Definitions containing the research օր : 9873 results

Ստրջանք, նաց

s.

cf. Ստրջումն.

· Calfa

NBHL (1)

Յանցեաք՝ ոչ իբր զպատողն մեր՝ կամաւ, կամ առանց ստրջանաց։ Ստրջանօք իմաստնացեալ՝ յիրաւունս օրինացն դառնայ։ Զանարգանսն եւ զստրջանսն, որ յետ մեղացն լրմանն։ Կատարումն նորին՝ տրտմութիւն եւ ստրջանք է ի զդաստ միտս. (Լմբ. ստիպ.։)


Սրաթեւ

adj.

acute-winged;
cf. Սրաթռիչ

· Calfa

NBHL (1)

Անուանեցին զկէսն սրաթեւս, այսինքն զմեղու. (Վեցօր. ՟Ը։)


Սրաթռիչ

adj.

flying swiftly.

· Calfa

NBHL (1)

Սրաթռիչ մեղուօրէն եղեալ. (Կիռ. ման. առ գր. կթ.։)


Սրահակ, աց

s.

small hall;
small curtain, hanging, tapestry, arras;
— հարսանց, curtained bed.

· Calfa

NBHL (1)

Սարսեալ սասանէր թմբրեալ՝ վէմն (պետրոս) ի ծագմանէ արփւոյն, խորհէր յօրինել սրահակս՝ էին ընդ եղեալս՝ երրեակ. (Շ. տաղ.։)


Սրավար, աց

adj.

moving quickly, rapid, swift, impetuous, violent.

· Calfa

NBHL (1)

Սահեալ ի վերայ արշաւասոյր ալեացն սրավարաց մոլեգնելոց։ Ոչ եթէ ծայրաքաղ ինչ արարեալ՝ օդաբանս կամ սրավարս (կամ օրավարս, աւրավարս) ինչ խօսեցաւ. (Ագաթ.։)


Սրբաբան, ից

adj.

singing the Trisagium.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբաբանիցըն համաձայն՝ տո՛ւք օրհնութիւն քրովբէանակ. (Շ. տաղ.։)


Սրբաբանեմ, եցի

va.

to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.

· Calfa

NBHL (2)

Զիսկակիցն հօր եւ հոգւոյն սրբաբանէին. (Տօնակ.։)

Մերթ՝ Սրբագրել զբան ինչ գրաւոր. յստակել, հարթել, մաքրազարդ յօրինել.


Սրբաբանութիւն, ութեան

s.

Trisagium, hymn.

· Calfa


Սրբագրիչ, չի, չաց

cf. Սրբագրող.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքուր գրօղ կամ ընդօրինակօղ.


Սրբագրութիւն, ութեան

s.

correction.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքուր գրութիւն կամ օրինակ գրոց.


Սրբազան

adj. s.

sacred;
His HoliNess, His Grace.

· Calfa

NBHL (1)

Հիւանդ, որ ունիցի զասացեալն սրբազան ցաւ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Սրբազանեմ, եցի

va.

to consecrate;
to deify, to idolize.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոտասան վիճակ դնելով՝ սրբազանել զհասեալն մասն երկաքանչիւրում աստուծոյ. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)


Սրբազնաբանութիւն, ութեան

s.

hagiology.

· Calfa

NBHL (1)

ἰερολογία sacer sermo, sacra recitatio եւ ἰερόν λογίον sacrum oraculum. Սրբազան բան, որպէս կարդացումն, օրհնութիւն, եւ սուրբ գիրք, պատգամ.


