Definitions containing the research նա : 10000 results

Միեղէն, ղինի, նաց

adj.

only, single, sole, simple;
solitary;
cf. Միաբան.

· Calfa

NBHL (4)

Առ իւր թաքնութեանն միեղէն անծանօթութիւնն։ Զիմանալի աչս մեր միեղինիւ եւ անծածկելի լուսով լցո՛. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։)

Պակասեալք ի միեղիցն իմացութեանց։ Ի նմանէ են յառաջացեալք ամենայն ածականքս, եւ միեղինացն դասք. (Դիոն.։ Մագ. ՟Ե։)

ՄԻԵՂԷՆ. Միայնաւոր. միայնակեաց. միաբան. միասիրտ. եւ Կրօնաւորական. առանձնական.

Ոմանք միայնացեալս անուանեալ՝ յանբաժանելի եւ միեղէն կենացն։ Ի միեղինացն միայնացելոց։ Կատարեալ կարգ միեղինացն միայնացելոց։ Ձեռդ միեղէն եւ համակրօն՝ մաքուր եւ աստուածահաճոյ վարուց։ Խաչակրօն հօրդ, եւ աստուածազգեաց միեղէն սուրբ եղբարցդ. (Մագ. ՟Ե. ՟Ի՟Զ. ՟Կ՟Զ։)


Միեղջերու, ի

s.

monoceros, unicorn;
— ծովային, sea-.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ յեղջերէ միեղջերւոյ փախնուցում։ Զզօրութիւն աստուածային միեղջերուիս այս ի վեր քան զեղանակս. (Նար. ՟Կ՟Ը. եւ Նար. յովէդ.։)


Միզագրաւ

adj.

troubled with strangury, subject to the gravel;
cf. Միզագրաւութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԻԶԱԳՐԱՒ որ եւ ՄԻԶԱԳՐԱՒՈՒԹԻՒՆ. Գրաւումն միզի. դժուարութիւն միզելոյ. միզարգելութիւն. որ կոչի եւ ՔԱՐԱԳՈՐԾ. զի է ախտ գոյացուցիչ խճից եւ քարանց յանցս միզի. ջրվաթի նեղութիւն, քար ունենալը.


Միզեմ, եցի

vn. va. to urine, to piss, to make water;
— անասնոց, to stale;
— ստէպ, to piss often but little;
ոչ թողուլ յամենայնէ որ զորմով միզիցէ, to destroy every male.

· Calfa


Միզուկ

s. anat. urethra.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դուրս հոսի ընդ միզուկն։ Յորժամ ի միզուկսն հասանէ, ի մի երակ ի բաց գնայ. (Բժշկարան.։ եւ Ոսկիփոր.։)


Միմեանսզրկութիւն, ութեան

s.

mutual damage.

· Calfa

NBHL (3)

Զմիմեանս սպանութեանցն, շնութեանցն, երդմնահարութեանցն. (Ածաբ. ի ծն.։)

Դէմք քերովբիացն ի միմեանց կողմ հային, եւ երկոքին ի հաշտարանն ... մշտնջենաւոր ընդմիմեանս հարութիւն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 66։)

ԸՆԴ ՄԻՄԵԱՆՍ ՀԱՐՈՒԹԻՒՆ. գ. σύμπτωσις conflictus, concursus, cohaerentia. Ընդհարումն ի միմեանս. մանաւանդ յարումն. ի միմեանսայար գոլն. յարաբերութիւն. միայարութիւն.


Միմեանցասէր

adj.

loving mutually, affectioned one to another.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ փոքր նշանակ միմեանցասէր բարոյիցն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 9։)


Մին, մինս, մինդ, մինն

adj.

one;
— եւ միւսն, both.

· Calfa


Մինովացուլ

s.

minotaur.

· Calfa


Մինութիւն, ութեան

s.

solitude, loneliness.

· Calfa

NBHL (2)

cf. ՄԻԱՅՆՈՒԹԻՒՆ. միանաւորութիւն.

(Ի ժամ մահուն) մինութիւն հասեալ է յօգնականաց. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Մինչ

adv.

till, until, up to;
to, as far as;
when, at the time that;
while, whilst;
— or — զի, so that, in such a manner that;
այնպէս — զի, so that;
— այս — այն, mean time, meanwhile, in the mean time, whilst these things were doing, during that time, in the interim.

