Definitions containing the research զարդ : 1166 results

Պատուաւոր

adj. s.

honourable, respectable;
honorary;
honest;
noble, magnate, dignitary;
—ք, nobility.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրինեաց ապարանս պատուաւորս գեղազարդս. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Պարագրութիւն, ութեան

s.

circumscription, limitation;
description;
outline, sketch, rough draught.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տեղւոջն իմացեալն ոչ է արտաքոյ պարագրութեան։ Ոչ տեղեօք եւ պարագրութեամբք զաստուածային եւ զգերազարդն բերէ բնութիւն։ Տեղական իմն պարագրութեամբ բարգձաձել զանմարմին բնութիւնն. (Պրպմ. ՟Ի՟Է. եւ լ։ Նիւս. կազմ. ՟Ծ՟Գ։)


Պարայածիմ, եցայ

vn.

to circulate, to take a turn.

· Calfa

NBHL (1)

(Օրինակաւ երկնային զարդու) ըստ հարաւային մասանցն պարայածելաք՝ յեդեսացւոցն հասանէաք քաղաք. (Խոր. ՟Գ. 62։)


Պարառաբար

adv.

round about;
taken all together.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քահանայական զարդու զգեստն եւ պարառաբար խմբագործութիւնս քահանայական բոլոր դասուք. (Մագ. ՟Ա.։)


Պարար

adj. s.

fattened, fat, plump;
cf. Պարարումն.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ ուրեք հանդերձս թողուին եւ ոչ զարդս ազգի ազգիս, եթէ ոչ իւրեանց աղտեղութեանցն առնէին պարար. (Ոսկ. ես.։)

Ոչ ուրէք զարդս ինչ թողին, զոր ոչ լկտիութեան իւրեանց առնէին պարար։


Պարարեմ, եցի

va.

to fatten;
— զերկիր, to manure;
— զոք սնոտի յուսով, to feed or entertain one with hopes, to beguile, to lull, to fool one with fair promises, to take to a fool's paradise;
— զաչս, to feast, charm or delight the eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Երկինք ազգի զարդուցն պաճուճանօք պարարէ զաչս մեր եւ զուարթացուցանէ։ Մի պարարեր զակնդ շրջածութեամբ։ Հերս վասն գեղեցկութեան մի պարարեր. (Ոսկ. ես.։ Հ. դեկտ. ՟Լ. Վրք. հց. ձ։)


Պարարտաբեր

cf. Պարարտաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմել ի դրախտս պայծառազարդ եւ պարարտաբեր պտղոցդ։ Պտղագործ երկիր՝ պարարտաբեր բուսովք. (Երզն. լս.։)


Կամակորեմ, եցի

va. fig.

to wring, to twist;
to bend, to bow, to curve;
to distort, to overstrain a phrase, to strain, to misinterpret;
to pervert, to deprave;
— զարդարութիւն, to pervert justice.

· Calfa


Կամարակապ

adj. s.

arcaded;
arcade;
atrium, porch.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկապաճոյճ մեզ քաւարան կազմեալ՝ եթերանման կատարակապ զարդիւք. (Նար. տաղ եկեղ.։)


Կամարաւոր, աց

adj.

girdled;
enclosed.

· Calfa

NBHL (1)

Կամարաւոր պէսպէս զարդուք զարդարեալ բազում սպասաւորք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։)


Կամիմ, եցայ

vn.

to will, to intend, to mean;
— ընդ, to like, to wish, to please;
to be pleased with.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյք կամին ընդ արդարութիւն իմ. (յն. կամեցօղք զարդարութիւն իմ)։ Ցրուեա՛ զհեթանոսս՝ ոյք կամին ընդպատերազմ. (յն. կամեցողս զպատերազմ). (Սղ. ՟Լ՟Դ. 31։ ՟Կ՟Է. 32։)


Կայսերական, ի, աց

adj.

imperial.

