to think, to reflect, to meditate, to consider, to contemplate, to imagine.
· Calfa
Խարչաւանս ի վերայ իմ խոկալով։ Ոչ երբէք զայսոսիկ աղէտս տարակուսանաց խոկայ։ Զմիմեանց խոկալ փրկութիւն. (եւ այլն. Մագ.։)
the seizing, taking, laying hold on;
detention;
relation, dipendance;
constitution, composition.
· Calfa
Հերակլեանցն ասի սեռ ի միոջէն կալմանէ։ Ունին երկուս կալմունս. առ ի յառաջ քան զսոսայն, ըստ որում տեսակք. իսկ առ զկնի սոցայն՝ ըստ որում սեռք. բայց ծայրքն մի ունին կալումն. (Պորփ.։)
furniture, moveables;
baggage, luggage;
equipage;
apparel;
utensils;
implements, instruments;
— առնել զոք, to employ, to give occupation to.
· Calfa
Եթէ հարկանիցէ առանց կահի սոսկ ձեռօք. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)
to admonish, to advise, to warn;
to instruct, to discipline;
to reprimand, to reprove;
to correct, to chastise, to punish;
խրատեալ ի նմանէ, counselled by him.
· Calfa
Խրատեցեր դու զբազումս։ Ապա թէ ոչ խրատեսցիս, լու՛ր զայս։ Հայհոյէին զաստուած որդիք նորա, եւ նա ոչ խրատէր զնոսա։ Զսոսա իբրեւ հայր խրատեալ փորձեցեր։ Որովք մեղանչենն՝ յուշ արարեալ խրատես։ Խողովք սաստիցն ոչ խրատեցան։ Այսուհետեւ խրատեցարուք բանիւք իմովք, եւ օգտեցարուք։ Խրատեցէ՛ք զստահակս.եւ այլն։
to be vexed, grieved, concerned, moved, soured, exasperated;
— գինւով, to intoxicate, to get drunk.
· Calfa
Չի՛ք այլ ինչ զօրաւոր, որ այնպէս խածանէ զսիրտ մարդոյ իբրեւ զնախատինսն ... սակայն եւ ոչ յայսոսիկ զկծեցաւ արդարն. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)
s. bot. meadow-rue, thalictrum.
· Calfa
Ծաղր եդեալ զցինկ ... ծիւրեալ գեղնութեամբ ... Եւ լուեալ՝ պատասխանեաց, վասն մեր սուրբ սրին գերանդեաց. իսկ ես խոկալով յայսոսիկ՝ զարհուրեալ դեղնիմ. (Մխ. առակ. ՟Լ՟Գ։)
cold;
cold, senseless, silly, stupid, insipid;
vain, frivolous, trifling;
cold, chill;
— մարդ, cold, frigid, unconcerned, indifferent person;
— ցաւ, piercing cold;
— պատճառք, poverty of argument;
— մահահամբոյր, chill of death;
— սաստիկ, a violent or biting cold;
սոսկալի, խիստ, անտանելի, թափանցող —, horrible, bitter, insupportable, piercing cold;
— է, it is cold;
սարսռացեալ դողալ ի ցրտոյ, to tremble all over with cold, to be benumbed with cold;
պատսպարիլ ի ցրտոյ, to provide against the cold;
վարժիլ ցրտոյ, to be inured to cold;
— առնուլ, to take cold, to catch cold;
դի — յերկիր ընկենուլ, to kill on the spot, to strike, a cold corpse, to the ground;
cf. Ընդարմանամ.
· Calfa
to shew, to indicate, to designate, to point out;
to cause to be seen or known, to expose, to declare, to represent;
to demonstrate, to proof;
— զանձն թէ աստուած, to pretend to be a god.
