astute, shrewd, wary, cautious;
initiated, adept;
— առնել, to let into a secret, to initiate into a mystery;
— լինել, to be initiated.
· Calfa
որպէս գրէ խորհրդագէտն այսոցիկ պօղոս. (խոր. վրդվռ։ Տօնակ.։)
council, consultation;
conference, parley;
confidennce.
· Calfa
Սակաւ ինչ գինի խառնել ... ըստ խորհրդակցութեանն պօղոսի առ տիմոթէոսն. (Բրս. հց.։)
prime adviser or counsellor.
· Calfa
Որպէս գրէ խորհրդապետն այսոցիկ պօղոս։ Խորհրդապետն պօղոս ասէ. (Խոր. վրդվռ. Տօնակ.։)
fright, terror, alarm, dread, haste, hurry, precipitation;
խուճապաւ, in haste, in a hurry;
—ք, phantom, spectre.
· Calfa
Մովսէս ոչ յառաջ քան զխուճապ խռովութեան, եւ ոչ յետոյ, այլ ի՛ մէջ սաստկութեան ծնանէր։ Առ լսողութիւն յոյժ ի ճահ էր տեղն այն, ազատ գոլով ի խուճապից եւ ի զբաղմանց։ Զխուճապն սմ, զոր հասոյց պօղոս հարկցին դիւի. (Ոսկ. գծ.։)
even if, although, though;
whether;
-..., -..., whether ... or ...;
either ..., or ...;
թէպէտեւ իցէ, however, whatever.
· Calfa
to believe, to think, to imagine, to judge, to reckon, to estimate, to repute, to hold as such;
to presume, to conjecture;
to suspect, to have a suspicion of;
— յանձն իւր, to believe or think oneself, to look upon oneself as, to think that one is;
կարծէ թէ, he believes that.
· Calfa
Զոր կարծէն՝ թէ ունիցի, բարձցի ի նմանէ։ Յորում ժամու ոչ կարծեցէք, գայ որդի մարդոյ։ Կարծեմ թէ եւ ոչ աշխարհս բավական էր տանել։ Զոր կարծէին, եթէ ի տաճար անդր եմոյծ պօղոս։ Կարծէին զնմանէ, թէ ընդ ուղեկիցսն իցէ։ Որպէս կարծեր, (այս ինքն կարծիւր՝) որդի յոսեփայ։ Մի կարծէք յանձինս ձեր։ Զօր է ճշմարտիւ կարծել յեղելոցն տեսլենէ.եւ այլն։
laconic, succinct;
briefly.
· Calfa
Ղուկաս գրեաց հրամանաւ պօղոսի՝ ընդարձակ եւ առատ բանիւ, որպէս իւր վարդապետին ոճն է. եւ մարկոս՝ պետրոսի, նման իւր վարդապետին՝ կարճաբան եւ համառօտ. (Վրդն. աւետար.։)
to communicate, to be communicated, to participate, to share, to be in communication with;
to conjoin, to have carnal connection with;
to be communicative;
to lead on, to be conducive;
cf. Հաղորդ առնում.
· Calfa
Որ խաչեցին զտէրն յայնժամ, եւ որք զմարմին նորա անարժանութեամբ հաղորդին, ի միում տանջանս գնալոց են՝ ըստ բանի ելանելոյն պօղոսի. (Վրք. հց. ՟Ժ։)
of the same nation, family, kind or sort;
national;
related;
homogeneous.
· Calfa
whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.
· Calfa
communication, participation, relations, connexion, association;
accompaniment, concert;
— կենաց, company, society;
— արեան, consanguinity, affinity;
— չարեաց, the being an accomplice;
ճանապարհ կցորդութեան, roads, means of communication;
— ունել ընդ ումեք, to be connected, in communication with, to form a connexion with;
in compliance with.
· Calfa
Տարագրեաց զնա ի հաղորդութենէ կցորդութեան։ Կցորդութիւն սրբութեան, կամ օրհնութեան, հոգւոց, արեան, բնութեան, մարմնոյ, եւ այլն։ Կցորդութեամբ ժողովրդեանն, կամ կցորդութեամբ դպրի իմոյ պօղոսի (այսինքն միաբան, զոյգ ընդ), եւ այլն. (Եւս. պտմ.։ Ագաթ.։ Նար. Լմբ.։ ՃՃ.։)
persecution;
pursuit, expulsion;
trouble, vexation.
· Calfa
Յարուցեալ հալածանս ի վերայ պօղոսի եւ բառնաբայ՝ հանին զնոսա ի սահմանացն իւրեանց. (Գծ. ՟Ժ՟Գ. 50։)
state of a persecutor.
· Calfa
Զպօղոս ի հալածչութենէ անտի ի քարոզութիւն անդր փոփոխէ. (Կոչ. ՟Է. յն. ի հալածելոյ՝ ի քարոզել։)
contradictor, disputer, debater, controversialist;
dialectician.
· Calfa
Դիոնեսիոս աղեքսանդրացին ի հակաճառին, որ ընդդէմ պօղոսի սամոստացւոյ. (Ասող. ՟Գ. 21։)
band, bandage, wrapper;
truss;
— մեռելոյ, shroud, winding-sheet, grave-clothes.
