Definitions containing the research տար : 6174 results

Որիշ

adj. adv.

distinct, separate;
different, other;
separately, apart;
— —, separately;
distinctly.

· Calfa

NBHL (3)

Օտար եւ որիշ զատուցեալ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)

Ձայնդ ձայն յակոբայ. որ օտար էր եւ որիշ յանխրատ եւ յանհրաժեշտ բարուց։ Պատիւ առեալ ի բնութենէն մեծ իմն զատ եւ որիշ յայլոց. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)

χωρίς seorsim ἱδίως proprie ἵδιος proprius διάφορος diversus παρηλλαγμένος distinctus, alienus. որ եւ ՈՐՈՇ. եւ իբր ռմկ. ուրիշ. (Արմատ բայիս Որոշել, որ է ըստ յն. օրի՛զօ, ի բառէս օ՛րօս, եզր, սահման, լեառն) Որոշեալ. զանազանեալ. զատուցեալ. ուրոյն. մեկուսի. այլ. յատուկ. օտար. զատ.


Որկորաժէտութիւն, ութեան

s.

cf. Որկորամոլութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս որկորաժէտութեան դիւաց ... ամենայն դեւքն ընդ ճենճերս խնդալով ագահեն։ Յորկորաժէտութենէ, եւ ի ճակաճանութենէ եւ ի շուայտութենէ։ Դատարկութեամբն եւ որկորաժետութեամբն. (Նոննոս.։ Փիլ. լին.։ Պիտ.։)


Որկորեայ, րէից

cf. Որկրամոլ.

· Calfa

NBHL (1)

Լեզուանի կոչեսցէ, որկորեայ, ցասնօղ։ Իբրեւ զհէքս եւ որկորեայս։ Որկորայք (կամ որկորոյք) դատարկապորտք։ Որկորեայն (կամ որկորայն), եւ որովայնի ծառայն։ Որկորեայ, եւ անժոյժ. (Ոսկ.։)


Որձ, ից

adj.

male.

· Calfa

NBHL (1)

Զոհալն էգ է. մուշթարին եւ մառեխն եւ արեգակն որձ են, զօհրայն եւ օտարիտն ընդ որձն որձ են, եւ ընդ էգն էգ. (Տօմար.։)


Որմածերպք

s.

chink, cranny;
breach, gap, opening.

· Calfa

NBHL (1)

Ելանիցէ հասանիցէ մինչեւ ի նա ի ծակոց առաստաղացն, եւ ընդ որմածերպս պրշակին. (Եփր. աւետար.։)


Որմաշէն, շինաց

s.

mason.

· Calfa


Որմարգել

adj.

walled up, enclosed by a wall;
— առնել, to shut up within four walls, to imprison.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ որմով արգելեալ. բանտարկեալ.


Որմարգելոց, աց

cf. Որմափակ.

· Calfa

NBHL (1)

Սպանաք զգնէլ ի կատար լերինն մօտոր մարգելոցի (կամ յորմարգելոցն երէսորսի). (Մեսր. երէց.։)


Նոխազոտն

adj.

goat-footed.

· Calfa

NBHL (1)

Պերիտոս, այս պան է նոխազոտն. (Վանակ. տարեմտ.։)


Նոյն, նորին, նովին, նովիմբ

pron. adj. adv.

himself, herself, itself;
he, she, it;
even, equal, identical;
ditto, do, idem or id;
the same, of the same kind, after the same manner, equally, conformably, identically;
մի եւ —, the same;
ի —, ի նմին, together, all at once;
ի —, — ընդ —, ընդ —ս իսկ, ի մի եւ ի —, ի նմին ժամանակի, -ժամայն, —հետայն, soon, very soon, quickly, in the same moment, immediately, directly;
— գործել, to identify.