Սրբազնութիւն, ութեան

s.

holiness;
— ձեր, Your Holiness.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի նմանէ ասէ զայս՝ ամենայն սրբազնութեամբ օրինադրիլ։ Խոստովանել զքրիստոս ամենայն աստուածաւանդ սրբազնութեամբ (բանից սուրբ գրոց). (Դիոն. երկն.։)


Սրբալոյս

adj.

enlightening the spirit, of spiritual light, pure, holy.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթք թարգմանօրէն վասն սրբալոյս իւղոյն մեռոնի. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Սրբաձայնեմ, եցի

va.

cf. Սրբաբանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զխորհուրդ երեքսրբեան օրհնութեան նոր աշխարհին սրբաձայնեն (հրեշտակք). (Վրք. հց. ՟Բ։)


Սրբանամ, ացայ

vn.

to be holy, sacred, consecrated or set apart, to consecrate or devote oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթիւք երեմիայի, որ յորովայնէ մօր իւր սրբացեալ էր ի կերակրոց (որպէս նազովրեցի նուիրական աստուծոյ). (Եփր. ղեւտ.։)


Սրբապահ

adj. s.

containing relics;
fasting rigorously;
reliquary, shrine.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Սրբութեամբ պահօղ զպահս առանց խորելոյ, կամ խիստ պահօք՝ զօրն ողջոյն. սրբաձիգ.


Սրբապէս

adv.

holily, without stain, chastely.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքուր եւ սրբապէս։ Սրբապէս եւ առանց նենգութեան։ Սրբապէս եւ համակրօնաբար ուտել։ Ուսուցանէ սրբապէս՝ համանգամայն եւ վայելչապէս։ Սրբապէս կեալ ... Պահել սրբապէս յամենայն ցանկալի կերակրոց ... Սրբապէս լինել աստուծոյ զօրական. (Փիլ.։ Դիոն.։ Ճ. ՟Գ.։ Լծ. կոչ.։ Իսիւք.։)


Սրբասաց

cf. Սրբաբան.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդ սրբասաց զօրսն։ Զդասս բոցեղէնս՝ զուարթունս սրբասացս։ Արարեր քեզ սրբասացս զսերովբէսն եւ զքերովբէսն. (Նար. յովէդ.։ Մաշտ.։ Ճշ.։)

Որ ասէ զսուրբ սուրբն, կամ զերեքսրբեան օրհնութիւն. սրբաբան. օրհնաբան. եւ Օրհնաբանական. իբր յն. ἀγιόλογος, ἀγιολογικός.


Սրբասէր

adj.

fond of holiness, loving chastity.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ սրբասէր մերոց օրինաց։ Յամենայն սրբասէր մարդկանէ. (Փարպ.։)

Զհամօրէն իսկ զգունդս սրբոց հանդերձ սրբասէր տերամբն յօրինակ առեալ. (Բուզ. ՟Դ. 4։ եւ Կորիւն.։)


Սրբատուն, տան

s.

vestry-room, sacristy.

· Calfa

NBHL (1)

Զգենու եպիսկոպոսն ըստ օրինին ի սրբատունն եկեղեցւոյն՝ քահանայիւք եւ սարկաւագօքն. (Մաշտ.։)


Սրբարան, աց

s. adj.

sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.

· Calfa

NBHL (1)

Աստանօր առ սեմս տաճարի քում բնակութեան սրբարա՛ն խորանի կացեալ երկրպագեմք. (Գանձ.։)


Սրբարար, աց

adj.

sanctifying, saving, wholesome;
— շնորհք, sanctifying or saving grace.

· Calfa

NBHL (3)

Եկեղեցեաց սրբարար եւ օգնական եւ վարդապետ հոգին սուրբ։ Ամենայնի նոցա սրբարարն է։ Սրբարար եւ զօրացուցիչ՝ հոգւոյն սրբոյ զօրութիւնն. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ. ՟Ժ՟Ե։)

Սրբարար տէրն։ Սրբարար տնօրէնութեամբ. (Ի գիրս խոսր.։)

Որ եղեր սեղան սրբարար հրոյն, օրհնեալ ես խաչ՝ ընծայող լուսոյ. (Սիւն. տաղ խչ.։)


Սրբիչ, չի, չաց

adj. med. s.

sanctifying;
purifying, cleaning;
abstergent;
razor;
— ձեռաց, towel;
— բաժակի, the purificatory.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցին նոքա սրբեալք ճշմարտութեամբ. առաջին սրբիչքն օրինակօք էին, եւ ոչ ճշմարտութեամբ. (Խոսր.։)


Սրբութիւն, ութեան

s. fig. med.

holiness;
purification;
purity, cleanliness, neatness;
expiation;
offering;
sanctuary;
*Communion;
chastity, modesty;
innocence, integrity, candour;
abstersion;
սրբութեանց or — սրբոց, the Holy of Holies;
— սրբութեանց or սուրբ սրբութեանց, most sacred;
յարկ սրբութեան, temple, church;
— ձեր, Your Holiness;
սրբութեամբ, holily.

