Definitions containing the research նա : 10000 results

Դալակիմ, եցայ

vn.

to endeavour, to study, to labour.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխատիլ. ճգնիլ. հնարիլ. հայթայթել.


Դալարաբեր

adj.

that produces verdure, grass.

· Calfa

NBHL (2)

χροηφόρος viridia gramina ferens Բերօղ յիւրմէ կամ յինքեան զդալարի եւ զդալարութիւն. կանանչեղեն բուսցընօղ, կամ կանանչութիւն ունեցօղ.

Դալարաբեր լինել քաջածաղիկ եւ յոգնապտուղ վարուց առաքինութեան. (Ոսկիփոր.։)


Դալարաբերեմ, եցի

vn. va. to produce verdure;
to become green, to become green again.

· Calfa

NBHL (1)

Դալարաբեր լինել քաջածաղիկ եւ յոգնապտուղ վարուց առաքինութեան. (Ոսկիփոր.։)


Դալարագեղ

adj.

green, covered with verdure, verdant, fresh.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկ դալարութեամբ. կանաչագեղ.


Դալարագոյն

cf. Դալարագեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւել դալար, եւ խոնաւ. ὐγρός humidus, liquidus


Դալարավայր

s. adj.

meadow, pasture-field;
verdant.

· Calfa

NBHL (1)

Սոյնպէս բուսոց՝ դալարավայր, կանաչ անկեալ (կամ կանաչացեալ). (ծաղկաւէտ. Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Դալարարար

adj.

what produces greenness.

· Calfa

NBHL (2)

χλοοποιός, χλωροποιός herbam producens, viride reddens Որ դալար առնէ, դալարացուցիչ. կանանչցընօղ.

Դալարարար եւ կենդանարար է ջուրն. (Կոչ. ՟Ժ՟Է։)


Դալարացուցանեմ, ուցի

va.

to make green;
to renew, to restore.

· Calfa

NBHL (3)

ἁναθάλλω florere facio, viride reddo ԴԱԼԱՐԱՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ ԴԱԼԱՐԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ դալարանալ. կանաչացուցանել. սաղարթացուցանել. նորոգել. կանանչցընել, բուսցընել.

Դալարացուցանել զգօսացեալ երկիր. (Անան. ի յհ. մկ.։)

Դալարացոյց, եւ անապական գործեաց զհոգւոյն ծնունդն. (Ճ. ՟Գ.։)


Դալարեմ, եցի

va.

cf. Դալարացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱԼԱՐԵՄ եւ ԴԱԼԱՐԻՄ. cf. դալարացուցանել, եւ դալարանալ.


Դալարեղէն, ղինի, նաց

s.

herbs, greens.

· Calfa

NBHL (2)

Դալարի. բանջար. կանանչեղէն.

Զբանջարեղինացն եւ զդալարեղինացն. (Եփր. աւետար.։)


Դալարի, արւոյ, րեաց

s.

verdure, grass, herbage, vegetables.

· Calfa

NBHL (2)

Զառողջ եւ զանվնաս բանիցն ճարակեցուցանել դալարիս. (Յհ. իմ. ատ.։)

χλοή herba viridis, viror, gramen Խոտ դալար. բոյս կանաչ. բանջար վայրի. կանաչ խոտ, կանանչեղէն.


Դալարութիւն, ութեան

s.

green, verdure.

· Calfa

NBHL (1)

Կանաչութիւն. եւ Մատաղութիւն. նորութիւն. կանանչութիւն, մատղաշութիւն.


Դահամունք, մանց

s. pl. meat;
offering, oblation;
bribe, fee.

