Definitions containing the research վասն : 3009 results

Սխալական, ի, աց

adj.

liable to error, fallible, frail.

· Calfa

NBHL (1)

Անկարգօրդ վասն սխալականացս միշտ առաջի քո բարեխօս. (Լմբ. պտրգ.։)


Սխալեմ, եցի

vn.

cf. Սխալիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Արջառ նոցա ոչ սխալեաց ի վրիպեցաւ։ Սխալեալ են խորհուրդք նորա։ Սխալեալ անկան ի մեծամեծ մեղս վասն կանանց։ Կոյր կուրի յորժամ առաջնորդէ, սխալէ։ Ի ժամանակի՝ յորում սխալեսցի ոտն նոցա։ Զի ուսանիջիք զիմաստութիւն, եւ մի սխալիցիք։ Խօսեցայ ընդ քեզ ի սխալելն քում, եւ ասասցեր՝ թէ ոչ լուայց քեզ։ Ոչ սխալեցաւ բան մի յամենայն բարեաց, այլ՝ ամենայն ինչ եղեւ։ Ոչ սխալէին բան մի (ի կարգէ հրամանացն)։ Եւ ոչ էր բան սխալեալ յարքայէ, զոր ոչ մեկնեաց նմա.եւ այլն։

Սպառնաս անիծանել. այլ ես աղօթել վասն քո. զոր ոչ երբէք սխալեսցի, եւ ոչ սխալեմ. (Մագ. ՟Դ։)


Սխալոտ

cf. Սխալական.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ սխալոտ մարմնով կապեալ եմք։ Սխալոտ եւ դիւրայանց հասակիս (մանկութեան)։ Տկար եւ սղալոտ եմք մարդիկ։ Զընկերն այպանէ ստութեամբ գոլով եւ ինքն սխալոտ բնութիւն։ Ոչ է մարթ չգալ գայթագղութեան՝ վասն սխալոտ եւ նիւթական բնութեանս. (Ի գիրս խոսր.։ Սարկ. աղ.։ վանակ. յուրախացիրն։ Լմբ. առակ.։ Երզն. մտթ.։)


Սխրանամ, ացայ

vn.

to admire, to be charmed, astonished, to marvel, to wonder, to be extremely surprised, wrapped in wonder, amazed, to stand thunderstruck.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմացաւ սխրացաւ, վասն զի ետես զզօրագլուխն. (Եփր. թագ.։)


Սկայագործ

cf. Հսկայաձեւ.

· Calfa

NBHL (1)

Զգերեզման շիրմին սանատրկոյ արքային ոչ կարացին բանալ վասն անհեթեթ սկայագործ հաստաշինած ճարտարագործ արարածոցն. (Բուզ. ՟Դ. 24։)


Սկզբնածին

cf. Նախածին.

· Calfa


Սկզբնական, ի, աց

adj. s.

primitive, original, radical, pristine, primordial, first, initial;
elementary;
cf. Մեղք;
—ն, beginning.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի զերծեալ ի չար կապանաց արկածից՝ սկզբնականաց, վերջնոց, եւ միջոց։ Զնորայն (զադամայ) քաւեսցէ զսկզբնական օրինազանցութիւն։ վասն սկզբնական մեղաց. վասն ներգործական մեղաց. (Նար. ՟Ի՟Ը։ Հ. կիլիկ.։ Ոսկիփոր.։)


Սկիզբն, կզբանց

s.

beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.

· Calfa

NBHL (1)

Զի թէպէտ սուղ է որդի, վասն զի սկիզբն (այսինքն է ի հօրէ), նոյն փարթամ, վասն զի պատճառ է հոգւոյ ելողութեան։ Հոգին սուրբ սուղ եւ հարուստ. զի թէպէտ սկզբունք՝ վասն ընդ պատճառաւ, այլ՝ եւ անսկզբունք, վասն ոչ ընդ ժամանակաւ։ Որպէս ի սկզբանցն եւ յասկզբանցն երեւեցուցաք։ Զսկզբունս եւ զանսկզբունս, զզգալիս եւ զիմանալիս. (Քեր. քերթ.։)


Սկուտեղ, կտեղ, կտեղի, տեղբ

cf. Սկտեղսկտեղ.

· Calfa


Սղոցումն, ման

s.

sawing, cutting;
saw-yard, saw-mill.