· Calfa

NBHL (1)

Որք պահեցին սրբութեամբ զսրբութիւն՝ սրբեսցին։ Սրբութեամբ եւ արդարութեամբ։ Զմեծ վայելչութիւն փառաց սրբութեան քո։ Ի տաճարի սրբութեան քո։ Սրբութիւն սրբութեանց։ Սրբութիւնք սրբոց. (յն. լտ. սուրբք սրբոց)։ Տարաւ ի ներքս զսրբութիւնս իւր, եւ զրբութիւնս հօր իւրոյ. եւ այլն։


Սրբուհի, հւոյ, հեաց

adj. s.

f. holy;
saint;
Holy Virgin.

· Calfa

NBHL (3)

Սրբուհի մարիամ։ Սրբուհի անարատ։ Աղաչանօք սրբուհոյ անարատ մօր քոյ եւ կուսի. (Շար.։)

Հարսն սրբուհի՝ հօրն քրիստոսի։ Ո՜վ ո՛րքան մեծ է ի քեզդ աւարտեալ խորհուրդ սրբուհի. (Նար. կուս.։)

ἀγία sancta. Սուրբ կին կամ օրիորդ. եւ ἀγιοτάτη, παναγία sanctissima. Ամենասուրբ կոյս.


Սրեմ, եցի

va. fig.

to grind, to sharpen, to whet, to point, to set, to give an edge, to acuminate;
to spur, goad or urge on, to stimulate, to rouse up, to excite, to stir.

· Calfa

NBHL (1)

Զանասնոցն զբնական արագութիւնն գրգռեալ սրեսցեն խնամովք դարմանոյ։ Իբր սրեալք առ ի զօրութիւն. (Փիլ. լիւս.։)


Սրինգ, րնգաց

s.

flute;
flageolet;
fife;
syringe;
— հաւորսաց, bird-call;
— հովուական, shepherd's pipe, reed;
նուագել սրնգաւ, to play the flute;
to pipe.

· Calfa

NBHL (1)

Էին փանգեռնահարք, ոչ էր ձայն սրընկի. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Սրութիւն, ութեան

s.

sharpness, acuteness, keenness, point;
subtilty;
rapidity, velocity, speed, celerity;
— մտաց, acumen;
— ձայնի, shrillness.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւաւորութիւնն (հրեշտակաց) ցուցանէ զվերամբարձականն սրութիւն։ Զտապարսն՝ զընտրողականացն զօրութեանց զսրութիւն։ Հողմունս զնոսա անուանելն՝ զսրութիւն նոցա ցուցանէ։ Զարծուին՝ զարագաթռչութիւնն, եւ առ զօրացուցիչսն կերակուրս սրութիւնն. (Դիոն.։)


Սրտաբախ, աց

adj.

palpitating;
— լինել, to palpitate.

· Calfa

NBHL (1)

Սրտաթափ սրտաբախ լինին յահէն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Սրտաբեկեմ, եցի

va.

cf. Սրտաբեկ առնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում գազանք զարհուրեալ սրտաբեկին ի ձայնէ ահագին բարբառոյ նորա (առիւծո՛ւ). (Վեցօր. ՟Թ։)


Սրտաբեկութիւն, ութեան

s.

faint-heartedness, dejection, despondency, discouragement, consternation.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսիլք ահագինք, եւ արհաւիրք սրտաբեկութեան։ Եւ արդ ի վերայ այսքանեաց յուսահատութեանց եւ ահարկու սրտաբեկութեանց։ Ցաւոցն սրտաբեկութեանն. (Վեցօր. ՟Ե։ Նար. ձ։ Բուզ. ՟Դ. 13։)


Սրտապախ առնեմ

sv.

to strike with consternation, to terrify, to appall.