· Calfa
Արդ հա՛րկ է ի պատճառս չարեացն գալ, եւ ցուցանել՝ թէ ուստի՛ լինին չարիքն։ Արքայութեան երկնից քաղաքացիս ցուցանէ զայսոսիկ, որք լսօղք ձայնի նորա լինիցին։ Ոչ ծածկեմք զանչափ մարդասիրութիւնդ, զոր առ մերս բնութիւն ցուցեր. (Եզնիկ.։ Աթ. ՟Ը։ Խոսր.։)
the thirty fourth letter of the alphabet and the seventh of the vowels;
seven thousand;
seven thousandth;
It is used both as a vowel & as a consonant. As a vowel for example in the words իւրաքանչիւր, ուխտ, etc., and as a consonant in the words հաւատ, սեաւ, հիւանդ, etc.;
It is only used as a medial final letter, sometimes serves for the consonant վ, for instance : օթեւան — օթեվան, երիւար — երիվար, վաւաշ — վավաշ, etc, or for the diphthong u, as, հւսւտ instead of հիւսիւս;
There is no proper word beginning with this letter, but on account of its affinity with the letter հ, it is sometimes substituted for it;
Joined with ի (իւ), it is generally pronounced like the French u as : դիւր, հիւր, դիւթ, & preceding the ո (ու) is pronounced like the English ou. Preceded also by ա (աւ), was anciently pronounced o as : աւրհնեմ — օրհնեմ, աւր — օր;
It is sometimes used instead of the suffixes ի & յ as : ւայդմանէ — յայդմանէ, ւիւրաքանչիւր — յիւրաքանչիւր;
In poetry, it is sometimes used instead of the conjunction եւ or ու.
· Calfa
Իբրու ձայնաւոր յայտնի տեսանի առ նախնիս յանխտիր գրութեան բառիցդ Եգիւպտոս, եգիպտոս, եգւպտոս։ Եթէովպացի, եթիովպացի, եթւովպացի։ Կիւպրոս, կիպրոս, կւպրոս. կիւրակէ, կւրակէ։ Սոյնպէս գրի, կւպարիս, կւրոս, կրիւսոս. իբր կիպարիս, կիւրոս, կրեսոս կամ կրոյիսոս։ Վասն որոյ մի եւ նոյն բառ են Կիվոս, կիբիկոն, կիւբիկոն, քուեայ. այն է ըստ յն. գի՛վօս կամ գի՛ւվօս. լտ. գու՛բուս։ Թո՛ղ զի յոյնք զիփսիլոնի իբր ձայնաւորի զձայն այժմ կորուսեալ՝ հնչեն ի՛, ուր ուրոյն ունին եւ զտառդ ի։ Իսկ ի մեզ մի օրինակ հնչեն գրութիւնք նոր եւ հին, մեւս կամ միւս. հիւր կամ հեւր. աղբիւր կամ աղբեր. առիւծ կամ առեւծ, եւ այլն։
syllable.
· Calfa
Ասեմք սկզբունք զսոսա եդեալս, եւ տարերք ամենի (այսինքն աշխարհի), պատշաճեալ սոցուն ոչ փաղառութեան տեսակօք. (Պղատ. տիմ.։)
fond of glory, full of vanity, ambitious, vain.
· Calfa
Որպէս եղեւ սկիզբն կռապաշտութեան ի փառասէր բռնութենէ։ Թմրեալ ի փառասէր ախտիցն։ Փառասէր եւ պայծառասէր կամացն անյագութիւն եգիտ զայսոսիկ. (Նախ. իմ.։ Իգն.։ Լմբ. սղ.։)
vn. va. to blow, to breathe;
to swell, to inflate;
to expire;
to die;
cf. Հոգի, cf. Ոգի;
հողմն փչէ, the wind blows.
· Calfa
Ե՛կ շունչ ի չորից հողմոց, եւ փչեա՛ ի մեռեալս յայսոսիկ, եւ կեցցեն, եւ այլն։
of the same town;
fellow-citizen, fellow-townsman.
· Calfa
Առաջի ամենայն քաղաքակցաց իմոց։ Ի բերանս ամբարշտաց որոգայթ քաղաքակցաց։ Արհամարհէ զքաղաքակիցս (իւր) այր պակասամիտ։ Ի վերայ իւրեանց քաղաքակից հեբրայեցւոց։ Կոչել ի հարսանիսն զռտմիկ քաղաքակիցս իւր։ Զսոսա քաղաքակիցս աղեքսանդրացւոց համարել։ Աղեքսանդրացւոց քաղաքակից արժանիս համարել։ Զնոսա քաղաքակիցս իւր հաւասարս աթենաւոց կացուցանել։ Ընտանիք Աստուծոյ, եւ քաղաքակիցք սրբոց.եւ այլն։
Հրեշտակաց դասակից առնէ՝ սրբոց քաղաքակից։ Տո՛ւր դատ առնել ըստ սոսխին, զրկող մարմնոյ՝ քաղաքակցին. (Խոսր.։ Յիսուս որդի.։)
to become or grow sweet, mild;
to soften down, to relent.