· Calfa


Սնար, ի, ից

cf. Սնարք.

· Calfa


Սնափառ, ի, աց, ից

adj.

greedy of glory, fond of vain glory, full of vanity, ambitious.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ խնդրէ զփառս աստուծոյ, այլ զփառս մարդկան. վասն որոյ եւ սնափառ եւ սնավաստակ կոչի եւ է. (Կիր. ՟ը. խհ.։)


Սնափառութիւն, ութեան

s.

avidity of vain or false glory, pride, ambition, vanity, self-conceitedness, foppishness.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ վասն սնափառութեան եւ իշխանասիրութեան չարաբանիցեմ զընկերէ. (Խոր. ՟Գ. 64։)


Սնձնի

cf. Սնձենի.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՆՁՆԻ որ գրի եւ ՍՆՁԵՆԻ. ի բառէս Սինձ, զոր տեսցես ըստ ՟ա. եւ ՟բ. նշ. Ծառ սնձոյ խժային իբր կուենի՝ կամ իւղային որպէս մարխ. վասն որոյ եւ Լեհ. մեկնի որպէս լտ. teda. այն է յն. δᾶς.


Սննդակից, կցի, կցաց

adj. s.

nursed, bred or brought up together, coetaneous;
familiar, friend, comrade, fellow.

· Calfa


Սնութիւն, ութեան

s.

emptiness;
barrenness.

· Calfa


Սոխ, ոց, ից

s.

onion;
bulb, bulbous root;
դալար —, scallion, green onion;
— մանր, shallot.

· Calfa


Սողամ, ացայ, ացի

vn.

cf. Սողիմ;
cf. Սողոսկիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ադամ վասն յանցանաց իւրոց փախստական եղեւ ի վայելչական դրախտէն, եւ սողացաւ յեգիպտոս. (Տօնակ.։)


Սողոբայ

cf. Սիղղոբայ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ասաց, թէ առեր, այլ թէ ընկալար. բազում անդամ ասացի սիրոյդ ձեր վասն սողոբայիցն, թէ պարտիմք եւ զայն քննել. (Ոսկ. ղկ.։)


Սուրբ, սրբոց

adj. s. adv.

holy, sacred;
pure, clean, exempt, spotless, stainless, immaculate;
divine, godly, innocent;
saint;
*patron;
holily;
—ն սրբոց, the Holy of Holies;
— առնել, to sanctify, to purify;
— առնել զաստուած, to glorify God;
— առնել զանձն, to offer, consecrate or devote oneself.

· Calfa

NBHL (2)

Զի՞նչ ասես գոլ զսուրբն, եւ զինչ զանսուրբն։ Այն ինչ՝ որ աստուածոցն սիրելի է, իցէ սուրբ, եւ ոչ սիրելին անսուրբ։ Վասն զի սուրբ է, ուրեմն սիրի. այլ ոչ վասն զի սիրի, վասն այնորիկ սուրբ է. (Պղատ.)

աղօթք իմ սուրբ էին (ասէր յոբ). վասն զի սուրբ էր ի սրամտութենէ եւ ի բարկութենէ. (Իսիւք.։)


Սոփեստ, ից

cf. Սոփեստոս.

· Calfa

NBHL (1)

Խօսէաք ընդ սոփեստին փիլամոնի վասն օգտակար շնորհին. (այսպէս պատմեաց մեզ զայս սոփեստէսն. Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


Սպանանեմ, սպանի

va.

to kill, to slay, to put to death, to take away life, to assassinate, to massacre, to slaughter, to cut the throat of, to behead, to execute;
— զմիմեանս, to kill each other;
— զկրակ, to put out, to extinguish, to quench fire;
cf. Ընթադրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Սպանանիցիք ասէ վասն իմ. (Ոսկ. մտթ.։)


Սպանիչ, չի, չաց

cf. Սպանող.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթելով վասն զնա սպանչացն։ Հոգայր զփրկութիւն սպանչացն. (Ոսկ. գծ.։)


Սպանող

adj. s.

killing, murderous;
assassin, murderer, homicide.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթելով վասն զնա սպանչացն։ Հոգայր զփրկութիւն սպանչացն. (Ոսկ. գծ.։)


Սպանողական, ի, աց

adj.

sanguinary, bloody, cruel;
murderous.