· Calfa

NBHL (17)

ՄԻՆՉ. մ. ἅχρι, μέχρι, ἔως, ὤς, ἑφ’ ὄσον, ἕτι dum, cum, usquedum, inquantum, donec, dum adhuc, ut, ubi. Մինչդեռ. երբ. տակաւին. յորժամ. երբ. ուր. այն ինչ. ցորչափ. ցորքան ժամանակս. երբոր, քանի որ, ան ատենն որ.

ՄԻՆՉ ՉԵՒ. մ. πρίν, πρίν ἥ, πρὸ τοῦ priusquam, antequam. Է կրկին բառ, մինչ՝ չեւ. մինչ դեռ ոչ եւս. այն ինչ տակաւին ոչ. չեւ. դեռ չ, ըլլալէն առաջ .... ի յն. եւ լտ. ասի՝ նախ քան. յառաջ քան թէ. զոր եւ յետինք յումպէտս վարեցին արտաքոյ հայկաբանութեան. թէ

Մինչ ի սահմանս գազիրոնայ. (՟Ա. Մակ. ՟Դ. 15։)

Յովսէփ եօթնուտասնամեայ էր, մինչ արածէր (յն. յարածել անդ) եղբարբքն հանդերձ խաշինս։ Մինչ (յն. որպէս) ելանէի յեգիպտոսէ։ Մինչ յուդա կենդանի է, անհնար է։ Մինչ փեսայն ընդ նոսա իցէ։ Ասէր՝ մինչ կենդանին էր։ Մինչ աւուր (կամ աւր) կայ, եւ այլն։

Աշակերտն մինչ դեռեւս յաշակերտութեան իցէ, անհնար է լաւագոյն լինել քան զվարդապետն իւր. (Մեկն. ղկ.։)

Մինչ դու գնացեր, եւ զերկինս ամենայն ընդ քեզ տարար, ես աւերակացս ո՞րպէս թագաւորեմ. (Խոր. ՟Բ. 58։)

Մինչ հրաւիրեալ է ի գուբ տղմոյ, նա ի բազմականս գրգեցուցանիցէ։ Եւ զի՞նչ է սակաւս եւ նուազագոյնս յօդել, մինչ անցեալ է ըստ քանակութիւն. (Նար. ՟Հ՟Դ. եւ ՟Ե։)

Մինչ զայս ամենայն լսէին, ոչ պակչէին։ Ոչ կարէ նենգել քրիստոնէին՝ ո՛չ մարդ ոք, եւ ոչ սատանայ, մինչ ինքն զինքն ոչ նենգիցէ։ Մինչ փութալն էր՝ չփութայիր, եւ արդ զի՞նչ օգուտ է փութալդ. (Ոսկ. մտթ. Ոսկ. գծ. եւ Ոսկ. ես.։)

Ստիպեաց մտանել ի նաւ ... մինչ ինքն զժողովուրդսն արձակիցէ։ Չէ՛ հնար, թէ մինչ ոչ ժողովեսցին ամենայն հովիւք, արբուցանիցեմք խաշանցս.եւ այլն։

Մինչդ բազում անգամ ժամանակի իմն թուի սահման գուշակել, բայց ըստ ճշմարտութեանն զանորիշ իրս ցուցանէ. (Բրս. ծն.։)

Մինչս բան (բառ՝) ոչ եթէ ժամանակ ինչ է սահմանարկու։ Մինչն ոչ եթէ կատարած ինչ էր, այլ էր իմն՝ որ զկնի (եւս) երթայր. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։ եւ Եփր. համաբ.։)

շ. ՄԻՆՉ, կամ ՄԻՆՉ ԶԻ. շ. ὤστε ita ut. որ եւ ասի ՄԻՆՉԵՒ. այսինքն Այնպէս զի. այնչափ զի. ց. ռմկ. որ, անանկ որ, անչափ որ.