· Calfa
Զմահացու կերակուրն փոխանակ օգտակարին ջամբեալ՝ քաղցրանան։ Դնէ առաջի ազգ մի կերակրոյ. քաղցրանաս ի նոյն առաւել՝ քան ի սոսկ հացն։ Ունկանն յերաժշտական ձայնսն քաղցրանալ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժղ.։)
unchaste, immodest, libidinous.
· Calfa
Զվաւաշական եւ զմոլեկան պարսն (յն. վագխիաս) յարմարէ (դիոնիւսոս, որ եւ բաքոս). (Պղատ. օրին. ՟Բ։)
sublime, majestic, imposing, high, elevated, superior, grand, noble, generous;
divine, godlike, supernatural, celestial, heavenly;
the Supreme Being;
— կերպարան, imposing aspect;
— ինձ արտաշէս պարթեւ քան զմակեդոնացին աղեքսանդր, Artaxerxes the Parthian seems to me to be superior to Alexander the Macedonian.
· Calfa
Զայսոսիկ տնկելով վեհքն առ մեզ նուազագունիցս. (Պղատ. տիմ.) (ուր վեհքն առդնին իբր արարչակիցք աստուծոյ ի նիւթեղէն արարածս)։ Զի՞նչ միաբանութիւն վեհիցս ընդ մարդկայինս իցէ բնութեան։ Վեհիցն ի բարկութիւն շարժել։ Վեհիցն արժանաւոր բարեբանութիւն պաշտամանց. (Պիտ.։)
cf. Վեհերիմ.
· Calfa
Յայսոսիկ գտանել մարտիրոսասէր, եւ ոչ վեհերեւել. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։)
to elevate, to raise;
to appose, to subjoin, to superadd;
to manifest, to disclose;
to utter, to pronounce;
to translate;
to present, to offer;
to attribute, to ascribe, to refer;
to eructate, to retch, to vomit, to cast up, to reject.
· Calfa
Զպատճառն առ հայր վերաբերիցէ։ Առ բանն աստուած զայսոսիկ վերաբերէ։ Յաստուած վերաբերելն (պղատոնի) զամենայն՝ արժանի գովելոյ։ Առ աստուած վերաբերէ (ադամ) զպատճառն մեղանացն. (Առ որս. ՟Բ։ Յհ. իմ. երեւ.։ Նիւս. բն. ՟Խ՟Բ։ Արծր. ՟Ա. 1։)
to write upon, to inscribe;
to attribute, to refer to;
to write above, before.
· Calfa
Ոչ սոսկ հաղորդ, այլ եւ տէր նորա եւ հայր վերագրի նորուն, զորոյ զգործն գործէ. (Բրս. հց.։)
overseer, inspector;
bishop.
· Calfa
Թեթեւագոյն եւ թռչուն բանիցն (ընդդէմ ծնողաց)՝ ծանրագոյն են տուգանքն, քանզի վերադիտող առ այսոսիկ կարգեալ է՝ իրաւանց հրեշտակ նեմեսիս. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
director;
bishop.
· Calfa
Զարտեմիս առեն որսոյ եւ աղեղնաւորութեան վերատեսուչ գոլ։ Վերատեսուչ որթոյ ասեն զդիոնիսոս։ Աթենա ասի վերատեսուչ կարկամ. (Նար. ՟Ժ՟Զ։)
end, finish, conclusion, close;
end, extremity, bound, limit;
tail;
back;
the rear of the army;
cadence, fall;
—ք, cf. Վերջաւոր;
ի —, ի —է, ի —ոյ, after, behind, at last, after all, in conclusion, finally, lastly;
ի — կոյս, backwards, back, behind;
ի — նահանջել, to draw back, to repress, to hold in, to check, to restrain;
ի — հասանել, to have already one foot in the grave;
ի — կոյս գնալ, to go backwards;
ի —ի թեւոյն անկեալ, assailed the army in the rear;
հասէք ի —ս նոցա, destroy the enemy's rear;
ի — or ի —է եկեալք, survivors, posterity;
ժամանակաւ ի —է, latest or nearest;
ի —ոյս երթեալ զօրէն չար գազանի, given to perversity as a beast;
— բանիս այս, the pith of my discourse is this;
եկն ի —ն, he was at his life's end.