· Calfa

NBHL (2)

Նախ թոյլ ետ սրտաբեկ սրտապախ լինել։ Մի՛ ինչ երկնչել եւ սրտապախ լինել իբրեւ զառաջինն։ Սրտապախ առնէր զբնակիչս քաղաքին տեսլեամբ զօրացն բազմաց. (Ոսկ. ես.։)

Ի փարաւոնեան զօրացն սրտապախ ահիւ խոստովանեալ, տէր պատերազմի ընդ մեզ։ Եւ ահա անկեալ դնիմ լի սարսափելի եւ սրտապախ պակուցմամբ. (Պիտ.։)


Սրտապնդեմ, եցի

va.

to re-animate, to encourage, to inspire with courage, to revive, to put new spirits into, to raise again or restore a person's spirits.

· Calfa

NBHL (1)

Պնդել զսիրտ. քաջալերել. զօրացուցանել. սիրտ տալ. զօրացնել. կր. քաջալերիլ. եւ յամառիլ.


Սրտառուչ

adj.

touching the heart, moving, affecting, tender;
touched, moved;
eager, desirous, burning for;
angry, displeased, shocked, wounded, exasperated;
heart-of-fending, mournful, heart-piercing.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ ոչ այսպէս վշտացաւ ոք, կամ սրտառուչ եղեն՝ յանմտութենէ իւրեանց։ Իսկ ամբիծ արանցն սրտառուչ եղեալ՝ կամեցան գրով արձանացուցանել զնորա անօրէնութիւնն։ Սրտառուչ լինի մարգարէն բամբասանացն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։ Վրք. ոսկ.։ Նախ. երեմ.։)

Քննել զգիրս, եւ զաղօթս եւս սրտառուչ մերձ դնել։ Սրտառուչ լինել զկնի զօրավարիս ի հանդիսի. (Տօնակ.։)


Սրտմտութիւն, ութեան

s.

indignation, passion, vexation, anger, ire, spite, wrath, rage;
շիջուցանել զբոց սրտմտութեան, to stifle, smother or suppress the fire of one's indignation;
cf. Հրաբորբոք.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ անցցէ սրտմտութիւն բարկութեան եղբօր քոյ ի քէն։ Սրտմտութեամբ իւրեանց սպանին զարս։ Անիծեալ սրտմտութիւն նոցա, զի յանդուգն էր։ Տէր մի՛ սրտմտութեամբ քով յանդիմաներ զիս.եւ այլն։


Սփոփանք, նաց

s.

relief, alleviation, solace, ease, consolation, soothing, comfort, balm;
diversion, recreation.

· Calfa

NBHL (1)

παραμυθία solatium, consolatio, exhortatio θεράπευμα, μείλειγμα mitigatio, lenitas, recreatio. Սփոփութիւն. մխիթարութիւն. սրտի դիւր. զուարճութիւն. զբօսանք. զովացումն. դեղ եւ դարման զօրանալոյ բնութեան. բուժումն. մխիթարանք.


Սփռեմ, եցի

va.

to spread, to disseminate, to disperse, to scatter, to strew, to sow, to propagate, to diffuse;
to pour out or forth, to open;
սփռել ծաղիկս, to strew with flowers.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ լինիմ անէծք՝ օրհնութեանըս ճիռս, փոխան ձեր ի խաչ բեւեռիմ, եւ օրհնութիւն ըսփռեմ. (Տաղ.։)


Սքանչացուցիչ, չի, չաց

adj.

charming, surprising, ravishing, bewitching, wonderful.

· Calfa

NBHL (1)

Տգիտին ոչ առնին զարմացուցիչք եւ սքանչացուցիչք. (Վեցօր. ՟Գ։)


Սքանչելագործ

s. adj.

thaumaturgus, wonder-worker;
miraculous, prodigious, wonderful.