· Calfa
fellow-soldier, comrade, companion in arms;
ally;
— լինել, to fight together.
· Calfa
cf. Պատուասիրաբար.
· Calfa
Այսպէս եւ պօղոս առնէր՝ պատուասիրապէս աւետարանելով, ոչ ուր անուանեցաւ քրիստոս. (ՃՃ.։)
gaoler, gaol-keeper.
· Calfa
Անկաւ առ ոտս կապելոցն կապանապահն։ Զի՞նչ վատթարագոյն քան զբանտի կապանապահ։ Կապեալ գոլով (պօղոս) զկապանապահն հաւանեցոյց. (Ոսկ. գծ.։)
adj. s. bound, detained, captive, prisoner.
· Calfa
Արձակ հարիւրապետն աղաչէր զկապանաւորն պօղոս. (Ոսկ. գծ.։)
bound;
imprisoned, enchained;
կապեալ ձեռօք եւ կապեալ ոտիւք, bound hand & foot.
· Calfa
Արձակեցեր զկապեալս քո։ Զամենայն կապեալս երկրի։ Կապեալք խաւարի։ Կապեալ մի՝ զոր կամէին։ Կարծէր փախուցեալ զկապեալսն։ Կապեալն պօղոս կոչեաց զիս։ Պօղոս կապեալ յիսուսի քրիստոսի.եւ այլն։
cf. Չորեքտասանեքին.
· Calfa
Սրբոյն պօղոսի չորեքտասանեքումբք թղթովք։ Չորեքտասանեքումբք թղթովք այսոքիւք. (Կորիւն.։ Նախ. թղթ. պաւղ.։)
all the fourteen.
· Calfa
Սրբոյն պօղոսի չորեքտասանեքումբք թղթովք։ Չորեքտասանեքումբք թղթովք այսոքիւք. (Կորիւն.։ Նախ. թղթ. պաւղ.։)
clear, limpid, pure;
clear, serene, clean;
gay;
splendid, sparkling, brilliant, luminous, shining;
bright, polished, clean;
distinct, evident, plain;
illustrious, glorious, farfamed, renowned, celebrated;
ի հանդերձս —ս, arrayed in gorgeous apparel.
· Calfa
worship, adoration, latria, religion;
service, office, ministry;
ceremony, mystery;
service, office;
employment, function, duty, post, place;
— աստուածային, divine worship;
— կռոց, idolatry, the worship of idols;
սնոտի —, superstition;
— ննջեցելոց, burial service;
burial;
— բարի, piety, religion, fear of God;
հասարակաց պաշտամունք, public functions;
—, պաշտամունք, Olympic or public games;
ի պաշտամանէ, by profession;
պաշտօնեայ հասարակաց պաշտամանց, the Minister of Public worship;
— առնել, to pay one's court to, to court, to flatter;
— առնուլ, to be honoured or adored, to be ministered to;
— հարկանել, տանել, to serve;
ի պաշտաման կալ, to be in the ministry;
պաշտել զ—, to exercise one's trade or calling;
— տանել, to serve, to worship, to adore;
ի — առնուլ, to adore;
— մատուցանել, to worship, to perform a service agreeable to God;
աստուածական առնուլ —, to cause oneself to be adored like a god;
ի — մտանել, to enter a person's service;
— կատարել, to fulfil a function;
կորուսանել զ—, to lose one's place;
ունել, ժառանգել զ— ուրուք, to take a person's place, to replace one;
— կատարել վասն հոգւոյ ուրուք, to celebrate a mass for the repose of a person's soul;
—ս երգոց կատարել, to sing psalms, to praise;
— ինչ առնելով, — ինչ առնելոյ վասն, through respect, for regard, by adulation.
· Calfa
clerk, official, minister;
servant, domestic, waiter, valet;
administrator, officiating, deacon;
religious, pious;
— արդարութեան, Minister of Justice;
cf. Պաշտօն;
cf. Պատերազմ;
— աստուածային վրէժխնդրութեան, instrument of divine vengeance;
—ք, Therapeutae, servants of God;
—ք արքունեաց, courtiers.
· Calfa
Եղիցի ամենեցուն կրտսեր, եւ ամենեցուն պաշտօնեայ։ Ուր եսն եմ, անդ եւ պաշտօնեայն իմ եղիցի։ Աստուծոյ պաշտօնեայ է քեզ ի բարիս։ Ո՞վ է Պօղոսն կամ ո՞վ ապօղոս. պաշտօնեայք, որովք հաւատացէքն։ Որ եւ բաւականս արար զմեզ պաշտօնեայս նորոց կտակարանացս. եւ այլն։
cf. Պարգեւաբաշխ.
· Calfa
Ձեռն պարգեւաձիր։ Պարգեւաձիր եւ շնորհաբաշխ աջոյն պօղոսի. (Նար. լ. եւ Նար. առաք.։)
simple-minded, sincere, ingenuous, candid, artless, good-natured;
simple, silly, foolish, imbecile.