· Calfa
Յորս իւրաքանչիւր ոք ի վերջէ զփոյթն գործոյն ունէր, յայսոսիկ եղեւ ի ձեռն երազոյն կարծեցեալ։ Որք ի վերջէ լինին աստուածերեւութիւնք։ Երկմտեալ յառաչս տեսիլն՝ ի վերջին փութով հոգացելոցն երեւութանայ. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Ե։)
share, inheritance, portion;
chance;
benefice, ecclesiastical dignity or state.
· Calfa
Վիճակաւորութիւնս զայսոսիկ կոչէ ըստ իւրաքանչիւր կարգի քահանայականի որոշաբար ունել զքահանայականին սպասաւորութիւն, որպէս վիճակել զնա. զորովք զանց առնել ոչ կարէ. (Մաքս. ի դիոն.։)
particle, fragment, grain.
· Calfa
Ի ժամ սոսալի պատարագին փթրանքն, եւ ի բաժակէն նոյնպէս անկանելն. (Պիտառ.։)
cf. Փծանք.
· Calfa
Մաքուր է ոգւով եւ մարմնով եւ լեզուով. (պահելով զսոսին՝) զոմն յանօրէնութենէ, զոմն ի փծութենէ, եւ զոմն ի հայհոյութենէ։ Իբրեւ զհասարակ փծութիւն ի բաց հալածելով. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)
tube-shaped shrine;
bronchia.
· Calfa
Երկու փողակք տան եւ առնուն զօդն իբրեւ ցնցղով իւիք սոսորդով ի բերանս Սեբեր. (՟Է։)
to be taken away;
to be divided.
· Calfa
Կենդանին տարաբարձի յայսոսիկ, ի թռչունն եւ ի հետեւակն, եւ ջրային եւ ցամաքային. եւ տարաբարձին սոքա իւրաքանչիւր ի տեսակս. (Արիստ. ստորոգ.։)
ignorance, nescience, rudeness, rawness, unskilfulness;
մեծ, թանձրամած, սոսկալի —, great, utter, gross, complete ignorance;
առ տգիտութեան, through ignorance;
զգածնուլ տգիտութեամբ, թաւալիլ ի տգիտութեան, to live, to wallow in ignorance.
· Calfa
money-changer;
table-companion, messmate.
· Calfa
Յառաջագահ անդր զնստելն առձեռնէր քան զամենայն մեծանձանց. եւ զի՛նչ թագաւորական էր սպտս, զամենայն նմա հրամայեաց տալ. ընդ որ տրապիզիտքն ամենայն սոսկացան. (Կաղանկտ.։)
church-calendar, table of lessons for the day;
lectionary, service-book.
· Calfa
Յիշատակարան տօնից տէրունականաց եւ սրբոց աստուծոյ. զոր ես գրիգորիոս յաւելի ... ընտրեալ ի տօնամակաց յոքունց զսակաւս ... եւ մեք աշխատեալ զայսպիսի համառօտահաւաք տօնամակս գրեցաք ի պայծառութիւն եկեղեցւոյ, զոր ընթերցցի ի նմա՝ ժամու սոսկալի պատարագի։ Ծանուցանեմ ձեզ վասն սուրբ կտակիս՝ տօնամակի եկեկղեցւոյ սրբոյ. (Գր. վկ. եւ Կիր. վարդապետ. յիշ. հին ճշ.։)
dry, arid;
terra firma, continent, mainland;
— կղզի, peninsula;
— երկիր, dry land;
հաց —, dry bread;
— փայտ, dry wood;
— աչօք, with tearless or dry eyes;
զ— ծարաւոյն շիջուցանել, to quench or allay thirst;
յածիլ ընդ ծով եւ ընդ —, to scour sea & land;
անցանել ընդ —, to pass dry-footed, dry-shod;
ելանել or իջանել ի —, to land, to go ashore or ou shore;
հասանել ի —, to reach the shore;
— երթալ, անցանել, to travel by land.
· Calfa
Ունի սարմատիտ զքեռսին (որ եւ քերսոն, գըրըմ ) ցամաք կղզի. ելլադա՝ զպեղոպոնիսոս ցամաք կղզի։ Երջանիկն արաբիա մտանէ ընդ մէջ խորշիցն կարմիր ծովուն որպէս ցամաք կղզի. (Խոր. աշխարհ.։)
hedge-repairing, restoring a wall.