Շարժումն մեծ եղեւ ի ծովուն, մինչ (կամ մինչեւ) նաւին ծածկել յալեաց անտի։ Մինչ ոչ եւս կարօղ լինել։ Մինչ գալ խռնել։ Մինչ գրեթէ լի իսկ լինել։ Մինչ (կամ մինչեւ) առաւել ուրախ լինել ինձ։ Մինչ զի եւ հաց եւս ոչ ժամանել ուտել նոցա։ Մինչ զի եւ (կամ մինչեւ) ի հիւանդս տանել ի քրտանէ թաշկինակս։ Մինչ (կամ մինչ զի) ի գիշերի եւս խրատէին զիս երիկամունք իմ։ Շուրջ զայրացուցին զթագաւորն, մինչ անդէն վաղվաղակի հրամայեաց կոչել զփղապետն։ Եւ էր ախտ նորա սաստիկ յոյ, մինչ ոչ մնաց ի նմա շունչ.եւ այլն։

Մօտագոյնս մերձենայր, մինչ ճանաչել նմա զերիսն ի նոցանէ. (Եղիշ. ՟Ը։)

Մինչ չեւ եկեալ առ միմեանս՝ գտաւ յղացեալ ի հոգւոյն սրբոյ։ Մինչ չեւ հաւու խօսեալ իցէ՝ երիցս ուրասցիս զիս։ Գիտէ հայրն ձեր, մինչ չեւ ձեր խնդրեալն ինչ իցէ ի նմանէ։ Որ կոչեցեալ էր զնա յորովայնի.եւ այլն։

Մինչ՝ չեւ երկինք եւ երկիր լեալ էին։ Այլ ի դնիլ կանխաւ այլոյ բացասականի, ասի նա եւ Մինչեւ. (որպէս տեսեր ի վեր անդր։)

Մի՛ տեսանել զմահ, մինչեւ տեսցէ զօծեալն տեառն. ի յն. գրի, մինչ չեւ, կամ նախ քան զտեսանելն զքրիստոս. (զի եւ ռմկ. անխտիր ասի, չմեռի՝ ինչուան տեսնայ, կամ ինչուան որ չի տեսնայ զքրիստոս։)


Մինչդեռ

adv.

when, while, at the time, as long as;
— տակաւին, whilst, yet;
բայց — ունէին ի դիմի հարկանիլ միմեանց, but just as the combat was about to commence;
— խօսէի ընդ նմատակաւին էր յանկողնի, I spoke to him while he was yet in bed;
— խօսէր, while he was speaking.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչդեռ իցես ընդ նմա ի ճանապարհի։ Մինչդեռ նա խօսէր։ Մինչդեռ հեռագոյն իցէ, կամ էր։ Մինչդեռ մատչէր, զարկոյց զնա դեւն։ Մինչդեռ տակաւին չհաւատային ի խնդութենէն.եւ այլն։


Մինչչեւ

adv.

before, ere;
not yet;
— ծագեալ արեգական, before day, before sunrise;
— աւարտեալ ամին, within the year;
before a twelvemonth;
— եկեալ էր նորա, he had not yet come;
— մեռեալ իցեմ, before I die.

· Calfa

NBHL (4)

ՄԻՆՉ ՉԵՒ. πρίν, πρίν ἥ, πρὸ τοῦ priusquam, antequam. Է կրկին բառ, մինչ՝ չեւ. մինչ դեռ ոչ եւս. այն ինչ տակաւին ոչ. չեւ. դեռ չ, ըլլալէն առաջ .... ի յն. եւ լտ. ասի՝ նախ քան. յառաջ քան թէ. զոր եւ յետինք յումպէտս վարեցին արտաքոյ հայկաբանութեան. թէ

Մինչ չեւ եկեալ առ միմեանս՝ գտաւ յղացեալ ի հոգւոյն սրբոյ։ Մինչ չեւ հաւու խօսեալ իցէ՝ երիցս ուրասցիս զիս։ Գիտէ հայրն ձեր, մինչ չեւ ձեր խնդրեալն ինչ իցէ ի նմանէ։ Որ կոչեցեալ էր զնա յորովայնի.եւ այլն։

Մինչ՝ չեւ երկինք եւ երկիր լեալ էին։ Այլ ի դնիլ կանխաւ այլոյ բացասականի, ասի նա եւ Մինչեւ. (որպէս տեսեր ի վեր անդր։)

Մի՛ տեսանել զմահ, մինչեւ տեսցէ զօծեալն տեառն. ի յն. գրի, մինչ չեւ, կամ նախ քան զտեսանելն զքրիստոս. (զի եւ ռմկ. անխտիր ասի, չմեռի՝ ինչուան տեսնայ, կամ ինչուան որ չի տեսնայ զքրիստոս։)


Միողնի

adj. s.

one-edged;
scimitar, sabre.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբարձեալ զմիողնին, ազդոյ վէրս ի վերայ եդեալ՝ առժամայն եհատ զնա ի կենաց։ Ի վերայ ձգել զմիողնին՝ յերկուս կտրէ զշաւասպն. (Արծր. ՟Ա. 14. ՟Բ. 1։)


Միոստայնի

adj.

woven in one piece, without seam.