· Calfa

NBHL (1)

Կայսերական զարդ, կամ պատկեր, ոսկի շար, զօրք, ձեռադիր, հրաման եւ այլն. (Ագաթ.։ Խոր.։ Նար.։ Յհ. կթ.։)


Կայսերակերպ

adj.

resembling an emperor, like an emperor, imperial.

· Calfa

NBHL (1)

Կայսերակերպն տրդատ, կամ զարդ, պսակ ոսկի, կամ քաջութիւն. (Ագաթ.։ Շ. վիպ.։ Ճ. ՟Ա.։ Տօնակ.։)


Կանաչագեղ

adj.

painted green, of a fine green colour;
greenish.

· Calfa

NBHL (2)

Զերեսս երկրի կանաչագեղ զարդարեաց բուսովք. (Մխ. այրիվ.։)

Կանաչագեղ զարդարեցան յամենայն կողմանց. (Վեցօր. ՟Ե։)


Կանաչազգեաց, եցի, ից

adj.

cf. Կանաչազարդ.

· Calfa


Կանաչանամ, ացայ

vn.

to become green, to grow green again;
to be verdant.

· Calfa

NBHL (1)

Երփնազարդ հոգւոցն տունկք կանաչացեալ կենդանութեամբ. (Շ. տաղ.։)


Կանացաբար

adv.

womanlike, womanly;
— զարդարիլ, to adorn or bedeck oneself like a woman.

· Calfa


Կանգնեմ, եցի

va.

to raise, to lift up, to re-instate, to re-establish;
to raise up, to erect, to set up, to found, to build, to rebuild, to construct.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱՆԳՆԵԼ. որպէս Կառուցանել, հաստատել. շինել. շէն պահել. զարդարել. նորոգել.


Կապեմ, եցի

va. fig. gr.

to bind, to tie, to fasten;
to bind or tie up;
to bind fast, to pinion;
to cord, to bind with cords;
to bind, to connect or link with;
to chain, to put in irons, to imprison;
to bind by friendship, by contract;
to spell.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ մեծութեան ինչ նշանակ է այնչափ զարդ յանձին կապել. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)


Կապուտ

s. adj.

spoils, booty, plunder, loot;
despoiled, stripped;
— առնել՝ թողուլ, to despoil, to plunder;
ժողովել զկապուտ կողոպուտ անկելոց, to gather the spoils.

· Calfa

NBHL (2)

Մեր Ճշմարտութիւնս կապուտ կողոպուտ ի պաճուճազարդ ստաբան բանից. (Վեցօր. ՟Գ։)

Զամենայն եկեղեցիս քրիստոսի ի բոլոր զարդուց կապուտ կողոպուտ թողոյր։ Իսկ ի քրիստոնեայսն խնայեալ, կապուտ կողոպուտ արարեալ զնոսա թողուին երթալ. (Յհ. կթ.։)


Կապտեմ, եցի

va.

to despoil, to depredate;
to plunder, to loot, to collect booty, to rob, to strip, to deprive of, to bereave.

· Calfa

NBHL (1)

Պահողին գանձն կապտեալ։ Կապտեցաւ ի շնորհէ։ Կապտել զզարդ փչման, կամ զփչումն։ Կապտեն զհայր ի յիւրմէ բանէ։ Կապտեսցին կապանքն, կամ մեքենայքն. (Նար.։)


Կառաւէտ

adj.

having many coaches, waggons or carriages.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոք կառաւէտ երիւարաշատ առ հեզութեան նստիցի ի մտրկի իշոյ, զարդարէ խոնարհութեամբ զկարդ հեզութեան. (Սեբեր. ՟Ժ՟Ա։)


Կարասի, սւոյ, սեաց

s.

moveables, furniture, baggage, equipage;
implements, utensils;
wealth, riches, money;
goods & chattels;
գիր —սւոյ, inventory;
հարեալ ի —սւոջ, covetous, miserly, niggardly.

