Definitions containing the research նա : 10000 results

Դիւրապատրաստ

adj.

active, prompt, nimble, resolute.

· Calfa

NBHL (1)

Անհնարիցդ ամենից դիւրապատրաստ հնարաւորութիւն. (Նար. ՟Ժ՟Զ։)


Դիւրասխալ

adj.

easy to miss or mistake.

· Calfa

NBHL (1)

Անօթ դիւրայրելի եւ դիւրաբեկ նշանակ է դիւրասխալիցն. (Վրդն. ղեւտ.։ Մխ. ապար.։)


Դիւրաստաց

adj.

easy to gain, to acquire.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրին ի ստանալ.


Դիւրացուցանեմ, ուցի

va.

to facilitate;
to lighten, to relieve;
to give repose;
to soften, to alleviate.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրացուցանել ումեք զդժուարինս, կամ զկարիս, զկեանս, զմիտսն ի չարչարանաց. զբազումս ի կապանաց. զայրին ողորմելի. զվիրաւոր եւ զկարօտ մարմինն. զմեղադրութեանն սաստ, ի սիրտս զսնոտի խոստմունս. (Ճ. ՟Բ.։ Պիտ.։ Նիւս. կազմ.։ Վրք. հց. ՟Բ։ Ճ. ՟Ա.։ Մաշկ.։ Լմբ. առակ.։ Ոսկ. ՟բ. կոր.։ Յհ. կթ.։)


Դիւրաւ

adv.

easily, with facility, at pleasure;
pliantly;
currently.

· Calfa

NBHL (3)

εὑχερῶς, ῤᾳδίως faciliter, facile (Ի բառէս դիւր). որ եւ ԴԻՒՐՈՎ. ԴԻՒՐԵԱՒ. ԴԻՒՐԱԲԱՐ. ԴԻՒՐԱՊԷՍ. Հեշտեաւ. առանց դժուարութեան. անաշխատ. եւ Յօժարութեամբ. մտադիւր. անխտիր. համարձակ.

Դիւրաւ հասանելին ամենայն՝ դիւրաւ արհամարհելի։ Ոչխար դրոշմեալ ոչ դիւրաւ դաւաճանի. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. մկրտ.։)

Որ զիւր պակասամտութիւնն եւ զդառնամաղձութիւնն իմանայ, դիւրաւ ներէ ընկերին. (Կլիմաք.։)


Դիւրաւոր

adj.

easy, commodious.

· Calfa


Դիւրափխուր

adj.

friable, easy to reduce to powder.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւրափշրելի ունի աման. (Վանակ. յոբ.։)

Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)


Դիւրափխրելի

cf. Դիւրափխուր.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւրափշրելի ունի աման. (Վանակ. յոբ.։)

Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)


Դիւրափշրելի

cf. Դիւրափխուր.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւրափշրելի ունի աման. (Վանակ. յոբ.։)

Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)


Դիւրափուխր

cf. Դիւրափխուր.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւրափշրելի ունի աման. (Վանակ. յոբ.։)

Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)


Դիւրաքակ

adj.

very dissoluble.

· Calfa

NBHL (1)

Վէմ հնացեալ դիւրաքակ լինի. (Իսիւք.։)


Դիւրաքայլ

adj. adv.

easy, commodious;
that walks easily;
currently.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրին ի քայլել. դիւրակոխ. դիւրագնալի.


Դիւրեմ, եցի

va.

to facilitate, to make easy;
to accommodate;
to allay, to solace, to relax, to soften;
to unravel;
to level;
to defer;
to untie;
to abate.

· Calfa

NBHL (3)

Դիւրէր սաւուղի ի լուր երգոց ի չարչարանաց այսոցն. այսինքն դիւրեալ լինէր. (Լմբ. պտրգ.։)

Դիւրեաց զերկիրն արքունական. (որ ասի եւ ԴԻՒՐԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Ճ. ՟Բ.։)

Դիւրեալ եւ պատրաստեալ են ճանապարհք աստուածապաշտաց. (Ես. ՟Ի՟Զ. 7։ (յն. լոկ՝ պատրաստեալ)։)


Դիւրըմբռնելի, լւոյ, լեաց

adj.

easy to take;
easy to understand.

· Calfa

NBHL (2)

εὑάλωτος captu facilis Զոր դիւրին է ըմբռնել, զբռամբ ածել, որսալ, ստանալ, եւ պատրել.

Չիք ինչ դիւրըմբռնելի սատանայի քան զաներկիւղսն յաստուծոյ. (Խոսր.։)


Դիւրընթաց

cf. Դիւրաքայլ.

· Calfa

NBHL (2)

Արագընթաց. արագ ընթացիւք. անարգել.

