Definitions containing the research տար : 6174 results

Հրաշազարդ

adj.

wonderfully ornamented or embellished with.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշազարդ գտար յերջանիկ դասս առաքելոցն։ Ի հրաշազարդ յարութեանն։ Հրաշազարդ եւ պայծառ առաքինութեամբ. (Շար.։)


Հրաշազարդեմ, եցի

va.

to ornament or adorn wonderfully well.

· Calfa

NBHL (1)

Բոլոր իսկ տարերքս զթագաւորականի աւուրս հրաշազարդեն զփառս. (Խոր. վրդվռ.։)


Հրաշակերտ, ից, աց

adj. s.

extremely well built or done, wonderful, astonishing, surprising;
masterpiece;
եօթն —ք, the seven wonders.

· Calfa

NBHL (1)

ἑξαίσιος eximius, magnificus, stupendus. Հրաշիւք իմն, կամ հրաշալի ճարտարութեամբ կերտեալ, կառուցեալ, յօրինեալ. հրաշալի. հրաշափառ, վսեմ. եւ Հոյակապ եւ մեծագործ ինչ. սքանչելի եւ ահաւոր գործք.


Հրաշանկար

adj.

wonderfully painted;
magnificently embroidered;
*very clever (painter).

· Calfa

NBHL (1)

Ճարտար նկարեալ. գեղեցկանկար. գործած ընտիր կամ ասղնեգործ.


Հրաշատեսիլ

adj.

cf. Սքանչելատեսիլ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զայդպիսի հրաշատեսիլ տիպ պատկերաց տար յապականութիւն մահու։ Զկերպարանս հրաշատեսիլս. (Ճ. ՟Ա.։)


Հրաշափառ

adj.

most majestic, — glorious, — august.

· Calfa

NBHL (4)

Հրաշափառ նորոգմանցն կարգ լինի կատարեալ։ Զքաղաքական միաբանութիւն՝ զհրաշափառն ասեմ իր, զի մի ի բազմաց եւ յաննմանից բացակատարի. (Արիստ. աշխ.։)

Առ սակաւ սակաւ ի ձեռն գործոցն եւ հրաշափառիցն կատարմանց աճէ. (Պիտառ.։)

Առ սակաւ սակաւ ի ձեռն գործոցն եւ հրաշափառիցն կատարմանց աճէ. (Պիտառ.։)

Առ սակաւ սակաւ ի ձեռն գործոցն եւ հրաշափառիցն կատարմանց աճէ. (Պիտառ.։)


Հրաշափառապէս

adv.

wonderfully, marvelously, admirably;
miraculously;
majestically, gloriously.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ մատուցանիցես պատարագ քո, զայս հրաշափառապէս եւ նախատիպ՝ առ քահանայս առնուլ յարմարագոյն է. (Բրս. հց.։)


Հրաշափառութիւն, ութեան

s.

magnificence, august grandeur;
wonders, marvels.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջին հրաշափառութիւն տարերաց. (Խոր. վրդվռ.։)


Հրապարակագոյժ

adj.

made public, published, divulged every where, rumoured abroad;
— առնել, to publish, to make known far and wide, to divulge, to noise or rumour abroad;
— լինել, to become public, to take wind, to be published, divulged.

· Calfa

NBHL (1)

Զայնպիսի տարակուսանս անձին իւրոյ հրապարակագոյժ առնէ պատմութեամբ. (Նիւս. երգ.։)


Հրապարակեմ, եցի

va.

to publish, to make public, to promulgate, to divulge;
to declare, to disclose, to report.

· Calfa

NBHL (1)

δημεύω, δημοσιεύω publico, evulgo, divulgo, diffamo եւ այլն. Յայտնել հրապարակի կամ ամբոխի. հրատարակել. յայտնի առնել. հռչակել, հրապարակագոյժ առնել. նշաւակել. մէյտան հանել. լավ ընել.


Հրառու

adj.

fire-bearing;
— նուիրանոց, censer.

· Calfa

NBHL (1)

Խնկանոցքն զսուրբ աստուածածնին ունին զնմանութիւն. իսկ հրառու նուիրանոցն (կամ հրառուն) թուին ինձ զհրեշտակապետին բերել զնմանութիւն՝ առ կոյսն աւետարանութեամբ. (Ճ. ՟Գ.։ եւ Ոսկիփոր.։)


Հրասախաչափ

s.

distance of a league.