· Calfa

NBHL (1)

σκεῦος, σκευή, ἁποσκευή, ἁπαρτία vas, instrumentum, supellex, appararus, sarcina. Կահ. անոթ. աղխ. կազմած. սպաս տան. զարդ. գործի, եւ բեռն. կահ կարասի.


Չորեքնիւթեայ

adj.

composed of four elements.

· Calfa

NBHL (1)

Զչորեքնիւթեայ բնութիւնս զարդարեալ շքեղաշուք արդարութեամբ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Չքնաղակերտ

cf. Չքնաղաշէն.

· Calfa

NBHL (1)

Զչքնաղակերտ եւ զհրաշազարդն զայն խորան (վկայութեան). (Անան. եկեղ։)


Չքնաղապէս

adv.

excellently, admirably.

· Calfa

NBHL (1)

Շուք եւ զարդ գեղոյ ճոխութեան ձերում բարձրութեանդ՝ չքնաղապէս գերահռչակի. (Նար. առաք.։)


Չքնաղատես

adj.

cf. Չքնաղադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

Շինէ զնա գեղեցկայարմար եւ չքնաղատես կոփածոյ քարամբք։ Զգեղեցիկ շինուածս չքնաղատեսս հրդեհեալ։ Չքնաղատես սպասս աստուածակերտ խորանին։ Չքնաղատես եւ երեւելի զարդս. (Յհ. կթ.։)


Չքնաղատեսիլ

adj.

cf. Չքնաղադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

Շինէ զնա գեղեցկայարմար եւ չքնաղատես կոփածոյ քարամբք։ Զգեղեցիկ շինուածս չքնաղատեսս հրդեհեալ։ Չքնաղատես սպասս աստուածակերտ խորանին։ Չքնաղատես եւ երեւելի զարդս. (Յհ. կթ.։)


Պալատ, ի

cf. Պալատն.

· Calfa

NBHL (1)

Զպատուական թագն եւ զպաղատն առաքէ ի տուն հօր իւրոյ. թուի յայտ առնել զպալասական զարդս, կամ զվաղակաւոր, եւ այլն։


Պալատն, տան, տանք

s.

palace, hall;
court;
hotel.

· Calfa

NBHL (1)

Զպատուական թագն եւ զպաղատն առաքէ ի տուն հօր իւրոյ. թուի յայտ առնել զպալասական զարդս, կամ զվաղակաւոր, եւ այլն։


Պալարակապ

adj.

studded, adorned or set with studs.

· Calfa

NBHL (2)

Լայնաբար՝ Զարդարուն. փողփողեալ. որպիսի են զարդք գրաստուց եւ կառաց.

Սպիտակ ջորւովք, ոսկեղէն եւ արծաթեղէն զարդուք. եւ վերջաւորս փողփողեալս՝ նշանակապ՝ պալարակապ՝ մետաքսիւքն, եւ ոսկւովք պսակօք. (Ագաթ.։)


Պակշոտ, աց

adj.

impudent, salacious, lascivious, libidinous, lewd, lecherous, licentious, libertine, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

Զայն որ զարդարի՝ ոչ ոք ի մաքրից գովէ, այլ պակշոտք եւ շռայլք։ Խաչն՝ պակշոտաց ապաշխարութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15. եւ Ոսկ. խչ.։)


Պակշոտիմ, եցայ

vn.

to give oneself up to lechery or lasciviousness, to lead a dissolute life, to live in debauchery.

· Calfa

NBHL (1)

Զայն որ զարդարի՝ ոչ ոք ի մաքրից գովէ, այլ պակշոտք եւ շռայլք։ Խաչն՝ պակշոտաց ապաշխարութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15. եւ Ոսկ. խչ.։)


Պահեմ, եցի

va.

to preserve, to keep, to maintain;
to guard, to watch over;
to preserve, to guarantee;
to keep, to observe;
to hide, to keep secret, to conceal;
to abstain from, to fast;
լռութիւն, — to keep silence;
— զանձն յիմեքէ, to refrain, to forbear, to avoid;
նմա պահեալ կայ or է, it is reserved or destined for him to;
cf. Խոստումն.