· Calfa

NBHL (1)

Միապաղաղ ոստայնանկեալ. միաթել ցանցատեսակ հիւսեալ.


Միոտանի

adj.

one-footed, unipes.

· Calfa

NBHL (1)

Զվիմովն ասաց շուրջ գալ միոտանի։ Միոտանի (կամ միոտնի) վազելն վասն ոտնահետին է. (Վրդն. պտմ.։ եւ Ոսկիփոր.։)


Միութիւն, ութեան

s.

one, unit;
unity, union, reunion;
concord, accord.

· Calfa

NBHL (5)

μονάς, ἐνότης unitas. Մի գոլն. թիւն մի. եւ Միանալն. միաւորութիւն (ըստ ամենայն առման). անշփոթ խառնումն. զօդ. յօդաւորութիւն. եւ Միաբանութիւն. ἔνωσις unio, conunctio եւ այլն. մէկ ըլլալը՝ ո՛ր եւ է կերպով

Անբաժանելի եւ անշփոթ միութիւն մարմնացելոյ բանին աստուծոյ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Անշփոթ միութեամբ մարմնացեալ. (Պտրգ.։)

Երկուց միութեան անայլայլականի կապ պատկանակիր. (Նար. կուս.։)

Թէպէտեւ միութիւն եղեւ բնութեանցն ճշմարտապէս, այլ շփոթումն եւ խառնակութիւն ոչ, այլ մնացին բնութիւնքն՝ շփոթումն ոչ կրեալք. (Սարկ. հանգ.։)


Միջաբեկ

adj. fig.

broken-backed;
hipshot;
disheartened, discouraged;
— լինել, to break one's back;
to become hipshot;
to be disheartened, to lose one's courage.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Միաբեկեալ. կորաքամակ. մանաւանդ՝ Սրտիւ բեկեալ.


Միջաբեկեմ, եցի

va.

to break one's back, to strain the loins;
to dishearten, to discourage.

· Calfa

NBHL (1)

Օր վախճանին եհաս ահագին, միջաբեկեաց (կամ սրտաբեկեաց) ըզնա տրտմագին. (Գանձ.։)


Միջագետացի, ցւոյ, ցեաց

s. adj. Mesopotamian, inhabitant of Mesopotamia.

· Calfa

NBHL (2)

ՄԻՋԱԳԵՏԱՑԻ ՄԻՋԱԳԵՏԵՑԻ. μεσοποταμίτης mesopotamita. որ եւ ՄԻՋԱԳԵՏԵԱՅ. Բնակիչ երկրին միջագետաց.

Առնում տարազ միայնակեցի միջագետեցւոյ. (Վրք. հց. ձ։)


Միջագետք, տաց

s.

Mesopotamia.

· Calfa

NBHL (2)

Μεσοποταμία Mesopotamia. Երկիրն՝ որ ընդ մէջ երկուց գետոց, այինքն եփրատայ եւ տիգրիսի. ուր զանազանին եւ միջագետք ասորւոց, եւ միջագետք հայոց.

Գնաց ի միջագետս ի քաղաքն նաքովրայ։ Որ էր ի միջագետաց ասորւոց.եւ այլն։


Միջագիշեր, ոյ, ի

s.

midnight, twelve o'clock.

· Calfa

NBHL (2)

Այս ճգնաւորացն բարեպաշտութեան միջագիշերն. (Բրս. թղթ.։)

Զորս ի միջի անդ յիշէ, զմիջագիշերն եւ զհաւախօսն։ Երէկանիրհասէրն զմիջագիշեր հրաւիրէ լինել իւր արթնութեան ժամանակ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Միջախառն

adj.

composed of knots, of nodes at intervals.