Դիւրընթաց ընդ մեջ ամենայն իրաց անցանել. (Փիլ. լին.։)


Դիւրընկալ

adj.

susceptible, sensible, easy to understand, acceptable.

· Calfa

NBHL (1)

Մոմ դիւրընկալ (կնքոյ)։ Դիւրընկալ լսելիք։ Դիւրընկալ եղեն բանին։ Յամլութենէ մտաց առ դիւրընկալ փոփոխելով։ Այնու զնոսա դիւրընկալս առնիցէ։ Օդ դիւրընկալ բնութեամբն, եւ զամենեսեան պարունակելովն. (Բրս. հց.։ Դիոն.։ Շ. բարձր.։ Փիլ.։ Նանայ.։ Ի գիրս խոսր.։)


Դիւրին, րնոց

adj.

easy, light, gentle, commodious;
flat.

· Calfa

NBHL (4)

ἑχερής, ῤᾴδιος, εὕκολος, κοῦφος facilis, levis եւ այլն. Ուր գոյ դիւրութիւն, կամ չիք դժուարութիւն. դիւր. անաշխատ. անարգել. անխափան. հեշտ. հեշտին. թեթեւ.

Կանանց ազգ դիւրին է առ պատրանս. (Ոսկ. կոր.։)

յորմէ եւ (Տօնակ.)

Եղիցին ամենայն դժուարինքն ի դիւրինս. (Ես. ՟Խ. 4։)


Դիւրիչ

adj.

that makes easy.

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրեսցին ... օրէնք դիւրիչք ի քահանայէ. (Եզեկ. ՟Է. 26։)


Դիւրութիւն, ութեան

s.

facility, means;
ease, comfort, convenience, well-being, leisure, utterance, liberty;
alleviation, relief.

· Calfa

NBHL (2)

Վասն դիւրութեանն (ա տառի ի հնչման). զօրէն մոմոյ ձեւանալով ի բազում իրս. (Փիլ. լին. ՟Գ. 43։)

Հնարք եւ դադարք դիւրութեան եւ անդորրութեան. (Նար. խ.։)


Դիւցազն, զանց

s.

hero

· Calfa

NBHL (3)

Դիւցազունք անուանեալ՝ գեր ի վերոյ մարդկայնոյս համբառնային բնութեան. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Սկայիցն եւ դիւցազանց։ Հնազանդել դիւցազինն. (Խոր. ՟Ա. 1. եւ 9։)

Պատէր ազնուագոյնս զքաղաքն պարսպօք եւ զդրունսն զարդարէր դիւցազունս. (Եւս. քր. ՟Ա.) իմա՛ դիւցազնաբար. յն. սրբազանավայելչաբար.


Դիւցախառն

adj.

deified, placed in the number of heroes or gods;
heroic.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մեր դիւցախառն պարթեւաց, եւ ի քաջ նախնեաց. (Ագաթ.։)


Դիւցամոլ

cf. Դիցամոլ.

· Calfa

NBHL (1)

Տեղի զոհարանաց դիւցամոլ կռապաշտիցն. (Կաղանկտ.։)


Դիւցապաշտ

cf. Դիցապաշտ.

· Calfa

NBHL (2)

Իբր Դիցապաշտ. կռապաշտ. պաշտօնասէր չաստուածոց. որ ըստ հելլենացւոց՝ աստուածապաշտ. θεοσεβής religiosus

Ի ստամբակ գոռոզութենէ դիւցապաշտ ինքնակալութեան. (Նար. խչ.։)


Դիք, դից

s. pl. divinity, false god;
idol;
կարգել ընդ դիս, to deify, to place in the number of gods;
գաշտային —, the rural gods.

· Calfa

NBHL (2)

Մարմնաւո՞րք էին արդեօք դիքն, թէ անմարմինք։ Զմարդկան ուրուականս ի պաշտօն առեալ՝ դիս անուանէին. (Եզնիկ.։)

Դիցն այնմիկ հատանել զիւր գլուխ։ Դից իրիք մտեալ կալեալ զմիտսն (նաբուգոդոնոսորայ). (Եւս. քր. ՟Ա։)


Դլամ, ացայ, ացի

vn.

to discontinue, to cease.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԼԱՄ կամ ԴՂԱՄ. Դուլ եւ դադար առնուլ. հանդարտիլ. դադար կենալ, դադրիլ.


Դղորդեմ, եցի

va.

to shake;
to move, to shake off, to agitate;
to raise commotions in a state.

· Calfa

NBHL (5)

Զամենայն գայ դղրդել։ Ի գալստեան նորա (իւրում) դղրդէ զամենայն։ Այնպէս դղորդէ զարարածս. (Ոսկ. ես.)

