gilded, gilt;
golden.
made of gold;
adorned with gold;
— երիվար, horse with gold accoutrements;
— գիրք, book bound in gold.
Ոսկէկազմ աթոռ։ Ոսկեկազմ երիվար կամ երիվարօք. (Ճ. ՟Բ.։ Հ=Յ. յունիս. ՟Ը.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
gold-digger;
— տեղի or —ք, gold mine;
gold-diggings.
Ըստ օրին ոսկեհանաց, որ յոլով տաժանմամբ կղկղեն ի հողոյ զզուտն եւ զմաքուրն. (Երզն. մտթ.։)
Ոսկեհանացն փարթամութիւնս. (Բրս. յուդիտ.։)
cf. Ոսկեզգեաց.
Տեսի այր մի ոսկեհանդերձ. (Տէր Իսրայէլ. յուլ. ՟Ի՟Թ.։)
gold-mining or gold-digging, gold-finding.
Քան զայս մանուկս յառաջ ունէի այլ գեղեցիկ մի ոսկեհատ, եւ ի մեռանել մանկանն՝ ես յոյժ լայի անմխտթար. (Ոսկիփոր.։)
yellow-haired;
cf. Ոսկեգիսակ.
Ո՛վ ոսկեհեր մօրուս վարդագոյն, որ ներկեցար արեամբն յորդանու. (Գանձ.։)
cf. Ոսկեհուռն.
Ի ծիրանազգեստ եւ յոսկեհուռ պատուոյս. (Ճ. ՟Բ.։)
woven or embroidered with gold;
laced with gold.
Ի ծիրանազգեստ եւ յոսկեհուռ պատուոյս. (Ճ. ՟Բ.։)
with a gilded ceiling.
Յանապատի բնակելով յովհաննէս՝ ո՛չ հաց ունէր եւ ոչ գինի ... ո՛չ ոսկեձեղուն տուն, այլ ընդ ինքնաձեղուն վիմօք. (Բաբիղ. յհ. մկ.։)
Յանարգ յայրի եւ ի մսուր բազմեցաւ, եւ ոչ յոսկէձեղուն տաճարի, եւ յականակապ գահոյս. (Պիտառ.։)
cf. Ոսկեղինիկ.
shining like gold, as bright or resplendent as gold.
Ոսկէճաճանչ պսակ, կամ խոհականութիւն, կամ իմաստութեանն ծաղկօք. (Նար. յովէդ.։ Փիլ. այլաբ.։ Խոր. վրդվռ.։)
embroidered with gold, covered with gold embroidery, spotted with gold, gold braided.
mad for gold.
Էր արծաթասէր յոյժ, եւ ոսկէմոլ. (Նոննոս.։)
golden-sheathed.
Ստոման (կամ բաժակ) ոսկեպատեան արտաշիկագոյն՝ հրախառն սուրբ արեամբն մատռուակեալ ի ձեռանէ տեառն. (Նար. յովէդ.։)
gold-leaved;
gold-foil.
Տունկ ոսկեսաղարթ՝ լի աստուածայորդոր սիրով. (Արծր. ՟Ե. 11։)
fond of gold , loving riches, avaricious.
Արք ոսկեսէրք։ Ոսկեսէրք, նախանձոտք։ Զաղքատացն՝ ոսկէսիրաց (իշխանաց) տուեալ. (Պրոկղ. յոսկ.։ Խոր. ՟Գ. 68։ Կիւրղ. կուս.։ եւ Վրք. ոսկ.։)
love of riches, avarice.
Ոչ տայ բաժանել զխորհուրդս յոսկէսիրութիւն եւ ի քրիստոսասիրութիւն. (Վրդն. սղ.։)
similor, pinch-beck.
Սիրամարգ ոսկէտիպ նկար յոգիս (կամ սիրամարգ ոսկի՝ տիպ նկար յոգիդ). (Շ. տաղ ծն.։)
gilt-tailed;
gold-fringed or tasselled.