· Calfa
Յարուսցէ զայլ ոմն պահպանօղ եւ խրամակարկատ։ Սուղ ինչ ցանկակարկատ լինել քան զայսոսիկ՝ որ խրամատին. (Մագ. ՟Բ. ՟Լ՟Ա։)
suffering, infirm, ill;
afflicted, wretched.
· Calfa
Որպէս ցաւածք՝ որ սոսկայցեն ի բժշկական ձեռաց։ Բժիշկ մի՝ որ ցաւածի օգնել կամիցի, տեւէ բաւէ եւ ժամանակ մի մնայ առ ի հնարել զցաւածին առողջութիւն. (Ոսկ. ես.։)
cf. Տիտանիք;
Titan;
titanium.
· Calfa
Յետ ջրհեղեղին տիտանն ընդ կրովնի ի մարտ գրգռէր։ Սկսանէին զբարձրաբարձ զբուրգնն կանգնել. եւ յետ այնորիկ կրովնն եւ տիտանն մարտ պատերազմի ընդ միմեանս բախէին։ Հերկալէս եւ դիոնէսոս էին ի տիտանացն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
cf. Բուն.
· Calfa
Հաւատոյն եւ սիրոյն, որ քան զայն միութիւնն չիք նախամեծար. իհսկ տիրագոյնն՝ յիսուսի քրիստոսի, եւ հօրն։ Չի՛ք եւ չի՛ք քան զայսոսիկ տիրագոյն բարի։ Ակն տիրագոյն շափիղայի. (Ածազգ. ՟Դ. Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։ Գանձ.։)
lordly, imperiously, authoritatively, sovereignly, absolutely;
in effect, properly, truly, verily;
proper, own, real, true, genuine, veritable;
— ազատ, really free;
— հաւատք, true faith;
— բարի, real good;
— խօսելով, properly speaking;
եթէ — կամիս գիտել, if you will to know thoroughly.
· Calfa
Յայսոսիկ հաւատոց պէտք են, եւ տիրապէս հաւատոց։ Յիսուս տիրապէս խաղաղութիւնն. (Սարգ. յկ. ՟Է։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)
the blessed Virgin;
mistress or lady;
քաղաք —, capital.
· Calfa
Զայսոսիկ ընտրիցեն հարսանեացն փութոյն տիրուհիքն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)
cf. Տմարդիկ.
· Calfa
Իսկ դու եւ առ այսոսիկ եղեր տմարդի եւ հում։ Առ բարերարն տմարդիք։ Տարտամք եւ տմարդիք։ Դատաւորք տմարդիք։ Տմարդի յղփացեալ։ Անագորոյնք եւ տմարդիք։ Ռիշտ ես ամենեւին եւ տմարդի. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 31։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։ յկ. ՟Զ։ Խոր. ՟Գ. 68։ Նար. ՟Խ՟Ը։ Լմբ. սղ.։ Մխ. առակ.։)
economical;
cf. Տնօրինական;
—ն, economy.
· Calfa
Որդին աստուծոյ տնտեսական լուսաւոր ճշմարտութեամբն իւրով զսոսա ամենայն լուսաւորեաց. (Պիտառ.։)
house, habitation, home;
house, family, race, nation;
family, household;
goods, fortune;
house, commercial house;
couplet, strophe, stanza, verse;
— ադամայ, the human race, mankind;
— թորգոմայ, the Armenian nation;
— թագաւորի or — արքայի, the king's household;
— մատենագրաց, library;
— պղատոնեայ, Plato's Academy or school;
փայտակերտ, աղիւսակերտ, քարաշէն, քարուկիր —, wooden, brick, stone house;
հանգիստ, բնակելի, լաւ, մեծ, փոքրիկ, գեղեցիկ, տձեւ or անպիտան —, commodious, inhabitable, good, large, small, fine, wretched house;
հիմունք, որմունք, տան, the foundations, the walls of a house;
վարձելի կամ վաճառելի —, house to be let or sold;
— ի տանէ, տանէ ի —, from house to house;
արտաքոյ տան, ըստ — ն, out, not at home;
ի տան, at home;
կալ ի տան, to stay, to be at home;
ելանել ի տանէ, to go out;
մեկնել ի տանէ, չուել, to remove, to move;
դառնալ, գնալ ի —, to go home again, to come home, to go home;
— վարձել, to let a house;
վարձել զ— իւր, to let his house;
— շինել, կառուցանել, քանդել, to build, to pull down a house;
ական հատանել զտան, to break into a house;
շրջել տանէ ի —, to wander from house to house.