Դղորդէր զլեառն։ Դղորդեաց զերկիր։ Դղորդել երկնի երկնաւորօք։ Մարգարէն դղորդեալ ի դժնդակ խաւարէս. (Նար. յովէդ.։)

Դղըրդեցաւ քաղաքն ամենայն. (Մտթ. ՟Ի՟Ա. 10։)

Այլ նոքա եւս առաւել բարկութեամբ եւ մոլութեամբ դղորդեալ ի վերայ սրբոյն. (Տօնակ.։)

Դղրդայր անապատն ի հնչմանէ երկնաւորացն. (Ճ. ՟Գ.։)


Դղորդումն, ման

s.

cf. Դղրդիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Զամենայն բանակն ի դղորդումն կացուցանէին. (Եղիշ. դտ.։)

Դղրդիւն եւ սօսափիւն զքահանայիւքն պատէր. (Եւս. քր.։)


Դղրդեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Դղորդեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Օտար սքանչելութեամբ դղորդեցուցեր։ Դղորդեցուցանէ զբոլոր երուսաղէմի պասեքատօնականսն. (ՃՃ.։)

Զամենայն բանակ նորա դղրդեցոյց. (Դտ. ՟Ը. 12։)

Ցասումն ... բնաւորեալ յանբանագոյն կենցաղումն բազում ինչ դղրդեցուցանէ. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Դղորդեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Դղրդեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Օտար սքանչելութեամբ դղորդեցուցեր։ Դղորդեցուցանէ զբոլոր երուսաղէմի պասեքատօնականսն. (ՃՃ.։)

Զամենայն բանակ նորա դղրդեցոյց. (Դտ. ՟Ը. 12։)

Ցասումն ... բնաւորեալ յանբանագոյն կենցաղումն բազում ինչ դղրդեցուցանէ. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Դղրդիւն

s.

shock, sion, agitation;
disturbance.

· Calfa

NBHL (2)

Զամենայն բանակն ի դղորդումն կացուցանէին. (Եղիշ. դտ.։)

Դղրդիւն եւ սօսափիւն զքահանայիւքն պատէր. (Եւս. քր.։)


Դղրդումն, ման

s.

cf. Դղրդիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Զամենայն բանակն ի դղորդումն կացուցանէին. (Եղիշ. դտ.։)

Դղրդիւն եւ սօսափիւն զքահանայիւքն պատէր. (Եւս. քր.։)


Դնդչեմ, եցի

vn.

to make a noise;
to murmur, to grumble;
cf. Հնչեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ձորք երկրի առ հասարակ կանաչացեալք դալարով դնդչէին. (Վեցօր. ՟Ի։)

Ընդ աղբերակունս երկնապող դդչացեալ եւ ի վեր գայ. (Վրդն. ծն.։ (այլ ձ. դըդընչէ)։)


Դողամ, ացայ, ացի

vn.

to totter, to stagger;
to tremble;
to start;
to shudder;
to quake, to shiver.

· Calfa

NBHL (3)

τρέμω, τρέω tremo, intremisco, trepido, σαλεύομαι commoveor Զդողանի հարկանիլ. սարսիլ, սասանիլ. եւ Սարսռալ. եւ Տագնապիլ. դողդըղալ.

Դողաց երկիր։ Ի նմանէ դողասցեն ամենայն բնակիչք աշխարհի. (Սղ. ՟Ժ՟Է. 8։ ՟Լ՟Բ. 8։)

Դողացաւ թշնամին. (Շար.։)


Դողացուցանեմ, ուցի

va.

to shake, to push, to move;
to astonish;
to cause to tremble, to agitate.

· Calfa

NBHL (1)

Դողացուցեր զարածս ամենայն. (Շար.։)


Դողացուցիչ, չի, չաց

adj.

which fiughtens;
tremendous, frightful, terrible, horrible.

· Calfa

NBHL (1)

Եհար առ ժամայն զգետնի դողացուցիչ զօրութեամբ աստուածութեանն. (Տօնակ.։)


Զազրագործ, աց

adj.

unchaste, lascivious, obscene;
luxurious, dissolute.

· Calfa

NBHL (4)

Զազրագործ են ի մարմնական ցանկութիւնս. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։)

Ուսումնատեացք եւ զազրագործք ի մի տեղ գումարեալք. (Վրք. ոսկ.։)

Իբր Զազրագործական. զազիր, զզուելի. զոր օրինակ,

Զազրագործ օրէնք, կամ աղտեղութիւն, կենցաղ. (Մագ. ՟Բ։ Շ. հրեշտ.։ Ոսկ. յանառակն.։)


Զազրագործութիւն, ութեան

s.

lewdness, turpitude in actions.

· Calfa

NBHL (2)

Յանասնայինսն եւ ի գազանայինսն խոտորին զազրագործութիւնս. (Գր. հր.։)

αἱσχροποιΐα foeda actio, turpe et flagitiosum facinus Պղծագործութիւն. գործ անարժանութեան մարմնասիրաց, եւ կռապաշտից. գեշութիւն, գարշելի գործք.


