Your research : 1 result for անազատ

Անազատ, աց exact entry

adj.

not free, dependant;
mean, ignoble, niggardly.

· Calfa

NBHL (10)

Ազատն եւ անազատն. (Յհ. կթ.։)

Բազմութիւն զօրացն՝ ազատացն եւ անազատացն. (Փարպ.։)

Ծառայք արտաքսեալք ի տանէն ըստ անարժանութեան անազատոյ. (Սարկ. քհ.։)

Արդի մեծատունքս քան զամենայն ստրուկս եւս անազատք։ Ինձ՝ որ ի պատուի փառացն են, անազատ երեւին, եթէ ծառայամիտք իցեն։ Չիք ինչ՝ որ այնպէս անազատս առնէ, որպէս զնենգաւորութիւն. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Առն անազատի զահ սաստիկ ոչ կարացէք տանել. (Պտմ. աղեքս.։)

Ոչ հատուցանելով զայլոցն՝ անազատ լինէր, եւ ապախտաւոր. (Փիլ. սամփս.։)

Զի մի՛ կարծիցի անազատս ինչ առնել, կամ անազատս ինչ խօսեսցի. (Ոսկ. մտթ.։)

Անազատն մտօք եւ փոքրահոգին ... Փոքրահոգին եւ անազատ միտքն։ Անազատ ռշդութիւն. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. տնտես.։)

Առ ի բազմաց փառաւորութիւնն անազատս գործէ. (Ոսկ. մտթ.։)

Խնդրուածք եւ աղաչանք անազատ. (Պտմ. աղեքս.։)


Entries' title containing անազատ : 1 result

Անազատութիւն, ութեան

s.

want of nobility;
niggardliness, lowness.

· Calfa

NBHL (6)

Խոնարհեսցին ազատքն յանազատութիւն աղախնեացն. (Եփր. ծն.։)

Ամուրին չհամարի այլ ինչ կարի անազատութիւն, քան՝ զկինն չունել. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)

Կորուսեալ զազատականութիւն իւր անազատութեամբ չարութեանն, (Ճ. ՟Գ.։)

Թէեւ մեծատուն է ընչիւք, բայց մտացն անազատութեամբ կարօ՛տ է. (Լմբ. առակ.։)

Եւ անազատականութիւն. ռշդութիւն. խասիսլիք.

Անազատութեան տեսակք երեք են, չարաշահութիւն, ժլատութիւն, եւ անհաղորդութիւն. եւ է յատուկ անազատութեանն՝ յոյժ փոյթ ունել ընչիցն, եւ ոչինչ նախատինս համարել յայնոցիկ՝ որ շահու առիթ իցեն. (Արիստ. առաք.։)


Definitions containing the research անազատ : 13 results

Ազատականութիւն, ութեան

s.

liberty;
liberality;
generosity;
nobleness.

· Calfa

NBHL (1)

Կորուսեալ զազատականութիւն իւր անազատութեամբ չարութեանն. (Ճառընտ.։)


Ազատատոհմիկ

adj.

cf. Ազատատոհմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պաշտօն ընդունի ո՛չ յանազատաց միայն, այլ եւ յազատատոհմիկ գաւառաց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Աղախին, խնոյ, խնով, աւ, նայք, նայց, նանց, նաց, նովք, նեայք, նեայց, նեօք

s.

maid-servant, housekeeper;
female slave;
nursery-maid, child's maid.

· Calfa


Չազգականութիւն, ութեան

s.

cf. Չազնուութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Չազգականութիւն (լս. անազատութիւն) ծնողացն ոչ ինչ խոտեաց զծնունդսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3.) (յն. ծնողացն տարբերութիւն՝ տարբերութիւն ծնելոցն ոչ արար)։


Չարաշահութիւն, ութեան

s.

illicit gain, usury.

· Calfa


Ծանրամտութիւն, ութեան

s.

stupidity;
peevishness, obstinacy;
cowardice.

· Calfa

NBHL (1)

Հետեւի անազատականութեանն՝ փոքրաբանութիւն, ծանրամտութիւն, փոքրահոգութիւն. (Արիստ. առաք.)


Ծառայամիտ

adj.

servile, low, mean, ignoble.