· Calfa

NBHL (5)

Նոյն զաղօթսն (այսինքն զնոյն աղօթս) կատարեմք, զոր յեկեղեցին եւ արտաքոյն. (Լմբ. պտրգ.։)

Ծնունդ կատարեալ միածինն, նոյն նման զուգակից եւ աթոռակից եւ արարչակից. (Բուզ. ՟Դ. 5։)

Ի նըմնէք սեռէ հակատարա. բարձեալքն ի միմեանց։ Ի նըմնէքն սեռէ. ըստ նմինքն տարբերութեան. ի նմինց սեռի. (Արիստ. ստորոգ.։)

Յետ քանի՞ աւուր ... յիւրմէն՝ նոյն օրին, յօտարէն՝ եւ ոչ բնաւ երբէք. (Պիտ.։)

Ու՞ր իցէ փոքրիկ աւետարանն այն. ասէ ծերն. զայն՝ որ միշտ ասէր, վաճառեցէք զինչս ձեր, եւ տուք ողորմութիւն աղքատաց, նոյն զինքն ես վաճառեցի, եւ ետու. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Նոյնութիւն, ութեան

s.

identity, sameness.

· Calfa

NBHL (1)

Թէպէտեւ բազումք բազումս գրիցեն աւետարանս, սակայն վասն նոյնութեան խորհրդոյ եւ բանից մի են. ապա յայտ է թէ չորքն վասն նոյնութեան ասելեաց մի են. (Ոսկ. գաղ.։)


Նոյնօրին

adv.

in the same day;
immediately, forthwith.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ քանի՞ աւուր ... յիւրմէն՝ նոյն օրին, յօտարէն՝ եւ ոչ բնաւ երբէք. (Պիտ.։)


Նոյնօրինակ

adj. adv.

like, the same;
—, զ—, cf. Նոյնպէս.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն մարդիկ նոյն օրինակ մոլեգնէին։ Նոյն օրինակ կատարեաց զուխտն՝ զոր եդ ընդ հարսն։ Նոյն օրինակ բնակեսցէ ի ջուրս. (Ագաթ.։)


Նոր, ոց

adj. adv.

new, fresh, young;
novel, recent, modern;
strange, extraordinary, curious;
inexperienced, unpracticed, new, raw;
newly, lately, freshly, recently;
— ինչ, curiosity;
— ոմն ղեւոնդիոս, like a second Leontius;
— նորոգող բնութեան մերոյ, the renewer of our nature;
ամիս —ոց, the month of first fruits;
—, cf. Նորանոր;
ի —ումն or —ումս, at present;
under the new dispensation, according to the christian law;
now, in the present age.

· Calfa

NBHL (2)

(եբր. նատր. պ. նէվ, նու. սանս. նա՛վա. լտ. նօ՛վուս. դաղմ. նօ՛վի . յն. նէ՛օս, եւ գէնօ՛ս. որ է թ. եէնի ). νέος, καινός novus πρόσφατος recens . Այժմուս. արդի. մատաղ. դեռաբոյս. դեռածին. կրտսեր. այն ինչ եղեալ կամ գտեալ. ներկայ (ժամանակ կամ օրէնք), եւ ինչ մի օտար. անլուր. չեւ ի գործ արկեալ, եւ այլն.

Լինել նոր մարդ՝ հանելով նոր օրհնութիւն՝ նոր պատարագաւս ի նոր կիւրակէիս. (Արշ.։)


Նորաբեր

adj.

recently conceded or granted;
— տօն, the new year.

· Calfa

NBHL (1)

Սակս ոչ գծագրութեան ի նորաբեր թարգմանութեանցն հնագոյն աւետարանի. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Նորագին

adj.

recently bought.

· Calfa

NBHL (1)

Տանուտէրք զծառայս նորագինս եթէ ոչ նախ փորձեն, չառնեն իմիք հաւատարիմ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Նորագործ

adj.

newly made, new, novel, fresh;
strange, surprising, curious, paradoxical.

· Calfa

NBHL (1)

Նորագործ աստուածապէս ճարտարապետեալ զերկիրս երկին արար. իբր մ. նորագործելով, կամ հրաշակերտութեամբ։


Նորագործեմ, եցի

va.

to renovate, to renew;
to restore;
to do something new, extraordinary, miraculous.