· Calfa

NBHL (1)

Գործել զնա եւ պահել. Պահել զճանապարհն ծառոյն կենաց. կամ զճանապարհ Տեառն։ Պահել զհրամանս, զօրէնս, զխրատ, զբանս, զարդարութիւն։ Արածեցից զխաշինս քո եւ պահեցից։ Կերակուրք ի քաղաքս պահեսցին։ Պահէին զքաղաքն։ Ամենայն պահպանութեամբ պահեա՛ զսիրտ քո։ Պահեսցէ զքեզ ի կնոջէ օտարէ եւ չարէ։ Արդարութիւն պահէ զանմեղս։ Պահեաց զտունս Իսրայէլի յԵգիպտոս։ Ծանեաւ զարդարն, եւ պահեաց զնա անարատ Աստուծոյ։ Պահէր յաներկաթ բանտն արգելեալ։ Եւ արքն՝ որ պահէին զնա։ Պահել զպատուիրանս։ Հրեշտակաց իւրոց պատուիրեալ է պահել զքեզ. եւ այլն։


Պաղպաջուն

adj.

shining, sparkling, brilliant.

· Calfa

NBHL (2)

Պաղպաջուն, գահոյս ոսկէզարդ։ cf. ՊԱՂՊԱՋՈՒՆՔ

ՊԱՂՊԱՋՈՒՆՔ. գ. λαμπήνη lampena, lectica, currus regius. Գահաւորակ պաղպաջուն զարդուք, կազմեալ ի կառս, ի վերնակողմն նաւու, կամ ի տեղի հանգստարանի. կառք հովանաւոր. թախտրէվան, թախտ, քէօշկ, ճիպինլիք. cf. ԴԵՍՊԱԿ.


Պաճուճաբանեմ, եցի

vn. va. to speak elegantly;
to overload a discourse with ornament.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՃՈՒՃԱԲԱՆԵԼ. Պերճաբանել զարդուք բանից. ճոռոմաբանել ճարտասանօրէն.


Պայծառազգեաց, գեցից

adj.

dressed splendidly, wearing brilliant garments;
luminous, glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Որք նորափետուր բանիւ զարդարեալք՝ պայծառազգեցան եկեղեցիք Հայաստանեայց ի ձեռն սրբոյն Սահակայ. (Շար.։)


Պայծառազգեստ

adj.

dressed splendidly, wearing brilliant garments;
luminous, glorious;
cf. Պայծառազգեաց.

· Calfa

NBHL (3)

Վայելչացեալք եւ ի զարդուցն կազմուածս, եւ պայծառազգեստք ի փայլող զինուցն մաքրութենէ։ Պայծառազգեստ սպիտակութիւն։ Պայծառազգեստ վարսաւորութեամբ ծաղկին հրճուել. (Պիտ.։)

Լուսաւորեա՛ պայծառազգեստ՝ քղանցիւք ոսկեղինօքն զառագաստ քո զարդարել. (Գանձ.։)

Մեք կողոպտէաք, սա զմերկս պայծառազգեստ զարդարէր. (Եղիշ. երէց.։)


Պայծառազգենում, ցայ

vn.

cf. Պայծառազգեստիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որք նորափետուր բանիւ զարդարեալք՝ պայծառազգեցան եկեղեցիք Հայաստանեայց ի ձեռն սրբոյն Սահակայ. (Շար.։)


Պայծառակերպութիւն, ութեան

s.

Transfiguration.

