովին —աւ, ընդ —ս ընդ այնոսիկ, ընդ ամս —ացն այնոցիկ, then, at that time, in those times, at that epoch, during that century;
ի —ին՝ յորում..., in the time when...;
ընդ ամենայն —ս, at all times;
—աւ, once upon a time;
once there was;
formerly;
— ինչ առնել առ ձեզ, I shall remain some time among you;
—ս ձիգս, long time;
բազում —ս աշխատ եղէ ի վաստակս այս, this work has cost me much time;
բազում —ի պէտք են առ այս, that requires much time;
անցանէ —ն, time flies. time;
time;
tense.

· Calfa

NBHL (1)

ԺԱՄԱՆԱԿ καιρός, χρόνος tempus որ եւ ԱՄԱՆԱԿ. Չափ շարժման լուսաւորաց. տեւողութիւն փոփոխելի իրաց՝ բաժանելի ի վայրկեանս, ի ժամս, յաւուրս, յամիսս եւ ի տարիս. լծ. ար. պ. թ. եբր. ադ. ռմկ. ատեն. վր. ժա՛մի.


Ժամանեմ, եցի

vn.

to arrive;
to happen, to come to pass;
to ripen;
to be able;
to have time or leisure;
ոչ —, to have no time;
to be unable;
— ի գահ թագաւորութեան, to gain the throne, to succeed to the throne;
ժաշամեցին արդիւնքն՝ բանիցն, the words are realized.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանեաց եհաս ամիսն եօթներորդ։ Մինչեւ յերկինս ժամանեաց։ Պատերազմն ժամանեաց նոցա։ Են արդարք՝ որոց ժամանեն առ նոսա իբրեւ գործք ամպարշտաց. եւ են ամպարիշտք, զի հասանեն նոցա իբրեւ զգործս արդարոց։ Յօրէնս արդարութեանն ոչ ժամանեաց։ Յոր ժամանեցաքս՝ զսոյն խորհել։ Կենդանիքս ոչ ժամանեմք ննջեցելոցն. եւ այլն։


Ժանտահարութիւն, ութեան

s.

infection.

· Calfa


Ժանտութիւն, ութեան

s.

bitterness, harshness of taste;
rage;
ferocity, cruelty;
perversity, impurity, vice;
մահ ժանտութեան, plague, pestilence.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ զսով զերիս ամս, պատերազմ զերիս ամիսս, կամ մահ ժանդութեան զերիս աւուրս. (Սեբեր. ՟Բ։)


Իննամսեայ, էի

adj. adv.

of nine months;
during nine months.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթն (ամսեան) եւ իննամսեան տղայ ծնեալ՝ ապրի. իսկ յութ ամիսն ծնեալն ոչ ապրի բնաւ, եւ կամ սակաւ յոյժ. (Մարթին.։)


Իննամսեան, սենի

cf. Իննամսեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթն (ամսեան) եւ իննամսեան տղայ ծնեալ՝ ապրի. իսկ յութ ամիսն ծնեալն ոչ ապրի բնաւ, եւ կամ սակաւ յոյժ. (Մարթին.։)


Գիշերավար, ի

s.

Venus, the evening star;
cf. Գիշերագնաց.

· Calfa

NBHL (1)

Արուսեակն՝ զվեց ամիս արուսեակ է, եւ զվեց ամիս՝ գիշերավար. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Գլուխ, գլխոց

s.

head;
chief;
summit, top;
individual;
the first place, the first rank;
— գրոց, chapter;
— նաւի, prow;
— գործոց, master-piece;
— ցամաքի, point, cape;
— անկեան, angular stone;
— սեան, capital;
— գրամոց, capital, funds, principal, capital or principal sum;
ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ —, առ —, by head, for each person;
so much a head;
զայն ութ օրն ի —, all this week;
ծածկել —, to be covered, to put on one's hat;
բանալ զ—, to uncover, to take off one's hat;
ի — հանել՝ տանել՝ ածել, to finish, to conclude, to bring to a head, to end, cf. Գլխաւորեմ;
ի — ելանել՝ հասանել՝ գալ՝ երթալ, to be finished or brought to a close, to end, to come to an end;
— ամսոց, the first day of the month, new moon;
— տարւոյ, new year's day;
— բանից, exordium, preamble;
point, article;
— ճանապարհաց, end of the street;
— տողին, beginning of a verse;
առնու Տէր զտէրդ ի զլխոյ քումնէ, Lord will take away thy master from thee;
ունել զթիւ գլխոց որդaւոցն, to take the number of the children;
քանի՞ —ք պատժոց, how many punishments ?
հանել ընդ —ն or ընդ կառափն զյանցանս ուրուք, to have one's revenge, to punish;
— ամբառնալ, to revolt;
անկանիլ զգլխով, to fall suddenly on the enemy;
դնել զ— ի կշիռս, to put one's life in jeopardy;
կալ ի —, to put one's self at the head, to be the leader;
— բանիցս, finally, at length, in conclusion.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ մի ինչ գործ պատերազմիս ի գլուխ երթեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)


Գողութիւն, ութեան

s.

theft, robbery, rapine, expilation;
extortion, plunder.