· Calfa

NBHL (1)

Խառնեալք եւ միջատք անուանին. քանզի ըստ կերպարանաց միջախառն տեսլեան (յն. ներհատուածոյն), նոյնպէս եւ անուանին զնոսա. (Վեցօր. ՟Ը։)


Միջածեր, ոց

s.

middle-aged man.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջածեր առաքինին ել ասի ... այրն, վասն զի արութեան վարժող է, եւ աթոռակցաց նորա առաքինութեանցն՝ միջածերն արժանապատիւ. (Փիլ. լին. ՟Դ։)


Միջածովեմ

vn.

to sail on the high seas, to go on the open sea.

· Calfa

NBHL (2)

ՄԻՋԱԾՈՎԵԼ. Միաջմուխ լինել ի ծով. խաղալ ի խորս. նաւել.

Ընդ միջածովելն նոցա՝ իմացեալ սրբոյն, ասէ ցայնոսիկ՝ որ ընդ նմա ի նաւին էին։ Ի միջածովելն նաւին՝ ետես, զի, եւ այլն. (Ճ. ՟Գ.։ Տէր Իսրայէլ. դեկտ. ՟Զ.։)


Միջակ, աց

adj. s.

middle, mean, middling;
middle, centre.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն առաքինութիւն՝ երկուց չարեաց է միջակ. (Նիւս. երգ.։)

Ամենայնի էացուցիչ, սկիզբն, եւ միջակ, եւ վախճան. (Դիոն. ածայ.։)


Միջակային

adj.

middling, indifferent, neither good nor bad, moderate.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղթեա՛ բնութեանդ միջակայ ժամանակիւ (յն. (ներգոյից բնութեան). Պտմ. աղեքս.։)

Միջակայնոց եւ պայազատաց, շինականաց եւ տոհմականաց. (Նար. ՟Գ։)


Միջակէտ, կիտի

s. gr.

centre, central point;
point, full stop, period.

· Calfa

NBHL (2)

Ոմանք՝ ամանակ եւ նշան զմիջակէտն ասեն, որ բաժանէ զստորատն, եւ զբուն կէտն. (Նչ. քեր.։)

Շեշտն (ձայնի) յաւարտակէտին դնի, իսկ բութն ի ստորակիտին, եւ պարոյկն ի միջակետին. (զի որպէս միջակէտն՝ երկուցն է համեմատ, այսպէս եւ պարոյկն միջակ է բացոլորականացն. Երզն. քեր.։)


Միջակոտոր

cf. Միջաբեկ.

· Calfa

NBHL (1)

Ելեալ գնացին սրտաբեկ եւ միջակոտոր. (Հ. յուլ. ՟Ժ՟Ը.։)


Միջակութիւն, ութեան

s.

mediocrity.

· Calfa

NBHL (5)

Ի տիս հասեալ միջակութեան՝ քաջահասակ էր նա. (Յհ. կթ.։)

μεσότης mediocritas, modus, medium, medietas. Միջակն գոլ. միջին վիճակ. միջասահմանութիւն. չափաւորութիւն. եղանակ.

Միջակութեան. ո՛րգան, բարւոք, յատկապէս (յն. իմաստնաբար). (Թր. քեր.։)

Եւս եւ ժամանակականն.

Միջակութեան (կամ միջակաւոր) է, որ ի նոյն ժամանակացն միջոցսն իրս իմն առնեն. (Երզն. քեր.։)


Միջահասակ

adj.

of middling stature, middle-sized, about the middle height;
middle-aged.

· Calfa

NBHL (4)

Ո՛վ խաչ բարձրաթեւ, մանկանց պահապան, եւ միջահասակաց օգնական ի պատերազմի. (Ճ. ՟Բ.։)

Ի տիոց անտի երիտասարդականաց մինչ ցմիջահասակ արբունս ժամանակի. (Կաղանկտ.։)

Որպէս ի ժամանակի միջահասակին եկաց, եւ կամ թէ ո՛րպիսի ճգնութիւնս կրեաց. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

(Անդք) դեռադեռ իսկզբամբ ի մատաղութեան բուսոյն, եւ կամ ի միջահասակին կանաչայնովն գեղեցկանան. (Պիտ.։)


Միջահատութիւն, ութեան

s.

division by halves;
interruption.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանակն այն (գարնան) միջահատ միջասահման է երկոցունց ժամանակաց. (Նիւս. երգ.։)


Միջամուխ

adj.

entered, introduced;
well versed in, initiated, instructed, intelligent, expert;
free, frank, bold, daring;
meddlesome;
enterprising, adventurous, venturous;
— լինել, to enter, to push in, to introduce oneself, to go forward or before;
to intrude into, to thrust oneself forward, to intermeddle or interfere;
to penetrate deeply, to pierce to the inmost parts, to dive into, to explore, to sift;
to undertake, to have a hand in, *to have a finger in every body's pie;
— ձեռամբ գործել, to act freely.