· Calfa

NBHL (1)

Եղբարք յովսեփայ յամօթ եղեն վասն նախանձողական եւ սպանողական համարձակութեանն. (Եփր. պհ.։)


Սպանողութիւն, ութեան

s.

murder, assassination.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զառիւծ՝ թշնամին, ոչ թէ վասն քաջութեան անուանեցաւ, այլ վասն սպանողութեանն. (Իսիւք.։)


Սպառնումն, ման

s.

threat, threatening tone.

· Calfa


Սպասեմ, եցի

vn.

to hope for, to expect, to wait for, to look for, to look forward to;
to observe, to watch, to spy;
to serve;
to be reserved for.

· Calfa

NBHL (1)

Ունիմ զբազումս, զի սպասեսցեն ինձ։ Սպասեցէ՛ք եւ դարմանեցէ՛ք զդա։ Սպասէին նմա ինքն եւ կին իւր։ Սպասել եղբօրն որպէս անձին իւրոյ։ Ոչ կարեմ սպասել սմա վասն դժնէհոտութեան նորա։ Թուէր թէ եւ օդք սպասէին թաղման նորա. (Վրք. հց. ստէպ։)


Սպի, սպւոյ, սպեաց

s. fig.

cicatrix, scar, seam, mark;
stain, spot, stigma;
— կեղեքածի, scratch;
ածել զ—ս ի բժշկութիւն, to heal up, to cicatrize, to close.

· Calfa


Սպիտակութիւն, ութեան

s.

whiteness, white;
candidness, splendour;
— հերաց, hoarness;
— լանջաց, պարանոցի, snowy bosom, ivory whiteness, alabaster of the neck.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմինն սպիտակ (ասի) վասն սպիտակութիւն ունելոյ. (Արիստ. որակ.։)


Սպուժեմ, եցի

vn. va. to put off, to delay, to defer, to neglect, not to care for.

· Calfa


Սպրդեմ, եցի

va.

to insinuate, to introduce gently, to bring in privily, to foist, to thrust on.

· Calfa


Ստաբանեմ, եցի

vn. va. to lie, to tell lies, untruths, stories.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր շամիրամ ստաբանեաց տիկինն (վասն արայի). (Լծ. սահմ.։)


Ստամոք, աց

s.

stomach;
belly;
ոչ գոյ յիս — կերակրոյ, I have a weak digestion;
— իմ ցաւէ, I have the stomach-ache.

· Calfa

NBHL (1)

Սակաւիկ մի եւ գինի խառնեսջի՛ր վասն ստամոքսի եւ ստէպ հիւանդութեանց. (՟Ա. Տիմ. ՟Է. 23։)


Ստգիւտ

cf. Ըստգիւտ.

· Calfa


Ստեղծագործ, ի

s.

creator.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն գիտէր յիսուս, վասն զի ինքն էր ստեղծագործ բնութեան մարդկան։ Ինքն էր ստեղծագործ բնութեանս. (Նանայ.։)


Ստեղծուած, ոց

s.

creature;
invention, production.

· Calfa

NBHL (1)

Լցաւ երկիր ստեղծուածովք քովք։ Հնազանդ լերուք ամենայն մարդկեղէն ստեղծուածոյ վասն տեառն։ Զի նա գիտաց զստեղծուածս մեր, եւ յիշեաց թէ հող եմք։ Մի՛ թէ ասիցէ՞ ստեղծուածն ցստեղծիչն իւր.եւ այլն։


Ստեղծուածոյ

adj.

invented, devised, fictitious, false.

· Calfa


Ստեմ, եցի

vn.

to lie, to fib, to tell untruths, stories, to impose upon;
to give the lie to, to belie;
— ուխտին, to break one's promise, word or vow.

· Calfa


Ստերջ, ի, ոյ

adj.

sterile.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձմերան ստերջ են ամպք (ի ջերմութենէ), վասն որոյ եւ ոչ ձայն կարեն արձակել. իսկ ի գարնանային ժամանակի յղանան զհարստութիւնն. (Շիր.։)


Ստէպ, սպիպոյ, ով, աւ

s. adj. adv.

speed, haste, alacrity, diligence;
frequent, instant;
frequently, often, instantly;
— —, quickly, hastily;
very often, continually, incessantly;
ստիպաւ or —պով, in haste, in a hurry, quick, fast, with great speed or alacrity;
eagerly, hotly;
— կալ, to persevere in, to be assiduous, steadfast in, constant in, to apply or addict oneself to, cf. Հանապազորդեմ