Կամ թագուհի՝ յոյժ գեղաւոր, ոսկէտըտուն եւ ճամկաւոր. (Շ. եդես.։)
goldsmith.
Որպէս յոսկերչացն խանութս կարգեալ յօրինեսցէ. (Ոսկ. փիլիպ.։)
Հրամայեաց կոչել ոսկերիչ. եւ առեալ ոսկեգործն եւ այլն (որպէս խույումճի)։ Առեալ զակն՝ եցոյց ոսկեգործին. իսկ ոսկերիչն (որպէս ճեվահիրճի) իբրեւ ետես, ասէ. ու՞ր արդեօք գտեալ իցէ քո զակս զայս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
having golden latchets.
Որոյ փոկն է յոսկւոյ կամ ոսկեթել.
gold armour;
gold-armoured.
Այր մի սպիտակաձի յոսկիազէն վառեալ՝ ճօճէր զնիզակն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 8։)
born of gold;
producing gold.
χρυσόγονος auro natus. որ եւ ՈՍԿԵԾԻՆ. Ծնեալ յոսկւոյ. ծնունդ ոսկւոյ.
cf. Ոսկեկազմ.
Ոսկիակազմ աթոռ, գահոյք, տապանակ, հանդերձք. (Հ=Յ. յուլ. ՟Ժ՟Դ.։ Վրդն. երգ.։ Երզն. լս.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։)
containing gold.
Յարծաթունակ եւ յոսկիակիրն կորբան տապանակին ընդունարան. (Նար. խչ.։)
made of gold;
— զգեստ, brocade.
Հանէ յոսկիակուռ կառս. (Տօնակ.։)
sculptured in gold.
Կոփեալ յոսկւոյ.
cast in gold;
of massive gold, golden.
Ձուլեալ յոսկւոյ կամ իբրեւ ոսկի. ձոյլ ոսկի, իրօք կամ նմանութեամբ. ոսկիէ շինած. թափծու.
Aurea mater (title of Diana).
որ եւ ՈՍԿԵՄԱՅՐ, կամ ՈՍԿԷՄԱՅՐ. Որ է որպէս մայր ոսկեղէն, կամ որոյ մայրն է իբր ոսկի. յոսկի մօր է ծնեալ. ոսկիածին. (մակդիր անահտայ, այսինքն լուսնի, ծնունդ կամ քոյր արեգական համարելոյ առ հեթանոսս)
to become gold, to be transmuted into gold.
ἁποχρύσουμαι in aurum veror. գրի եւ ՈՍԿԱՆԱԼ. Որպէս ոսկի լինել. յոսկի փոխարկիլ. ոսկի դառնալ՝ ըլլալ.
Մինդաս ըղձացաւ, թէ յոր ինչ եւ մերձեսցի, ոսկի լինիցի. եւ տուեալն նմա կերակուր ի ձեռն բերանոյն ոսկիացեալ լինէր. վասն որոյ եւ ապականեցաւ սովով. (Նոննոս.։)
Գինի յոսկի փոխի, աստ ոսկանայ. (Բրս. սղ.։)
golden-fleeced.
Փրիքսոս համարեցաւ հեծանել ի խոյ ոսկիգիսակ. (Եւս. քր. ՟Բ. յորմէ եւ Շիր. քրոն.։)
to dislocate, to put out of joint, to disjoint, to luxate or lux.
ՈՍԿՐԱՔԱՆՑ ԱՌՆԵԼ. Քանցել յոսկերաց. կամ խախտել զոսկերս.
Զկէսս գլխիվայր կախէին, ի միջօրեայ ժամանակսն՝ ոսկրաքանց առնէին, եւ սպանանէին. (Եփր. վկ. արեւ. յորմէ եւ Ճ. ՟Ժ.։)
bony, full of bones;
abstruse, obscure, difficult, knotty.