· Calfa

NBHL (7)

προσβάλλων, -ουσα, πεγενηθείς aggrediens, permixtus μεμυήμενος initiatus. Մխեալն ի մէջ կամ ի խորս. խելամուտ. զգածեալ. մասնակից. խորհրդազգած. եւ Համարձակ. ձեռնամուխ.

ՄԻՋԱՄՈՒԽ ԼԻՆԵԼ. πρόσβαλλω, ἴημι, εἵω, ἄπτομαι me ingero, adorior, invado, aggredior, adeo եւ այլն. Մխիլ ի մէջ, մտանել ի խորս. յարիլ. յառիլ. խելամուտ լինել. եւ Ձեռնամուխ կամ ձեռներէց լինել.

Ամենայն ինչ ընդ ամենայնի խառն եւ միջամուխ գտանի. (Վեցօր. ՟Ա։)

Թեւամուխ միջամուխ յաստուածատուր հրամանաց հանգամանս։ Որ եւ սկսան իսկ սիւնք եկեղեցւոյ միջամուխ ձեռամբ զգործս աւետարանչացն քրիստոսի գործել. (Կորիւն.։)

Միջամուխ առնէ զհովիւսն, եւ ապա ասէ առաջի գնալ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։)

Միտքն միջամուխ լինել ձեռնարկիցեն յազգակիցս եւ յաներեւոյթսն։ Յիմանալիսն միջամուխ լինել հանդերձ զգայութեամբքս. (Առ որս. ՟Է։)

Գութ ամենայն ժողովրդեանն ի քրիստոս փոխեսցի, եւ նմա միջամուխ լինիցի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28։)


Միջաշաւիղ

s.

middle path or way;
diameter.

· Calfa

NBHL (2)

Լուսին յարեգական միջաշաւիղն գերբնապէս հասեալ. (Դիոն. թղթ.։)

διάμετρον diametrum. Շաւիղն՝ որ ի միջի. եւ Տրամագիծ կամ կեդրոնագիծ.


Միջապինդ

adj.

girdled, bound round the body, lusty.

· Calfa

NBHL (1)

Քեւ գօտեւորեալ միջապինդ ամրութեամբ բանն մարմնացեալ. (Նար. խչ.։)


Միջասահման

adj. s.

middling, intermediate;
middle, centre.

· Calfa

NBHL (4)

Հոտոտելիք՝ միջասահման լաւացն եւ վատթարացն։ Զառ ի յերկրէ՝ միջասահման ամանակն. (Փիլ.)

Նմանութիւն ինչ միջասահման (կամ միջնասահման) ստութեան եւ ճշմարտութեան։ Միջասահման կացոյց իմանալեացն եւ զգալեացս զփոքր կենդանիս զայս մարդ. (Սարգ. յկ. ՟Ե։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)

Սա ի միջասահմանի կալով արուեստից միանգամայն եւ անարուեստութեանց. (Պիտ.։)

ὀ διὰ μέσου, μέσος medius, mediocris μεθόριος conterminus. Որ է ի մէջ երկուց սահմանաց կամ ծայրից. միջակային. սահմանակից. ընդ մէջ.


Միջավայր, աց

s. adj.

middle, centre;
interval;
cf. Միջավար.

· Calfa

NBHL (2)

Զամենայն միջավայրսն ասեն երկիրն ունի։ Արեգակն եւ լուսին զամենայն վարյս միջավայրաց (կամ միջավայրս վայրացդ) իբրու զմի ինչ ունին միանգամայն. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Զ։ եւ Շիր.։)

Եկեալ տապանն ի միջավայր արարածոց՝ գնայր եւ գայր՞ Նոյ ետ սեմայ զմիջավայր արարածոց. (Եպիփ. ծն.։)


Միջերկրեայ, եայց

adj. s.

midland;
—ք, the midland provinces.