· Calfa

NBHL (2)

Սքանչելագործ աստուած։ Սուրբ աստուած՝ հզօր եւ սքանչելագործ։ Աստուած մեծ՝ հզօր եւ սքանչելագործ. (Շար.։ Ժմ.։)

Սքանչելագործ վայելչութիւն, կամ վարդապետութիւն, վճարմունք (գործոց). (Վեցօր. ՟Գ։ Յհ. կթ.։ Պիտ.։)


Սքանչելագործեմ, եցի

vn. va. to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.

· Calfa

NBHL (2)

Զայս՝ հռչակեալն նիկողայոս սքանչելագործեաց։ Սքանչելագործէր զօրութեամբն քրիստոսի։ Սքանչելագործօղ սուրբ յակոբ նման յիսուսի։ Եւ յուդաս զսքանչելագործելն ունէր. (Ճ. ՟Գ.։ Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ի՟Դ.։ Գանձ.։ Խոսր.։)

θαυματουργέω miracula edo, patro. Սքանչելիս կամ սքանչելի օրինակաւ գործել. հրաշագործել.


Սքանչելագործութիւն, ութեան

s.

doing wonders, working miracles;
prodigy, miracle, portent.

· Calfa

NBHL (1)

Զբոլորիցն աստուծոյ զսքանչելագործութիւնսն։ Մեծապէս սքանչելագործութեանն զօրութիւն։ Ինքնատես եղեալ առ յինէն սքանչելագործութեան եղելոյ։ Մի եւ նոյն է ի սքանչելագործութիւնսն եւ յախտակրեալսն (ի չարչարանս). (Ճ. ՟Գ.։)


Սքանչելածին

adj.

miraculously bringing forth.

· Calfa

NBHL (1)

ξενοτόκος quae novo peperit modo. Ծնօղ սքանչելւոյն՝ սքանչելի օրինակաւ.


Սքանչելակերպ

adj.

astonishing, surprising;
of an admirable form or aspect.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչելի կերպիւ կամ կերպարանաւ, եւ օրինակաւ.


Սքանչելապայծառ

adj.

magnificent, very splendid, brilliant, dazzling.

· Calfa

NBHL (1)

Որ սքանչելապայծառ՝ հրաշալի ձայնիւ ընդ հօր եւ ընդ որդւոյ միշտ փառաբանիս. (Շար.։)


Սքանչելապէս

adv.

admirably, delightfully, astonishingly, marvelously, wonderfully, divinely, excellently, pre-eminently, to admiration;
by a miracle, miraculously, prodigiously.

· Calfa

NBHL (1)

θαυμαστῶς mirabiliter. Սքանչելի օրինակաւ. սքանչելեօք. հրաշապէս. եւ Կարի քաջ վայելչապէս. փառաւորապէս. քաջ. գեղեցիկ.


Սքանչելատեսիլ

adj.

cf. Սքանչելատեսիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Սխրացեալ ընդ սքանչելատեսիկն տեսիլ՝ ի նկարապաճոյճ ի տախտակսն յօրինէին. (Ագաթ.։)


Սքանչելատեսիկ

adj.

charming, ravishing, beautiful to behold, imposing, delighting the eye, graceful, superb.

· Calfa

NBHL (1)

Սխրացեալ ընդ սքանչելատեսիկն տեսիլ՝ ի նկարապաճոյճ ի տախտակսն յօրինէին. (Ագաթ.։)


Սքանչելարար

cf. Սքանչելագործ.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուածեղէն սքանչելարար զօրութեամբ։ Ազդումն ընկալեալ ի սքանչելարար շնորհաց քոց։ Արժանի՛ արա մտաց աչօք նայել ի սքանչելարար ողորմութիւնս քո. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։ Խոսր.։ Ի գիրս խոսր.։)

θαυμαστοποιός, θαυμαστά ποίων miracula edens, miracula faciens παραδοξοποιός inopinata agens, vel mirabilis. Որ առնէ սքանչելիս միայն. սքանչելագործ (աստուած, եւ զօրութիւն եւ շնորհք եւ ողորմութիւն նորա). եւ Սքանչացուցիչ. ի վեր քան զամենայն միտս.