Definitions containing the research օր : 9873 results

Պաճուճազարդ

adj.

bedizened, bedecked;
adorned, embellished;
studied, affected, finical;
emphatic, elegant, pompous.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց պաճուճազարդ բանից ճշմարիտ պատգամքն (սուրբ գրոց)։ Զպաճուճազարդ ճշմարտութիւնսն (կամ ճարտարութիւնսն) որ ստեղծան ի մտաց, արհամարհեսցուք եւ այպանեսցուք. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Գ։)


Պաճուճեմ, եցի

va.

to deck, to attire, to embellish, to adorn, to beautify, to decorate, to bedizen, to bedeck;
to paint, to plaster;
to dissemble, to feign, to disguise;
to give oneself airs;
— զմարմին, to embalm;
—եալ, cf. Պաճուճազարդ;
— առասպելք, cunningly devised fables;
— կերակուր, skilfully dressed meats.

· Calfa

NBHL (2)

Թէպէտեւ յոյժ իցեն բանականագոյն, եւ ամենեւին պաճուճեալք. (Պղատ. օրին. ՟Գ։ 1)

καλλοπίζω faciem elegantem et venustum reddo, ostento κοσμέω orno ἁμφιάζω induo πλάττω fingo եւ այլն. Գունագեղել պէսպէս զարդուք, եւ արտաքին իրօք. գեղերեսել. պճնել. սեթեւեթել. յօրինել. զարդարել. յօդել, պատրուակել. ճիճի պիճի բան մը ընել, սազել, շինծու զարդարանքով աղուոր երեւցնել. լծ. թ. պէզէմէք


Պայազատութիւն, ութեան

s.

succession, inheritance, descent, lineage;
nobility.

· Calfa

NBHL (1)

Այնչափ պայազատութիւնք արանց մի ըստ միոջէ գրին։ Յառաջ քան զջրհեղեղն պայազատութիւնք ազգաց մի ըստ միոջէ ի տասաներորդ թիւ համարոյ ձգեալ։ Զնախնեացն պատմութիւն, եւ զեբրայական պայազատութեանցն։ Որոց պայազատութիւնն ունի զայսգունակ ձեւ օրինակի. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Պայթուցանեմ, ուցի

va.

to burst, to cause to break, to shiver, to cleave, to break or burst open.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞ ուսոյց քեզ՝ զամենայն օր պայթուցանել զորովայն՝ մսեաց եւ գինեաց զանազանութեամբք. (Սարկ. հանգ.։)


Պայծառազգեստ

adj.

dressed splendidly, wearing brilliant garments;
luminous, glorious;
cf. Պայծառազգեաց.

· Calfa

NBHL (1)

Պարակից դուք եղէք յայսմ աւուր վերին զօրաց պայծառազգեստից սրբոց հրեշտակաց. (Տաղ.։)


Պայծառաթեւ

adj.

brilliant-winged, superbly feathered.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրամարգ պայծառաթեւ. (Վեցօր. ՟Ը։)


Պայծառակերպութիւն, ութեան

s.

Transfiguration.

· Calfa

NBHL (2)

Այսօր զահագին քո զմիւսանգամ ցուցեր զպայծառակերպութիւնդ ի թաբորական լերին. (Գանձ.։)

Անճառելեացն հրաշից պայծառակերպութիւնք, եւ սքանչելի յօրինուածք. (Անան. եկեղ։)


Պայծառանամ, ացայ

vn. fig.

to brighten, to become clear;
to shine, to glitter, to sparkle, to be resplendent;
to shine, to render oneself illustrious, to flourish, to signalize or distinguish oneself, to be remarked, to become a person of note.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրինէր կազմէր ամենայն զարդու իւրով, եւ պայծառանայր առաւել յոյժ. (Յուդթ. ՟Ժ. 4։)


Պայծառապէս

adv.

splendidly, gloriously, pompously, magnificently.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառ եւ պանծալի օրինակաւ. փառօք. շքով. վայելչապէս.


Պայծառացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to clear, to brighten, to render brilliant, to give splendour;
to cause to shine, to render illustrious, to distinguish, to celebrate;
— զբանս, to render clear, to explain, to dilucidate.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառացուցեր սուրբ զեկեղեցի։ Պայծառացո՛ զմանկունս քո յօրհնաբանութիւն ծագողին զշող լուսոյ. (Շար.։)


Պայծառութիւն, ութեան

s.

clearness, light, brightness, splendour;
lustre, brilliancy, magnificence, glory, celebrity, renown;
magnitude;
vivacity, serenity;
limpidness, purity.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդ քեզ է սկիզբն զօրութեան, պայծառութիւն սրբոց քոց, յարգանդէ յառաջ քան զարուսեակ ծնայ զքեզ. (Ղեւոնդ.։)

Այսօր եւ հրեշտակք ուրախանան ընդ պայծառութիւն քո սուրբ եկեղեցւոյ. (Շար.։)


Պայմանաւոր

cf. Պայմանական.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ ունի զպայման. ուխտական. վճռական. սահմանեալ. օրինաւոր. թէական.

Պայմանաւոր չափով բաժանին բաշխին (ջուրք) ընդ ամենայն կողմանս. (Վեցօր. ՟Դ։)


Պայուսակ, աց

s.

bag, pouch;
— որսոյ, game-bag;
— ուղեւորաց, cloak-bag;
— կշռոց նենգութեան, bag of false weights.

· Calfa

NBHL (1)

Իցէ՞ թէ արդարասցի կաշառովք (պիտի ըստ յն. կշռովք) անօրէնն, եւ պայուսակաւ կշռոց նենգութեան. (Միք. ՟Զ. 11։)


Պանդխտաբար

adv.

like a pilgrim.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ես աստանօր պանդըխտաբար՝ ըստ հալածանաց ժամանակին՝ նստեալ կայի ի մէջ Գուգարաց եւ վրաց. (Յհ. կթ.։)


Պանդոկապան

s.

inn-keeper or tavern-keeper, host, landlord, master of an hotel;
major-domo, house-steward;
կին —ի, hostess.

· Calfa

NBHL (1)

Վարձաւորքն պանդոկապան, եւ այլք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Պանդոկապետ, ի, աց

cf. Պանդոկապան.

· Calfa

NBHL (1)

Վաճառականաց, եւ պանդոկապետաց, եւ մաքսաւորաց. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Պանիր, նրոյ, նրի

s.

cheese;
գործել մածուցանել —, to make cheese;
to curdle milk.

· Calfa

NBHL (1)

Զենոն օրէնս եդ՝ երկուս շաբաթս բարեկենդանին ոչ ուտել միս, այլ՝ պանիր. (Կիր. պտմ.։)


Պանկրատ, ի

s.

pancratium.

· Calfa

NBHL (1)

Որ կատարելապէս կրթեալ իցէ պանկրատիոնաւն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Պանկրատիոն

cf. Պանկրատ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ կատարելապէս կրթեալ իցէ պանկրատիոնաւն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Պանրուտի

s.

milk-diet, fasting on lacteal products.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն հնգօրեայ պահոցն պանդուտուին՝ պարտ էր թէ եւ զայն բնաւ ոչ ուտէիք. (Ուռհ.։)


Պաշպաճ

s.

swelling, tumour.