Զազրաթորմի

adj.

nasty, ugly, impure.

· Calfa

NBHL (1)

Անիծք անկերպաւորք, եւ երամակք ոմանք քրտնածինք զազրաթորմիք. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Զազրալի, լւոյ, լեաց

cf. Զազիր.

· Calfa

NBHL (3)

Զազրութեամբ լի, կամ զազրանալի. զզուելի. նողկալի. գարշելի, գանելի.

Ազատք եւս ի զազրալի եւ ի ծառայական գարշելեացն հարկատուութենէ՝ օրհնութեամբ ամուսնացեալքն պահպանին. (Պետ.։)

Յառաջին զազրալի տեսակն փոխիցիմք. (Նանայ.։)


Զազրահոտութիւն, ութեան

s.

cf. Գարշահոտութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք անգոսնէին զնա վասն զազրահոտութեան. (Մխ. առակ.։)


Զազրաձայն

adj.

having a bad voice;
of perverse doctrine.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պղծաբան եւ ի զազրաձայն խօսից ամենայն աղանդոց ի բա՛ց մերժեսջիր զքեզ. (Եփր. ՟բ. տիմ.։)


Զազրատես

adj.

nasty-looking, ugly, deformed, unpleasant to the sight.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ ախորժեաց ընդ զազրատես կենցաղն (յն. ընդ զազրակենցաղս) բնակել մեծութիւն շնորհին. (Ոսկ. ղկ.։)

Փոխանակ տգեղին եւ զազրատեսակին զգեղեցիկն եւ զբարետեսակն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 22։)


Զազրատեսակ

adj.

cf. Զազրատես.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ ախորժեաց ընդ զազրատես կենցաղն (յն. ընդ զազրակենցաղս) բնակել մեծութիւն շնորհին. (Ոսկ. ղկ.։)

Փոխանակ տգեղին եւ զազրատեսակին զգեղեցիկն եւ զբարետեսակն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 22։)


Զազրատեսիլ

adj.

cf. Զազրատես.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ ախորժեաց ընդ զազրատես կենցաղն (յն. ընդ զազրակենցաղս) բնակել մեծութիւն շնորհին. (Ոսկ. ղկ.։)

Փոխանակ տգեղին եւ զազրատեսակին զգեղեցիկն եւ զբարետեսակն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 22։)


Զազրացուցանեմ, ուցի

va.

to disfigure, to make ugly or dirty, to soil.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր զլուացեալ զձորձ վերարկուին գարշելի գործովք զազրացուցեր։ Տաղտկատեսակ գարշութիւն գորտոցն՝ մեղաց օրինակքն զիս զազրացուսցեն. (Նար. ՟Խ՟Զ. ՟Կ՟Ը։)


Զազրոտի, տւոյ, սւեաց

adj. s.

dirty, ugly, impure;
idol.

· Calfa

NBHL (1)

Պոռնկապատիր պատկերացն կերպարան ... ընդ զազրոտեացն կանացեաց. (Նար. կ.։)


Զազրութիւն, ութեան

s.

ugliness, filth, act of growing ugly;
deformity, uncleanness;
impurity, dirtiness, nastiness, foulness, lewdness.

· Calfa


Զականեմ, եցի

va.

to look, to cast eyes on some thing.

· Calfa

NBHL (1)

προνοέω prospicio, provideo, contemplor Քաջ ականել. դիտել. նկատել. աղեկ մը նայիլ.


Զակատիմ, եցայ

vn.

to be extremely fond, to become excessively affectionate, to love with too much passion, to bend ones whole soul to;
to get furious;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to give one's self up to gambling, to pernicious amusement;
— զհետ գեղարուեստից, to be devotedly fond of the fine arts.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեգնաբար զականել. աչս արձակել, յառիլ եւ յարիլ. չարաչար զհետ պնդիլ իրաց ինչ՝ խորշելով ի միւսմէն. խենդի պէս բանի մը ետեւէ իյնալ.


Զաղփաղփուն

adj.

inconstant, unstable, not solid, slippery.

· Calfa

NBHL (2)

Խորհուրդ մահկանացուաց զանդիտօղք են, եւ զաղփաղփուն՝ հնարագիտութիւնք մեր։ Զաղփաղփուն կանգաղեալն՝ ի հողմոյ շարժեսցի. (Իմ. ՟Թ. 14։ ՟Դ. 4։)

Զամենայն գործն զեղծ եւ զաղփաղփուն ի կործանումն դարձուցանէ։ Գուցէ յառաջին բանիցն զաղփաղփուն ի միտս ձեր անկելոց եւ այլն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։)