· Calfa

NBHL (1)

Կամիս գողութեամբ աւերել զամուրս խորհրդոց մերոց. (Եղիշ. ՟Ը։)


Գողտրիկ

cf. Գողտր.

· Calfa

NBHL (1)

Հում միս՝ գողտրիկ կերակուր (գազանաց). (Լծ. կոչ.։)


Դա, դորա

pron.

that, this.

· Calfa

NBHL (1)

Դա՛ աւադիկ քո՛ է գազանդ, եւ չկամիս տիրել։ Իսկ դա՛ աւադիկ, ուստի եւ կամիցիմ զքեզ ճանաչել, ամենայն ուրեք ի նորուն հակառակաց գտանեմ զքեզ երեւեալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Դալարութիւն, ութեան

s.

green, verdure.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն բազում դալարութեան իւրոյ՝ ի բազում ամիսս ցամաքի (թզենին). (Եփր. համաբ.։)


Դահեկան, աց

s.

penny;
drachm;
gold coin;
coin;
— հատանել, to coin, to mint.

· Calfa

NBHL (1)

Դահեկանն վեց դանկ։ Այլ ի Սուրբ Գիրս դնի փոխան ամենայն ազգի դրամոյ։ Երբեմն որպէս յն. տրախմի՛, այսինքն Դրամ, եւ Տրամ. (Ծն. ՟Ի՟Դ. 22։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Թ. 7։ Նեեմ. ՟Է. 72։) Երբեմն որպէս խռի՛սէօս, այսինքն Ոսկեղէն. (Ծն. ՟Ի՟Դ. 2։ ՟Լ՟Է. 28։ ՟Խ՟Ե. 22։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ. 16։ Թուոց. ՟Է. 86։) Երբեմն որպէս տինա՛րիօն, Դենար. տասնոց. (Մտթ. ՟Ժ՟Ը. 28։ ՟Ի. 2։ ՟Ի՟Բ. 19։ Մրկ. ՟Զ. 37։ Երբեմն որպէս նօ՛միսմտ, նոմոս, դրամ. Մտթ. ՟Ի՟Բ. 19։ ՟Ա. Մակ. ՟Ծ՟Ե. 6։)


Դաշտան, աց

s. adj.

menses;
monthly.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱՇՏԱՆ ա. Ունօղ զդաշտան. եղեալն ի դաշտանի. ապարահիտ. դաշտանիկ. ամիսը տեսնօղը. Տե՛ս (Ղեւտ. ՟Ի. 18։ եւ ՟Ժ՟Ե. 33։ Ես. ՟Լ. 22։ Եզեկ. ՟Ի՟Բ. 10։)


Եթէ

conj.

if;
provided, on condition;
perhaps;
be it so;
— սիրէք զիս, if you love me;
— ասեն քեզ, if you be told;
— արասցէ եւ — ոչ, whether he do it or not;
— իցէ, whether;
perhaps;
— ոչ, save, if not, except;
unless.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ որդի ես աստուծոյ, ասա՛ քարիդ, եւ այլն։ Ոչ էք մարմնով, այլ հոգւով, եթէ իցէ հոգին աստուծոյ ի ձեզ բնակեալ։ Եթէ ոչ տաս, ուժգին առից։ Եթէ ոչ տէր էր առ մեզ։ Եթէ ոչ կերիջիք։ Տէ՛ր, եթէ կամիս, կարօղ ես զիս սրբել։ Սով եթէ լինիցի, ժանգ եթէ լինիցի։ Եւ եթէ վշտանայ ... եւ եթէ փառաւորի մի անդամն.եւ այլն։


Ենթադրութիւն, ութեան

s.

submission, subjectionjsupposition, assertion, demand;
hypothesis.

· Calfa

NBHL (1)

(Միամօր որդիս այրւոյս) միայն է պայծառութեանս (տոհմիս) ենթադրութիւն. (Նիւս. կազմ.։)


Երանք, նաց

s. pl. groin;
loins, reins;
hip, haunch, thigh;
knees;
lap;
առաջակողմն —նաց, mons Veneris;
քունջ —նաց, groin;
ելանել յերանաց ուրուք, to be horn of, to spring from the loins of;
լինել յերանս հօր իւրոյ, to be yet in the loins of his father;
զ—նս ածել ի վերայ, to infork, to mount, to ride.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ յերանս կամ յայլ անդամս միս խաղայցէ, նշանակ հեծանելոյ ուրուք է ասեն. (Եզնիկ.։)


Երեսնամեայ

adj.

of thirty years;
thirty years old.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայս երեսնամիս. (Կանոն.։)


Երեսնամեան

adj.

cf. Երեսնամեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայս երեսնամիս. (Կանոն.։)


Երեսնամենի

adj.

cf. Երեսնամեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայս երեսնամիս. (Կանոն.։)


Երեսնամի

adj.

cf. Երեսնամեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայս երեսնամիս. (Կանոն.։)


Երեսնօրեակ

cf. Երեսնօրեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեմք զամիսն երեսնօրեակ, խառնելով ընդ նմա եւ վարկանելով զգիշերոյն ժամանակ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17։)


Երեսնօրեայ

adj.

of thirty days.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեմք զամիսն երեսնօրեակ, խառնելով ընդ նմա եւ վարկանելով զգիշերոյն ժամանակ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17։)


Թաղիանամ, ացայ

vn.

to harden, to become hardened.