· Calfa

NBHL (1)

Դասաւորեա՛ պայծառացեալ ընդ սուրբս քո ... դասակարգեա՛ պճնազարդեալ պայծառակերպութիւն. (Խոսր.։)


Պայծառանամ, ացայ

vn. fig.

to brighten, to become clear;
to shine, to glitter, to sparkle, to be resplendent;
to shine, to render oneself illustrious, to flourish, to signalize or distinguish oneself, to be remarked, to become a person of note.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրինէր կազմէր ամենայն զարդու իւրով, եւ պայծառանայր առաւել յոյժ. (Յուդթ. ՟Ժ. 4։)


Պայծառապէս

adv.

splendidly, gloriously, pompously, magnificently.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառապէս զարդարէ զնա (այսինքն զեկեղեցին). (Ուռպ.։)


Պայծառացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to clear, to brighten, to render brilliant, to give splendour;
to cause to shine, to render illustrious, to distinguish, to celebrate;
— զբանս, to render clear, to explain, to dilucidate.

· Calfa

NBHL (1)

λαμπρύνω, φαιδρεύω clarifico, illustro, exorno. Տալ պայծառանալ. փայլեցուցանել. լուսաւորել. վայելչացուցանել. զարդարել. փայլեցնել, շէնցընել, փառաւորցընել.


Պայծառերանգ

adj.

bright coloured.

· Calfa

NBHL (2)

Պայծառերանգ նիւթով զգեստաւորեալ պճնազարդէր. (Ասող. ՟Բ. 2։)

Նաեւ ծաղկօք զարդարողին, պայծառերանգ պճնեալ զարդին. (Յիշատ.։)


Պայծառութիւն, ութեան

s.

clearness, light, brightness, splendour;
lustre, brilliancy, magnificence, glory, celebrity, renown;
magnitude;
vivacity, serenity;
limpidness, purity.

· Calfa

NBHL (1)

Զեկեղեցւոյ պայծառութենէ մի՛ անփոյթ առնէք։ Որ եւ ընդ բնաւ աշխարհս մեծազարդ պայծառութեամբ զարդարեալ լինէին եկեղեցիք. (Շ. ընդհանր.։)


Պաշարեմ, եցի

va.

to besiege, to invest, to beset, to blockade, to occupy, to shut, to encircle, to enclose, to surround;

· Calfa

NBHL (1)

Փրկութիւն մի՛ կարծեր ի մարմնականս վտանգից. զի բազում անգամ եւ զարդարօքն պաշարեցաւ եւ պաշարի. (Լմբ. առակ.։)


Պաշտելութիւն, ութեան

s.

worship;
idolatry;
service.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակ պաշտելութեան՝ սիովնի նորոյ զարդարման. (Նար. կուս.։ 12)


Պաշտպան, աց

s.

defender, patron, protector, favourer;
minister, servant;
— սուրբ, patron saint, patron;
— դատի, advocate, attorney;
— կալ, լինել ումեք, to defend, to protect, to assist.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռս իմանամք զգործս մեր, զի ձեռն՝ գործոյ է պաշտպան։ Զգայարանս իւր կէտն ետ պաշտպան Յովնանու յաղօթելն, զո՛ր օրինակ փող՝ որ բարբառի ձայնիւ հնչողին։ Յաւելու, թէ՝ եւ պաշտպան, որ ծառայական գործ է պաշտելն։ Պաշտպա՛ն (իբր ծառայական) խոնարհութեամբ զարդարութիւնն ի գլուխ եհան. (Լմբ. սղ.։)


Պաշտօնական, ի, աց

adj.

ministerial, official;
— օրագիր, official paper, gazette.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ պաշտօնականին զարդու գերագոյնքն՝ հանդերձ քահանայիւքն՝ դնեն ի վերայ աստուածայնոյն սեղանոյ զսրբազանն հաց, եւ զօրհնութեանն բաժակ։ Քահանայիցն երկոքումբք ոտիւք ծունրդրութիւնքն՝ վեհագոյն քան զպաշտօնականին զարդու միով ոտամբն կրկնելն. (Դիոն. եկեղ.։)


Ռահան, ի

s. bot. basil;
սուտ —, mercury, dog's caul.

· Calfa

NBHL (1)

Զսուրբ խաչն զարդարեն ռահանով եւ վարդեջրով. (Տօնաց.։)