· Calfa
simplicity;
purity, cleanness;
simplicity, sincerity;
clarification, clarifying;
serenity, clearness, calm weather;
explication, development;
ազնուական —, noble simplicity.
· Calfa
Պարզութիւն (մանկութեան) անյեղափոխ, զոր ունէր ադամ. եւ այնու ոչ ետես զմերկութիւն անձին իւոյ։ Ոչ գոյ պարզութիւն որոշեալ ի խոնարհութենէ։ Ապացոյց եւ սահման մեծ երանելի պարզութեան պօղոս (պօղ) ... պարզ միայնակեաց, եւ այլն. (Կլիմաք.։)
vaunting, boasting.
· Calfa
Ուր իցէ պարծանք իմն, կամ արժանի պարծանաց. որպէս սուրբ խաչն՝ պարծանք պօղոսեան.
surround;
to envelop, to cover, to conceal, to enclose, to shut up;
— or ի բաց —, to strike out, to eliminate, to take away, to retrench, to trim round.
· Calfa
Զայլոց թուղթս ՟Ը սակաւ թուով պարուրեաց. իսկ պօղոսի՝ որ յառաջն հալածիչ էր, չորեքտասան թուղթս միանգամայն գրեալ շնորհեաց. (Կոչ. ՟Ծ։)
illustrious, famous, distinguished, celebrated, renowned;
elegant, magnificent, excellent;
pompous, sumptuous, fine, rich, superb;
proud, haughty, stiff and starched;
— or —ս, proudly, haughtily;
pompously;
— եւ պաճոյճ, richly and magnificently;
—ս խօսել, to speak elegantly.
· Calfa
Զպարծանս մեր ըստ երանելոյն պօղոսի պերճ եւ պաճոյճ պատուասիրաբար զարդու յարմարել յուսով. (Մագ. ՟Խ՟Դ։)
cf. Պոռնկիմ.
· Calfa
Կապեաց երբեմն պօղոս՝ որ ի կորնթոս պոռնկացաւն, եւ արձակեաց զնա սրտիւն ապաշխարեալ. (Սեբեր. ՟Ժ՟Զ։)
Ի կորնթոս՝ զոմն պոռնկացեալ պօղոս ուղղէր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37. տպ. պոռնկեցեալ։)
Կապեաց երբեմն պօղոս ի կորնթոս զպոռնկացեալն. (Ոսկիփոր.։)
wood, thicket, grove, bush;
work, writing;
chapter, paragraph or article;
— թղթոյ, ream of paper;
— կտաւոց, չուխայից, entire piece of linen or woollen cloth, bale, pack;
—ք ուսման, lesson;
acts;
—ք առաքելոց, the Acts of the Apostles.
· Calfa
Պրակք առաքալոցն, եւ չորեքտասան թուղթքն պօղոսի. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։) Սոյնպէս ասին՝ գործք պօղոսի, գործք թովմայի. եւ առլն. ՃՃ. որպէս պտմութիւնք առաքելոց արտաքոյ սուրբ գրոց։
Պրակք առաքալոցն, եւ չորեքտասան թուղթքն պօղոսի. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։)
Սոյնպէս ասին՝ գործք պօղոսի, գործք թովմայի. (եւ առլն. ՃՃ.) որպէս պտմութիւնք առաքելոց արտաքոյ սուրբ գրոց։
apocryphal books on the Apostles.
· Calfa
Իսկ զպրակս աւաթայսն (կամ զպրակսաւաթայսն), եւ զաւետարանն, որ կոչին քարոզութիւնք, ոչ գիտացաք։ Պրաքս տւաթեայքն, (կամ պրաքսաւաթեայքն՝ որ կոչի թէ պօղոսի են, կարծիք երկմտութեան են վասն նոցա. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 4։)
Իսկ զպրակս աւաթայսն (կամ զպրակսաւաթայսն), եւ զաւետարանն, որ կոչին քարոզութիւնք, ոչ գիտացաք։ Պրաքս տւաթեայքն, (կամ պրաքսաւաթեայքն՝ որ կոչի թէ պօղոսի են, կարծիք երկմտութեան են վասն նոցա. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 4։)
to re-animate, to encourage, to inspire with courage, to revive, to put new spirits into, to raise again or restore a person's spirits.
· Calfa
Աստուծով սրտապնդեալք՝ բարեխօսութեամբ պետրոսի եւ պօղոսի. (Պտմ. վր.։)
to accuse, to find fault with, to blame, to lay the fault on.
· Calfa
Ոչ զսոսա ամբաստանելով եւ սրամտութեամբ յիշէ, եւ ոչ վնասաբանէ ինչ։ Պարզաբար յափշտակել ամաչէին՝ ոչինչ ունելով վնասաբանել։ Ասէին՝ թէ ի մովսէս վնասաբանէ (կամ վնասաբան է)։ Սովորական բարուքն իւրեանց՝ յիրսն որ յաղագս կայսեր էին, զնա վնասաբանէին։ Այս իսկ վայել էր պօղոսիս մաքրութեան, ոչ ունելով դատաւորին՝ թէ զի՛նչ վնասաբանեսցէ վասն նորա. (Ոսկ. գծ.։)