· Calfa


Հրավառեմ, եցի

va.

to light, to inflame.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսաբորբոք հոգեռանդն բոցով հրավառէ զտարփողս. (Խոր. վրդվռ.։)


Հրատ, ից

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլորականացն՝ հրատն, հերակլեայ իսկ եւ արեսի ասացեալն։ Արեգակն ի տարին, իսկ հրատն ի կրկնապատիկ ժամանակին. (Արիստ. աշխ.։)


Հրացայտ

adj. s.

emitting flames;
shining, sparkling, glittering;
— աչք, fire-flashing eyes;
—ք, fire-works.

· Calfa

NBHL (1)

Ժառանգեսցէ զհրացայտ տարտարոսն, եւ զանշէջ գեհեանն. (Մանդ. ՟Ժ՟Դ։)


Հրաւիրակ, աց

s.

inviter, host, hostess.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ եւ երկնաւոր հրաւիրակիդ աւետարանի ոչ կացեալ է ոք ընդդէմ. (Փարպ.։)


Հրաւոր, աց

adj.

fiery;
s. ast. Mars.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաւորս ի ձեռն իւրոյ զօրուն զոհս աստուածոցն կատարէր. (Պտմ. աղեքս.։)


Հրեշտակագնացութիւն, ութեան

s.

embassy.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ հրեշտակագնացութեան ... որ յօտար աշխարհի ինչ է. (Փիլ. իմաստն.։)


Հրեշտակեմ, եցի

va.

to announce, to herald.

· Calfa

NBHL (1)

πρεσβεύω legatione fungor. Պատգամաւորութեամբ զեկուցանել, աւետարանել.


Հրետ, ից

s.

cannon, gun, piece of ordnance;
հաստարան —ի, carriage;
գնդակ —ի, (ռումբ), cannon-ball;
— պղնձի, a bronze cannon;
փոշի —ի, gunpowder;
արձակմունք —ից, cannon shot;
cannonade;
բոմբիւն —ի, report of a cannon;
cf. Հնչիւն;
cf. Թնդիւն;
cf. Հնչեմ;
արձակել —ս, to fire off, to fire or discharge a gun, to cannonade;
անգործ առնել զ— թշնամւոյն, to dismount a gun;
թնդայ, որոտայ —ն, the artillery thunders.

· Calfa


Հրէաբար

adv.

like a Jew, after the manner of the Hebrews.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հրէաբար դատարկանալ. (Ղեւոնդ.։)


Հրէարէն

adv. adj.

in hebrew;
cf. Հրէական;
— ուսանել, խօսել, գիտել, to learn, to speak, to know hebrew, the hebrew language or tongue.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ գան ի ճշմարտութիւն աւետարանին, զի հեթանոսերէնք էին, եւ հրէերէնք. (Եփր. գաղ.։)

Ոչ հրէաբար դատարկանալ ի նմա (ի կիւրակէն) հրաման ընկալաք, մինչ զի եւ զկերակուրս անգամ հրէերէն ոչ պատրաստել ի սմա. (Ղեւոնդ.։)


Հրկիզեմ, եցի

va.

cf. Հրկէզ առնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զաշտարակս նորա հրկիզեցին հրով։ Դրունք նորա հրկիզեալ հրով. (՟Ա. Եզր. ՟Ա. 55։ Նեեմ. ՟Ա. 3։)


Հրճուիմ, եցայ

vn.

to be joyful, in a merry mood, to thrill with joy, to leap for joy, to be transported with joy, to shout for joy, to be overjoyed, to exult, to rejoice greatly, to be in a rapture of joy, to be beside oneself with joy.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տեսանելն զնա վաս իմ պատարագ ի վերայ սրբոյ սեղանոյն ... հրճուէի, եւ համբուրել փափաքէի. (Լմբ. սղ.։)


Հինգերորդ, աց

adj. adv. s.

fifth;
fifthly;
the fifth part.

· Calfa

NBHL (1)

Հաստատութիւնդ, զոր հինգերորդ տարր ասացին արտաքինքն. (Խոսր.։)


Հինում, հինայ

vn.

cf. Հանում.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկինս ձգեցեր որպէս խորան, եւ զերկիր տարածեցեր որպէս հանդերձ, եւ զորս ի միջի սորա՝ բազմադէմս հինար. (Ոսկ. ղկ.։)


Հիւանդարար

adj.

causing illness.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ հիւանդ առնէ զոք. հիւանդագործ. հիւանդաբեր. ախտարար.


Հիւանդացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to fall sick, to make ill or infirm.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտէր զախտարար պատճառս պատերազմին, որ գիտէ հիւանդացուցանել զբնութիւնս. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Հիւթական, ի, աց

adj.

material, corporeal.

· Calfa

NBHL (2)

Է եւ հիւթական, որպէս չորս տարրս երկրի. (Վրդն. ծն.։)

ὐλικός materialis, terrenus. Նիւթական. տարրական. մարմնեղէն. հողեղէն. երկրաւոր.


Հիւթանիւթ, ից

adj. s.

material;
material-things, matter;
root.

· Calfa

NBHL (1)

Բոլորովին նիւթեղէն. մարմնաւոր. երկրաւոր. իր հողեղէն. զգալի ինչ. ինչք. տարր. եւ Ծուծ. արմատ.


Հիւծանիմ, ծայ

va.

cf. Հիւծեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Այլք ամենեւին օտարացեալք՝ ի հիւանդութիւն ախտից հիւծան. (Կլիմաք.։)


Հիւծիմ, եցայ

vn.

to grow lean, to get thin, to shrink, to waste, to fall or pine away, to wither, to languish, to droop, to dwindle away, to decay;
— լուսնի, to wane.

· Calfa

NBHL (1)

Այլք ամենեւին օտարացեալք՝ ի հիւանդութիւն ախտից հիւծան. (Կլիմաք.։)


Հիւպատ, ից

cf. Հիւպատոս.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԻՒՊԱՏ կամ ՀԻՊԱՏ. ՀԻՒՊԱՏՈՍ ՀԻՊԱՏՈՍ. Բառ յն. ի՛բադօս. ὔπατος . որ ըստ լտ. գօնսուլ. consul. Բդեաշխ. իշխան հրամանատար. փոխարքայ. տարեւոր գործակալ կամ կուսակալ.


Հիւսուած, ոյ, ոց

s.

texture, tissue;
tress, plait, braid;
entwining, interweaving, contexture, composition;
— բազմախորշ, ցանցակերպ, բազմանօթ, cellular, reticular, vascular texture.

· Calfa

NBHL (1)

Կարօտի կատարեալ վարժիչ հիւսուածոյ բանից. (Երզն. լս.։)


Հիւր, ոց, ից

s. fig.

guest, visitor, stranger;
— անդնդոց, Jonah.

· Calfa

NBHL (2)

Օտար եղէ ես յեղբարց իմոց, եւ հիւր որդւոյ մօր իմոյ։ Հիւրոյն անցաւորի։ Զերախտաւոր հիւրս։ Հիւր ընդունել. եւ այլն։ Եւ նմանութեամբ, ասի յովնան ի փոր կիտին՝ Հիւր անդնդոց. յն. անդնդասուն. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 7։)

ξένος peregrinus, hospes Հեռաւոր ոք հրաւիրեալ. օտար եւ պանդուխտ ընկալեալ ի տուն ուրուք ասպնջականութեամբ.


Հիւրամերժ

adj.

very inhospitable.

· Calfa

NBHL (2)

Օտարատեացք եւ հիւրամերժք էին եգիպտացիք. (Վրդն. ծն.։)

Զհիւրամերժս եւ զօտարատեացս յանդիմանէ. (Մխ. առակ.։)


Հիւրանոց, աց

s.

hospice;
guest's apartment.

· Calfa

NBHL (2)

ξενοδοχεῖον hospitium, diversorium. Տուն եւ տեղի ընդունելութեան հիւրից. հիւրատուն. օտարանոց.

Կարգէ եւ վանորայս, օտարանոցս եւ հիւրանոցս։ Հիւանդանոցս կարգէր, եւ հիւրանոցս. (Յհ. կթ.։ Մեսր. երէց.։ Վրդն. պտմ.։)


Հիւրասէր

adj.

fond of receiving or entertaining strangers, generous, hospitable.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ են հիւրասէրք, օտարընկալք. (Արծր. ՟Բ. 7։)

φιλόξενος hospitais, liberalis ad hospites. Սիրօղ կամ սիրով ընդունօղ հիւրոց. օտարասէր. հիւրամեծար. վանատուր. տե՛ս (՟Ա. Տիմ. ՟Գ. 2։ Տիտ. ՟Ա. 9։)


Հիւրասիրութիւն, ութեան

s.

hospitality.