· Calfa

NBHL (2)

δόμα donum, ἁνάθημα donarium Deo in templo suspensum Նուէր. ընծայ. տուրք, մանաւանդ յուտելեաց եւ յմպելեաց. եւ Կաշառք. (լծ. թ. դահամ. եբր. լէխէմ, որ է հաց, եւ կերակուր)

Պա՛րտ է նմա անարատ լինել. այսինքն պարգեւովք եւ դահամամբք ուրուք նա մի՛ կապեսցի. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Դահճապետ, աց

s.

chief of hangmen;
officer.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρχιδεσμώτης princeps captivorum, ἁρχιμάγειρος princeps coquorum Պետ եւ գլուխ դահճաց, կամ պաշտօնէից ատենի. ... եբր. սարթապախիմ. ըստ յն. նաեւ աղճը պաղը, եւ խասապ պաղը Տե՛ս (Ծն. ՟Լ՟Է. 36։ ՟Լ՟Թ. 1։ ՟Խ. 4։ ՟Խ՟Ա. 10. 12։ ՟Դ. Թագ. ՟Ի՟Ե. 8։ Դան. ՟Բ. 14. եւ այլն։)


Դաղձ, ի

s.

wild mint;
calamint;
origan.

· Calfa

NBHL (5)

ի բառս Գաղիանոսի Դաղձն դնի նաեւ որպէս խոտ կոչեցեալ ըստ յն. գալամենտի։

Գրիչք շփոթեն եւ ընդ Գաղձն, որ եւ ԳԱՅԼԽՈՏ. զոր օրինակ.

Մի՛ բուսցի յայգիս մեր դաղձն վնասակար. (Ճ. ՟Բ. որ ի ՟Ե.) լաւ եւս գրի գաղձն։

ԴԱՂՁՆ կամ ԴԱՂՁ. ὁρείγανον, -ος origanum, -us;
mentha, pulegium, calina Անանուխ վայրի. ըստ ոմանց ազգ զոպայի, իբրեւ Զուիրակ. ... (Գաղիան.։ Բժշկարան.։ Վստկ.։)

Պատատեալ դաղձն վնասակար զորտից գրաստուն։ Զանպատշաճ բուսանել դաղձինն վնասակարի. փոխանակ գրելոյ, գաղձն, գաղձին։


Դամարիմ, եցայ

vn.

to be amazed, blind.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԱՄԱՐԻԼ. իբր Պաշարիլ ի դամս, կամ շուարիլ, յիմարիլ. գումարիլ. յն. շլանալ, կուրանալ.

Կրկին մթով մթանան, ի մտացն ցնորից դամարեալք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։)


Դամբարան

s.

vault, charnel-house, catacombs, church-yard;
cf. Դամբան.

· Calfa

NBHL (1)

Անորիշ մնան ի դամբարանսն. (Լմբ. ժղ.։)


Դայեկապէս

adv.

cf. Դայեկաբար.

· Calfa


Դայեկասնունդ

s.

foster-brother;
a. of a foster-brother.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն եղբարց եւ որդւոց եւ սիրելի դայեկասնունդ բնակչացն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Դայեկեմ, եցի

va.

to nourish, to bring up, to educate.

· Calfa

NBHL (2)

Երախայքն տակաւին հայրականօքն բանիւք դայեկեալք։ Սրբազանիցն ամենիմաստն հանճար նախ դայեկէ զնոսա ներգործականաւ կերակրով։ Երգ եւ ընթերցմունք զանկատարսն դայեկեն առ կենդանարար որդեգրութիւն. (Դիոն. եկեղ.։)

Ծառայել տեառն երկիւղիւ, ի մարգարէէն դայեկեալք. (Նանայ.)


Դայեկութիւն, ութեան

s.

nurse's office;
bringing up, education.

· Calfa

NBHL (2)

Ակամայ դայեկութեամբ սնուցանէր զնա. (Եղիշ. ՟Ե։)

Եթէ ի բուն դայեկութիւնս՝ վասն պատուական օրինացն ոչ խնայեաց ի նա, ո՞րչափ եւս ի ձեզ յօտարաշխարհիկս. (Եղիշ. ՟Ը։)


Դայլայլիկք

s.

trill, modulation, quaver, warbling.