· Calfa

NBHL (3)

Նորագործ աստուածապէս ճարտարապետեալ. արդարեւ ներգործեաց, զի զերկիրս երկին արար. (Խոսր. պտրգ.։)

Արտատեղի տարակոյսք աղետից եւ նորագործեալքն վասն մեծին ջրհեղեղի։ Զնզովեցին զնորագործեալսն այլափոխեաց յառ ընդ. դէմսն շարժումն (հուր տեղալով). (Փիլ.։)

Թովելն զնենգութիւն նորագործէ. այսինքն ճարտարէ. (Մաշկ.։)


Նորածին

adj.

new-born;
regenerate;
springing up afresh, budding anew;
—ծնեալ յաւազանէ, just christened;
կին —ծին, recently delivered woman.

· Calfa

NBHL (2)

Մինչդեռ նորածին իցէ, մանկանցն յայտարարութիւնք՝ լացն եւ աղաղակն։ Զարու կամ զէգ զայժմիկ նորածինն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Առաքեալքն, եւ աւետարանին կոչումն՝ նորածին մարդիկ (սուրբ աւազանաւն). (Մեկն. ղկ.։)


Նորակերպ

adj.

prodigious, portentous, monstrous.

· Calfa

NBHL (1)

Նոր եւ զարմացուցիչ կամ ահաւոր կերպարանօք. նորատեսիլ. այլանդակ. այլատարազ.


Նորակերտ, աց

adj.

newly built or constructed;
strange, stupendous;
newly ordained.

· Calfa

NBHL (1)

Բան նորա արարիչ է բնութեանց, եւ ճարտարապետ իրաց նորակերտաց։ Լինիցի քաղաքդ ձեր՝ նորաշէն նորակերտ իբրեւ զանօթ ինչ նոր։ Եւ զայն զի՞ զարմանս, ուր այնպիսի սքանչելի եւ նորակերտ իրք գործէին. (Ոսկ. ես.։)


Նորակերտեմ, եցի

va.

cf. Նորագործեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ճարտարապետեալ նորակերտէ. (Ժող. շիրակ.։)

Ի յարութեան ամենեքեան նման հրեշտակաց եւ որդիք աստուծոյ նորակերտին։ Երեւեալ ճարտարապետ համօրէն եղականացս ի սակս նորակերտել զարարածս. (Զքր. կթ.։)


Նորակնիք, կնքի

cf. Նորակնուք.

· Calfa

NBHL (1)

Նորակնուք քահանայ զաղօթս պատարագին ասէր. (Հ. յնվր. ՟Թ.։)


Նորակնուք

adj. s.

newly baptized;
converted;
ordained;
neophyte.

· Calfa

NBHL (1)

Նորակնուք քահանայ զաղօթս պատարագին ասէր. (Հ. յնվր. ՟Թ.։)


Նորահրաշ, ի, ից

adj.

cf. Նորանշան.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նորահրաշ հիւրոցն ընդունելութիւն (Աբրահամու)։ Նորահրաշ ճոխութեամբ։ Ի նորահրաշ հանգստարանին. (Պիտ.։)


Նորաձայն

adj.

strange, unheard of, innovated, invented or published lately;
false, erroneous.

· Calfa

NBHL (1)

καινόφωνος, ξενός, -όν novus, insolens. Նոր իմն բարբառեալ. անլուր. օտար.


Նորաձայնութիւն, ութեան

s.

novelty, innovation;
strangeness.

· Calfa

NBHL (1)

καινοφωνία novitas vocum. Նոր բան եւ վարդապետութիւն՝ անլուր եւ օտար եւ մոլոր.


Նորաձեւ

adj. s.

new-fashioned, innovated, newly found out or invented;
modish, capricious, fantastical;
—ք, fashion, mode, novelty;
նորաձեւս առնել՝ ձեւել՝ մուծանել, cf. Նորաձեւեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՐԱՁԵՒՍ ՆՈՐԱՁԵՒՍ ԱՌՆԵԼ կամ ՁԵՒԵԼ կամ ՆՈՐՈԳԵԼ կամ ԳՐԵԼ. καινοτομέω res novas facio եւ այլն. Նորաձեւութիւն ի վեր հանել. օտարոտի բանս ի մէջ առնուլ. անսովոր կամ հրաշալի ինչ գործել. տե՛ս եւ ՆՈՐԱՁԵՒԵԼ.