Ոսկրուտ եւ անուտելի, եւ մեզ դժուարաւ տեսանելի. (Ածաբ. պասք. ՟Բ. յորմէ եւ Մագ. ՟Կ՟Գ։ Շ.։ Լմբ. եւ այլք։)
cf. Ոսոխիմ.
Ինքն իսկ յովնան վասն իւր ոսոխէ, եւ զփախուստն խոստովանի։ Բուռն հարկանիցէ՝ ոսոխիցէ. (Ոսկ. ապաշխ. եւ Ոսկ. մ. ՟Գ. 11։)
Զմիմեամբք ելանիցեն, զմիմեամբք ոսոխիցեն։ Ձուկնն հարթնու. բազում անգամ եւ ոսոխի, ի բաց իսկ ելանէ (յուռկանէ). (Սեբեր. ՟Է. եւ ՟Գ. (որ եւ ասի անդ, վազել զգործեաւ)։)
Յամէնախումբ մարտին, յոսոխել, ի շրջականս առանց պարտութեան գտանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
to be at law with, to accuse;
to rival, to strive, to compete;
զմիմեամբ —, to surpass each other.
Ինքն իսկ յովնան վասն իւր ոսոխէ, եւ զփախուստն խոստովանի։ Բուռն հարկանիցէ՝ ոսոխիցէ. (Ոսկ. ապաշխ. եւ Ոսկ. մ. ՟Գ. 11։)
Զմիմեամբք ելանիցեն, զմիմեամբք ոսոխիցեն։ Ձուկնն հարթնու. բազում անգամ եւ ոսոխի, ի բաց իսկ ելանէ (յուռկանէ). (Սեբեր. ՟Է. եւ ՟Գ. (որ եւ ասի անդ, վազել զգործեաւ)։)
Յամէնախումբ մարտին, յոսոխել, ի շրջականս առանց պարտութեան գտանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
lentile, of lentiles, made or prepared with lentiles;
cf. Թան;
cf. Շիկաթան;
—ք, lentiles;
pulse.
Կազմեալն յոսպանէ. կամ ըստ յն. եփոյ ոսպան.
branchy, ramous, full of branches;
knotty, nodose.
Իբրեւ զտերեւ դալար յոստախիտ ծառ. (Սիր. ՟Ժ՟Դ. 19։)
Յայնժամ ոստախիտ լինի ծառն, յորժամ արմատք տնկոյն հատանիցին. (Ոսկ. կողոս.։)
to have the branches broken.
ՈՍՏԱԿՈՏՈՐ ԼԻՆԵԼ. Կոտորիլ ոստոց. քանցիլ յոստոց.
weaving;
tapestry.
Իմաստութիւնն՝ որ յոստայնանկութիւնսն է։ Արուեստք դարբնութեան, եւ ոստայնանկութեան. (Առ որս. ՟Է։ Վեցօր. ՟Ա։ եւս եւ Յհ. կթ.։ Մագ. լ։ Նանայ.։ Իսիւք.։ (յորս գրի եւ ՈՍՏԱՅՆԱՆԳՈՒԹԻՒՆ։))
Սարդ աներեւոյթ եւ անպիտան թուի գոլ կենդանի՝ կատարելագոյն յոստայնանկութիւն։ Բնութեամբ իմն գոլ, որպէս եւ սարդիցն՝ ոստայնանկութիւն. (Փիլ. լիւս.։)
free city;
chief-town, capital, seat of Government;
royal guard;
royal, kingly;
terrestrial.