· Calfa

NBHL (1)

Ոտք քո ոչ փապարեցան. թերեւս բոկ շրջէին, եւ ոչ կեղեքեալ վիրաւորէին պաշպաճ անկանելով. (բշտելով). (Վրդն. օրին.։)


Պաշտումն, ման

s.

worship, adoration;
service;
— առնուլ, to be served or ministered to.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխեցան յօրինական պաշտմանէն ի հոգեւորն. (Կիւրղ. ղկ.։)


Պաշտպան, աց

s.

defender, patron, protector, favourer;
minister, servant;
— սուրբ, patron saint, patron;
— դատի, advocate, attorney;
— կալ, լինել ումեք, to defend, to protect, to assist.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռս իմանամք զգործս մեր, զի ձեռն՝ գործոյ է պաշտպան։ Զգայարանս իւր կէտն ետ պաշտպան Յովնանու յաղօթելն, զո՛ր օրինակ փող՝ որ բարբառի ձայնիւ հնչողին։ Յաւելու, թէ՝ եւ պաշտպան, որ ծառայական գործ է պաշտելն։ Պաշտպա՛ն (իբր ծառայական) խոնարհութեամբ զարդարութիւնն ի գլուխ եհան. (Լմբ. սղ.։)


Պաշտպանեմ, եցի

vn.

to defend, to protect, to sustain, to favour, to support;
to save, to preserve, to keep;
to care, to take care;
— եւեթ անձին, to do nothing but defend oneself, to remain on the defensive.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նուէր քո զենման հրեշտակացն պարք պաշտպանեալ։ Մի որդի մերովս բնութեամբ յաթոռ հօրն իւր աջոյ՝ յերկնաւորացն միշտ պաշտպանեցաւ. (Նար. կուս.։)


Պաշտպանումն, ման

s.

protection.

· Calfa

NBHL (1)

Նա է յոյս նորա, պաշտպանումն զօրութեան նորա, եւ հաստումն ուժոյ. (Սիր. ՟Լ՟Ա. 19։ 11)


Պաշտօն, տամանց

s.

worship, adoration, latria, religion;
service, office, ministry;
ceremony, mystery;
service, office;
employment, function, duty, post, place;
— աստուածային, divine worship;
— կռոց, idolatry, the worship of idols;
սնոտի —, superstition;
— ննջեցելոց, burial service;
burial;
— բարի, piety, religion, fear of God;
հասարակաց պաշտամունք, public functions;
—, պաշտամունք, Olympic or public games;
ի պաշտամանէ, by profession;
պաշտօնեայ հասարակաց պաշտամանց, the Minister of Public worship;
— առնել, to pay one's court to, to court, to flatter;
— առնուլ, to be honoured or adored, to be ministered to;
— հարկանել, տանել, to serve;
ի պաշտաման կալ, to be in the ministry;
պաշտել զ—, to exercise one's trade or calling;
— տանել, to serve, to worship, to adore;
ի — առնուլ, to adore;
— մատուցանել, to worship, to perform a service agreeable to God;
աստուածական առնուլ —, to cause oneself to be adored like a god;
ի — մտանել, to enter a person's service;
— կատարել, to fulfil a function;
կորուսանել զ—, to lose one's place;
ունել, ժառանգել զ— ուրուք, to take a person's place, to replace one;
— կատարել վասն հոգւոյ ուրուք, to celebrate a mass for the repose of a person's soul;
—ս երգոց կատարել, to sing psalms, to praise;
— ինչ առնելով, — ինչ առնելոյ վասն, through respect, for regard, by adulation.

· Calfa

NBHL (2)

Օրըստօրէ պաշտամունք։ Օրամուտք ի պաշտօն կամ պաշտաման։ Հանապազորդ կամ հանապազորդեան պաշտօն. (՟Ա. Մնաց. եւ ՟Բ. Մնաց. ստէպ։)

Առ իւրեանցն պաշտօնս վարելով պաշտօնայիւք. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Պաշտօնակից, կցի, կցաց

s.

colleague, coadjutor;
fellow-servant, help-mate.

· Calfa

NBHL (1)

Տեառն եւ սիրելի եղբօր եւ պաշտօնակցի մերոյ Յովհաննու՝ Կիւրղոս, ի Տէր խնդալ. (Պրպմ.։)


Պաշտօնատար, աց

s.

adorer;
servant;
functionary, official, minister.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ օրինացն պաշտօնատար լինէին Աստուծոյ. (Աթ. ՟Է։)


Պաշտօնեայ, էի, ից

s. adj.

clerk, official, minister;
servant, domestic, waiter, valet;
administrator, officiating, deacon;
religious, pious;
— արդարութեան, Minister of Justice;
cf. Պաշտօն;
cf. Պատերազմ;
— աստուածային վրէժխնդրութեան, instrument of divine vengeance;
—ք, Therapeutae, servants of God;
—ք արքունեաց, courtiers.