· Calfa

NBHL (2)

Զամենայն միջերկրեայս։ Թագաւոր միջերկրեայցն։ Ամենայն միջերկրեայց. (Խոր. ՟Բ. 24։ ՟Գ. 5։)

Ոմանք ի քաղաքացն միջերկրայք են։ Գերազանցեցին զմիջերկրեայ քաղաքօքն։ Ի լեռնայինս եւ ի միջերկրայս։ Զո՞րս արդեօք ասիցէ բանս՝ միջերկրեայ (ոք), առաջին զծով տեսանելով. (Պիտ.։)


Միջին, ջնոց

adj. s. arith.

that is in the middle;
middle;
middling;
intermediate;
—ք, midlent;
middle terms.

· Calfa

NBHL (3)

Արար զմիջին պարզունակն թափանացանց ի մէջ սեանցն ի կողմանէ ի կողմն։ Բուռն եհար սամփսոն զերկուց սեանցն միջնոց։ Նստան ի դրանն միջնում. (Ել. ՟Զ. 33։ Դտ. ՟Ժ՟Զ. 29։ Երեմ. ՟Լ՟Թ. 3։)

Առաջնովքն՝ միջնովք եւ վերջնովք։ Առաջին դասն ի միջնոյն կարծէր զնա, եւ միջինն՝ երրորդին. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Ը։)

Յերկաքանչիւրոց ծայրագունից զմիջինն կալաւ իւր վայր բնակութեան. (Պիտ.։)


Միջնողն

s.

back-bone, back.

· Calfa

NBHL (3)

μετάφρενον dorsi pars, quae retro septum sita est, sive cui renes adjacent. Միջին վայր ողանց կամ քամակի. թիկնամէջ. միջնաթիկունք. կռնըկին մէջ տեղը.

Բարձեալ բերէր զնա ի վերայ միջնողանց իւրոց. (Օր. ՟Լ՟Բ. 11։)

Որպէս թեւոցն խառնումն ընդ միջնողունսն։ Միջնողունք՝ աստուածութեանն եւ մարդկութեանն խառնումն. թեւք քրիստոսի հայր եւ հոգի։ Այս է խառնուած միջնողանն։ Գոյք ամենայն ի վերայ միջնողանն քրիստոսի. (Քեր. քերթ.։)


Միջնորդ, աց

s.

mediator;
intermedium, agent, go-between;
negotiator;
medium;
— վաճառաց, broker;
— հաշտութեան, reconciler, conciliator, intermediator, intercessor.

· Calfa

NBHL (7)

Կարգեալ հրեշտակօք ի ձեռն միջնորդի. իսկ միջնորդ միոյ ուրուք ոչ է։ Մի է աստուած, եւ մի միջնորդ աստուծոյ եւ մարդկան՝ մարդ յիսուս քրիստոս։ Լաւագոյն եւս ուխտի, կամ նորոյ ուխտիս է միջնորդ։ Ի նորոց կտակարանաց միջնորդն յիսուս. եւ այլն։

Զմիջնորդն ամենայն աշխարհի զսրբուհի կոյսն տիրածին. (Գանձ.։)

Միջնորդ օրինաց եւ շնորհաց։ Միջնորդք մահու եւ յարութեան. (Շար.։)

Առանց իրիք մարմնական միջնորդի առ զմարմին յանփորձ կուսէն. (Եղիշ. ՟Բ։)

Միջնորդաւ անձինն (կամ հոգւոյ) ընդ հողոյ միաւորեցաւ։ Ընկալցի այսու միջնորդիւ (ի ձեռն աղօթից) ձեռն քո զնա. (Նար. կուս. եւ ՟Գ։)

ՄԻՋՆՈՐԴ Է. որ եւ ՄԻՋՆՈՐԴԷ. Ընդ մէջ անկանի որպէս սահմանագլուխ.

Քանզի երուսաղէմ միջնորդ է (կամ միջնորմ է) սահմանաց. (Եփր. օրին.։)


Միջնորդեմ, եցի

va. vn. cf. Միջնորդիմ.