լծ. հյ. Ոստ. (իբր բարձր տեղի, բլուր) եւ Ազատ, վեստ, վստահ, ապաստան, աստիճան եւ այլն. թ. իւսթիւն, սէթ (վերագոյն. բարձր դիրք). պ. իւսթամ, ուսթամ, ասիթան, ասիթանէ. (սեամ. դուռն արքունի. արքայանիստ քաղաք). յն. ա՛սդի. յորմէ լտ. ա՛սդու. մայրաքաղաք, մանաւանդ Աթէնք։
Ապա Ոստանն է Քաղաք ազատ եւ բարձրապատիւ, արքունական կամ իշխանական յայլեւ այլ գաւառս հայոց. զքաղաք Դուին (որ թարգմանի բլուր), վաղարշապատ, երուանդաշատ, հադամակերտ, նախճաւան, դարոյնք. եւ այլն. որպէս եւ արքունիք պարսից. եւ շահաստանն նիւշապուհ։ Տե՛ս յաշխարհագր. ըստ (Փարպ.։ Խոր.։ Արծր.։ Ղեւոնդ. եւ այլն։)
cf. Ոստանիկ.
Մի ոմն յոստանեայ տանէն, որում անուն էր զանդաղան. (Փարպ.։)
of the royal family, of the court;
citizen, freeman;
nobleman, noble, lord, courtier.
Ազատ ոք յոստան քաղաքէ կամ ի զարմէ. այսինքն ոմն յարքունի եւ յազատ քաղաքէ եւ ի տոհմէ. եւ Արքունական. ազատական. տե՛ս եւ ՈՍՏԱՆ, իբր Ոստանեայ.
Եւ այլք յոստանկաց, եւ սեպուհք ոմանք։ Նախարարք եւ սեպուհք, ոստանիկք եւ ռամիկք։ Ոստանկաց, եւ ռամկաց։ Յոստանիկ մարդկանէ։ Զայր ոստանիկ. (Փարպ.։)
lopped, trimmed;
— առնել, to lop off, to cut away, to sever, to trim, to prune;
— լինել, to be pruned, lopped off.
Քանցեալ յոստոց. ոստաբեկ. ոստակոտոր.
lopping, cutting off.
Քանցումն ոստոց կամ յոստոց.
to shoot, to emit.
Իսկ զոր յաչացն փայլատակունս ոստէ, յոբ յիշէ վասն վիշապին. (Լմբ. իմ.։)
governor, prefect;
inspector, surveyor, commissary;
minister.
ἑπίσκοπος . (յորմէ Եպիսկոպոս). inspector ἑπιστάτης praefectus ἑπίτροπος procurator, curator, praeses, vicarius, tutor. (լծ. թ. իւսթէ՝ իւսթտէ՝ տուրան, ուսթատ, ուստա ). Վերակացու. տեսուչ. դիտապետ. իշխան. գլխաւոր. հրամանատար. հոգաբարձու. կուսակալ. վրակեցու.
Ի պատմութիւնս հայոց ՈՍՏԻԿԱՆ կոչին կուսակալք եկեալք ի հագարացւոց, որպէս երբեմն մարզպան կոչէին պարսիկքն. (Յհ. կթ. եւ այլն։)
prefecture;
inspectorship;
ministry, office.
Իշխանք ցեղիցն կային ի վերայ ոստիկանութեանն։ Ի վերայ ոստիկանութեան իսրայէլի յայնկոյս յորդանանու։ Պահապանք ոստիկանութեամբ կային ապողոնեայ ի վերայ նոցա. (Թուոց. ՟Է. 2։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Զ. 30. եւ ՟Ժ. 75։)
terrestrial;
dry, arid, parched, adust, burnt up;
— օձ, land serpent.
Իբրեւ զմանուկ յոստին երկրէ, ի կուսէն ասեմ. (Կամրջ.։ Տօնակ.։)
Ոչ ի գնացս ջուրց, այլ ի յոստին տեղիս տնկեալ՝ յամայի եւ յանջրդի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)
Հաց բազմացուցեալ, ջուր յոստին (վայրի) բղխեալ. (Գանձ.։)
terrestrial, continental.
to leap, to jump, to take a leap, to bound, to gambol, to skip, to caper;
to spring on or at, to rush or fall upon;
to rush forward, to fly at.