· Calfa

NBHL (4)

Ոմանք բժիշկք, եւ ոմանք պաշտօնեայք բժշկացն. սակայն բժիշկս կոչեմք եւ զսոսա. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Զասացեալսն իսկ իշխանս այժմ պաշտօնեայս օրինացն կոչեցի. (անդ։)

Կամ որպէս οἱκέτης domesticus, famulus. եւ οἱκονόμος oeconomus. Ընտանի ծառայ, ընդոծին. եւ տնտես, տնօրէն.

Առ իւրեանցն պաշտօնսն վարելով պաշտօնայիւք։ Պաշտօնայիւքն համբակօքն վարելով. իբր պաշտօնէիւք. յն. διακόνοις. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Ջրակիր

cf. Ջրկիր.

· Calfa

NBHL (1)

Փայտակիր եւ ջրակիր. (Լմբ. առակ. ըստ օրինակաց ինչ Յես. ՟Թ. 21. 27։)


Ջրահեղձ

adj.

drowned;
— առմել, to drown;
— լինել (ակամայ), to be drowned;
(կամաւոր) to drown oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Զհեղեղամած մարդիկ ջրահեղձոյց դարին յօրինակ առեալ. (Ագաթ.։)


Ջրահեղձոյց

cf. Ջրահեղձ.

· Calfa

NBHL (1)

Զհեղեղամած մարդիկ ջրահեղձոյց դարին յօրինակ առեալ. (Ագաթ.։)


Ջրաղաց, աց

s.

water-mill.

· Calfa

NBHL (1)

ՋՐԱՂԱՑ կամ ՋՐԱՂԱՑԻՔ. ռմկ. ջաղացք. Աղօրիք ջրոյ. եւ երկան նորին.


Ջրաղացապան

s.

miller.

· Calfa

NBHL (1)

Վերակացու եւ գործաւոր ջրաղացի. աղօրեպան. ջաղացպան.


Ջրային

adj. s.

aqueous, aquatic, watery. aquatic animal.

· Calfa

NBHL (3)

Ի Ջրային լուղակս։ Օդայնոց եւ ջրայնոց։ Ցամաքայնոցն եւ ջրայնոցն ջոկք թռչնոցն։ Յանասնոց ի ջրայնոց կամ յօդականաց. (Պիտ. Փարպ.։ Նախ. օրին.։)

Ջրային կրայ։ Ջրային եհաս կենաց. (Վեցօր. ՟Թ։ Նիւս. կազմ. լ։)

Որս անուամբ՝ բազում է ջրայնոցն, եւ բազում իսկ թռչնոցն, ամենեւին եւ բազում հետեւակ որսորդութիւնքն ցամաքաւս. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Ջրանցիկ

cf. Ջրանցք.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ օրինակի հեղեղի, զի գայ եւ բերէ զփոշի, եւ պղտորեալ հոսի ջրանցիկ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21։)


Ջրաշեղջ

cf. Ջրշեղջ.

· Calfa

NBHL (1)

Գետոց եւ աղբերականց եւ մօրաց եւ ջրաշեղջաց։ Ո՛չ մօտք եւ ոչ ջրաշեղջք. (Վեցօր. ՟Բ. եւ ՟Է։)


Ջրասէր

adj.

fond of water, loving water, aquatic.

· Calfa

NBHL (1)

Կէս ծառք ջրասէրք են։ է միւս եւ թռչուն ջրասէր. (Վեցօր. ՟Թ. եւ ՟Ը։)


Ջրարբի, բւոյ, բեաց

adj.

irrigated, full of water;
aquatic;
pervious, spungy.