Նորաձեւեմ, եցի

va.

to innovate, to introduce any novelty or innovation, fashion or mode.

· Calfa

NBHL (1)

Ընկալեալ զհոգի եւ զմարմին, եւ նորաձեւեալ զխառնուած բնութեանցն անճառապէս կատարեալ աստուածութեամբն. (Զքր. կթ.։)


Նորաձեւութիւն, ութեան

s.

innovation;
mode, fashion;
—ք, fancy articles.

· Calfa

NBHL (1)

καινοτομία, καινοτομήμα, τὸ καινότερον innovatio, novitas, rerum novarum molitio. Նորաձեւելն. նոր ինչ անսովոր կամ օտար. այլափոխութիւն, նորութիւն.


Նորաճաշակ

adj.

having a novel taste, agreeable to the palate, delicious, exquisite.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ զճաշակ իմն նոր եւ օտար.

Նորաճաշակ կերակուր պատրաստեցեր զլորամարգին. (Իմ. ՟Ժ՟Զ. 2։ յն. ξένος peregrinus. օտար։)


Նորայ, ոց

cf. Նորային.

· Calfa

NBHL (1)

Ազնուականագոյն կամ լաւագոյն քան զնորայն։ Զամենայն զնորայսն։ Ընտանիք օտարին՝ նորայոցն ցանկանայեցեն։ (Եզնիկ.։)


Նորային, յնոյ, յնոց

pron.

one's own, his or her own.

· Calfa

NBHL (1)

Ազնուականագոյն կամ լաւագոյն քան զնորայն։ Զամենայն զնորայսն։ Ընտանիք օտարին՝ նորայոցն ցանկանայեցեն։ (Եզնիկ.։)


Նորանամ, ացայ

vn.

to become new, to be renewed;
—նայ լուսին, it is new moon.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակն ի լուսնին նորանալն խաւարի։ Խաւարումն արեգական լինի ի նորանալ լուսնի. զի ընդդէմ անցանէ. (Վանակ. հց. եւ Վանակ. տարեմտ.։)


Նորանկար

adj.

newly painted.

· Calfa

NBHL (1)

Եզր ասի զամենայն աստուածեղէն գիրս վերստին յիշել, եւ աւանդել հրէիցն նորանկար եբրայեցւոց նշանադրօք. (Եւս. քր. ՟Ա.) (այսինքն ի ձեւ տառից քաղդէացւոց, փոքր ինչ տարբեր ի մովսիսականէն՝ որ կայր առ սամարացիս)։


Նորանշան

adj.

prodigious, marvelous, astonishing, surprising, wonderful;
unheard of, extraordinary, incredible, paradoxical, phenomenal, monstrous;
— ինչ, phenomenon, prodigy, paradox.

· Calfa

NBHL (1)

παράδοξος, παραδοξότατος, ξένος inopinatus, inexpectatus, admirabilis, peregrinus, alienus τερατῶδης monstruosus φάσμα spectrum. Նորահրաշ. նորասքանչ. հրաշափառ, անսովոր եւ օտար. անկարծելի. այլանդակ. ահաւոր կամ զարմացուցիչ. նոր իմն.


Նորանոր

adj. adv.

quite new, quite recent;
anew, over again.

· Calfa

NBHL (1)

ξενίζων novus, perigrinus. Նոր նոր, նորակերպ. օտար. անսովոր.


Նորապարգեւ

adj.

recently accorded, granted or given.

· Calfa

NBHL (1)

Նորապարգեւ շնորհ աստուածութեան։ Աշակերտքն աւետարանիչք նորապարգեւ (կամ նորապարգեւք) կտակարանաց. (Ագաթ.։)


Նորաստեղծ, ից

adj.

newly created, produced or invented.