· Calfa

NBHL (1)

φιλοξενία hospitalitas. Մարդասիրութիւն առ հիւրս. օտարասիրութիւն. հիւրամեծարութիւն.


Հիւրասպանութիւն, ութեան

s.

slaying strangers.

· Calfa

NBHL (2)

Զօտարսն զենլով՝ ուրախանայր հիւրասպանութեամբ. (Նոննոս.։)

χενοφονία hospitumoccisio. Սպանութիւն հիւրից. օտարասպանութիւն.


Հիւրատեաց, եցից

adj.

inhospitable.

· Calfa

NBHL (1)

Եգիպտական ազգն օտարամերժք, եւ հիւրատեացք. (Փիլ. իմաստն.։)


Հիւրատուն

cf. Հիւրանոց.

· Calfa

NBHL (1)

Օտարանոցք եւ որբանոցք եւ հիւրատունք. (Մխ. դտ.։)


Հիւրընկալեմ, եցի

vn.

to receive travellers, to welcome, to entertain, to lodge, to shelter.

· Calfa

NBHL (1)

ξενοδοχέω hospites aut hospitio excipio. Ընդունել զհիւրս. առնել ընդունելութիւն օտարաց.


Հիւրընկալութիւն, ութեան

s.

hospitality, welcome, kind reception.

· Calfa

NBHL (1)

Աբրահամ ընդ հաւատոցն եւ զգործքն ունէր բարի, զօտարասիրութիւն եւ զհիւրընկալութիւն. (Խոսր.։)


Հիւրութիւն, ութեան

s.

quality of a guest or stranger;
pilgrimage.

· Calfa

NBHL (2)

Երաշխաւոր եղեւ օտարի, եւ ի հիւրութեան՝ գրաւեաց զնա. (Առակ. ՟Ի. 16։)

ξενία peregrinitas, hopitium. Հիւրն գոլ. օտարութիւն. պանդխտութիւն. եւ Հիւրընկալութիւն.


Հլութիւն, ութեան

s.

obedience, docility, deference, pliancy;
ի — ածել, to render docile or obedient.

· Calfa

NBHL (1)

Զի փայտին տարալսողութիւն ի ձեռն փայտին հլուութեան բժշկեալ. (Իրեն. առ Լեհ.։)


Հմայեակ, եկաց

s. adj.

talisman, amulet, phylactery;
cf. Հմուտ.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՄԱՅԵԱԿ. ա. Իբր Հմուտ. ճարտար. փորձ.


Հմայեմ, եցի

vn.

to divine, to augur, to prognosticate, to bewitch, to conjure, to charm, to enchant;
հմայեալ հայելիք, magic glass;
cf. Թուղթ.

· Calfa

NBHL (1)

οἱωνίζομαι, μαντεύομαι opinor, auguror, divinor, praestigior, experior, vaticinor. Որպէս թէ Հմուտ կամ իմացօղ հանդերձելոց զինքն ցուցանել. գուշակել ստութեամբ եւ ճարտարութեամբ. դիւթել. ըղձութիւնս առնել. բարեմաղթել խտրանօք, եւ խոստանալ զբարեբախտութիւն. փորձել զփորձ անգիտելեաց՝ սնոտի իրօք կամ գործակցութեամբ դիւին. փորձել զաստուած. բան գիտցօղ ցցընել զինքը՝ վարպետութեամբ կամ կախարդութեամբ.


Հմայք, յից

s.

divination, augury, prognostication, witchcraft, sorcery, conjuration, enchantment;
— յանուանէ, onomancy, nomancy;
չարագոյժ —, evil presage;
հմայութիւնս առնել, հմայս հմայել, to seek a sign or augury;
to believe in divination;
cf. Հմայեմ;
հմայից անսալ, to have faith in diviners;
լուծան հմայք, the charm is broken.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յոմանց իմաստական ախտարակաց խտրադիմայ հմայից. (Նար. մծբ.։)


Հմտաբար

adv.

learnedly, eruditely;
scientifically;
cleverly.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ հմուտ. հմտութեամբ. ճարտարութեամբ. բանը գիտնալով, վարպետութեամբ.

Ղատն ղեկ առնուլ քեզէն ճարտար, նաւել յայս ծով տայ հմտաբար. (Շ. այբուբ.։)