· Calfa

NBHL (1)

Միւս եւս ծառ, որ կոչի միւրիկէ, որ ջրարբին եւ ոստին է. զի ընդ ջրարբիս՝ ջրարբի է, եւ ընդ ոստինս ոստին համարի. (Վեցօր. ՟Ե։)


Ջրարբութիւն, ութեան

s.

cf. Ջրըմպութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ երբէք զինուորութեամբ ի բանակի գոլով ճաշակիցէ յայսպիսի ըմպելեացս, այլ ջրարբութեամբ լինել առ միմեանս. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Ջրաւոր

adj. s.

watery, irriguous;
cf. Ջրկիր.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր աղի եւ անոյշ (միօրինակ) զամանս ջրաւորացն լնուն. (Ոսկ. եբր. ՟Ա։) յն. προσάγων qui affert aquam.


Ջրբեր, աց

s.

water-carrier.

· Calfa


Ջրգող, աց, ից

adj.

dropsical, drop-sied, hydropical.

· Calfa

NBHL (1)

Արիստոտէլ զմեծատունս եւ զանյագս՝ ջրգողից օրինակէ. (Ոսկիփոր.։)


Ջրըմպու

s.

water-drinker, total abstainer, teetotaler.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր գինըմպու, վաղիւն ջրըմպու (լեր)։ Մի այսօր ջրըմպու, եւ վաղիւն գինըմպու. (Ածաբ.. նոր կիր։ Խոսր.։)


Ջրի

adj.

aqueous, liquid;
insipid, tasteless.

· Calfa

NBHL (2)

Լեռան մածեալ կոչէ ցզիրն եւ զլոյծն եւ զջրին։ Վասն ջրի եւ լոյծ նորոգ զմեղրն ժողովելոյ. (Սեբեր. ՟Գ։ Վեցօր. ՟Ը։)

Իբրեւ կրպակաւորք ջուր ընդ գինի խառնէին, ընդ օրինացն ստուգութիւն զիւրեանց խորթ զցուրտ եւ զջրի իմաստս. (Գէ. ես.։)


Ջրհան, աց

s.

drawer of water;
s. mech. pump;
— բազագրեալ, ձգիչ եւ ճնշիչ, lift & force —, sucking & forcing —, double-acting -;
— շնչող, sucking, lifting or drawing -;
— մղիչ, forcincing — set;
— հրդեհի, steam —, engine, fire-engine;
— կեդրոնախոյս զօրութեամբ, centrifugal -;
— կրելի, portable fire-engine;
— հոլովական, rotatory, rotary -;
— սնուցիչ, feed —;
— օդային, air —, pneumatic —.

· Calfa


Ջրշեղջ

s.

cistern, tank;
pond;
broad pool, lake.

· Calfa

NBHL (1)

Ջրշեղջք բազումք ի ձորս եւ ի հովիտս։ Ճահիճք ջրշեղջք. (Վեցօր. ՟Գ. ՟Դ։)


Ջրուոր, աց

adj.

drawing water;
water-carrying.

· Calfa

NBHL (1)

Նստոյց զուղտսն արտաքոյ քաղաքին առ ջրհօրոյ ջրոցն՝ ընդ երեկս, յորժամ ջրուորն ելանէր. (Ծն. ՟Ի՟Դ. 11.) յն. αἰ ὐδρευόμεναι ջուր հանօղ (աղջկունք)։


Ջրտուն

s.

privy furnished with water, water-closet.

· Calfa


Ռ (ra)

s.

the twenty eighth letter of the alphabet and the twenty second of the consonants;
thousand, thousandth;
It is sometimes confounded with the letter ր;
When used as an initial it generally indicates foreign words.

· Calfa

NBHL (1)

Ռ. Ի սկզբնատառս հասարակօրէն կազմէ զբառ օտար ի լեզուէ մերմէ. որպէս տեսցես։