· Calfa

NBHL (1)

Նորաստեղծ տարակուսանս առաջի մեր արկեալ. (Մագ. յիշ. մանուչ.։)


Նորարար

adj.

renewing, re-creating;
newly done.

· Calfa

NBHL (1)

Նորարարն աստուած նոր արասցէ զամենեսեան ներքոյ եւ արտաքոյ. (Վանակ. տարեմտ.։)


Նորացոյց

cf. Նորանշան.

· Calfa

NBHL (1)

Այս (կործանումն աշտարակի) նոցա նորացոյց ամբարշտութեանցն խափան լինէր. (Ագաթ.։)


Նորեմ, եցի

va.

cf. Նորոգեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յամէն կիրակի պատարագ մատուցանել, եւ զհաղորդն փոխել, զի նորեսցի. (Ոսկիփոր.։)


Նորընծայութիւն, ութեան

s.

outset, first steps, starting, setting out;
novitiate, probationership, time of probation.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն Քրիստոսիւ ընտրութեանն մերոյ, եւ նորընծայութեանն, եւ կատարմանն. (Նախ. եփես.։)


Նորի, րւոյ, րեաց

adj. s.

premature, precocious;
—ք, first-fruits, premices;
օր նորեաց, first-fruit's day.

· Calfa

NBHL (1)

νέον novum. Նորաբոյս եւ նորահաս արմտիք տարւոյ. դեռ նոր հասած բերքը.


Նորիմաց

cf. Նորահնար.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեալ ի մի վայր, խորհուրդ առեալ ի պաշտօնս նորիմաց խորհրդոց (շինութեան աշտարակի). (Ագաթ.։)


Նոցային

s.

their.

· Calfa

NBHL (1)

Զնոցայոցն բաշխմանց պարզուիւն առ իւրեանց տարբերութիւնսն բազմացուցանեն. (Դիոն. ածայ.։)


Նուագերգութիւն, ութեան

s.

music, song, melody.

· Calfa

NBHL (1)

Դիտեա՛ ինձ եւ զհաւուցն տարմս. զի՞նչ է նոցա նուագերգութեան բանն, եւ յումմէ՞։ Զանազան հաւուցն թռուցեալ՝ նուագերգութեամբ գոչեն. (Առ որս. ՟Է։ Ոսկ. զատիկ.։)


Նուազական, ի, աց

adj.

diminutive, decreasing;
— պատկեր, negative picture.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ օր քան ըզտարի՝ է նուազական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Նուազանամ, ացայ

vn.

cf. Նուազիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազասցի պատմել ինձ զիրս գործակցաց աւետարանին Քրիսոսի. (Բրս. պհ.։)


Նուազիմ, եցայ

vn. ast.

to diminish, to grow less, to decrease;
to be lessened, abated, lowered, brought down;
to be eclipsed.

· Calfa

NBHL (1)

Ամք ամպարշտաց նուազեսցին։ Նուազեալ էր կամ նուազեաց ջուրն յերեսաց երկրի։ Նուազեաց ջուր ի տկէ անտի։ Գետն նուազեսցէ եւ ցամաքեսցէ։ Ցամաքեցաւ գինի, նուազեաց ձէթ։ Ցամաքեցաւ որթ, նուազեաց թուզ եւ նուռն։ Կատարեալք, եւ ոչ իւիք նուազեալք։ Իցէ նուազեալ յիմաստութենէ։ Դադարեցան աղօրիք, զի նուազեցան։ Անասունք նոցա ոչ նուազեցան։ Բազմածինն նուազեաց յորդւոց։ Սուգ առցէ երկիր, եւ նուազեսցի ամենայն բնակչօք իւրովք։ Ամենեքին մեղան, եւ նուազեալ են ի փառացն աստուծոյ։ Զի դուք մի՛ նուազիցիք եւ մի՛ իւիք շնորհօք։ Գիտեմ նուազել, գիտեմ առաւելուլ։ Ի մտանելոյ ի հանգիստ նորա գտանիցի ոք ի ձէնջ նուազեալ.եւ այլն։