· Calfa

NBHL (3)

Ներդաշնակապէս, այսինքն զդայլայլիկսն նման սմին թեթեւս ընթացուցանել։ Ըստ նմին խորհրդոց եւ ստեղծանին ամենայն դայլայլիկքն հագներգութեամբ. (Մագ. քեր.։)

Զգուսանական դայլայլիկսն. (Երզն. քեր.։)

Իսկ երաժշտականին՝ այլ իսկ առ դալալիկսն, եւ նմանականսն։ Որ պարերգողսն են, եւ դալալիկսն, մի (գլխաւոր), ոչ նուազ, քան եթէ երեսուն ամաց լինելով. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դանգ, աց

s.

mite, penny, obole.

· Calfa

NBHL (3)

ԴԱՆԳ կամ ԴԱՆԿ. Իբրու չափ կշռոյ է Քառորդն տրամոյ, եւ վեցերորդ մասն ամենայն իրաց. պ. տանէ, (այսինքն հատիկ) տանգ, տէնկ

ԴԱՆԿԻ ՄԻՈՅ, կամ Երկուց, կամ Երից. իբր Դուզնաքեայ. սուղ ինչ. չնչին. թեթեւ. մեկ երկու ստըկնոց.

Գանձդ ամենայն բարութեան շնորհեա՛ ինձ դանկի մի չափ ի քո սերմանէդ. (Եփր. աղ.։)


Դանդաղագոյն

cf. Դանդաղագին.

· Calfa

NBHL (1)

Դանդաղագոյնք լինիցին առ ի զնոյն ժողովել (դաս ուսման)։ Ապա եւ մեք առ մնացորդսն ե՛ւս դանդաղագոյնս լինիցիմք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)


Դանդաղամած

adj.

thickened, thick;
standing (water).

· Calfa

NBHL (1)

Թանձրամած. թանձրութեամբ անշարժ մնացեալ. թանձրցած, լըղտ կապած.


Դանդաղանք

s.

cf. Դանդաղութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Զամենայն դանդաղանս հոգւոյ ի քուն թանձրութեան յանձնէ ի բա՛ց ընկեցէք. (Սարգ. ՟Ա. 7. ՟Թ։)

Առանց նիրհելոյ եւ դանդաղանաց. (Նար. ՟Ձ՟Ա։)


Դանդաղիմ, եցայ

vn.

to loiter, to trifle, to slumber, to dally, to waver.

· Calfa

NBHL (1)

ὁκνέω, κατοκνέω, ἁποκνέω cunctor, gravor, piget me, defugio ԴԱՆԴԱՂԻՄ գտանի եւ ԴԱՆԴԱՂԵՄ, եցի. չ. Ծանր եւ յամր շարժիլ. յապաղել յուլանալ. պղերգանալ. յետնիլ. տնտընալ, ուշ շարժիլ.


Դանդաղկոտ, աց

cf. Դանդաղ.

· Calfa

NBHL (1)

Դանդաղկոտ առ նոսա են, որք ոչն գոհանան. (Խոսր.։)


Դանդաղութիւն, ութեան

s.

slowness, tardiness, delay, frivolity, idleness, indolence.

· Calfa

NBHL (2)

Շարժեաց զմեր դանդաղութիւն ձեր գոհութեան նամամակդ։ Յաղթեալ լինի ի յօժարութենէդ ձերմէ դանդաղութիւն մտացս. (ՃՃ.։)

ὅκνος, ὁκνία, ὁκνηρία, νωθρία trdiras, segnities, cunctatio Յամրաշարժութիւն. հեղգութիւն. յուլութիւն. թուլութիւն. ձանձրութիւն. ծանրութիւն. տնտնալն, կամկարուաթիւն.


Դանդաղումն, ման

s.

cf. Դանդաղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ տնկցի ի ձանձրանալ ի քուն, կամ ի դանդաղումն. (Կլիմաք.։)


Դանդաչանք, նաց

s.

cf. Դանդաչումն.