· Calfa
Ի թիւ եօթեանց տանց հարիւրոց կատարեցաւ բանս հաւատոց։ Եւ այլ տանց մարգարէութեանն։ Զհամարս տանցն ցանկեսցես։ Զառաքելական գիրս տուն առ տուն ընթերցեալ եւ գրեալ։ Տուն առ տուն կարգաւ զկաթողիկեայս թուղթն ընթերցայց։ Յորժամ զերկոսեանս զայսոսիկ բարւոք ուսանիս զտունս, յայնժամ ճգնեսցիս ի սակս երրորդին. (Շ. խոստ. եւ բարձր։ Երզն. ՟ժ. խորան.։ Նախ. գծ. եւ կթղ։ Վրք. հց. ՟Բ։)
impression, stamp, print, mark, figure, form;
impression;
— գործել յոք, to produce an impression on a person;
fixation
· Calfa
Եղիցի ոսկի մատանի՝ զքաջի ուրուք ունելով զտպաւորութիւն ... եւ ոմն մի այսոսիկ տպաւորութիւնս տեսեալ. (Անյաղթ պորփ.։)
s. med. intermitting ague, tertian fever, tertian.
· Calfa
Պատահումն որակութեանս այս եռօրեայ ցուցակութեան ... ջերմութիւն սոսկ եւ վճիտ ... փոխարկի ի տռիտոնն. (Մագ. ՟Հ՟Թ։)
logical.
· Calfa
Որոշումն է տրամաբանական, որ ասէ՝ թէ պարտ է ի վերայ հոմանուանցն զերիս զայսոսիկ խնդրել. (Սահմ. ՟Ա։)
Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.
· Calfa
Բազում արտասուօք ժտէր ի տեառնէ զտեսչութիւն իրացն (այսինքն տեսանել եւ իմանալ) թէ յորո՛ւմ պատուի էր նա։ Տեսանեմ զարհաւիրս գեհենին, եւ զսոսկալի աղետիցն զտեսչութիւնն (այսինքն զտեսիլն). (Վրք. ոսկ.։ Մանդ.։)
very heavy shower, pelting or drenching rain, floods, torrents of rain;
heavy fall of snow or hail;
— լինել սպառնալեօք, to rain threats;
ետես զնետս — խաղացեալ, he saw a storm of arrows coming.
· Calfa
Որպէս ի տեղատարափաց բռնութիւն է ի մարմնական գնացս անկեալ։ Տեսանե՞ս զհոյլս տեղատարափացս ահագին եւ սոսկալի. (Մաշկ.։)
judicious, wise, prudent.
· Calfa
Ի բանից արանց իմասանոց, եւ յայսոսիկ քաջախոհակաց (կամ քաջախորհակաց, կամ քաջախոհաց), (Խոր. ՟Ա. 18։)
of lofty stature, tall, well-shaped.
· Calfa
Ունիս զսոսինձն քաջահաս, որով մածնուն թեւք արծուեաց. (Վանակ. յոբ.։)
well exercised, well instructed, expert, highly versed in;
licentiate;
— օրէնսդրութեան, licentiate in law.
· Calfa
Ըստ որում յայսոսիկ քաջավարժն աղաղակէր։ Իսկ քաջավարժն ի փորձութիւնս՝ անպարտելի մնայր յայսոսիկ իբրեւ զվէմ. (Սկեւռ. լմբ.։)
to draw, to drag, to pull or haul about, to drag along, to lead away;
— յինքն, to attract, to win, to gain or bring over;
— ընդ գետին, to drag on the ground;
— առ դատաւորն, to lead or drag before the judge, to bring to justice;
յարտասուս —, to stir to pity, to affect, to move;
— զոք, to defame, to slander, to bite.
· Calfa
Զարժանին սոսկալոյ ի ծաղր քարշեն. (Ոսկ. ի ծն. քրիստոսի.։)