· Calfa

NBHL (6)

Պիտոյ է ժամանակօք միջնորդել. (Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)

Ամենայն ուղղութեամբ միջնորդեսցեն (քահանայք ընդ աստուած եւ ընդ մարդիկ). (Խոսր.։)

Ուր ոչ յաւիտեան, եւ ոչ ժամանակ միջնորդեաց. (Բրս. ծն. քրիստոսի. յն. ի մէջ եմուտ։)

Եւ նա միջնորդեցաւ, եւ եկաց դատաւոր երկոցունց կողմանցն. (Եղիշ. խաչել.։)

Միջնորդին պարտ է առ երկոսինն միջնորդիլ, եւ ածել ի խաղաղութիւն. (Սանահն.։)

Առ նա չիմէ, յուսով հայցէ, զխոտաճարակսն միջնորդէ. (Գանձ.։)


Միջնորդութիւն, ութեան

s.

intercession, mediation, interposition, intermeddling, intervention;
negotiation, medium;
— վաճառաց, brokerage, brokage, agent's commission;
միջնորդութեամբ, mediately, through the medium of.

· Calfa

NBHL (3)

μεσότης, μεσιτεία medietas, intercessio կամ διά mediante, opera, per. Միջնորդ կամ միջին գոլն, ո՛ր եւ է օրինակաւ. միջոց. սատար. ձեռնտուութիւն.

Հե՛զ դու ակնարկեա՛ ի մեզ գթութեամբ (սուրբ կոյս), կարօտ եմք յաւէտ քում միջնորդութեան. (Սարկ. աղ. կուս.։)

Բնաւորեցան հարթքն ի միոջէ ի միջնորդութենէ շարակայիլ, այսինքն ի համեմատութենէ. իսկ հաստատութիւնքն յերկուց միջնորդութեանց. (Նիւս. բն. ՟Ե։)


Միջնորմ

s.

party wall, partition.

· Calfa

NBHL (1)

μεσήτειχος, -ον paries medius, vel intermedius, intergerinus. Միջին որմ. միջնապարիսպ. խտրոց.


Միջօր

cf. Միջօրեայ;
զմիջաւուրբ, at midday, about noon, to wards midday.

· Calfa

NBHL (1)

Զմիջաւուրբն ի ճանապարհի տեսի. (Գծ. ՟Ի՟Բ. 6։ ՟Ի՟Զ. 13։)


Միջօրեայ, էի, ից

s. adj.

noon, noon-tide, midday;
the south;
meridian;
southern, meridional;
half, semi;
— ջերմն, intermittent fever.

· Calfa

NBHL (4)

Շիջուցից զարեգակն ի միջօրէի ժամանակի. (Մծբ.։)

Ձանձրութեան դեւն՝ որ եւ միջօրեայն կոչի, քան զամենայն դեւս է նա ծանրագոյն. (Եւագր. ՟Դ։)

Գրեթէ յորմէ հետէ յաղագս օրինացն սկսաք ասել ի վաղորդայնէ, միջօրեայ իսկ եղեւ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Հեռի եղեն ի քաղաքէն որպէս միջօրեայ ճանապարհաւ. (Եպիփ. ծն.։)


Միսթաղ

s.

wardrobe keeper.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ասէ յէու ցմիսթաաղսն (կամ ցմիսթաղսն), հանէ՛ք զպատմուճանսդ՝ ամենայն ծառայից բահաղու. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ. 22։)


Միտագոյնս

adv.

readily, willingly.

· Calfa

NBHL (1)

Զորս եւ եսայեաւ մարգարէիւ միտագոյնս ընկալեալ աստուծոյ՝ ասէր, յո՞ հանգեայց, այլ ի խոնարհն. (եւ այլն. Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)


Միտութիւն, ութեան

s.

cf. Միտումն.

· Calfa

NBHL (1)

Միտումն յաղթութեան ի վերին խնամոցն լինի։ Դիպուած բախտի, որ ոչ կայ հաստատուն՝ անցեալ ի վերայ միոյ միտման. (Պտմ. աղեքս.։)


Միտումն, ման

s. ast.

inclination, tendency, propensity, disposition;
proneness;
inclination;
—ումն ի չարն կամ ի բարին, good or evil propensities.

· Calfa

NBHL (1)

Միտումն յաղթութեան ի վերին խնամոցն լինի։ Դիպուած բախտի, որ ոչ կայ հաստատուն՝ անցեալ ի վերայ միոյ միտման. (Պտմ. աղեքս.։)