· Calfa

NBHL (1)

Դանդանաչանաց բանից չէր պարտ ամենեւին բնաւ առնել պատասխանի։ Տարապարտ են դանդաչանքն. (Եզնիկ.։)


Դանդաչական, ի, աց

cf. Դանդաչկոտ.

· Calfa

NBHL (1)

ἑνόλισθος valde lubricus, labilis Ուր իցէ դանդաչ. տատանական. սահական.


Դանդաչեմ, եցի

vn.

to waver, to hesitate;
to grope;
to talk idly, to dream.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս առասպելն յունաց դանդաչէ. (Գէ. ես.։)


Դանդաչեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to waver or tinkle, to resound.

· Calfa


Դանդաչութիւն, ութեան

s.

vacillation;
delirium.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ քաղցիցի, եւ ոչ վաստակիցի ... ըստ դանդաչութեան նոցա իմն ասացեալ այլոց թարգմանացդ. (Ոսկ. ես.։)


Դանդաչումն, ման

s.

cf. Դանդաչութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ քաղցիցի, եւ ոչ վաստակիցի ... ըստ դանդաչութեան նոցա իմն ասացեալ այլոց թարգմանացդ. (Ոսկ. ես.։)


Դաշտագետին

adj.

campestral, flat;
— վայր, plain, flat country, meadow.

· Calfa

NBHL (1)

Բանակեցան ի տափակողմն ի դաշտագետին վայրին. (՟Ա. Մակ. ՟Գ. 40։)


Դաշտական, ի, աց

adj. s.

rural;
flat, level;
villager, countryman.

· Calfa

NBHL (5)

պ. տէշթի. πεδινός campestris Դաշտային, (վայր, եւ բնակիչ). որպէս ռմկ. օվալըգ, եւ օվալը.

Երկիր լեռնային, եւ դաշտական։ Ի ծործորս դաշտականս տիւրոսի։ Ի դաշտականաց եւ ի լեռնակողմանց։ Սատակեսցի դաշտականն.եւ այլն։

Եղեւ գժտութիւն երբեմն ի մէջ լեռնականաց եւ դաշտականացն ծաղկանց. (Մխ. առակ.։)

Գունդս գունդս վանականաց՝ դաշտականս լեռնականս հաստատէր. (Ագաթ.։)

Բնակեալքն յանտառս՝ յուսացեալք իցեն իբրեւ զդաշտականս. (Գէ. ես.։)


Դաշտակողմն

s.

part or side of the country.

· Calfa

NBHL (2)

Ի դաշտակողմանն եւ ի լեռնակողմանն. (Յուդթ. ՟Ժ՟Ե. 3։)

Տիրեաց ամենայն դաշտակողմանն. (Յիշատ.։)


Դաշտաձեւ

adj.

plain, in form of a plain.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն երկիր հարթ հաւասար դաշտաձեւ յատակեցաւ. (Ագաթ.։)


Դաշտային

cf. Դաշտական.

· Calfa

NBHL (5)

Ամենայն թագաւորքն ... որ լեռնայինք. եւ որ դաշտայինք։ Զլեռնակողմնն, եւ զդաշտայինն։ Լեռնայինքն եւ դաշտայինքն. (Յես. ՟Թ. 1։ ՟Ժ՟Ա. 16. 17։ Զաք. ՟Է. 7։)

Երկիր՝ ո՛չ լեռնային, եւ ո՛չ դաշտային. (Խոր. ՟Բ. 53։)

Վասն անհարթութեան լեռնայնոյն եւ դաշտայնոյն։ Զլեռնային եւ զդաշտային (վայրս) սերմանեաց եւ տնկեաց. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. բագն.։)

Ըստ կարգի մատակարարեալ (աստուծոյ) զլեռնայինս եւ զդաշտայինս. (Մխ. առակ.։)

πεδινός campestris որ եւ Դաշտական. Որ ինչ ա՛նկ է դաշտի, կամ կայ ի դաշտի. դաշտավայր, եւ բնակիչ նորին.