· Calfa

NBHL (1)

Հաստացեալ թաղիացեալ լինի ուրեք միսն. (Վրդն. ղեւտ.։)


Թան, ից

s.

soup, porridge, broth;
skimmed milk;
— ոսպնեայ, pottage of lentiles, lentile soup;
dish of pottage.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թան միայն, եւ ո՛չ ի միս բուծանի. (Խոսրովիկ.։)


Թանձրամսութիւն, ութեան

s.

obesity, stoutness, corpulency.

· Calfa

NBHL (1)

Թանձրամիսն գոլ. գիրութիւն.


Զօրէն

prep. adv. as, like, so that;
as if;
almost;
for instance;
— անասնոց, like beasts;
adv. conj. for instance.

· Calfa

NBHL (1)

պէս, նման, կերպ, կերպով, կիպի, միսալը


Ըղձամ, ացի

va.

to desire, to wish, to long for;
to guess, to divine;
ողջ լինել ձեզ —, I wish you health, I hope you will enjoy good health;
adieu! good bye!

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կամիս կորուստ, ոչ ըղձանաս մահ. (Նար. ՟Հ՟Զ։)


Ըղձանամ, ացայ

vn.

cf. Ըղձամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կամիս կորուստ, ոչ ըղձանաս մահ. (Նար. ՟Հ՟Զ։)


Ինքնօրէն

adj. fig. adv.

autonomous, independent;
capricious, fanciful;
capriciously.

· Calfa

NBHL (1)

Յայնժամզնոսա հռովմեյեցիք ինքնօրէնս աղիկամիս թողոյր։ Առին ի հռոմայեցւոց զինքնօրէն աղիկամութիւնն. (Եւս. քր.։)


Իւղ, ոյ

s.

oil olive-oil;
butter;
ointment, salve, ungnent;
pomatum;
essence, essential oil;
perfume;
—ք անուշունք, անուշից, perfumery;
— օծութեան, extreme unction;
holy oil;
chrism;
— ողորմութեան, alms, charity;
օծանել զերեսս անոյշ —ով, to anoint one's face with precious ointment;
առնուլ զհոտ —ոյ, to smell of oil;
զտել զ—, to clarify oil;
խանութ —ոյ, oil-shop;
հնձան —ոյ, oil-press;
վաճառականութիւն —ոյ, the oil-trade;
շիշ —ոյ, oil-bottle, or cruet;
— սեղանոց, salad-oil.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՒՂ կամ ԻՒՂ ԱՆՈՅՇ. ԻՒՂՔ ԱՆՈՒՇՈՒՆՔ. μύρον unguentum. ըստ յն. ասի Մի՛ռօն. որ եւ ի՛ մեզ ՄԻՒՌՈՆ, ՄԵՌՈՆ.(յորմէ մէռհէմ, մէլղէմ, որ եւ ռուղէն, կիւլ եաղը, միսկ եաղը եւն) Այն է իւղ օծման անուշահոտ ի պէսպէս ծաղկանց եւ ի խնկենեաց հանդերձ այլ եւ այլ խառնուծովք եւ հանդերձանօք ըստ օրինի իւղագործաց. Տե՛ս (Երգ. ՟ա. 2. եւ 3։ ՟բ. 5։ ՟դ. 14։ Ել. լ. 25։ Սղ. ՟ճլբ. 2։ Առակ. ՟իե. 9. եւ այլն։ Ղկ. ՟Ե. 46. եւ այլն։ Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ ՟Լ՟Ա. ՟Լ՟Գ։ Մագ. ՟Ա։ Շար.։)


Իւղագործ, աց

s.

perfumer;
cf. Իւղարար.

· Calfa

NBHL (1)

μυρεψός unguenti coctor, unguentarius. (եւ որպէս իւղագործական) μυρεψικός ad unguentrium pertinens. որ եւ ԻՒՂԵՓԱՑ. Կազմիչ իւղոց անուշից ի պետս օծման, բուրման եւ այլն. ըստ յն. ասի՝ միւռոնեփեաց. միսկճի.


Իւրային, այնոյ

adj. s. his, his own;
—քն;
his parents, servants;
his works, deeds, property, wealth, goods.

· Calfa

NBHL (1)

Բանագնաց ի թշնամիսն ելով առ ի յիւրայոցն. (Պիտ.։)