· Calfa

NBHL (1)

Վասն ստամոքսի եւ ստէպ հիւանդութեանց քոց։ Եւ աղօթք ստէպ լինէին յեկեղեցւոյն վասն նորա առ աստուած. (՟Ա. Տիմ. ՟Ե. 23։ Գծ. ՟Ժ՟Բ. 5։)


Ստին, ստեան, ի ստենէ

s. fig.

breast, bosom;
teat;
source, spring;
ի ստեան, at the breast;
մանուկ ի ստեան, sucking-child;
գօտեւորեալ առ ստեամբ, girt about the paps;
կերակրել ստեամբ, to suckle, to give suck, to give the breast to;
դիել զ—ս, to suck, to draw the breast;
cf. Հատուցանեմ;
անկանիլ ստեանցն, forming or rounding of the breasts in adolescence;
եռալ ստեանց, to give milk;
ի ծուծ ստեանցն կախեալ, hanging to her breast;
—ք անկան քեզ, thy breast are fashioned;
յոյս իմ ի ստեանց մօր իմոյ, my hope from my mother's womb.

· Calfa


Ստոյգ, ուգաց

adj. adv.

true, just, certain, sure, indubitable, assured, positive, infallible, veritable, real, authentic, genuine;
surely, certainly, assuredly, to be sured, by all means.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարաց գիտել զստոյգն վասն ամբոխին. (Գծ. ՟Ի՟Ա. 34։)


Ստորակէտ, կիտի

s.

comma.

· Calfa


Ստորանախանձ

cf. Գետնանախանձ.

· Calfa

NBHL (1)

Այս լինի ձեզ վասն ստորանախանձ մտաց ձերոց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 8։)


Ստորանկիմ, կայ

vn.

to fall down, to precipitate;
to fall under, to submit, to yield, to be subject to, to undergo.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛, որք վասն չարչարանաց են բանք՝ վնասեսցեն զքեզ, եթէ զիարդ աստուած ստորանկի ընդ չարչարանօք։ Մի՛ ոք կարծիցէ զգեր ի վերոյն էութիւն ընդ մահուն չարչարանօք ստորանկիլ. (Լծ. ածաբ.։ Լմբ. հանգ.։)


Ստորասեմ, եցի, ացի

va.

to affirm, to say yes, to consent, to confirm.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր ստորասեացն ոք, ապասոցել. եւ զոր ապուսեացն ոք, ստորասել (կամ ստորասոցել)։ Կամ որ ստորասեացն՝ ճշմարտէ, եւ կամ որ ապուսեացն։ Այսպէս ունի իրքն, թէպէտ եւ ոմն ոչ ստորասիցէ, ի ոմն ոչ բաց ասիցէ. քանզի ոչ՛ վասն ստորասելոյն կամ բացասելոյն, եղիցի կամ ոչ եղիցի. (Պերիարմ.)


Վաղուեան

adj.

of tomorrow;
ի վաղորդեայն աւուրն, the day following;
ի վաղուեան գիշերին, tomorrow night.

· Calfa

NBHL (2)

Որ զվաղուեան աւուր դառնութեան լեղւոյն քաղցրացուցեր զճաշակ. (Շար.) այսինքն զհին ուրբաթ աւուր դրախտին. կամ զվաղու ի ուրբաթ աւուր (եթէ իցէ երգն վասն հինգ շաբաթի աւուր, որ այժմ երգի յուրբաթու)։

Հայցեն դաշն վասն երկիւղի վաղուեանն (ապագայ ժամանակի). (Վրդն. ծն.։)


Վաղվաղ

adv.

quickly, very fast, swiftly, rapidly.

· Calfa

NBHL (1)

Յղեցին վասն վաղվաղ գալոյ։ Վաղվաղ նախ վաղուրեմն իրազգած լեալ։ Լինի առ նա ձայն վաղվաղ. (Բուզ. ՟Դ. 8։ Յհ. կթ.։ Վրդն. ծն.։)


Վաղվաղուկ

adj.

cf. Վաղվաղուն.

· Calfa

NBHL (1)

Շրթունք նորա վասն վաղվաղուկ լինելոյ գայթագղեցին. (Եփր. համաբ.։)