· Calfa


Ստրուկ, տրկաց

s.

slave;
vassal, subject, serf;
servant;
— ընդոծին, slave born in the house.

· Calfa

NBHL (1)

Արդի մեծատունքս քան զամենայն ստրուկս ե՛ւս անազատք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 21։ Ծառայեցուցանելով՝ ի ստրկաց պահել ի կարգի. Խոր. ՟Բ. 21. 47։)


Փոքրաբանութիւն, ութեան

s.

low expression.

· Calfa

NBHL (1)

Հետեւի անազատականութեանն փոքրաբանութիւն. (Արիստ. առաք.։)


Փոքրահոգի

adj.

pusillanimous;
impatient, hasty.

· Calfa

NBHL (1)

Այնպիսի է փոքրահոգին, իբրու զամենայն հանդիպմունսն անարգանս եւ անպատութիւնս կոչէ։ անազատն մտօք եւ փոքրահւգին ոչ կարէ իմանալ զօրինացն զօրութիւն։ Յեա մեծասքանչ երախտեացն՝ որք յԱստուծոյ, փոքրահոգիք լինէին։ Տղայ մանկունքն փոքրահոգի ի համարս ուսմանցն. (Արիստ. առաք.։ Լմբ. առակ.։ Նախ. յոբ.։ Մաշկ.։)


Փոքրահոգութիւն, ութեան

s.

pusillanimity.

· Calfa

NBHL (1)

Փոքրահոգութիւն է չարութիւն անձին, ըստ որում անկարողք լինին հանդուրժել բարեբախտոթեան եւ վատաբախտութեան։ Հետեւի անազատականութեանն փոքրաբանուիւն, փոքրահոգութիւն, եւ հետեւեալ լինի փոքրահոգութեանն փոքրաբանութիւն։ Յատուկ է փոքրահոգութեան փոքրաբանութիւն։ Յատուկ է փոքրահոգութեամբ ո՛չ պատիւ, ոչ անպատուութիւն, ոչ բարեբախտութիւն, ոչ անբախտութիւն կարելն բերել. (Արիստ. առաք. յորմէ եւ Լմբ. սղ.։)


Անապատութիւն, ութեան

NBHL (1)

Մեծատուն կորուսեալ զազգականութիւն իւր անապատութեամբ չարութեամբն իւրով. ա՛յլ ձ. լաւ եւս, անազատութեամբ. յն. անազգութեամբ չարութեանն։


Ազատ, ի, աց, ից

adj. adv.

free, independent;
freed, affranchised, redeemed, quit, ransomed;
large, vast;
noble;
— Մասիս, the great Ararat;
— առնել cf. Ազատեմ;
— կացուցանել;
to dispense, to exempt;
cf. Ազատաբար.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ի-ա հլ. յետնաբար նաև ի հլ. «ազնուական (իբրև հակառակը՝ շինական, ծառայ բառերի). 2. անկախ, ինքնիշխան, ազատուած, արձակ» ՍԳր. Եզն. որից ազա-տել ՍԳր. ազատեցուցանել Յհ. ը. 36, Գաղ. դ. 31. ազատանալ Հռ. զ. 20. Ագաթ. Եզն. Ոսկ. մտթ. ազատաբերան «համարձակա-խօս» Կոչ. 192. ազատախօս Ոսկ. ես. ազա-տութիւն ՍԳր. Ագաթ. Բուզ. անազատ, Ոսկ. մտթ. անազատիկ Ոսկ. մ. ա. 20. ազատա-գունդ Ագաթ. Բուզ. ե. 1. ազատակոյտ Ագաթ. ձերբազատ Մխ. դտ. ազատանի Բուզ. ազա-տազն «ազատազգի» (նորագիւտ բառ) Փոնց. 115. ազատասէր, ազատասիրութիւն, ազա-տամարտ (նոր գրականի մէջ)։ Նոյնից է նաև ազատքեղ (բոյսը) «լտ. petroselinum, տճկ. մաւտանօս, պրս. ջէվհէրի, ռուս. neтрущ-ка» Գաղիան. որ կազմուած է ազատ և քեղ բառերից (վերջինս ունի և քեղ-ա-կարոս). իբր ազատ՝ վայրի քեղ (Տէրվ. Altarm. էջ 81)։