Դաշտանիկ

adj.

monthly.

· Calfa

NBHL (2)

Հրաժարել ի դաշտանիկն մերձենալոյ. (Բուզ. ՟Դ. 4։)

Դաշտանիկք սպասաւորք են նոցա. յն. կանայք. (Թղթ. բարուք.։)


Դաշտավայր, աց

s.

plain, heath, country ntry, field.

· Calfa

NBHL (2)

Բնակելոյ ի լեռնակողման, եւ ի հարաւ, եւ ի դաշտավայրս. (Դտ. ՟Ա. 9։)

Բնակէ ի լեռնոտին միում ի դաշտավայրի։ Ածեն զնա ի տեղի դաշտավայրս։ Երթեալ իջանէ ի խորին դաշտավայրի մի. (Խոր. ՟Ա. 9. ՟Բ. 71։ եւ ՟Ա. 11։)


Դաշտացուցանեմ, ուցի

va.

to plain, to lovel.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յառաջ դաշտացեալ եւ կոխան լեալ էաք թշնամւոյն, այժմ ի վայր տափացեալ դաշտացոյց զնոյն իւրովքն հանդերձ, եւ զմեզ լեռնացուցեալ բարձրացոյց ի վերայ նորա. (Լաստ. ընթերց.։)


Դողդոջումն, ման

s. ast.

vacillation, staggering;
nutation.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զկային, որ էառ դողդոչումն դատաստանաւ ի տեառնէ. (Վրդն. սղ.։)


Դողութիւն, ութեան

s.

trepidation;
start;
shudder, horrour;
convulsive motion;
whim;
shiver, shivering;
ի դողման լինել, կալ, զդողման հարկանիլ, to tremble;
ահիւ եւ դողութեամբ, with fear and trembling;
եմուտ — յոսկերս իմ, (the shudder penetrated to my bones), I trembled with fright, I shuddered with fear;
— կալցի ի քէն զլերինս, at thy presence the mountains will tremble;
— երկրի, earth-quake.

· Calfa

NBHL (1)

Զահի հարեալ եւ ի դողման կան բնակիչքն. (Եփր. յես.։)


Դողումն, ման

s.

cf. Դողութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Զահի հարեալ եւ ի դողման կան բնակիչքն. (Եփր. յես.։)

Եւ նա զարթուցեալ՝ զդողմնի հարաւ. (Վրք. հց. ձ։)


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa

NBHL (4)

Կերողացն անախորժելիք. զի դոյզն մի ժամու յետոյ զլինդս ատամանցն վնասեն. (Համամ առակ.։)

ԴՈՅԶՆ. իբր Դուզնաքեայ կամ աննշան (ոք).

Եւ զայս ոչ եթէ դոյզն ոք ի մատենագրաց պատմէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Գոնեա դոյզն մի ո՛չ եւ բնաւ ախորժեցեր. (Մաշկ.։)


Դոյն, դորին

pron.

this, that;
same.

· Calfa

NBHL (1)

(դորին, դմին. դովին, վիմբ. դոքին, դոցին, ցունց, ցուն, դովիմբք կամ դոքիմբք.) դերան. ցուց. ա.գ.) Երրորդ դէմ որպէս յանդիմանակաց եւ միջին՝ ընդ հեռաւոր եւ ընդ մերձաւոր. Այդ. նոյն այս, կամ դա. ատի, ատիկակ՝ որ ըսի.


Դոյնչափ

adv.

as much as.

· Calfa

NBHL (1)

Որչափ ի վեր են, դոյնչափ ի խոնարհ են, եւ դոյնչափ յամենայն կողմանց շուրջ զերկրաւ. (Եզնիկ.։)